Tài liệu trình bày về thực trạng việc phòng chống bạo lực học đường ở trường THCS Lý Tự Trọng, những điểm mạnh, yếu, thuận lợi, khó khăn để thực hiện phòng chống bạo lực học đường trong nhà trường, những kinh nghiệm thực tế đã thực hiện phòng chống bạo lực học đường ở trường THCS Lý Tự Trọng.
Trang 2B GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ
TRƯỜNG CÁN B QU N LÝ GIÁO D C TPHCMỘ Ả Ụ
_
TI U LU N CU I KHÓA Ể Ậ Ố
L p b i dớ ồ ưỡng CBQL TRUNG H C T NH TRÀ VINHỌ Ỉ
Trang 3Trà Vinh, Tháng 12/2013
Trang 4B GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ
TRƯỜNG CÁN B QU N LÝ GIÁO D C TPHCMỘ Ả Ụ
_
TI U LU N CU I KHÓA Ể Ậ Ố
L p b i dớ ồ ưỡng CBQL TRUNG H C T NH TRÀ VINHỌ Ỉ
Trang 5Trà Vinh, Tháng 12/2013
Trang 6L I C M N Ờ Ả Ơ
Qua quá trình tham gia h c t p l p b i dọ ậ ớ ồ ưỡng cán b qu n lý giáo d c trungộ ả ụ
h c t nh Trà Vinh do Trọ ỉ ường Cán b qu n lý giáo d c TP H Chí Minh gi ng d yộ ả ụ ồ ả ạ
t i T nh Trà Vinh t tháng 07 năm 2013 đ n nay. Trong su t th i gian h c t p,ạ ỉ ừ ế ố ờ ọ ậ nghiên c u cùng v i s giúp đ nhi t tình c a th y, cô trứ ớ ự ỡ ệ ủ ầ ường CBQL giáo d c TPụ
H Chí Minh b n thân tôi đã h c t p và ti p thu r t nhi u nh ng ki n th c b íchồ ả ọ ậ ế ấ ề ữ ế ứ ổ
và c n thi t v nghi p v qu n lý trầ ế ề ệ ụ ả ường h c nói chung và Trọ ường THCS Lý Tự
Tr ng nói riêng, thông qua các chuyên đ mà th y cô đã truy n đ t đã giúp tôi nh nọ ề ầ ề ạ ậ
ra được nh ng đi m sai sót và h n ch trong công vi c c a b n thân trong th i gianữ ể ạ ế ệ ủ ả ờ làm công tác qu n lý v a qua. ả ừ
Tr i qua quá trình h c t p và nghiên c u các chuyên đ tôi nh n th y t t c cácả ọ ậ ứ ề ậ ấ ấ ả chuyên đ đ u r t hay và b ích cho ngề ề ấ ổ ười làm công tác qu n lý giáo d c. ả ụ Phong trào thi đua r ng l n ộ ớ “Xây d ng ự trường h c thân thi n, h c sinh tích c c”ọ ệ ọ ự đã đ c ượ
B Giáo d cĐào t o tri n khai trong toàn ngành ộ ụ ạ ể trong giai đo n 5 năm (t 2008 ạ ừ
đ n 2013). Theo đó, các c s giáo d c ph thông ph i xây d ng môi trế ơ ở ụ ổ ả ự ường giáo
d c an toàn, thân thi n, hi u qu , phù h p v i đi u ki n c a đ a phụ ệ ệ ả ợ ớ ề ệ ủ ị ương và đáp
ng nhu c u xã h i; và h c sinh ph i phát huy tính ch đ ng, tích c c, sáng t o
trong h c t p và trong các ho t đ ng xã h i, ọ ậ ạ ộ ộ góp ph n vào s phát tri n c a đ t ầ ự ể ủ ấ
nướ Trong phong trào thi đua “Xây d ng c ự trường h c thân thi n,ọ ệ h c sinh tích c c”ọ ự
có các n i dung: Xây d ng trộ ự ường, l p xanh, s ch, đ p, an toàn; D y và h c có hi uớ ạ ẹ ạ ọ ệ
qu , phù h p v i đ c đi m l a tu i c a h c sinh m i đ a phả ợ ớ ặ ể ứ ổ ủ ọ ở ỗ ị ương, giúp các em t ựtin trong h c t p; Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh; T ch c các ho t đ ng t p ọ ậ ệ ỹ ố ọ ổ ứ ạ ộ ậ
th , vui tể ươi, lành m nh; H c sinh tham gia tìm hi u, chăm sóc và phát huy giá tr ạ ọ ể ịcác di tích l ch s ,văn hóa, cách m ng đ a phị ử ạ ở ị ương. Đ th c hi n t t phong trào ể ự ệ ốnày, trong trường h c ph i t o c m giác an toàn cho h c sinh khi đ n trọ ả ạ ả ọ ế ường và các
em có được nh ng k năng s ng thích ng v i m i hoàn c nh s ng c a th i ữ ỹ ố ứ ớ ọ ả ố ủ ờ
đ i.Tuy nhiên, trong nhà trạ ường nh ng năm g n đây có nh ng bi u hi n h c sinh ữ ầ ữ ể ệ ọ
thường gây g đánh nhau, tr n l t ti n và còn nh ng bi u hi n khác. T th c t đó ổ ấ ộ ề ữ ể ệ ừ ự ế
c a đ n v tôi m nh d n l a ch n đ tài:ủ ơ ị ạ ạ ự ọ ề “Phòng ch ng b o l c h c đ ố ạ ự ọ ườ ng ở
Tr ườ ng THCS Lý T Tr ng ” ự ọ , vì theo tôi đây là đ tài mang tính thi t th c mà xã ề ế ự
h i và các đ n v giáo d c r t quan tâm trong th i đi m hi n nay.ộ ơ ị ụ ấ ờ ể ệ
Th i gian nghiên c u đ th c hi n ti u lu n trên tôi g p r t nhi u khó khăn,ờ ứ ể ự ệ ể ậ ặ ấ ề tuy nhiên v i s giúp đ t n tình c a quý th y cô gi ng d y, s ng h , t o đi uớ ự ở ậ ủ ầ ả ạ ự ủ ộ ạ ề
