Mục tiêu Nội dung sinh hoạt chuyên môn theo định hướng phát triển năng lực: Hệ thống bôi trơn nhằm chuẩn bị kỹ năng kiến thức giúp các em biết được nhiệm vụ của hệ thống bôi trơn; cấu tạo chung của hệ thống bôi trơn cưỡng bức; nguyên lý làm việc của hệ thống bôi trơn cưỡng bức. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.
Trang 1C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p T do H nh phúcộ ậ ự ạ
N IỘ DUNG SINH HO T CHUYÊN MÔN Ạ
THEO Đ NH HỊ ƯỚNG PHÁT TRI N NĂNG L CỂ Ự
Ch đ : ủ ề H TH NG BÔI TR NỆ Ố Ơ
I .Chu n ki n th c, k năng. ẩ ế ứ ỹ
a) Ki n th cế ứ
Bi t đế ược nhi m v c a h th ng bôi tr n; C u t o chung c a h th ng bôiệ ụ ủ ệ ố ơ ấ ạ ủ ệ ố
tr n cơ ưỡng b c.ứ
Nguyên lý làm vi c c a h th ng bôi tr n cệ ủ ệ ố ơ ưỡng b c.ứ
b) Kĩ năng
Đ c đọ ượ ơ ồc s đ nguyên lí c a h th ng.ủ ệ ố
c) Thái độ
Nghiêm túc, tích c c tìm hi u v ự ể ề h th ngệ ố và liên h v i th c t ệ ớ ự ế
II. Mô t các m c, năng l c c n đ tả ứ ự ầ ạ
Phát bi u đ c nhi m v c a h th ng.ể ượ ệ ụ ủ ệ ố
Bi t c u t o chung c a h th ng.ế ấ ạ ủ ệ ố
Đ c đ c s đ nguyên lí c a h th ng.ọ ượ ơ ồ ủ ệ ố
III. Câu h i, bài t p ki m tra đánh giá cho ch đỏ ậ ể ủ ề
Câu 1: Nhi m v c a h th ng bôi tr n làm gì? Nêu tác d ng c a d u bôi tr n? ệ ụ ủ ệ ố ơ ụ ủ ầ ơ
Nh ng b m t ma sát nào c a đ ng c c n bôi tr n?ữ ề ặ ủ ộ ơ ầ ơ
Câu 2: Hãy k tên các ph ng pháp bôi tr n mà em bi t?ể ươ ơ ế
Câu 3: T i sao l i g i là h th ng bôi tr n tu n hoàn c ng b c? Nêu c u t o c a ạ ạ ọ ệ ố ơ ầ ưỡ ứ ấ ạ ủ
h th ng đó?ệ ố
Câu 4: Hãy ch ra đ ng đi c a d u trong tr ng h p làm vi c bình th ng, tr ng ỉ ườ ủ ầ ườ ợ ệ ườ ườ
h p nhi t đ c a d u vợ ệ ộ ủ ầ ượt quá gi i h n đ nh trớ ạ ị ước, trường h p áp su t d u trên ợ ấ ầ
đường ng quá l n?ố ớ
Câu 5: Nêu m t s nguyên nhân khi n d u bôi tr n b nóng lên khi đ ng c làm ộ ố ế ầ ơ ị ộ ơ
vi c? Nêu m t s nguyên nhân khi n áp su t d u trong đệ ộ ố ế ấ ầ ường ng vố ượt quá gi i ớ
h n nh t đ nh?ạ ấ ị
Trang 2Câu 6: T i sao khi nhi t đ d u còn th p thì van kh ng ch l ng d u qua két m , ạ ệ ộ ầ ấ ố ế ượ ầ ở khi nhi t đ d u cao thì van này đóng? ệ ộ ầ
Câu 7: Bình l c d u ho t đ ng nh th nào? T i sao l i có đ ng d u h i t bình ọ ầ ạ ộ ư ế ạ ạ ườ ầ ồ ừ
l c v các te?ọ ề
Câu 8: L ng d u sau khi đi bôi tr n s đ c đ v đâu?ượ ầ ơ ẽ ượ ổ ề
IV. Nh ng năng l c có th hữ ự ể ướng t i.ớ
Năng l c t h c.ự ự ọ
Năng l c s d ng ngôn ng ự ử ụ ữ
Năng l c h p tácự ợ
Năng l c sáng t o k thu t.ự ạ ỹ ậ
