Bài giảng Các bước cơ bản đánh giá sức căng cơ tim (Basic mechanics of strain and clinical applications) – TS. Nguyễn Thị Thu Hoài

Bài giảng trình bày các khái niệm cơ bản về sức căng cơ tim; các bước cơ bản để đánh giá sức căng cơ tim bằng phương pháp siêu âm đánh dấu mô speckle tracking trên phần mềm AFI; ứng dụng lâm sàng của sức căng cơ tim trong các bệnh lý tim mạch; tổng quan về các nghiên cứu được công bố về sức căng cơ tim đánh giá bằng phương pháp siêu âm đánh dấu mô speckle tracking...

CÁC BƯỚC CƠ BẢN ĐÁNH GIÁ

SỨC CĂNG CƠ TIM

Basic Mechanics of Strain and Clinical

Applications

TS NGUYỄN THỊ THU HOÀI PHÓ VIỆN TRƯỞNG - VIỆN TIM MẠCH QUỐC GIA VIỆT NAM

Mục tiêu bài giảng

• Các khái niệm cơ bản về sức căng cơ tim.

• Các bước cơ bản để đánh giá sức căng cơ tim bằng phương pháp siêu âm đánh dấu mô speckle tracking trên phần mềm AFI.

• Ứng dụng lâm sàng của sức căng cơ tim trong các bệnh lý tim mạch.

• Tổng quan về các nghiên cứu được công bố về sức căng cơ tim đánh giá bằng phương pháp siêu âm đánh dấu mô speckle tracking.

Khái niệm về sức căng - “strain”

- Sức căng mô tả các thay đổi tương đối về chiều dài giữa hai trạng thái

- Cho một vật với chiều dài ban đầu L0 được kéo dài hay nén lại được chiều dài mới là L1

- Sức căng quy ước được định nghĩa bằng công thức Lagrangian

ε = (L1-L0)/L0

Trong đó: ε: Sức căng

L0: Chiều dài ban đầu

L1: Chiều dài tức thời

- Tốc độ thay đổi sức căng theo không gian và thời gian: strain rate

Khái niệm về sức căng - “strain”

Khái niệm về sức căng - “strain”

Definition

10 cm

8 cm

Strain

-20%

12 cm

+20%

10 cm

L 0

L

6

Strain and strain rate

• Measure the deformation of myocardium between two points.

• Two way to display Strain:

- Strain rate: the speed of deformation (1/s)

- Strain: percent of deformation

• Tracked frame-by frame over the cardiac cycles, distances between speckles provide non-Doppler information about global and segmental myocardial deformation.

(J Am Coll Cardiol 2006;48:2012–25)

Sức căng cơ tim - “myocardial strain”

- Lớp giữa: Các TB cơ tim nằm theo hướng chu vi

- Lớp dưới thượng tâm mạc, các TB cơ tim nằm theo hướng chiều kim đồng hồ -60 độ từ T->P

- Lớp nội tâm mạc: theo hướng của chiều kim đồng hồ +60 độ từ P->T

- Đỉnh và đáy quay ngược chiều nhau.

Sự co ngắn và dài ra của thất được tạo ra do quá trình xoắn của thất theo trục dọc, đáy kim xoay ngược chiều kim đồng hố, đỉnh xoay theo chiều kim đồng hồ, làm cho thất trái bị xoắn như khi ta vắt một cái khăn (Lorens và Moor)

Sức căng cơ tim - “myocardial strain”

➢ Thời kỳ tâm thu, thành thất trái co ngắn lại, dày lên, xoắn lại theo trục dọc của thất

➢ Đo được sự thay đổi chiều dài một vùng cơ tim, hay độ thu

ngắn và dày lên bằng cách đo sức căng (strain) tại một số điểm của thành

➢ Trong không gian ba chiều:

- Sức căng cơ tim theo chiều dọc (longitudinal strain) và theo

chiều chu vi (circumferential strain): số âm

- Sức căng cơ tim theo chiều bán kính (radial strain): số dương

Sức căng cơ tim - “myocardial strain”

Theo dõi, đánh giá liên tục sự biến đổi hình dạng cơ tim theo chu chuyển tim, biểu diễn được sức căng cơ tim, tốc độ căng cơ tim, độ xoay, xoắn thất trái dưới dạng các đường cong.

Phương pháp speckle tracking

• Sức căng theo chiều dọc

o Sức căng theo chiều dọc mô tả sự biến dạng của cơ tim từ đáy tới mỏm tim

o Sức căng chiều dọc toàn bộ thất trái được coi rất có ý nghĩa như một chỉ số định lượng chức năng toàn bộ thất trái

• Sức căng theo chiều bán kính

• Mô tả sự biến dạng của cơ tim theo hướng về phía trung tâm của buồng tim, vì vậy nó chỉ ra sự dày lên và mỏng đi của thành tim trong chu chuyển tim

• Giá trị sức căng theo chiều bán kính có thể thu được từ mặt cắt trục ngắn.

• Sức căng theo chiều chu vi:

Mô tả sự ngắn lại của các vùng cơ tim dọc theo chu vi củaquả tim và thu được trên mặt cắt trục ngắn

Các bước tiến hành đo sức căng cơ tim

Đo sức căng dọc cơ tim: mặt cắt 3 buồng, 4 buồng, 2 buồng từ mỏm

Bước 1 : Cắt các mặt cắt cơ bản, lựa chọn hình ảnh để lưu vào máy:

Các bước tiến hành

✓ Lưu ý: điều chỉnh tốc độ khuôn hình (frame rate)

>40fps

✓ Điều chỉnh đường viền nội mạc rõ nét nhất

✓ Lưu ý điện tâm đồ: Nếu bệnh nhân có rung nhĩ, chọn những đoạn có khoảng R-R tương đối đều, lưu hình

> 5 chu kỳ

Các bước tiến hành

A4C A2C A3C

Always try to acquire an image where the endocardial border is clearly visible for the

entire cardiac cycle so that tracking quality can be assessed

Negishi K :JACC CV Imaging Aug 2014

Negishi K et al: JACC CV Imaging Aug 2014

Lựa chọn hình ảnh có đường viền nội mạc rõ nét trong toàn bộ chu chuyển tim

Bước 3: Lựa chọn các điểm để đánh dấu: tại chân vòng van hai lá, tại mỏm tim.

Bước 4: Viền nội mạc buồng thất

Bước 5: Điều chỉnh ROI

Bước 6: Đánh giá chất lượng của đường viền “tracking”

Bước 7: Thực hiện lại bước 5,6 nếu đường viền

“tracking” chưa tối ưu.

Các bước tiến hành (tiếp)

Negishi K et al: JACC CV Imaging Aug 2014

Các bước tiến hành

Các bước tiến hành

18

19

normal LV strain pattern anterior MI strain pattern

21

“Bull’s eye” left ventricular segmentation

Bước 1: Cắt các mặt cắt cơ bản, lựa chọn hình ảnh để lưu vào máy.

sát hay không

mỏm tim

ưu

Các bước cơ bản

THANK YOU VERY MUCH!