ki n c a lãnh đ o nhà trệ ủ ạ ường, c a h i đ ng s ph m nhà trủ ộ ồ ư ạ ường THCS Lý Tự
Tr ng nên tôi đã hoàn thành đ tài đúng th i gian quy đ nh.ọ ề ờ ị
M t l n n a tôi xin chân thành c m n lãnh đ o S GD và Đào t o T nh Tràộ ầ ữ ả ơ ạ ở ạ ỉ Vinh đã t o đi u ki n m l p b i dạ ề ệ ở ớ ồ ưỡng này đ tôi để ược tham gia khóa h c; C mọ ả
n Tr ng CBQL TP. H Chí Minh; C m n các th y cô đã tr c ti p gi ng d y r t
nhi t tình, t n tâm chia s nh ng kinh nghi m và liên h th c t r t nhi u trongệ ậ ẽ ữ ệ ệ ự ế ấ ề
gi ng d y đ t đó tôi m i nh n ra đả ạ ể ừ ớ ậ ược nh ng công vi c làm qu n lý trữ ệ ả ước đây
c a b n thân còn nhi u thi u sót và ch a sâu sát trong công tác qu n lý t i đ n v ủ ả ề ế ư ả ạ ơ ị Qua l p h c này đã giúp b n thân m r ng thêm nhi u ki n th c b ích v n d ngớ ọ ả ở ộ ề ế ứ ổ ậ ụ
t t h n trong công tác qu n lý sau này và cũng giúp tôi hoàn thành đố ơ ả ược đ tài này!ề
Trang 7
M C L C Ụ Ụ
Không s a trang này. Ch vi c b sung ph n n i dung t ử ỉ ệ ổ ầ ộ ừ
ph n Lý do ch n đ tài đ n h t ti u lu n. Sau khi hoàn t t, ầ ọ ề ế ế ể ậ ấ quay l i trang m c l c, b m chu c ph i vào vùng có màu ạ ụ ụ ấ ộ ả nâu và ch n “update Field” > ch n ch m tròn d ọ ọ ấ ở ướ i
2.3. Nh ng đi m m nh, y u, thu n l i, khó khăn đ th c hi n phòng ch ng ữ ể ạ ế ậ ợ ể ự ệ ố
b o l c h c đạ ự ọ ường trong nhà trường
Trang 81. Lý do ch n đ tàiọ ề
1.1 C s pháp lýơ ở
S phát tri n c a đ t nự ể ủ ấ ước trong giai đo n m i s t o ra nhi u c h i, đ ngạ ớ ẽ ạ ề ơ ộ ồ
th i cũng đ t ra nh ng thách th c không nh đ i v i s nghi p phát tri n giáo d c,ờ ặ ữ ứ ỏ ố ớ ự ệ ể ụ đào t o c a nạ ủ ước ta. B i c nh m i t o c h i thu n l i đ giáo d c, đào t o nố ả ớ ạ ơ ộ ậ ợ ể ụ ạ ướ c
ta ti p c n v i các xu th m i, tri th c m i, nh ng mô hình giáo d c hi n đ i, tranhế ậ ớ ế ớ ứ ớ ữ ụ ệ ạ
th các ngu n l c bên ngoài, t o th i c đ phát tri n giáo d c, đào t o; t o đi uủ ồ ự ạ ờ ơ ể ể ụ ạ ạ ề
ki n đ đ i m i căn b n, toàn di n. Tuy nhiên, b i c nh m i cũng đ t ra nhi uệ ể ổ ớ ả ệ ố ả ớ ặ ề thách th c m i đ i v i s nghi p phát tri n giáo d c, đào t o, nh : kho ng cáchứ ớ ố ớ ự ệ ể ụ ạ ư ả phát tri n kinh t , kho ng cách v giáo d c, đào t o gi a nể ế ả ề ụ ạ ữ ước ta và các nước ngày càng m r ng; h i nh p qu c t và phát tri n kinh t th trở ộ ộ ậ ố ế ể ế ị ường làm n y sinh nh ngả ữ
v n đ m i, nh nguy c xâm nh p c a văn hóa và l i s ng không lành m nh làmấ ề ớ ư ơ ậ ủ ố ố ạ xói mòn d n b n s c văn hóa dân t c, s thâm nh p c a các lo i d ch v gameầ ả ắ ộ ự ậ ủ ạ ị ụ online, trò ch i đi n t , phim nh đ y nh ng pha b n gi t, phim kích đ ng t bênơ ệ ử ả ầ ữ ắ ế ộ ừ ngoài đã kích đ ng đ n tâm lý h c sinh d n đ n các em có nh ng bi u hi n: sộ ế ọ ẫ ế ữ ể ệ ự hung b o, hành x theo ki u xã h i đen hay có hành đ ng sai l ch, kh ng ho ngạ ử ể ộ ộ ệ ủ ả tâm lý. Nh ng v n đ đó đang đ t ra yêu c u c p bách cho giáo d c, đào t o là ph iữ ấ ề ặ ầ ấ ụ ạ ả quan tâm giáo d c đ o đ c, hình thành nhân cách cho h c sinh nh m nâng cao ph mụ ạ ứ ọ ằ ẩ
ch t giá tr đ o đ c c a cá nhân, phát tri n nhân cách cá nhân, thúc đ y s phátấ ị ạ ứ ủ ể ẩ ự tri n và ti n b xã h i. Đ ng ta r t quan tâm v n đ này vì v y trong s a đ i bể ế ộ ộ ả ấ ấ ề ậ ử ổ ổ sung Lu t giáo d c 2009 ậ ụ Đi u 27 (Lu t giáo d c b sung năm 2009 ) có quy đ nhề ậ ụ ổ ị
« M c tiêu c a giáo d c ph thông là giúp h c sinh phát tri n toàn di n v đ o đ c,ụ ủ ụ ổ ọ ể ệ ề ạ ứ trí tu , th ch t, th m m và các k năng c b n, phát tri n năng l c cá nhân, tínhệ ể ấ ẩ ỹ ỹ ơ ả ể ự năng đ ng và sáng t o, hình thành nhân cách con ngộ ạ ười Vi t Nam xã h i ch nghĩa,ệ ộ ủ xây d ng t cách và trách nhi m công dânự ư ệ ; chu n b cho h c sinh ti p t c h c lênẩ ị ọ ế ụ ọ
ho c đi vào cu c s ng lao đ ng, tham gia xây d ng và b o v T qu cặ ộ ố ộ ự ả ệ ổ ố ». Đ đápể
