Bài thuyết trình: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac-LêNin - Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất là nhân tố cơ bản, tất yếu tạo thành nội dung vật chất của quá trình sản xuất. Thế nhưng chỉ có lực lượng sản xuất vẫn chưa thể hiện ra quá trình sản xuất thực hiện được mà cần phải có các mối quan hệ sản xuất đóng vai trò là hình thức xã hội của quá trình sản xuất ấy.

BÀI TH O LU N Ả Ậ

 Quy lu t QHSX phù h p v i trình đ  phát tri n c a LLSX ậ ợ ớ ộ ể ủ

Nhóm th c hi n: Nhóm 1 – L p c u đ ự ệ ớ ầ ườ ng ô tô và sân bay – K57

Tr ườ ng: Đ i h c giao thông v n t i ạ ọ ậ ả

Hà H ng Tú ồ

Đ  Anh Tú ỗ

Tr n Văn Tuyên ầ Bùi Văn Vi t ệ

L ươ ng Qu c Vi t ố ệ

Tr n Ti n Anh ầ ế Nguy n Qu c  ễ ố

C ườ ng Nguy n M nh Ti n ễ ạ ế

con người

đ ng ộ

Công 

c   ụ lao 

đ ng ộ

K   ỹ thu t,quy  ậ trình s n  ả

xu t đi n  ấ ệ tho i, đi u  ạ ề hòa….

Dây  chuy n  ề

s n  ả

xu t ấ

Ví 

dụ

gi a ng ữ ườ i 

v i ng ớ ườ i  trong quá  trình s n xu t  ả ấ ( s n xu t và  ả ấ tái s n xu t  ả ấ

xã h i) ộ

Quan h  s n xu t ệ ả ấ

Quan h  s  h u  ệ ở ữ

đ i v i t  li u  ố ớ ư ệ

s n xu t ả ấ

Quan h  gi a ệ ữ

ngườ ố ới đ i v i 

Quan h  trong  ệ phân ph i s n  ố ả

ph m ẩ

Quan h  ch t ch  v i nhau ệ ặ ẽ ớ

và có cùng m t m c tiêu ộ ụchung là s  d ng h p lý và ử ụ ợ

có hi u qu  t  li u s n ệ ả ư ệ ả

xu t đ  làm cho chúng ấ ểkhông ng ng tăng trừ ưởng , thúc đ y tái xu t m  r ng, ẩ ấ ở ộnâng cao phúc l i ngợ ười 

lao đ ngộ

Quan h  gi a ệ ữ

ngườ ới v i 

người trong s n ả

xu t và trao đ i ấ ổ

c a c i v t ủ ả ậ

ch t nh  phân ấ ưcông chuyên môn hóa và h p ợtác hóa lao 

đ ngộ

Ví d : Quan h  s  h u đ i v i t  li u s n xu t  ụ ệ ở ữ ố ớ ư ệ ả ấ

 Ch  s  h u  ủ ở ữ T  li u s n xu t ư ệ ả ấ

Thu c s   ộ ở

h u ữ

Ví d : Quan h  trong t  ch  ­ qu n lý quá trình s n  ụ ệ ổ ứ ả ả

x ưở ng  A

Qu n  ả

đ c  ố phân 

x ưở ng  B

Qu n  ả

đ c  ố phân 

x ưở ng  C

Ví d : Quan h  trong phân ph i s n ph m ụ ệ ố ả ẩ

Nh ng quan h  s n xu t này t n t i  ữ ệ ả ấ ồ ạ trong nh ng quan h  th ng nh t và  ữ ệ ố ấ chi ph i, tác đ ng l n nhau trên c  s   ố ộ ẫ ơ ở quy t đ nh c a quan h  s  h u v  t   ế ị ủ ệ ở ữ ề ư

li u s n xu t  ệ ả ấ

ph c t  nhiên c a loài ng ụ ự ủ ườ i 

trong giai đo n đó ạ Khái ni m trình đ  s n xu t nói  ệ ộ ả ấ lên kh  năng c a con ng ả ủ ườ i  thông qua vi c s  d ng công c   ệ ử ụ ụ lao đ ng th c hi n quá trình c i  ộ ự ệ ả