Năng l c s d ng công ngh c th ự ử ụ ệ ụ ể
V. Thi t k hình th c t ch c ho t đ ng d y h c.ế ế ứ ổ ứ ạ ộ ạ ọ
A. Ho t đ ng kh i đ ng ạ ộ ở ộ
Ho t đ ng nhóm 5’ạ ộ :
Hi u bi t c a em v h th ng bôi tr n trong đ ng c đ t trong :ể ế ủ ề ệ ố ơ ộ ơ ố
Câu h i: ỏ
Câu 1: Nhi m v c a h th ng bôi tr n làm gì? Nêu tác d ng c a d u bôi tr n? ệ ụ ủ ệ ố ơ ụ ủ ầ ơ
Nh ng b m t ma sát nào c a đ ng c c n bôi tr n?ữ ề ặ ủ ộ ơ ầ ơ
Câu 2: Hãy k tên các ph ng pháp bôi tr n mà em bi t? đ ng c 2 kì ng i ta ể ươ ơ ế Ở ộ ơ ườ dùng phương pháp bôi tr n nào? Phơ ương pháp bôi tr n b ng vung té thì dùng cái gì ơ ằ
đ vung té d u? T i sao l i g i là h th ng bôi tr n tu n hoàn cể ầ ạ ạ ọ ệ ố ơ ầ ưỡng b c?ứ
Câu 3: Nêu m t s nguyên nhân khi n d u bôi tr n b nóng lên khi đ ng c làm ộ ố ế ầ ơ ị ộ ơ
vi c? Nêu m t s nguyên nhân khi n áp su t d u trong đệ ộ ố ế ấ ầ ường ng vố ượt quá gi i ớ
h n nh t đ nh?ạ ấ ị
Câu 4: Nêu c u t o c a h th ng bôi tr n c ng b c. Hãy ch ra đ ng đi c a d u ấ ạ ủ ệ ố ơ ưỡ ứ ỉ ườ ủ ầ trong trường h p làm vi c bình thợ ệ ường, trường h p nhi t đ c a d u vợ ệ ộ ủ ầ ượt quá gi i ớ
h n đ nh trạ ị ước, trường h p áp su t d u trên đợ ấ ầ ường ng quá l n?ố ớ
N u em ch a bi t câu h i nào, em có th không tr l i.ế ư ế ỏ ể ả ờ
M i nhóm c th ký ghi các ý ki n chu n b cho nhóm tr ng trình bày.ỗ ử ư ế ẩ ị ưở
Đ i di n 1 nhóm báo cáo k t qu , các nhóm còn l i l ng nghe, b sung.ạ ệ ế ả ạ ắ ổ
Giáo viên ghi nh n nh ng hi u bi t c a h c sinh v các lo i hình bi u di n.ậ ữ ể ế ủ ọ ề ạ ể ễ
B. Ho t đ ng hình thành ki n th c ạ ộ ế ứ
I. Nhi m v và phân lo i.ệ ụ ạ
Trang 3Ho t đ ng cá nhânạ ộ :
Em hãy đ c nh ng thông tin sau:ọ ữ
1. Nhi m v :ệ ụ
H th ng bôi tr n có nhi m v đ a d u bôi tr n đ n các b m t ma sát c a cácệ ố ơ ệ ụ ư ầ ơ ế ề ặ ủ chi ti t đ đ m b o đi u ki n làm vi c bình thế ể ả ả ề ệ ệ ường c a đ ng c và tăng tu i thủ ộ ơ ổ ọ cho các chi ti t.ế
2. Phân lo i.ạ
H th ng bôi tr n đệ ố ơ ược phân lo i theo phạ ương pháp bôi tr n, có các lo i sau:ơ ạ
Bôi tr n b ng vung té.ơ ằ
Bôi tr n cơ ưỡng b c.ứ
Bôi tr n b ng pha d u bôi tr n vào nhiên li u.ơ ằ ầ ơ ệ
Ho t đ ng nhóm (theo bàn)ạ ộ
Nhóm trưởng đi u hành th o lu n, t p trung: ề ả ậ ậ
Nhi m v h th ng làm gì? Tác d ng c a d u bôi tr n?ệ ụ ệ ố ụ ủ ầ ơ
Chia thành nh ng lo i bôi tr n nào?ữ ạ ơ
Ho t đ ng c l pạ ộ ả ớ :
Đ i di n m t s nhóm báo cáo k t qu , các nhóm còn l i l ng nghe, trao đ i, phátạ ệ ộ ố ế ả ạ ắ ổ