ng m c tiêu trên, nhà tr ng có trách nhi m ch đ ng ph i h p v i gia đình và xã
h i đ th c hi n . Bên c nh đó, trách nhi m c a gia đình ph i t o môi trộ ể ự ệ ạ ệ ủ ả ạ ườ ngthu n l i cho vi c phát tri n toàn di n v đ o đ c, trí tu , th ch t, làm gậ ợ ệ ể ệ ề ạ ứ ệ ể ấ ương cho con em, có trách nhi m cùng nhà trệ ường giáo d c đ o đ c, phát tri n nhân cách h cụ ạ ứ ể ọ sinh. Song song đó, xã h i cũng có trách nhi m góp ph n xây d ng phong trào h cộ ệ ầ ự ọ
t p và môi trậ ường giáo d c lành m nh, an toàn, ngăn ch n nh ng ho t đ ng có nhụ ạ ặ ữ ạ ộ ả
hưởng x u đ n đ o đ c và phát tri n nhân cách h c sinh ( Đi u 93ấ ế ạ ứ ể ọ ề ;94 ;97 Lu tậ giáo d c s a đ i b sung năm 2009 và Đi u 4 Đi u l Ban đ i di n CMHS; banụ ử ổ ổ ề ề ệ ạ ệ hành kèm theo Thông t s : 55/2011/TTBGDĐT ngày 22/11/2011 c a B trư ố ủ ộ ưở ng
B Giáo d c và Đào t o )ộ ụ ạ
1.2 C s lý lu n ơ ở ậ
Công tác giáo d c h c sinh trong giai đo n hi n nay, không ch nhà trụ ọ ạ ệ ỉ ườ ng
th c hi n riêng r mà ph i ph i k t h p t t v i chính quy n đ a phự ệ ẽ ả ố ế ợ ố ớ ề ị ương, Ban đ iạ
di n CMHS, các t ch c chính tr xã h i và cá nhân có liên quan nh m xây d ngệ ổ ứ ị ộ ằ ự phong trào h c t p và môi trọ ậ ường giáo d c lành m nh, an toàn, ngăn ch n nh ngụ ạ ặ ữ
ho t đ ng có nh hạ ộ ả ưởng x u đ n h c sinh, t o đi u ki n đ h c sinh vui ch i,ấ ế ọ ạ ề ệ ể ọ ơ
ho t đ ng văn hoá, th d c th thao lành m nh phù h p v i l a tu i ( Đi u lạ ộ ể ụ ể ạ ợ ớ ứ ổ ề ệ
trường trung h c c s , trọ ơ ở ường trung h c ph thông và trọ ổ ường ph thông có nhi uổ ề
c p h cấ ọ ; ban hành kèm theo Thông t sư ố :12/2011/TTBGDĐT ngày 28/3/2011 c aủ
Trang 9B trộ ưởng B Giáo d c và Đào t o) có Đi u 47 Quan h gi a nhà trộ ụ ạ ề ệ ữ ường,gia đình
và xã h i.ộ
Qua h c t p và nghiên c u chuyên đ Qu n lý ho t đ ng giáo d c trong nhàọ ậ ứ ề ả ạ ộ ụ
trường trung h c, chúng tôi càng nh n th c sâu s c h n t m quan tr ng c a côngọ ậ ứ ắ ơ ầ ọ ủ tác giáo d c đ o đ c HS trong nhà trụ ạ ứ ường; Tăng cường giáo d c t tụ ư ưởng, đ o đ c,ạ ứ
l i s ng cho HS, phòng ch ng t i ph m, t n n xã h i trong nhà trố ố ố ộ ạ ệ ạ ộ ường là m tộ trong b n n i dung tr ng tâm c a ho t đ ng giáo d c trong nhà trố ộ ọ ủ ạ ộ ụ ường; Là m tộ trong nh ng n i dung quan tr ng c a công tác qu n lí ho t đ ng giáo d c trong nhàữ ộ ọ ủ ả ạ ộ ụ
trường ph thông. Càng nh n th c rõ h n nhi m v , v trí c a ngổ ậ ứ ơ ệ ụ ị ủ ười cán b qu nộ ả
lý trong vi c tri n khai, qu n lý các ho t đ ng giáo d c đ o đ c, hình thành nhânệ ể ả ạ ộ ụ ạ ứ cách HS trong nhà trường. Và chúng tôi cũng đã xác đ nh vi c giáo d c đ o đ c choị ệ ụ ạ ứ
h c sinh c n k t h p nhi u bi n pháp v a có tính giáo d c v a có tính d tha khoanọ ầ ế ợ ề ệ ừ ụ ừ ị dung, nhân h u, thuy t ph c và h tr , m m d o không c ng nh c máy móc, khôậ ế ụ ỗ ợ ề ẻ ứ ắ khan s khó đ t hi u qu cao.ẽ ạ ệ ả
1.3 C s th c ti nơ ở ự ễ
Trong th c t hi n nay ự ế ệ vi c ệ giáo d c đ o đ c h c sinh ụ ạ ứ ọ trong nhà trườ có ng
ph n gi m sút, b i nhi u nguyên nhânầ ả ở ề nh : giáo viên ch chú tr ng đ n vi c d yư ỉ ọ ế ệ ạ
ch ít quan tâm đ n vi c d y làm ngữ ế ệ ạ ườ ởi; gia đình cha m ch lo vi c làm ăn buônẹ ỉ ệ bán cũng ít quan tâm đ n các em…ế M t khác, m t trái c a c ch m i đã nh hặ ặ ủ ơ ế ớ ả ưở ngtiêu c c đ n gi i tr h c đự ế ớ ẻ ọ ường. S thâm nh p văn hóa đ i tr y qua các phự ậ ồ ụ ươ ng
ti n m ng internet, xung quanh trệ ạ ường m nhi u c s games online, phim nh vàở ề ơ ở ả trò ch i b o l c tr c tuy n, nhi u quán xung quanh trơ ạ ự ự ế ề ường t p trung nh ng thanhậ ữ thi u niên thi u quan tâm c a gia đình đã ngh h c, không ngh nghi p s ng langế ế ủ ỉ ọ ề ệ ố thang đã tác đ ng nh hộ ả ưởng đ n m t s h c sinh có bi u hi n chán h c, h cế ộ ố ọ ể ệ ọ ọ