bi n t  nhiên nh m đ m b o cho  ế ự ằ ả ả

s  sinh t n và phát tri n c a  ự ồ ể ủ

mình

Trình đ  c a l c l ộ ủ ự ượ ng s n xu t ả ấ

h c k   ọ ỹ thu t  ậ vào s n  ả

xu t ấ

Kinh  nghi m  ệ

và k   ỹ năng c a  ủ con 

ng ườ i

Trình đ   ộ phân  công lao 

đ ng ộ

K t lu n ế ậ

L c l ự ượ ng s n xu t là nhân t  c  b n, t t  ả ấ ố ơ ả ấ

y u t o thành n i dung v t ch t c a quá  ế ạ ộ ậ ấ ủ trình s n xu t. Th  nh ng ch  có l c l ả ấ ế ư ỉ ự ượ ng 

s n xu t v n ch a th  hi n ra quá trình s n  ả ấ ẫ ư ể ệ ả

xu t th c hi n đ ấ ự ệ ượ c mà c n ph i có các m i  ầ ả ố quan h  s n xu t đóng vai trò là hình th c  ệ ả ấ ứ

xã h i c a quá trình s n xu t  y ộ ủ ả ấ ấ

m t đ i l p và phát  ặ ố ậ sinh mâu thu n  ẫ

1. M i quan h  gi a l c l ố ệ ữ ự ượ ng s n xu t và quan h  s n xu t là  ả ấ ệ ả ấ

nh ng xi ng xích c a LLSX. Khi đó ữ ề ủ

b t đ u th i đ i m t cu c cách ắ ầ ờ ạ ộ ộ

m ng xã h i.ạ ộ

L c l ự ượ ng s n xu t có vai trò quy t đ nh đ i v i s  hình  ả ấ ế ị ố ớ ự thành, bi n đ i và phát tri n c a quan h  s n xu t ế ổ ể ủ ệ ả ấ

LLSX là y u  ế

t  đông nh t,  ố ấ cách m ng  ạ

nh t, nó luôn  ấ luôn v n  ậ

đ ng và bi n  ộ ế

đ i trong quá  ổ trình l ch s ị ử

LLSX là n i  ộ dung, QHSX 

là hình th c  ứ

s n xu t c a  ả ấ ủ quá trình s n  ả

xu t. S  bi n  ấ ự ế

đ i trong  ổ LLSX s m  ớ

mu n cũng  ộ kéo theo s   ự

bi n đ i trong  ế ổ QHSX

Mâu thu n gi a  ẫ ữ LLSX v i QHSX  ớ

h p v i tính ch t  ợ ớ ấ

và trình đ  c a  ộ ủ

LLSX

Ph ươ ng th c s n xu t chi m h u nô l (cũ) m t đi, ph ứ ả ấ ế ữ ệ ấ ươ ng th c s n xu t  ứ ả ấ phong ki n(m i) ra đ i thay th  nó. Ph ế ớ ờ ế ươ ng th c s n xu t phong ki n(cũ)  ứ ả ấ ế

m t đi, ph ấ ươ ng th c s n xu t TBCN(m i) ra đ i thay th  nó ứ ả ấ ớ ờ ế

Ví dụ

S  tác đ ng ng ự ộ ượ c tr  l i c a quan h  s n  ở ạ ủ ệ ả

xu t đ i v i l c l ấ ố ớ ự ượ ng s n xu t ả ấ

Kìm hãm s  phát  ự tri n c a LLSX  ể ủ

Ví d : Do s  tác đ ng c a c a h  th ng các quy lu t xã h i, trong đó ụ ự ộ ủ ủ ệ ố ậ ộquy lu t QHSX phù h p v i trình đ  phát tri n c a LLSX là quy lu t c  ậ ợ ớ ộ ể ủ ậ ơ

Phong 

ki n ế

T  b n  ư ả

ch   ủ nghĩa

C ng  ộ

s n  ả

ch   ủ nghĩa

2. M i quan h  gi a LLSX và QHSX là m i quan h  th ng nh t,  ố ệ ữ ố ệ ố ấ bao hàm kh  năng chuy n hóa thành các m t đ i l p và phát  ả ể ặ ố ậ