bi u b sung sau khi có thêm g i ý c a giáo viên đ thu để ổ ợ ủ ể ược ki n th c:ế ứ
Nhi m v c a h th ng bôi tr n là ệ ụ ủ ệ ố ơ đ a d u bôi tr n đ n các b m t ma sát c aư ầ ơ ế ề ặ ủ các chi ti t đ đ m b o đi u ki n làm vi c bình thế ể ả ả ề ệ ệ ường c a đ ng c và tăng tu iủ ộ ơ ổ
th cho các chi ti t.ọ ế
Chia làm 3 lo i:ạ
Bôi tr n b ng vung té.ơ ằ
Bôi tr n cơ ưỡng b c.ứ
Bôi tr n b ng pha d u bôi tr n vào nhiên li u.ơ ằ ầ ơ ệ
II. H th ng bôi tr n cệ ố ơ ưỡng b c.ứ
Ho t đ ng cá nhânạ ộ :
Em hãy đ c nh ng thông tin sau:ọ ữ
1. C u t oấ ạ
H th ng bôi tr n cệ ố ơ ưỡng b c hình 25.1 g m các b ph n chính là: Các te ch aứ ồ ộ ậ ứ
d u, b m d u, b u l c d u và các đầ ơ ầ ầ ọ ầ ường d n d u. Ngoài ra, trong h th ng còn có:ẫ ầ ệ ố Các van an toàn, van kh ng ch , két làm mát d u, đ ng h báo áp su t d u, ố ế ầ ồ ồ ấ ầ
Trang 42. Nguyên lí làm vi cệ
Trường h p làm vi c bình thợ ệ ường: Khi đ ng c làm vi c, d u bôi tr nđộ ơ ệ ầ ơ ượ c
b m 3 hút t các te 1 và đơ ừ ượ ọc l c sách b u l c 5, qua van 6 t i đở ầ ọ ớ ường d u chính 9,ầ theo các đường 10, 11 và 12 đ n bôi tr n các b m t ma sát c a đ ng c , sau đó trế ơ ề ặ ủ ộ ơ ở
v các te.ề
B u l c d u 5 là lo i b u l c li tâm, m t ph n d u trong b u l c đầ ọ ầ ạ ầ ọ ộ ầ ầ ầ ọ ược dùng đ t oể ạ
mô men quay cho b u l c, sau đó d u t ch y v các te.ầ ọ ầ ự ả ề
Các trường h p khác: Néu áp su t d u trên các đợ ấ ầ ường vượt quá giá tr choị phép, van 4 s m đ m t phând d u ch y ngẽ ở ể ộ ầ ả ược v trề ước b m.ơ
N u nhi t đ d u cao quá gi i h n đ nh trế ệ ộ ầ ớ ạ ị ước, van 6 đóng l i, d u đi qua kétạ ầ làm mát 7, được làm mát trước khi ch y vào đả ường d u chính 9.ầ
Ho t đ ng nhóm (theo bàn)ạ ộ
Nhóm trưởng đi u hành th o lu n, t p trung: ề ả ậ ậ
C u t o h th ng g m nh ng chi ti t, b ph n nào? Tác d ng c a t ng chiấ ạ ệ ố ồ ữ ế ộ ậ ụ ủ ừ
ti t, b ph n?ế ộ ậ
Nguyên lí làm vi c c a h th ng?ệ ủ ệ ố
D u bôi tr n đầ ơ ược ch a đâu? ứ ở
Đượ ưỡc c ng b c đ a đi bôi tr n các b ph n b i ph n t nào? ứ ư ơ ộ ậ ở ầ ử
B m d u dơ ầ ược d n đ ng t đâu?ẫ ộ ừ
D u bôi tr n đầ ơ ượ ọ ạc l c s ch đâu? ở
Trang 5 N u nhi t đ d u làm mát th p thì đ nh t c a d u cao, d u di chuy n d hayế ệ ộ ầ ấ ộ ớ ủ ầ ầ ể ễ khó?
N u nhi t đ d u làm mát cao thì đ nh t c a d u cao hay th p? d u diế ệ ộ ầ ộ ớ ủ ầ ấ ầ chuy n d hay khó?ể ễ
Nêu ho t đ ng c a van s 6. D u bôi tr n có đ nh t theo yêu c u đi bôi tr nạ ộ ủ ố ầ ơ ộ ớ ầ ơ các b ph n nào? thông qua các độ ậ ường nào?