y u kém, thi u chăm lo c a gia đình làm cho các em b lôi kéo và có nh ng suy nghế ế ủ ị ữ ỉ
l ch l c. Đánh giá th c tr ng v giáo d c – đào t o Ngh quy t Trung ệ ạ ự ạ ề ụ ạ ị ế ương 2 khóa VIII cũng đã nh n m nh “Đ c bi t đáng lo ng i là m t b ph n h c sinh, sinh viênấ ạ ặ ệ ạ ộ ộ ậ ọ
có tình tr ng suy thoái v đ o đ c, m nh t v lý tạ ề ạ ứ ờ ạ ề ưởng, theo l i s ng th c d ng,ố ố ự ụ thi u hoài bão l p thân, l p nghi p vì tế ậ ậ ệ ương lai c a đ t nủ ấ ước …C n t ch c choầ ổ ứ
h c sinh tham gia các ho t đ ng xã h i, văn hóa, th thao phù h p v i l a tu i vàọ ạ ộ ộ ể ợ ớ ứ ổ
v i yêu c u giáo d c toàn di n. V phía giáo viên, có giáo viên còn coi nh công tácớ ầ ụ ệ ề ẹ giáo d c đ o đ c cho h c sinh làm cho đ o đ c h c đụ ạ ứ ọ ạ ứ ọ ường xu ng c p.T đó, t oố ấ ừ ạ cho m i chúng ta ph i suy nghĩ và đây là m i quan tâm trăn tr c a các b c làm chaỗ ả ố ở ủ ậ làm m , c a các th y cô giáo và c a toàn xã h i chúng ta. Tuy nhiên trẹ ủ ầ ủ ộ ước h t làế trách nhi m đó là c a nhà trệ ủ ường n i giáo d c và đào t o con ngơ ụ ạ ườ ừi t khi m i c pớ ắ sách đi h c cho đ n khi bọ ế ước chân vào đ i. Vi c giáo d c đ o đ c cho h c sinhờ ệ ụ ạ ứ ọ trong nhà trường luôn là v n đ c n quan tâm. Đ ng th i, vi c d y văn hóa cho cácấ ề ầ ồ ờ ệ ạ
em n u có s ngoan ngoãn, chăm ch thì m i có th h c t t đế ự ỉ ớ ể ọ ố ược, bên c nh đó vi cạ ệ
ti p thu t t ki n th c các b ph n môn văn hóa là n n t ng xây d ng nh ng ph mế ố ế ứ ộ ậ ề ả ự ữ ẩ
ch t t t đ p trong tâm h n các em. Có th kh ng đ nh giáo d c đ o đ c cùng côngấ ố ẹ ồ ể ẳ ị ụ ạ ứ tác t tư ưởng chính tr trong nhà trị ường là nhi m v chính tr hàng đ u góp ph nệ ụ ị ầ ầ
th c hi n t t nhi m v tr ng tâm – nhi m v chuyên môn nh t là trong tình hìnhự ệ ố ệ ụ ọ ệ ụ ấ
hi n nay, khi các giá tr truy n th ng trong xã h i đang b xói mòn, t n n xã h iệ ị ề ố ộ ị ệ ạ ộ đang len l i, xâm nh p vào nhà trỏ ậ ường
Trang 10Cùng v i gia đình, xã hôi, nhà trớ ường có trách nhi m chăm lo giáo d c đ o đ c ệ ụ ạ ứcách m ng cho h c sinh, vi c giáo d c đ o đ c h c sinh không ch đ n thu n trên ạ ọ ệ ụ ạ ứ ọ ỉ ơ ầ
lý thuy t truy n th cho các em ngu n tri th c khoa h c v t nhiên xã h i mà còn ế ề ụ ồ ứ ọ ề ự ộ
hướng t i s t o d ng phát tri n nh ng ph m ch t nhân cách, giá tr nhân văn đ o ớ ự ạ ự ể ữ ẩ ấ ị ạ
đ c cho h c sinh góp ph n hoàn thi n nhân cách phù h p yêu c u đ nh hứ ọ ầ ệ ợ ầ ị ướng xã
h i, đó là s th ng nh t gi a đ c và tài hay là s toàn v n v ph m ch t và năng ộ ự ố ấ ữ ứ ự ẹ ề ẩ ấ
l c, s hài hòa gi a đ c và tài nh Bác H nói: “Có tài mà không có đ c là ngự ự ữ ứ ư ồ ứ ười vô
d ng. Có đ c mà không có tài làm vi c gì cũng khó”. Giáo d c đ o đ c HS quan ụ ứ ệ ụ ạ ứ
tr ng là v y, v n đ đ t ra là làm cách nào, gi i pháp nào đ vi c giáo d c đ o đ cọ ậ ấ ề ặ ả ể ệ ụ ạ ứ cho h c sinh có hi u qu Có th nói vi c giáo d c đ o đ c cho h c sinh c n ph i ọ ệ ả ể ệ ụ ạ ứ ọ ầ ả
k t h p t t ba môi trế ợ ố ường: nhà trường, gia đình và xã h i s phòng ch ng tình tr ngộ ẽ ố ạ
b o l c h c đạ ự ọ ường. Trong nhà trường các t ch c đoàn th c n ph i k t h p đ ổ ứ ể ầ ố ế ợ ểtri n khai v i nhi u gi i pháp, bi n pháp, nhi u hình th c sinh đ ng đ giáo d c ể ớ ề ả ệ ề ứ ộ ể ụ
đ o đ c cho h c sinh nh chạ ứ ọ ư ương trình ho t đ ng ngo i khoá : “ Th p sáng ạ ộ ạ ắ ước
m ti p s c đ n trơ ế ứ ế ường”, “ Đ i b n cùng ti n”, “ Văn ngh ti ng hát h c trò”, t ộ ạ ế ệ ế ọ ổ
ch c các ho t đ ng th d c th thao và trò ch i dân gian nhân d p chào m ng các ứ ạ ộ ể ụ ể ơ ị ừngày l l n; có h p th “nh ng đi u em mu n nói” ho c trong ti t chào c đ u ễ ớ ộ ư ữ ề ố ặ ế ờ ầ
tu n t ch c h i thi “Ki n th c c a b n” b ng hình th c hái hoa dân ch v nh ngầ ổ ứ ộ ế ứ ủ ạ ằ ứ ủ ề ữ hành vi b o l c h c đạ ự ọ ường và bi n pháp phòng ch ng b o l c h c đệ ố ạ ự ọ ường. Qua đó, giúp h c sinh tr thành ngọ ở ười có ích cho xã h i, vì th đ i v i nhà qu n lý ph i tìm ộ ế ố ớ ả ả
