Từ những tư liệu lịch sử xác định lịch sử ra đời và quá trình tồn tại của di tích đình làng Cót. Nghiên cứu, khảo tả những giá trị của di tích qua kiến trúc, điêu khắc và lễ hội. Tìm hiểu thực trạng của di tích và đề xuất những giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích trong giai đoạn hiện nay.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI
KHOA BẢO TÀNG
*********
NGUYỄN THỊ THÙY LIÊN
TÌM HIỂU DI TÍCH ĐÌNH LÀNG CÓT
(ĐÌNH HẠ YÊN QUYẾT)
(PHƯỜNG YÊN HÒA, QUẬN CẦU GIẤY, TP HÀ NỘI)
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH BẢO TÀNG
Người hướng dẫn: PGS TS Trịnh Minh Đức
HÀ NỘI – 2010
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục đích nghiên cứu 5
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
4 Phương pháp nghiên cứu 5
5 Kết quả nghiên cứu 6
6 Bố cục khóa luận 6
CHƯƠNG 1 : LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ QUÁ TRÌNH TỒNTẠI CỦA ĐÌNH HẠ YÊN QUYẾT 7
1.1 Tổng quan về không gian văn hóa nơi di tích tồn tại 7
1.1.1 Lịch sử vùng đất 7
1.1.2 Đời sống dân cư 8
1.1.3 Truyền thống văn hóa 12
1.2 Lịch sử hình thành và quá trình tồn tại của di tích 19
1.2.1 Truyền thuyết các nhân vật được thờ ở đình làng Cót 19
1.2.2 Đình Hạ Yên Quyết qua các thời kỳ lịch sử 25
CHƯƠNG 2 : GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, ĐIÊU KHẮC, LỄ HỘI ĐÌNH HẠ YÊN QUYẾT 29
2.1 Kiến trúc 29
2.1.1 Không gian cảnh quan và bố cục mặt bằng tổng thể của di tích 29
2.1.2 Các đơn nguyên kiến trúc, nghệ thuật trang trí đình Hạ Yên Quyết 35
2.1.3 Hệ thống di vật 45
2.2 Lễ hội đình làng Hạ Yên Quyết 54
2.2.1 Thời gian và không gian diễn ra lễ hội đình Hạ Yên Quyết 54
2.2.2 Công việc tổ chức lễ hội 55
2.2.3 Nội dung chính của lễ hội 56
Trang 3CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN TÔN TẠO VÀ
PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI TÍCH ĐÌNH HẠ YÊN QUYẾT 68
3.1 Thực trạng di tích đình Hạ Yên Quyết 68
3.1.1 Thực trạng về kiến trúc 68
3.1.2 Thực trạng về di vật 69
3.1.3 Thực trạng lễ hội 70
3.2 Giải pháp bảo tồn di tích đình làng Cót 71
3.2.1 Giải pháp bảo tồn đối với di tích đình làng Cót 71
3.2.2 Giải pháp trùng tu, tôn tạo đình làng Cót 73
3.3 Bảo quản các di vật trong di tích 76
3.3.1 Di vật gỗ 76
3.3.2 Di vật kim loại 77
3.3.3 Di vật vải 77
3.4 Giải pháp bảo tồn lễ hội đình làng Cót 77
3.5 Khai thác và phát huy giá trị di tích đình Hạ Yên Quyết 78
3.5.1 Tổ chức tham quan tại di tích 78
3.5.2 Giới thiệu về di tích trên các phương tiện thông tin đại chúng 78
3.5.3 Viết sách, tờ gấp giới thiệu về di tích 79
KẾT LUẬN 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
PHỤ LỤC
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Toàn thể dân tộc Việt Nam đang từng ngày chuẩn bị cho lễ kỷ niệm trọng đại “1000 năm Thăng Long – Hà Nội” để tạo nên dấu ấn cho mảnh đất nghìn năm văn hiến ấy, không thể không kể đến sự góp mặt của các di tích lịch sử văn hóa, mà ẩn dưới dáng vẻ rêu phong cổ kính chính là một kho tàng quý báu của cha ông để lại cho chúng ta về kiến trúc, điêu khắc, trang trí và phong tục cổ truyền, tín ngưỡng Những di tích lịch sử - văn hóa sẽ trở nên có
ý nghĩa nếu như mỗi chúng ta hiểu đựơc lớp văn hóa trong nó, và có cái nhìn chân thực, rõ ràng hơn về cội nguồn văn hóa dân tộc, biết lựa chọn khai thác cũng như bảo tồn và phát huy những tinh hoa, truyền thống đạo đức, thuần phong mỹ tục lấy đó làm nền tảng xây dựng nền văn hiến nước ta vừa mang nét văn hóa cổ truyền vừa mang nét văn hóa hiện đại
Những năm gần đây, cùng với không khí đổi mới đất nước trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, chính trị, xã hội…Các di tích đang được phục hồi, tôn tạo, các lễ hội được mở ra ngày thêm khởi sắc ở khắp các tỉnh, thành phố, làng quê, đó là minh chứng sắc đáng nhất về vai trò của các di tích lịch sử văn hóa, về mục đích nhân văn cao cả hoàn thiện con người, hoàn thiện cái chân - thiện – mỹ trong mỗi con người khi đến di tích