Nêu ho t đ ng c a van s 4.ạ ộ ủ ố
Ho t đ ng c l pạ ộ ả ớ :
Đ i di n m t s nhóm báo cáo k t qu , các nhóm còn l i l ng nghe, trao đ i, phátạ ệ ộ ố ế ả ạ ắ ổ
bi u b sung sau khi có thêm g i ý c a giáo viên đ thu để ổ ợ ủ ể ược ki n th c:ế ứ
+ D u bôi tr n đầ ơ ược ch a đâu cacte 1. ứ ở
+ Đượ ưỡc c ng b c đ a đi bôi tr n các b ph n b i b m d u 3. ứ ư ơ ộ ậ ở ơ ầ
+ B m d u đơ ầ ược d n đ ng t tr c khu u đ ng c (GV gi i thi u v b m d u)ẫ ộ ừ ụ ỷ ộ ơ ớ ệ ề ơ ầ
+ D u bôi tr n đầ ơ ượ ọ ạc l c s ch đâu lở ướ ọi l c 2 và b u l c 5 (GV trình bày cách l cầ ọ ọ
c a b u l c li tâm 5 và ch ra lí do có đủ ầ ọ ỉ ường d u h i v cácte). ầ ồ ề
+ N u nhi t đ d u làm mát th p thì đ nh t c a d u cao, d u di chuy n khó (nhế ệ ộ ầ ấ ộ ớ ủ ầ ầ ể ư
v y nó khó đi qua các đậ ường ng két làm mát làm cho áp su t d u bôi tr n trố ấ ầ ơ ước van
6 nh th nào? l n. ư ế ớ
Nguyên lí làm vi cệ
Trường h p 1:ợ Nhi t đ d u bôi tr n th p > d u có đ nh t cao.ệ ộ ầ ơ ấ ầ ộ ớ
D u đi t đâu? nh b ph n nào? đ y qua đâu đ làm s ch đâu? đi qua đầ ừ ờ ộ ậ ẩ ể ạ ở ường nào đ bôi tr n các b ph n, sau đó d u tr v đâu?=> s để ơ ộ ậ ầ ở ề ơ ồ
10
12
Trang 6Các tr ườ ng h p khác yêu c u h c sinh v s đ và trình bày ợ ầ ọ ẽ ơ ồ
Trường h p 2:ợ Nhi t đ d u bôi tr n cao > d u có đ nh t th p.ệ ộ ầ ơ ầ ộ ớ ấ
Trường h p 3:ợ Áp su t d u bôi tr n trấ ầ ơ ước b m cao.ơ
C. Ho t đ ng ng d ng: ạ ộ ứ ụ
Nh đã bi t, xe máy là phư ế ương ti n s d ng ph bi n hi n nay và là m t trongệ ử ụ ổ ế ệ ộ
nh ng ng d ng c a đ ng c đ t trong. Giáo viên có th đ a ra câu h i:ữ ứ ụ ủ ộ ơ ố ể ư ỏ
Câu 1: Em hãy cho bi t khi v n hành xe máy, kho ng bao lâu thì c n ph i thay ế ậ ả ầ ả
th d u bôi tr n xe máy? ế ầ ơ ở
Câu 2: Khi thay d u nh t thì thay vào lúc d u nóng hay ngu i thì t t? ầ ớ ầ ộ ố
D. Ho t đ ng b sung ạ ộ ổ
1. Tác d ng c a d u bôi tr n: ụ ủ ầ ơ
D u bôi tr n không ch có tác d ng bôi tr n các b m t ma sát mà còn có tácầ ơ ỉ ụ ơ ề ặ
d ng ph khác nh : làm mát, t y r a, bao kín và ch ng g ụ ụ ư ẩ ử ố ỉ
2. B m t ma sát:ề ặ
Có th hi u b m t ma sát là b m t ti p xúcgi a hai chi ti t có chuy n đ ngể ể ề ặ ề ặ ế ữ ế ể ộ
tương đ i v i nhau. Ví d : B m t ti p xúc x a pittong v i xi lanh, c a ch t khu uố ớ ụ ề ặ ế ủ ớ ủ ố ỷ
v i b c lót, c a ch t pittong v i l ch t pittong ớ ạ ủ ố ớ ỗ ố
3. Phương pháp bôi tr n b ng pha d u bôi tr n vào nhiên li u:ơ ằ ầ ơ ệ
10
12
10
12
Trang 7đ ng c xăng 2 kì, do các te ph i dùng đ nén hòa khí nên không th ch a
d u bôi tr n. Do v y, ngầ ơ ậ ười ta pha m t lộ ượng d u bôi tr n vào xăng theo t l nh tầ ơ ỉ ệ ấ
đ nh (1/20 1/ 30). Khi vào trong các te, các h t dàu bôi tr n có trong hòa khí s đ ngị ạ ơ ẽ ọ bám vào b m t các chi ti t c n bôi tr n ho c l h ng d u r i ch y vào các b m tề ặ ế ầ ơ ặ ỗ ứ ầ ồ ả ề ặ
ma sát
4. Phương pháp bôi tr n b ng vung té:ơ ằ
Phương pháp bôi tr n b ng vung té là l i d ng chuy n đ ng quay c a các chiơ ằ ợ ụ ể ộ ủ
ti t nh : má khu u, đ u to thanh truy n, b nh răng đ múc d u trong các te té lênế ư ỷ ầ ề ả ể ầ các chi ti t. D u đ ng bám vào b m t các chi ti t ho c l h ng d u r i ch y vàoế ầ ọ ề ặ ế ặ ỗ ứ ầ ồ ả các b m t ma sát.ề ặ