ki m nguyên nhân và k t h p thêm nhi u bi n pháp đ mang l i hi u qu giáo d c ế ế ợ ề ệ ể ạ ệ ả ụthi t th c đó cũng chính là lý do mà tôi ch n đ tài “ Phòng ch ng b o l c h c ế ự ọ ề ố ạ ự ọ
đường trở ường THCS Lý T Tr ng TP Trà Vinh”ự ọ
2. Th c tr ng công vi c th c hi n phòng ch ng b o l c h c đự ạ ệ ự ệ ố ạ ự ọ ường t i ạ
Trường THCS Lý T Tr ng – Thành ph Trà Vinhự ọ ố
2.1. Gi i thi u vài khái quát v đi u ki n kinh t xã h i c a đ a bànớ ệ ề ề ệ ế ộ ủ ị
Phường và tình hình trường THCS Lý T Tr ng: ự ọ
Đi u ki n KTXH c a Phề ệ ủ ường I, Thành ph Trà Vinh – T nh Trà Vinh nh :ố ỉ ư
Trường THCS Lý T Tr ng đóng trên đ a bàn Phự ọ ị ường I Thành Ph Trà Vinh,ố
phường có di n tích t nhiên 253,27 ha, toàn phệ ự ường có 1929 h v i 10.159 nhânộ ớ
kh u thu c 4 khóm. Trong đó dân t c Khmer 1455 nhân kh u chi m 17,69%dân t cẩ ộ ộ ẩ ế ộ Hoa có 195 nhân kh u chi m 1,82%. V đi u ki n phát tri n kinh t c a đ aẩ ế ề ề ệ ể ế ủ ị
phương là thương m i d ch v , công nghi p – ti u th công nghi p, nông nghi pạ ị ụ ệ ể ủ ệ ệ chăn nuôi, tr ng tr t lúc đ u còn g p nhi u khó khăn do s n xu t kinh doanh v iồ ọ ầ ặ ề ả ấ ớ quy mô nh l , năng su t tr ng lúa th p ph i chuy n đ i sang tr ng cây ăn trái, đ tỏ ẽ ấ ồ ấ ả ể ổ ồ ấ , đ t chuyên dùng kinh doanh d ch v và nhà tr đ góp ph n tăng thu nh p kinh t
gia đình. V y u t xã h i, nhi u h gia đình trên đ a bàn phề ế ố ộ ề ộ ị ường thu c di n hộ ệ ộ nghèo và có hoàn c nh khó khăn, s xu t hi nả ự ấ ệ nhi u d ch v Intrenet, trò ch i gameề ị ụ ơ online t o đi u ki n nh ng lu n văn hóa đ c h i, phim nh đ i tr y, t n n tạ ề ệ ữ ồ ộ ạ ả ồ ụ ệ ạ ừ bên ngoài xã h i tác đ ng, nh hộ ộ ả ưởng ghê g m đ n t tớ ế ư ưởng nh n th c các emậ ứ đang l a tu i thanh thi u niên trên đ a bàn phở ứ ổ ế ị ường. S du nh p các thói h , t tự ậ ư ậ
x u t nh ng thành ph n thuê tr bên ngoài đ a phấ ừ ữ ầ ọ ở ị ương đã tác đ ng vào m t sộ ộ ố
h c sinh s ng nh ng n i này làm b nh họ ố ữ ơ ị ả ưởng ph n nào đ n các em và có xuầ ế
hướng gia tăng; Do đ i s ng kinh t ngờ ố ế ười dân v n còn nhi u khó khăn, nhi u HSẫ ề ề
có cha, m đi làm ăn xa không qu n lí đẹ ả ược con cái nhà, các em ăn ch i lêu l ng,ở ơ ỏ
Trang 11t t p đêm khuya, l là vi c h c, thụ ậ ơ ệ ọ ường vi ph m n i quy nhà trạ ộ ường. M t khác,ặ
đ a bàn phị ường r ng có nh ng h gia đình đ n t m trú đ làm ăn sinh s ng nên conộ ữ ộ ế ạ ể ố
em h cũng theo h c trọ ọ ở ường, nên còn khó khăn trong vi c ti p xúc ph huynh.ệ ế ụ Công tác qu n lý nh ng ngả ữ ười dân này c a đ a phủ ị ương đôi lúc còn h n ch ; đâyạ ế cũng chính là v n đ nhà trấ ề ường r t quan tâm v nh ng y u t nh hấ ề ữ ế ố ả ưởng nh tấ
đ nh đ n công tác giáo d c trong đó có công tác giáo d c đ o đ c cho các em.ị ế ụ ụ ạ ứ
Trường xây d ng kho ng th i gian 1958 – 1960 ( ch có 04 phòng h c) v i tên ự ả ờ ỉ ọ ớ
trường là Trung h c Vĩnh Bình ( tên cũ c a T nh Trà Vinh trọ ủ ỉ ước năm 1975) , sau đ iổ tên là Trường Nguy n Viên Ki u. Đ n năm 1975, khi đ t nễ ề ế ấ ước hoàn toàn gi i ả
phóng trường được đ i tên là Trổ ường C p II Th xã Trà vinh T nh C u Long. Đ n ấ ị ỉ ử ếnăm 1980 Trường được đ i tên là Trổ ường C p I –II Phấ ường II Th xã Trà Vinh T nhị ỉ
C u Long. Đ n năm 1981, trử ế ường được đ i tên là Trổ ường ph thông c s Lý T ổ ơ ở ự
Tr ng và nay là Trọ ường THCS Lý T Tr ng, s 1 đự ọ ố ường Nguy n Th Minh Khai, ễ ịkhóm 1, phường I Thành ph Trà Vinh, T nh Trà Vinh.ố ỉ
Đ c đi m n i b t c a trặ ể ổ ậ ủ ường THCS Lý T Tr ng nh sau:ự ọ ư
Trường THCS Lý T Tr ng có di n tích 6935,6 mự ọ ệ 2, di n tích sân ch i 4677ệ ơ
m2, ba m t ti n giáp tr c l thu n ti n cho vi c giao thông, trặ ề ụ ộ ậ ệ ệ ường có 129 CBGV
