Nội dung bài viết là tìm hiểu công tác tóm tắt nội dung tài liệu tại các thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam. Từ đó đưa ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng tóm tắt tài liệu tại các viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN
BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TÓM TẮT TÀI LIỆU TẠI MỘT SỐ THƯ VIỆN VIỆN NGHIÊN CỨU THUỘC VIỆN KHOA HỌC XÃ
HỘI VIỆT NAM
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:
SINH VIÊN THỰC HIỆN: Bạch Thị Thơm
LỚP: TV39B
HÀ NỘI - 2011
Th.S Phạm Thị Thành Tâm
Trang 2MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
Chương 1: Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC TÓM TẮT NỘI DUNG TÀI LIỆU CHUẨN TÓM TẮT TÀI LIỆU VÀ VẤN ĐỀ ÁP DỤNG CHUẨN TÓM TẮT TÀI LIỆU 4
1.1 Công tác xử lý tài liệu 4
1.1.1 Xử lý hình thức 4
1.1.2 Xử lý nội dung 4
1.2 Công tác tóm tắt tài liệu 7
1.2.1 Khái niệm tóm tắt tài liệu 7
1.2.2 Ý nghĩa tóm tắt tài liệu đối với hoạt động thông tin – thư viện 8
1.2.3 Yêu cầu đối với bài tóm tắt 9
1.3 Chuẩn tóm tắt tài liệu và vấn đề áp dụng chuẩn tóm tắt tài liệu 11
Chương 2: CHẤT LƯỢNG TÓM TẮT TÀI LIỆU TẠI MỘT SỐ THƯ VIỆN VIỆN NGHIÊN CỨU THUỘC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM 13
2.1 Vài nét về công tác tóm tắt tài liệu tại một số thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam 13
2.1.1 Thư viện Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới 15
2.1.2 Thư viện Viện Nghiên cứu Châu Âu 22
2.1.3 Thư viện Viện Nghiên cứu Đông Nam Á 27
2.1.4 Thư viện Viện Dân tộc học 32
2.1.5 Thư viện Viện Nhà nước và Pháp luật 38
Trang 32.2.2 Hình thức bài tóm tắt 60
Chương 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 64
3.1 Nhận xét 64
3.1.1 Ưu điểm 64
3.1.2 Hạn chế 65
3.1.3 Nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng bài tóm tắt 65
3.2 Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tóm tắt tài liệu tại các thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam 66
KẾT LUẬN 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO 71
PHỤ LỤC
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
Lý do chọn đề tài: Vốn tài liệu là cơ sở quan trọng quyết định đến vấn đề
tồn tại, phát triển cũng như khả năng hoạt động của thư viện Có thể nói không
có vốn tài liệu thì sẽ không có thư viện Vốn tài liệu càng đầy đủ, đáng tin cậy bao nhiêu thì khả năng phục vụ của thư viện càng được nâng lên bấy nhiêu
Ngày nay, với sự gia tăng không ngừng về số lượng tài liệu, NDT rất khó chọn lọc được các nguồn tin phù hợp và cần thiết với mình, do vậy rất cần có sự
hỗ trợ của các biện pháp xử lý nội dung từ cơ quan thông tin – thư viện
Trong công tác xử lý nội dung thông tin, ở chừng mực nào đó, làm tóm tắt có thể coi là công việc tiếp tục của hoạt động xử lý thư mục Qua bài tóm tắt, những thông tin chưa đầy đủ và chưa chính xác (nếu có) về các yếu tố của bản thư mục (đặc biệt là yếu tố nhan đề) cũng sẽ được làm sáng tỏ, dù đó không phải là mục đích chính của việc làm tóm tắt Mục đích của việc làm tóm tắt là giới thiệu cho NDT nội dung tài liệu gốc để họ có cơ sở đánh giá độ phù hợp của tài liệu so với yêu cầu của mình và sẽ quyết định có sử dụng tài liệu đó hay không
Được sự gợi ý của cô giáo hướng dẫn, cũng như qua khảo sát ban đầu tại các thư viện thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam và nhận thấy tầm quan trọng của việc xử lý nội dung tài liệu, đặc biệt là công tác tóm tắt nội dung tài liệu, lại chưa có nhiều đề tài khảo sát về chất lượng tóm tắt tài liệu nên tôi đã
mạnh dạn chọn đề tài cho khóa luận của mình là: “Bước đầu đánh giá chất lượng tóm tắt tài liệu tại một số thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện
Trang 5đưa ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng tóm tắt tài liệu tại
các viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng: Bài tóm tắt và công tác tóm tắt tài liệu tại các thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
Phạm vi nghiên cứu: Hiện nay Viện Khoa học Xã hội Việt Nam có 30
thư viện thuộc 30 viện nghiên cứu chuyên ngành và 02 thư viện thuộc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, tuy nhiên
do giới hạn về thời gian, trình độ tôi chỉ xin khảo sát thư viện của 7 viện nghiên cứu có công tác xử lý nội dung tài liệu được thực sự quan tâm để thuận lợi cho việc đánh giá sau này Đó là Thư viện Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới; Thư viện Viện Nghiên cứu Châu Âu; Thư viện Viện Đông Nam Á; Thư viện Viện Dân tộc học; Thư viện Viện Nhà nước và Pháp luật; Thư viện
Viện Kinh tế Việt Nam; Thư viện Viện Tôn giáo
Phương pháp nghiên cứu: Khảo sát thực tiễn, phỏng vấn cán bộ thư viện, tổng hợp, phân tích tài liệu
Kết cấu khóa luận: Ngoài lời nói đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài
liệu tham khảo, khóa luận gồm 3 chương:
Chương 1: Ý nghĩa của công tác tóm tắt tài liệu Chuẩn tóm tắt tài liệu và vấn đề áp dụng chuẩn tóm tắt tài liệu
Chương 2: Chất lượng tóm tắt tài liệu tại một số thư viện viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam
Chương 3: Nhận xét và kiến nghị
Mặc dù đã rất cố gắng để thực hiện đề tài, song do giới hạn về thời gian, kinh nghiệm và trình độ nghiệp vụ còn nhiều hạn chế nên khóa luận sẽ không tránh khỏi những thiếu sót về nội dung và cách trình bày, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các cán bộ thư viện và NDT để khóa luận được hoàn chỉnh hơn
Trang 6Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến cô giáo hướng dẫn Th.S Phạm Thị Thành Tâm cùng toàn thể các thầy cô trong khoa Thư viện – thư viện, trường Đại học Văn hoá Hà Nội, các cán bộ làm việc tại các thư viện và trung tâm thông tin viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thiện khóa luận này
Hà Nội, tháng 6 năm 2011 Sinh viên thực hiện Bạch Thị Thơm