tích lịch sử văn hóa có giá trị, việc khai thác và phát huy giá trị còn tiềm ẩn trong di tích là một nguồn lực phong phú, đa dạng nhằm phát triển kinh tế du lịch, đặc biệt trong năm có đại lễ kỷ niệm 1000 năm chuẩn bị diễn ra
di sản mà không chú trọng đến việc bảo quản và tu bổ, tôn tạo thì sẽ hủy hoại tới di sản văn hóa của dân tộc, đã có một bộ phận các di tích lịch sử văn hóa
bị đe dọa, bị sử dụng sai mục đích, bị thu hẹp lại, bị xóa bỏ, buôn bán trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia…Thực tế cũng chứng minh rằng mất đi
Trang 5một nhà máy ta còn có thể xây dựng lại thậm chí to đẹp hơn, nhưng nếu những di sản văn hóa không còn thì sẽ không thể thay thế như cũ được
Nhận thức được điều này và được sự đồng ý của khoa bảo tàng và giảng viên hướng dẫn tôi chọn ngôi đình Hạ Yên Quyết (Đình Cót) – Làng Cót – Phường Yên Hòa - Quận Cầu Giấy – TP Hà Nội làm đề tài khóa luận tốt nghiệp đại học nghành bảo tàng học
Mặt khác, qua công trình nghiên cứu này để góp phần vào tiến trình bảo tồn di sản văn hóa của dân tộc
2 Mục đích nghiên cứu
Từ những tư liệu lịch sử xác định lịch sử ra đời và quá trình tồn tại của
di tích đình làng Cót
Nghiên cứu, khảo tả những giá trị của di tích qua kiến trúc, điêu khắc
và lễ hội
Tìm hiểu thực trạng của di tích và đề xuất những giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích trong giai đoạn hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của khóa luận là Đình làng Cót (đình Hạ Yên Quyết)
không gian lịch sử, văn hóa làng Cót – phường Yên Hòa – quận Cầu Giấy –
TP Hà Nội
4 Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu liên nghành: Bảo tàng học, Mỹ thuật học, Sử học, dân tộc học, sử học, mỹ thuật học, văn hóa dân gian…
Trang 6Phương pháp khảo sát tại thực tế và vận dụng các kỹ năng: quan sát, đo
vẽ, chụp ảnh, miêu tả, phỏng vấn để thu thập nguồn tài liệu của di tích
5 Kết quả nghiên cứu
của di tích trong lịch sử
Bước đầu xác định rõ đặc trưng và giá trị cơ bản về kiến trúc, điêu khắc
và những giá trị văn hóa phi vật thể gắn với di tích
Đề xuất những giải pháp về bảo tồn tôn tạo và phát huy tác dụng của di tích trong giai đoạn hiện nay
6 Bố cục khóa luận
có cấu trúc 3 chương:
Chương 1: Lịch sử hình thành và quá trình tồn tại của di tích đình Hạ Yên Quyết
Chương 2: Giá trị kiến trúc, nghệ thuật, lễ hội di tích đình Hạ Yên Quyết Chương 3: Bảo tồn, tôn tạo và phát huy tác dụng của di tích đình Hạ Yên Quyết
Trang 7TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trần Lâm Biền (2001), Trang trí trong mỹ thuật truyền thống của người Việt, Nxb Văn hóa dân tộc
2 Nguyễn Văn Cương (2006), Mỹ thuật đình làng đồng bằng Bắc Bộ, Nxb Văn hóa thông tin
3 Nguyễn Đăng Duy – Trịnh Minh Đức (1993), Bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội
4 Trịnh Minh Đức (chủ biên) (2007), Bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, Nxb Đại học Quốc Gia Hà Nội
5 Hồ Hoàng Hoa (1998), Lễ hội – Một nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, Nxb Khoa học và xã hội
6 Đinh Gia Khánh – Lê Hữu Tầng (1993), Lễ hội truyền thống trong đời sống hiện đại, Nxb Khoa học xã hội
7 Vũ Tam Lang (1998), Kiến trúc cổ Việt Nam, Nxb Xây dựng
8 Thu Linh – Đặng văn Lung (1994), Lễ hội truyền thống và hiện đại, NxB Văn hóa Hà Nội
9 Nguyễn Thế Long (2005), Đình và Đền Hà Nội, Nxb Văn hóa thông tin
10 Hoàng Nam, Một số giải pháp quản lý lễ hội dân gian, Nxb Văn hóa dân tộc
11 Ngô Huy Quỳnh (1986), Tìm Hiểu lịch sử kiến trúc Việt Nam, Nxb Xây dựng Hà Nội
12 Hà Văn Tấn, Nguyễn Văn Kự (1998), Đình Việt Nam, Nxb Thành Phố Hồ Chí Minh
13 Bùi Thiết (1993), Làng xã ngoại thành Hà Nội, Nxb Hà Nội
14 Đỗ Thỉnh (2000), Địa chí ven vùng Thăng Long, Nxb Văn hóa thông tin
14 Nguyễn Thị Thủy (1994), Lý lịch di tích đình Hạ Yên Quyết, Ban quản lý
di tích và danh thắng Hà Nội
Trang 816 Chu Quan Trứ (2003) Kiến trúc dân gian truyền thống Việt Nam, Nxb Mỹ thuật Hà Nội
17 Vụ văn hóa quần chúng và thư viện (1993), Hội nghị hội thảo về lễ hội, Nxb Văn hóa thông tin
18 WWW.caugiay.hanoi.gov.vn