NV trong đó Ban giám hi u 03, giáo viên 120 ( biên ch thành 8 t chuyên môn)ệ ế ổ nhân viên 06 ( biên ch thành t văn phòng). Cán b , giáo viên đ t chu n (có trìnhế ổ ộ ạ ẩ
đ đ i h c 86/129 chi m t l 66,6%); giáo viên có trình đ th c sĩ 02/129 chi m tộ ạ ọ ế ỷ ệ ộ ạ ế ỷ
l 1.6% ); Chi b nhà trệ ộ ường có 45 đ ng viên t l đ ng viên chi m 34,9 % trênả ỉ ệ ả ế
t ng s CB,GV,NV c p y có 06 đ ng chí; Công đoàn có 129 công đoàn viên (banổ ố ấ ủ ồ
ch p hành Công đoàn có 11 ngấ ười); Chi đoàn trường có 25 đoàn viên. Trường có 32 phòng h c, 01 phòng Th vi n, 03 phòng Thi t b , 01 phòng h p h i đ ng ( có g nọ ư ệ ế ị ọ ộ ồ ắ máy chi u); 03 phòng hi u trế ệ ưởng và phó hi u trệ ưởng (có trang b máy vi tính).ị Nhà
trường luôn nh n đậ ược s quan tâm c a S Giáo d c và Đào t o T nh Trà Vinh,ự ủ ở ụ ạ ỉ
c a Đ ng y phủ ả ủ ường, UBND Thành ph Trà Vinh và UBND phố ường I, s ph i h pự ố ợ
ch t ch c a các ban ngành, đoàn th , chính quy n các c p và s chăm lo c a đôngặ ẽ ủ ể ề ấ ự ủ
đ o các ph huynh h c sinh. Đ i ngũ cán b , giáo viên tăng v s lả ụ ọ ộ ộ ề ố ượng, có ph mẩ
ch t chính tr và chuyên môn v ng vàng, có trình đ đ t chu n và trên chu n; Bấ ị ữ ộ ạ ẩ ẩ ướ cvào năm h c 20132014 toàn trọ ường có 2651 h c sinh, biên ch 64 l p. H c sinhọ ế ớ ọ thu c các phộ ường 1,4,5, m t s h c sinh xã Long đ c C c a Thành ph Trà Vinh.ộ ố ọ ứ ủ ố Nhà trường có truy n th ng trong công tác thi đua D y t t –H c t t. S lề ố ạ ố ọ ố ố ượng HS khá gi i, HS gi i c p t nh, h c sinh x p lo i h nh ki m khá, t t tăng d n theo t ngỏ ỏ ấ ỉ ọ ế ạ ạ ể ố ầ ừ năm. Trong 3 năm li n, 20102011, 20112012, 20122013 trề ường đ t danh hi uạ ệ
trường tiên ti n, Chi b trong s ch v ng m nh, Công đoàn v ng m nh xu t s c,ế ộ ạ ữ ạ ữ ạ ấ ắ Đoàn trường v ng m nh xu t s c. ữ ạ ấ ắ
Năm h c 20122013 trọ ường đ t đạ ược nh ng ữ k t qu nh sau: ế ả ư
Trang 12+ Giáo viên (đoàn viên) đ t gi i Nh t “Bóng đá mi ni” do PGDĐT t ch c kạ ả ấ ổ ứ ỷ
C p t nh: 02/2349 (01 Ba; 01 KK) ; C p Khu v c: 01Nhì /2349.ấ ỉ ấ ự Thi gi i toán trênả máy tính c m tay: c p TP: 04 / 2349 (01 Nh t; 01 BA; 02 KK) ; c p t nh: 02 / 2349ầ ấ ấ ấ ỉ (01 Nh t; 01 Ba)ấ ;
+ Thi h c sinh gi i đ t: c p TP: 220 / 2349( 05 Nh t; 12 Nhì; 21 Ba; 182 KK)ọ ỏ ạ ấ ấ
; c p t nh: 56 / 2349 (04 Nh t; 11 Nhì; 14 Ba; 27 KK).ấ ỉ ấ Thi IOE Ti ng Anh: c p TP:ế ấ
34 / 2349(03 Nh t; 04 Nhì; 03 Ba; 24 KK) ; c p t nh: 48 / 2349 (10 Nh t; 12 Nhì; 10ấ ấ ỉ ấ Ba; 16 KK). Thi Toán trên Internet: c p TP: 22/2349 (03 Nh t; 04 Nhì; 04 Ba; 11ấ ấ KK) ; c p t nh: 11/2349 (02 Nh t; 02 Nhì; 03 Ba; 04 KK);ấ ỉ ấ
+T ch c H i di n văn ngh chào m ng ngày Nhà giáo Vi t Nam ngàyổ ứ ộ ễ ệ ừ ệ 16/11/2012 t i Trung tâm văn hóa Thanh thi u nhi – Trà Vinh. D Thi ti ng hátạ ế ự ế
“Hoa ph n tr ng” do PGDĐT TP t ch c, trấ ắ ổ ứ ường đ t 01 gi i I; 01 gi i II. Có 01ạ ả ả
h c sinh thi v tranh Ch đ “Nọ ẽ ủ ề ước” đ t gi i c p Khu v c (17/11/2012 nh n gi iạ ả ấ ự ậ ả
t i Sóc Trăng). ạ Tham gia ho t đ ng m ng Đ ng m ng xuân có 05 đ i viên, đ t 01ạ ộ ừ ả ừ ộ ạ
gi i nhì liên hoan văn ngh ả ệ Đây là nh ng y u t quan tr ng góp ph n t o đi uữ ế ố ọ ầ ạ ề
ki n thu n l i đ nhà trệ ậ ợ ể ường th c hi n nhi m v chính tr c a mình.ự ệ ệ ụ ị ủ
2.2. Th c tr ng vi c th c hi n phòng ch ng b o l c h c đự ạ ệ ự ệ ố ạ ự ọ ường ở
trường, vi ph m pháp lu t l a tu i thanh thi u niên có chi u hạ ậ ở ứ ổ ế ề ướng gia tăng. Đ iố
v i trớ ường THCS Lý T Tr ng, h c sinh ph n l n là ngoan, vâng l i th y cô, th cự ọ ọ ầ ớ ờ ầ ự
hi n t t n i quy c a nhà trệ ố ộ ủ ường. Tuy nhiên, v n còn m t s h c sinh r t nh y c m,ẫ ộ ố ọ ấ ạ ả
r t d thích ng v i các hi n tấ ễ ứ ớ ệ ượng tiêu c c ngoài xã h i, các hành vi thi u văn hóa,ự ộ ế
Trang 13đánh nhau, nói t c, hút thu c, u ng rụ ố ố ượu. Đ c bi t có nh ng h c sinh nhà trặ ệ ữ ọ ườ ng