Suy ra Thi t l p quan h  s n xu t m i phù  ế ậ ệ ả ấ ớ

h p v i trình đ  phát tri n c a l c  ợ ớ ộ ể ủ ự

l ượ ng s n xu t m i ả ấ ớ

III.Ý nghĩa ph ươ ng pháp lu n và s  v n d ng quy  ậ ự ậ ụ

lu t đ i v i vi c phát tri n KT­XH n ậ ố ớ ệ ể ướ c ta hi n  ệ nay

Là c  s  đ  gi i thích m t cách khoa h c ơ ở ể ả ộ ọ

v  ngu n giisc sâu xa c a toàn b  các ề ồ ủ ộ

hi n tệ ượng xã h i và các s  bi n đ i trong ộ ự ế ổ

đ i s ng chính tr , văn hóa c a các c ng ờ ố ị ủ ộ

đ ng ngồ ười trong l ch sị ử

a. Tr ướ c đ i m i ổ ớ

• N ướ c ta là m t n ộ ướ c nông nghi p, nghèo nàn, l c  ệ ạ

h u, l c l ậ ự ượ ng s n xu t th p kém, trình đ  qu n  ả ấ ấ ộ ả

lý th p v i n n s n xu t nh  t  cung, t  c p, t   ấ ớ ề ả ấ ỏ ự ự ấ ự

túc. 

• Do tr i qua 2 cu c chi n tranh b o v  t  qu c đ t n ả ộ ế ả ệ ổ ố ấ ướ c 

ta đã b  tàn phá n ng n  gây thi t h i vô cùng l n v  con  ị ặ ề ệ ạ ớ ề

ng ườ i cũng nh  là kinh t ư ế

• Sau khi dành đ ượ c chính quy n, n ề ướ c ta v n là m t n ẫ ộ ướ c  nông nghi p, l c l ệ ự ượ ng s n xu t ch a phát tri n, ch   ả ấ ư ể ủ

y u v i t  li u s n xu t thô s , l c l ế ớ ư ệ ả ấ ơ ự ượ ng lao đ ng còn  ộ

th p kém, t t h u không đ ng đ u ấ ụ ậ ồ ề

Tr ướ c  yêu  c u  xây  d ng  ch   nghĩa  xã  ầ ự ủ

h i, n ộ ướ c ta đã v t b  h t các y u t  t   ứ ỏ ế ế ố ư

b n ch  nghĩa v i quan ni m t  b n ch   ả ư ớ ệ ư ả ủ nghĩa  là  x u,  không  áp  d ng  nó  ch   cho  ấ ụ ỉ

t n t i nh ng quan h  ch  nghĩa xã h i,  ồ ạ ữ ệ ủ ộ

n ướ c  ta  xóa  b   nhanh  ch   đ   t   h u  ỏ ế ộ ư ữ chuyên sang ch  đ  công h u v i hai hình  ế ộ ữ ớ

th c toàn dân và t p th  lúc đó đ ứ ậ ể ượ c coi 

là  đi u  ki n  ch   y u,  quy t  đ nh,  tính  ề ệ ủ ế ế ị

ch t,  trình  đ   xã  h i  hóa  s n  xu t  cũng  ấ ộ ộ ả ấ

nh   th ng  l i  c a  ch   nghĩa  xã  h i    ư ắ ợ ủ ủ ộ ở

n ướ c ta.

• Song trong th c t  cách làm này đã không mang L i nh  mong mu n vì nó ự ế ạ ư ốtrái quy lu t quan h  s n xu t ph i phù h p v i tính ch t và trình đ  c a l c ậ ệ ả ấ ả ợ ớ ấ ộ ủ ự

lượng s n xu t, trong khi l c lả ấ ự ượng s n xu t còn y u kém thì quan h  s n ả ấ ế ệ ả

xu t l i quá phát tri n, phát tri n v i m c đ  cao, đã đ  l i h u qu  là: Kinh ấ ạ ể ể ớ ứ ộ ể ạ ậ ả

t  ki t qu , nguy c  nghèo đói tăng cao.ế ệ ệ ơ

D n đ nẫ ế Cần phải thay đổi quan hệ sản

xuất sao cho phù hợp với lực lượng sản xuất của nước ta

b Từ năm 1986 đến nay

• Đ i v i nố ớ ước ta đi lên xã h i ch  nghĩa là con độ ủ ường h p v i xu th  c a ợ ớ ế ủ