đã tuyên truy n giáo d c thông qua các bài gi ng trên l p ho c các bu i sinh ho tề ụ ả ớ ặ ổ ạ ngo i khoá v nh ng bài h c v kĩ năng s ng, giáo d c lòng kính tr ng ngạ ề ữ ọ ề ố ụ ọ ườ ớ i l n
tu i, tình thổ ương yêu đ i v i b n bè, đ o lý làm ngố ớ ạ ạ ười, nh ng l i có em thi u ýư ạ ế
th c và l nh lùng vô c m trứ ạ ả ước n i đau c a ngỗ ủ ười khác. Vô c m trả ước nh ng v tữ ấ
v c a cha m , th m chí dùng nh ng đ ng ti n lao đ ng c a cha m vào nh ng tròả ủ ẹ ậ ữ ồ ề ộ ủ ẹ ữ
ch i vô b ; vi ph m lu t giao thông. Còn nói v b o l c h c đơ ổ ạ ậ ề ạ ự ọ ường, g n đây trênầ các phương ti n thông tin đ i chúng đ a r t nhi u tin, nh v tình tr ng h c sinhệ ạ ư ấ ề ả ề ạ ọ nam và c h c sinh n gây g đánh nhau, đánh nhau v i b n h c chung trả ọ ữ ỗ ớ ạ ọ ường, chung l p ch vì lý do đ n gi n ( nghe là nói x u b n hay nói khích nhau ho c thớ ỉ ơ ả ấ ạ ặ ể
hi n b n lĩnh, đ ng c p mà các em không kìm ch đệ ả ẳ ấ ế ược b n thân nên đã x y raả ả
vi c đánh nhau), đua đòi, ăn ch i t p tành sành đi u, di n nh ng m t áo qu nệ ơ ậ ệ ệ ữ ố ầ không phù h p v i l a tu i, nhu m tóc đ , tóc vàng, ăn nói v i ngợ ớ ứ ổ ộ ỏ ớ ườ ới l n và b n bèạ thi u văn hoá; ham ch i, lế ơ ườ ọi h c, thi c quay cóp, nghi n game, tr n l t, ăn c p,ử ệ ấ ộ ắ nói d i…Th c tr ng đ o đ c trong gi i tr hi n nay nói chung và h c sinh trố ự ạ ạ ứ ớ ẻ ệ ọ ườ ngTHCS Lý T Tr ng nói riêng đang là m i quan tâm trăn tr c a m i ngự ọ ố ở ủ ọ ười, c a h iủ ộ
đ ng giáo d c nhà trồ ụ ường. Đi tìm hi u nguyên nhân, chúng ta nh n th y có r tể ậ ấ ấ nhi u nguyên nhân d n đ n s suy y u đ o đ c h c sinh nh ng quy t l i có haiề ẫ ế ự ế ạ ứ ọ ư ụ ạ nguyên nhân chính :
V nguyên nhân khách quan: ề
+ V nguyên nhân t phía xã h i: do m t trái c a c ch th trề ừ ộ ặ ủ ơ ế ị ường tác đ ng.ộ
C ch th trơ ế ị ường thâm nh p, làm nh hậ ả ưởng đ n suy nghĩ, t o nên nh ng hành vi,ế ạ ữ
vi ph m c a h c sinh. V i c ch th trạ ủ ọ ớ ơ ế ị ường, đã có nhi u ngề ười có nh ng quanữ
ni m l ch l c v i các giá tr cu c s ng ch y theo đ ng ti n, xem ti n là m c đíchệ ệ ạ ớ ị ộ ố ạ ồ ề ề ụ
c a cu c s ng c a đ i ngủ ộ ố ủ ờ ười nên không t m i th đo n đ có đừ ọ ủ ạ ể ược nhi u ti n.ề ề
Do nh hả ưởng c a l i s ng công nghi p, cha m thủ ố ố ệ ẹ ường b r i con cái vì côngỏ ơ
vi c làm ăn, không bi t qu n lý con cái đ tu i m i l n. Nhi u gia đình còn giaoệ ế ả ở ộ ổ ớ ớ ề khoán vi c h c, giáo d c h c sinh cho nhà trệ ọ ụ ọ ường. Chính nh ng quan đi m suy nghĩữ ể
và cách s ng này đã nh hố ả ưởng ghê g m đ n cách nhìn cách s ng các em d n đ nớ ế ố ẫ ế các em h h ng. Các em hư ỏ ướng đ n cu c s ng th c d ng, hế ộ ố ự ụ ưởng th , lụ ười lao
đ ng vô c m, n ng v v t ch t, xem nh nh ng giá tr tinh th n. Thêm vào đó sộ ả ặ ề ậ ấ ẹ ữ ị ầ ự
du nh p văn hóa ph m đ i tr y, băng đĩa l u có n i dung thi u lành m nh, nh ngậ ẩ ồ ụ ậ ộ ế ạ ữ hình nh ph n c m trên các phả ả ả ương ti n phim nh, m ng internet, game online đãệ ả ạ tác đ ng x u tiêm nhi m đ n đ i s ng tâm h n các em và hình thành nên các hànhộ ấ ễ ế ờ ố ồ
vi b o l c; ạ ự
+ V nguyên nhân t phía gia đình, vi c hình thành, phát tri n nhân cách c aề ừ ệ ể ủ
cá nhân có tác đ ng tr c ti p và c c kì quan tr ng t gia đình. Chính vì th , ngay tộ ự ế ự ọ ừ ế ừ
nh h c sinh đỏ ọ ượ ốc s ng trong gia đình có không khí ôn hoà, tôn tr ng, chia s l nọ ẽ ẫ nhau và không có b o l c s giúp h c sinh hình thành nhân cách t t. Còn ngạ ự ẽ ọ ố ượ ạ c l i,nhi u cá nhân s ng trong gia đình luôn có s b t hoà, thi u s chia s , gề ố ự ấ ế ự ẽ ương m uẫ
t cha m , luôn ch u nh ng áp l c t mâu thu n, b o l c thì thừ ẹ ị ữ ự ừ ẫ ạ ự ường có nh ng nétữ nhân cách x u, thấ ường có nh ng hành vi gây h n b o l c. Bên c nh đó còn cóữ ấ ạ ự ạ
nh ng h c sinh do ba m làm ăn xa, vì hoàn c nh kinh t gia đình còn khó khănữ ọ ẹ ả ế nhi u b c ph huynh ph i đi làm thuê mề ậ ụ ả ướ ởn các t nh, thành xa, ho c bán vé s ỉ ặ ố
Người dân lao đ ng ph i ch p nh n đi làm thuê mộ ả ấ ậ ướn n i khác đ có ti n g i vơ ể ề ử ề
Trang 14cho con ăn h c. Nh ng trọ ữ ường h p này ph huynh r t quan tâm và lo l ng cho con,ợ ụ ấ ắ
thương con và hy sinh cho con nh ng vì hoàn c nh nên không th thư ả ể ường xuyên ở bên c nh con và đây cũng chính là k h khi n cho con em h lêu l ng xu ng d c.ạ ẽ ở ế ọ ỏ ố ố
Nh ng h c sinh bi t thữ ọ ế ương ba m , ý th c t t, hi u đẹ ứ ố ể ượ ấc t m lòng c a m chaủ ẹ dành cho mình thì r t chăm ngoan . Ngấ ượ ạc l i m t s em khác l i d ng s v ngộ ố ợ ụ ự ắ
m t c a cha m , các em l là chuy n h c, lặ ủ ẹ ơ ệ ọ ườ ọi h c, ho c b h c, s n ti n b mặ ỏ ọ ẵ ề ố ẹ
g i v các em tiêu xài, ăn ch i. Có gia đình có kh năng v kinh t con cái đử ề ơ ả ề ế ượ c
s ng g n cha m , gia đình có đ đi u ki n cho con ăn h c, nh ng l i ch a th c số ầ ẹ ủ ề ệ ọ ư ạ ư ự ự quan tâm đ n đ i s ng tinh th n c a con cái. H quá chú tr ng đ n vi c làm ăn,ế ờ ố ầ ủ ọ ọ ế ệ kinh doanh, buôn bán nên thi u s l ng nghe tìm hi u nh ng tâm t tình c m,ế ự ắ ể ữ ư ả
nh ng bi n đ i trong tâm sinh lý c a tr Trong khi các em đang tu i có nhi uữ ế ổ ủ ẻ ở ổ ề
bi n đ i, l a tu i mà các m t tâm sinh lý đang phát tri n và d n hoàn thi n, l a tu iế ổ ứ ổ ặ ể ầ ệ ứ ổ
d ti p thu cái m i, nh ng cũng d b c đ ng, mu n ch ng t và kh ng đ nh mình.ễ ế ớ ư ễ ố ồ ố ứ ỏ ẳ ị
l a tu i này các em r t c n s quan tâm, chia s , s u n n n, đ nh h ng c a
ngườ ới l n, c a cha m nh ng ngủ ẹ ữ ườ ầi g n gũi các em nh t. Nhi u ph huynh choấ ề ụ
ti n con cũng quá d dãi nên con tr có đi u ki n ăn ch i đua đòi. Có nh ng b cề ễ ẻ ề ệ ơ ữ ậ cha m ra s c lao đ ng cung c p cho con đi đ n “thành tài” mà quên đi vi c “ thànhẹ ứ ộ ấ ế ệ nhân”; Trong m t s gia đình cha m ông bà ch a gộ ố ẹ ư ương m u, ông bà, cha m ch iẫ ẹ ử
m ng l n nhau, m t s gia đình còn khoáng tr ng, b m c cho nhà trắ ẫ ộ ố ắ ỏ ặ ường và xã h iộ
th m chí còn nuông chi u con cái, d n đ n các em vô l ngậ ề ẫ ế ễ ườ ới l n, nhi u em khôngề vâng l i b m , lờ ố ẹ ườ ọi h c ham ch i, tr m c p…ơ ộ ắ
+ V môi trề ường b n bè đ ng l a cũng r t quan tr ng, th c t cho th y nhi uạ ồ ứ ấ ọ ự ế ấ ề
h c sinh có cha m là cán b công ch c nhà nọ ẹ ộ ứ ước, là nh ng trí th c nh ng con cáiữ ứ ư
v n có hành vi ăn c p, n i d i, đánh nhau, nói t c, …là b i chúng h c và b t chẫ ắ ố ố ụ ở ọ ắ ướ c
nh ng hành vi đó t b n đ ng l a v i nh ng thói x u, b i l a tu i THCS là tu iữ ừ ạ ồ ứ ớ ữ ấ ở ứ ổ ổ
m i d y thì, đang giai đo n hình thành, phát tri n tâm lý và th ch t nên hi u đ ngớ ậ ạ ể ể ấ ế ộ luôn mu n kh ng đ nh mình, mu n tr thành ngố ẳ ị ố ở ườ ới l n nh ng cha m l i khôngư ẹ ạ
ch p nh n đi u đó. Chính vì th các em thấ ậ ề ế ường c g ng ch ng t b ng các hànhố ắ ứ ỏ ằ
đ ng gây n tộ ấ ượng đ kh ng đ nh mình. Do đó c n có s quan tâm sâu s c t giaể ẳ ị ầ ự ắ ừ đình và s giáo d c t nhà trự ụ ừ ường.
ch nhi m và các thành viên trong ban t v n s giúp nhà trủ ệ ư ấ ẽ ường giáo d c đ o đ cụ ạ ứ
h c sinh gi i quy t k p th i, ngăn ch n đọ ả ế ị ờ ặ ược b o l c h c đạ ự ọ ường.
Đ ng trứ ước th c t đó chúng tôi xác đ nh m t nhi m v trung tâm c a nhàự ế ị ộ ệ ụ ủ
trường là: Coi vi c giáo d c đ o đ c, hình thành nhân cách cho h c sinh trong giaiệ ụ ạ ứ ọ
đo n hi n nay là nhi m v s ng – còn, vi c giáo d c b i dạ ệ ệ ụ ố ệ ụ ồ ưỡng t tư ưởng đ o đ cạ ứ cho h c sinh là s i ch đ xuyên su t trong m i ho t đ ng c a nhà trọ ợ ỉ ỏ ố ọ ạ ộ ủ ường. Đ th cể ự
hi n có hi u qu nhi m v khó khăn này nhà trệ ệ ả ệ ụ ường ph i ti n hành đ ng b nhi uả ế ồ ộ ề
bi n pháp, nhi u hình th c nh m ngăn ch n tình tr ng b o l c h c đệ ề ứ ằ ặ ạ ạ ự ọ ường