th i đ i và đi u ki n c  th  c a nờ ạ ề ệ ụ ể ủ ước ta. Tuy nhiên, chúng ta ti n lên ch  ế ủnghĩa xã h i t  m t n n kinh t  ph  bi n là s n xu t nh  và b  qua ch  đ  ộ ừ ộ ề ế ổ ế ả ấ ỏ ỏ ế ộ

t  b n ch  nghĩa, nên ph i tr i qua th i k  quá đ ư ả ủ ả ả ờ ỳ ộ

• T i đ i h i l n th  VI(năm 1986), đ ng ta đã đ  ra đạ ạ ộ ầ ứ ả ề ường l i đ i m i toàn ố ổ ớ

di n đ t nệ ấ ước, trong đó l y đ i m i kinh t  làm tr ng tâm v i n i dung c  ấ ổ ớ ế ọ ớ ộ ơ

b n là phát tri n n n kinh t  nhi u thành ph n theo đ nh hả ể ề ế ề ầ ị ướng xã h i ch  ộ ủnghĩa. 

 T  đó đ n nay, đ t nừ ế ấ ước ta đã có nh ng bữ ước phát tri n vể ượ ật b c, thoát kh i ỏ

cu c kh ng ho ng kinh t  ­ xã h i và luôn đ t m c tăng trộ ủ ả ế ộ ạ ứ ưởng cao.Nh ng ữthành t u đó kh ng đ nh tính đúng đ n c a đự ẳ ị ắ ủ ường l i đ i m i nói chung và ố ổ ớ

ch  trủ ương phát tri n kinh t  nhi u thành ph n nói riêng.ể ế ề ầ

 Hi n nay, đ ng ta đang lãnh đ o đ t nệ ả ạ ấ ước th c hi n công cu c công nghi p ự ệ ộ ệhóa      ­  hi n  đ i  hóa,  xây  d ng  n n  kinh  t   đ c  l p,  t   ch   Mu n  làm  t t ệ ạ ự ề ế ộ ậ ự ủ ố ố

tr ng trách này thì ph i t o đi u ki n t t nh t cho b n thân n n kinh t , trong ọ ả ạ ề ệ ố ấ ả ề ế

đó thành ph n kinh t  t  nhân là m t thành ph n r t năng đ ng và hi u qu  ầ ế ư ộ ầ ấ ộ ệ ảTrong su t quá trình đ i m i 25 năm qua, đ ng ta không ng ng tìm tòi, phát ố ổ ớ ả ừtri n nh n th c v  m i quan h  gi a LLSX và QHSX trên t ng th  và đ i v i ể ậ ứ ề ố ệ ữ ổ ể ố ớ

t ng y u t  c u thành c a QHSXừ ế ố ấ ủ

• Quá trình đ i m i cho đ n nay, h  th ng pháp lu t, chính sách và c  ch  v n ổ ớ ế ệ ố ậ ơ ế ậhành c a n n kinh t  th  trủ ề ế ị ường đ nh hị ướng xã h i ch  nghĩa độ ủ ược xây d ng ự

tương  đ i  đ ng  b   Ho t  đ ng  c a  các  lo i  hình  doanh  nghi p  trong  n n ố ồ ộ ạ ộ ủ ạ ệ ềkinh t  nhi u thành ph n và b  máy qu n lý c a nhà nế ề ầ ộ ả ủ ước được đ i m i ổ ớ

m t bộ ước quan tr ng. Đ t đọ ạ ược nh ng thành t u nh  trên là do đ ng và nhà ữ ự ư ả

nước ta v n d ng đúng quy lu t quan h  s n xu t phù h p v i trình đ  phát ậ ụ ậ ệ ả ấ ợ ớ ộtri n c a l c lể ủ ự ượng s n xu t   nả ấ ở ước ta đem l iạ

K t lu n ế ậ

Với những thành tựu mà nước ta đã đạt được

ta thấy hiệu quả của việc đảng và nhà nước

ta đã nhạy bén với thời cuộc, xem xét, nắm bắt tình hình nước ta một cách chính xác để đưa ra những chính sách phù hợp, và không thể phủ nhận hiệu quả của việc vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất của nước ta trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước.