Tiểu luận: Vấn đề lợi ích nhóm ở Việt Nam nguyên nhân và giải pháp khắc phục

Tiểu luận: Vấn đề lợi ích nhóm ở Việt Nam nguyên nhân và giải pháp khắc phục trình bày một số nội dung về một số vấn đề lý luận và lợi ích nhóm, nhận diện lợi ích nhóm ở Việt Nam và thực trạng ảnh hưởng của lợi ích nhóm đến chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay, phương hướng và giải pháp nhằm phát huy ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của lợi ích nhóm trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay,... Mời các bạn tham khảo.

L I M  Đ UỜ Ở Ầ

­­­

B t c  qu c gia nào trên th  gi i, trong xã h i đ u có s  xu t hi n c aấ ứ ố ế ớ ộ ề ự ấ ệ ủ  

l i ích nhóm ­ đây là t t y u khách quan, nó  nh hợ ấ ế ả ưởng đ n m i m t c a đ iế ọ ặ ủ ờ  

s ng xã h i. Không n m ngoài quy lu t chung đó, v n đ  l i ích nhóm ố ộ ằ ậ ấ ề ợ ở 

nước ta đã và đang tr  thành m t y u t   nh hở ộ ế ố ả ưởng đ n công cu c đ i m i,ế ộ ổ ớ   xây d ng và b o v  T  qu c Vi t Nam ch  nghĩa xã h i. ự ả ệ ổ ố ệ ủ ộ

V  b n ch t, l i ích nhóm là s  ph n ánh l i ích chung c a nhi u chề ả ấ ợ ự ả ợ ủ ề ủ 

th  đang có nhu c u tìm ki m nh ng phể ầ ế ữ ương ti n, đi u ki n th c hi n nh ngệ ề ệ ự ệ ữ  

l i ích cá nhân. L i ích nhóm có c  tác đ ng tích c c và tác đ ng tiêu c c đ nợ ợ ả ộ ự ộ ự ế  

đ i s ng kinh t , chính tr , văn hoá, xã h i. ờ ố ế ị ộ

L i ích nhóm tích c c là l i ích c a nhóm phù h p v i l i ích c a c ngợ ự ợ ủ ợ ớ ợ ủ ộ  

đ ng, xã h i. L i ích nhóm  nh hồ ộ ợ ả ưởng tích c c s  góp ph n thúc đ y phátự ẽ ầ ẩ   tri n kinh t , t o môi trể ế ạ ường dân ch , công b ng, nâng cao vai trò lãnh đ oủ ằ ạ  

c a Đ ng và Nhà nủ ả ước. Trong đi u ki n xây d ng nhà nề ệ ự ước pháp quy n xãề  

h i ch  nghĩa, phát tri n n n kinh t  th  trộ ủ ể ề ế ị ường đ nh hị ướng xã h i ch  nghĩa,ộ ủ   thì vi c ch p nh n ho t đ ng c a các nhóm l i ích chính đáng và k p th iệ ấ ậ ạ ộ ủ ợ ị ờ   ngăn ch n s  lũng đo n c a các nhóm l i ích tiêu c c s  góp ph n xây d ngặ ự ạ ủ ợ ự ẽ ầ ự  

m t nộ ước Vi t Nam dân giàu, nệ ước m nh, dân ch , công b ng, văn minh. ạ ủ ằ

L i ích nhóm tiêu c c là l i ích c a m t c ng đ ng, có t  ch c ho c tợ ự ợ ủ ộ ộ ồ ổ ứ ặ ự  phát c a nh ng ngủ ữ ười có cùng chung m t s  m c đích, cùng chung l i ích; hộ ố ụ ợ ọ  tìm m i cách tác đ ng đ n c  quan, ngọ ộ ế ơ ười có quy n theo hề ướng có l i choợ   nhóm c a mình; k t qu  mà h  đ t đủ ế ả ọ ạ ược thường xâm h i t i l i ích chungạ ớ ợ  

c a toàn xã h i, làm tha hóa cán b , gây m t lòng tin c a nhân dân và làm tăngủ ộ ộ ấ ủ   nguy c  ch ch hơ ệ ướng xã h i ch  nghĩa. Có th  nh n th y, l i ích nhóm tiêuộ ủ ể ậ ấ ợ  

c c nh ng năm g n đây ngày càng gia tăng và phát tri n sâu r ng, quy mô l nự ữ ầ ể ộ ớ  

h n nhi u, có c  nh ng d u hi u cho th y nó đang tác đ ng vào quá trìnhơ ề ả ữ ấ ệ ấ ộ  

ho ch đ nh chính sách d n đ n ạ ị ẫ ế "tham nhũng chính sách". Đ ng ta đã ch  ra,ả ỉ  

m t s  c n tr  c  b n      trong phát tri n đ t nộ ố ả ở ơ ả ể ấ ước, trong đó kh ng đ nhẳ ị  

ba c n tr  l n nh t là l i ích nhóm, t  duy nhi m k  và tính c c b  Văn ki nả ở ớ ấ ợ ư ệ ỳ ụ ộ ệ  

Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th  XII, v n đ  phòng ch ng l i ích nhóm tiêuạ ộ ả ố ầ ứ ấ ề ố ợ  

c c nh m xây d ng Đ ng trong s ch, v ng m nh cũng đã đự ằ ự ả ạ ữ ạ ược đ t ra. ặ

Vi mong mu n tìm hi u thêm v  l i ích nhóm   Vi t Nam, qua nh ngố ể ề ợ ở ệ ữ  

ki n th c đế ứ ược ti p thu và nghiên c u h c ph n  ế ứ ọ ầ Ho ch đ nh và th c thi ạ ị ự   hính sách công, em xin l a ch n n i dung ự ọ ộ "V n đ  l i ích nhóm   Vi t ấ ề ợ ở ệ   Nam ­ Nguyên nhân và gi i pháp kh c ph c" ả ắ ụ  làm ti u lu n môn h c.ể ậ ọ

N I DUNGỘ

­­­

I­ M T S  V N Đ  LÝ LU N V  L I ÍCH NHÓM Ộ Ố Ấ Ề Ậ Ề Ợ

1. Khái ni m và vai trò c a l i ích ệ ủ ợ

1.1­ Khái ni m l i íchệ ợ

L i ích theoợ  T  đi n Ti ng Vi t,ừ ể ế ệ  là “đi u có l i, có ích cho m t đ iề ợ ộ ố  

tượng nào đó, trong m i quan h  v i đ i tố ệ ớ ố ượng  y”. ấ

C.Mác và Ph.Ăngghen đã ch  rõ l i ích chính là s n ph m ho t đ ngỉ ợ ả ẩ ạ ộ  

c a con ngủ ười, là s  k t tinh, đ i tự ế ố ượng hoá b n ch t con ngả ấ ười, tính ngườ  i

Nó v a t n t i dừ ồ ạ ưới hình thái v t th , v a là quan h  xã h i. Nh ng cái s nậ ể ừ ệ ộ ư ả  

ph m  y ch  tr  thành l i ích khi nó thu c v  s  h u c a ngẩ ấ ỉ ở ợ ộ ề ở ữ ủ ười nào đó, liên  quan và có th  tho  mãn nhu c u nào đó, để ả ầ ược đ t trong quan h  gi a conặ ệ ữ  

người v i nhau. Ngớ ười ta quan h  v i nhau, trao đ i tính ngệ ớ ổ ười cho nhau  chính là thông qua s n xu t và trao đ i s n ph m c a quá trình s n xu t  y.ả ấ ổ ả ẩ ủ ả ấ ấ  

Do đó, l i ích không ph i là b n thân quan h  xã h i, mà là cái mang quan hợ ả ả ệ ộ ệ 

xã h i.ộ

Theo đ o đ c h c Mác ­ Lênin, “l i ích là nh ng đi u ki n v t ch t,ạ ứ ọ ợ ữ ề ệ ậ ấ   tinh th n có tính khách quan đ i v i s  t n t i và phát tri n bình thầ ố ớ ự ồ ạ ể ường c aủ   các cá nhân, các c ng đ ng ngộ ồ ười, các giai c p và c a xã h i nói chung”.ấ ủ ộ

Nh  v y, l i ích, xét đ n cùng, chính là m c tiêu, đ ng l c, phư ậ ợ ế ụ ộ ự ươ  ng

th c đ  th c hi n nhu c u trong ho t đ ng th c ti n, nh t là trong quan hứ ể ự ệ ầ ạ ộ ự ễ ấ ệ 

xã h i, trong đ u tranh xã h i.ộ ấ ộ

 1.2­ Vai trò c a l i ích đ i v i s  phát tri n xã h iủ ợ ố ớ ự ể ộ

L i ích có vai trò là đ ng l c đ  phát tri n xã h i, l i ích là đ ng l cợ ộ ự ể ể ộ ợ ộ ự   thúc đ y s  phát tri n theo hẩ ự ể ướng xã h i hóa và quá trình gi i quy t nh ngộ ả ế ữ   mâu thu n l i ích thông qua nhi u bi n pháp trong đó có cách m ng xã h i làẫ ợ ề ệ ạ ộ  

đ ng l c thúc đ y l ch s  phát tri n. ộ ự ẩ ị ử ể

2­ Khái ni m, ngu n g c, phân lo i l i ích nhóm và  nh hệ ồ ố ạ ợ ả ưởng 

c a l i ích nhóm đ n đ i s ng kinh t , chính tr , văn hoá xã h i ủ ợ ế ờ ố ế ị ộ

2.1­ Khái ni m l i ích nhómệ ợ

L i ích nhóm là l i ích c a m t nhóm ngợ ợ ủ ộ ườ ắi g n k t v i nhau, h  tr ,ế ớ ỗ ợ   móc ngo c v iặ ớ   nhau, giúp đ  l n nhau đ  cùng nhau có l i ích và b o v  l iỡ ẫ ể ợ ả ệ ợ   ích đó. Nói cách khác, l i ích nhóm là s  ph n ánh l i ích chung c a nhi uợ ự ả ợ ủ ề  

ch  th  có nhu c u tủ ể ầ ương đ ng, h  tìm ki m nh ng phồ ọ ế ữ ương ti n, đi u ki nệ ề ệ  

th c hi n nh ng l i ích riêng, song l i có nh ng đi m g n gũi ho c tự ệ ữ ợ ạ ữ ể ầ ặ ươ  ng

đ ng v i nhau. ồ ớ

Nói tóm l i, L i ích nhóm đạ ợ ược dùng đ  đ  c p đ n khía c nh đ iể ề ậ ế ạ ố  

tượng th a mãn nh ng nhu c u c a ít nh t hai ch  th  tr  lên. ỏ ữ ầ ủ ấ ủ ể ở

2.2­ Ngu n g c hình thành l i ích nhóm ồ ố ợ

Trước h t, t o l p nhóm là m t xu th  c a xã h i, xu t phát t  nhuế ạ ậ ộ ế ủ ộ ấ ừ  

c u c a con ngầ ủ ười, s  xu t hi n c a l i ích nhóm do tác đ ng c a th  ch  vàự ấ ệ ủ ợ ộ ủ ể ế  

có th  tác đ ng t i th  ch  Trong xã h i ngày nay, chúng ta có th  nh n th yể ộ ớ ể ế ộ ể ậ ấ  

r ng: có bao nhiêu t  ch c hay đoàn, h i đằ ổ ứ ộ ược thành l p thì có b y nhiêuậ ấ   nhóm l i ích; s  hình thành l i ích nhóm là m t t t y u khách quan, nh t làợ ự ợ ộ ấ ế ấ   trong xã h i có s  h u khác nhau, giai c p khác nhau, v  th  và quan ni mộ ở ữ ấ ị ế ệ   khác nhau

2.3­ Phân lo i l i ích nhóm ạ ợ

Có nhi u cách phân lo i l i ích nhóm. Có th  k  đ n m t s  cách phânề ạ ợ ể ể ế ộ ố  

lo i l i ích nhóm c a m t s  nhà nghiên c u nh : l i ích nhóm công và l i íchạ ợ ủ ộ ố ứ ư ợ ợ   nhóm t ; l i ích nhóm chính th c và l i ích nhóm phi chính th c; l i ích nhómư ợ ứ ợ ứ ợ  

t  phát và l i ích nhóm t  giác… Tuy nhiên, ự ợ ự xét trên phương di n m c đích vàệ ụ   tính ch t, l i ích nhóm có th  phân chia thành hai lo ilà ấ ợ ể ạ l i ích nhóm tích c cợ ự  

và l i ích nhóm tiêu c c.ợ ự

2.4­  nh hẢ ưởng c a l i ích nhóm đ n kinh t , chính tr , xã h i ủ ợ ế ế ị ộ

nh h ng tích c c là giúp cho ý chí, nguy n v ng c a nhân dân đ n

được v i chính quy n, đ c bi t là c  quan l p pháp m t cách rõ ràng, chínhớ ề ặ ệ ơ ậ ộ   xác và nhanh chóng; l i ích nhóm góp ph n thúc đ y quá trình dân ch  hóa xãợ ầ ẩ ủ  

h i và góp ph n cung c p thông tin cho nhà nộ ầ ấ ước trong quá trình ho ch đ nhạ ị   chính sách có ch t lấ ượng, phù h p v i yêu c u th c ti n, có đợ ớ ầ ự ễ ược ngu n l cồ ự  

đ  th c hi n các chính sách và chia s  l i ích trong xã h i. ể ự ệ ẻ ợ ộ

nh h ng tiêu c c là l i ích nhóm s  t o ra s  b t công trong xã h i

m t cách phi pháp, thúc đ y s  tha hóa quan ch c, làm tăng môi trộ ẩ ự ứ ường cho  tham nhũng, h i l  phát tri n và có th  gây nguy c  b  t c trong xây d ngố ộ ể ể ơ ế ắ ự  

ho c tri n khai chính sách c a qu c gia. ặ ể ủ ố

3­ Quan đi m c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin, t  tể ủ ủ ư ưởng H  Chí Minhồ  

và c a Đ ng C ng s n Vi t Nam v  l i ích nhómủ ả ộ ả ệ ề ợ  

3.1­ Quan đi m c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin v  l i ích nhómể ủ ủ ề ợ  

C.Mác, Ph.Ăngghen đã đ  c p đ n v n đ  l i ích nhóm thông qua vi cề ậ ế ấ ề ợ ệ   bàn đ n l i ích giai c p. Giai c p t  s n dùng m i phế ợ ấ ấ ư ả ọ ương th c đ  b o v  l iứ ể ả ệ ợ   ích c a mình còn giai c p công nhân thông qua đ u tranh giai c p, cách m ngủ ấ ấ ấ ạ  

xã h i đ  giành l y l i ích chính đáng c a mình t  tay giai c p t  s n. L i íchộ ể ấ ợ ủ ừ ấ ư ả ợ  

c a giai c p công nhân đ i l p v i l i ích c a giai c p t  s n nh ng l i cóủ ấ ố ậ ớ ợ ủ ấ ư ả ư ạ   chung l i ích v i toàn th  nhân dân lao đ ng. Chính vì l i ích c a giai c p côngợ ớ ể ộ ợ ủ ấ  

nhân phù h p v i l i ích c a toàn xã h i, nên vi c giai c p công nhân giànhợ ớ ợ ủ ộ ệ ấ  

được chính quy n, xây d ng ch  nghĩa xã h i đ m b o cho s  công b ng, hàiề ự ủ ộ ả ả ự ằ   hòa v  l i ích gi a các giai t ng. Đ ng th i, C.Mác và Ph.Ăngghen cũng ch  raề ợ ữ ầ ồ ờ ỉ  

nh ng l i ích nhóm tiêu c c  nh hữ ợ ự ả ưởng đ n phong trào công nhân, đ n quáế ế   trình đ u tranh cách m ng c a giai c p công nhân trong vi c th c hi n sấ ạ ủ ấ ệ ự ệ ứ 

m nh l ch s  c a mình. Đó là l i ích nhóm c a nh ng ngệ ị ử ủ ợ ủ ữ ườ ể ư ữi ti u t  h u bao 

g m ti u nông, ti u ch , ti u thồ ể ể ủ ể ương. 

K  th a và phát tri n quan đi m c a C.Mac và Ph.ăngghen, V.I.Lêninế ừ ể ể ủ   khi nghiên c u v  l i ích các giai c p, đã ch  ra các nhóm l i ích đ c quy n,ứ ề ợ ấ ỉ ợ ặ ề  

đ c l i và công c  b o v  s  đ c quy n, đ c l i đó c a chúng trong xã h iặ ợ ụ ả ệ ự ặ ề ặ ợ ủ ộ  

t  b n. Khi giai c p công nhân giành chính quy n, Đ ng C ng s n c mư ả ấ ề ả ộ ả ầ   quy n l i đ ng trề ạ ứ ước nguy c  quan liêu, ch  nghĩa c  h i và t  h i l , chơ ủ ơ ộ ệ ố ộ ủ  nghĩa bè phái, c c b  và ch  nghĩa cá nhân. Ngụ ộ ủ ười ch  rõ, giai c p công nhânỉ ấ  

ph i nh n th c đ y đ  v  v n đ  trên và có trách nhi m ch ng l i khuynhả ậ ứ ầ ủ ề ấ ề ệ ố ạ  

hướng đ t l i ích c a cá nhân, c a nhóm lên trên l i ích chung c a xã h i. ặ ợ ủ ủ ợ ủ ộ

3.2­ T  tư ưởng H  Chí Minh v  l i ích nhómồ ề ợ  

K  th a và phát tri n các quan đi m c a ch  nghĩa Mác ­ Lênin, Chế ừ ể ể ủ ủ ủ 

t ch H  Chí Minh luôn nh n m nh v n đ  ph i đ t l i ích cách m ng, l i íchị ồ ấ ạ ấ ề ả ặ ợ ạ ợ  

c a Đ ng lên trên h t. B i vì, Đ ng chính là ngủ ả ế ở ả ười lãnh đ o, d n d t toànạ ẫ ắ   dân th c hi n l i ích c a dân t c, c a T  qu c, c a nhân dân, “ngoài l i íchự ệ ợ ủ ộ ủ ổ ố ủ ợ  

c a dân t c, c a T  qu c, thì Đ ng không có l i ích khác… Vì v y, m iủ ộ ủ ổ ố ả ợ ậ ỗ  

người trong Đ ng ph i hi u r ng: l i ích c a cá nhân nh t đ nh ph i ph cả ả ể ằ ợ ủ ấ ị ả ụ   tùng l i ích c a Đ ng. L i ích c a m i b  ph n nh t đ nh ph i ph c tùng l iợ ủ ả ợ ủ ỗ ộ ậ ấ ị ả ụ ợ   ích c a toàn th  L i ích t m th i nh t đ nh ph i ph c tùng l i ích lâu dài…”.ủ ể ợ ạ ờ ấ ị ả ụ ợ  

Ch  t ch H  Chí Minh kh ng đ nh, Đ ng ta đ i bi u cho l i ích chung c aủ ị ồ ẳ ị ả ạ ể ợ ủ   giai c p công nhân, c a toàn th  nhân dân lao đ ng, ch  không ph i m u c uấ ủ ể ộ ứ ả ư ầ  

l i ích riêng c a m t nhóm ngợ ủ ộ ười nào, c a cá nhân nào. Nh  v y, m c dùủ ư ậ ặ  

Ch  t ch H  Chí Minh ch a s  d ng khái ni m “l i ích nhóm” nh ng n i hàmủ ị ồ ư ử ụ ệ ợ ư ộ  

c a nó đã đủ ược th  hi n, trong đó, l i ích nhóm để ệ ợ ược hi u là l i ích b  ph n,ể ợ ộ ậ  

t  tư ưởng “đ a phị ương ch  nghĩa”, ch  bi t đ n l i ích c a đ a phủ ỉ ế ế ợ ủ ị ương mình, 

b  ph n mình; “Óc bè phái”, là ch  nghĩa cá nhân, ộ ậ ủ  “ích k , h  hóa”, thích ănỷ ủ   ngon m c đ p, xa hoa, ch  lo danh l i c a b n thân mình…ặ ẹ ỉ ợ ủ ả

3.3­ Quan đi m c a Đ ng C ng s n Vi t Nam v  l i ích nhóm ể ủ ả ộ ả ệ ề ợ

Trước đây, v n đ  l i ích nhóm tiêu c c ch a đấ ề ợ ự ư ược đ  c p đ n nh ngề ậ ế ư   các bi u hi n c  th  c a nó đã để ệ ụ ể ủ ược Đ ng ta bàn đ n trong m t s  văn b n,ả ế ộ ố ả   ngh  quy t, văn ki n có n i dung th  hi n n i hàm c a l i ích nhóm nh  tínhị ế ệ ộ ể ệ ộ ủ ợ ư  

c c b  đ a phụ ộ ị ương, tham nhũng, ch  nghĩa cá nhân, ch  nghĩa c  h i.   nủ ủ ơ ộ Ở ướ  c

ta hi n nay, l i ích nhóm thệ ợ ường được nhìn dưới góc đ  tiêu c c. V i nghĩaộ ự ớ  

đó, l i ích nhóm   đây đợ ở ược hi u là l i ích c a m t nhóm ngể ợ ủ ộ ườ ượi đ c hình  thành trên c  s  l i ích cá nhân, c u k t ki m l i t  cái chung cho riêng mình,ơ ở ợ ấ ế ế ợ ừ   xâm h i đ n l i ích Nhà nạ ế ợ ước và l i ích t p th  Đ  đ t đợ ậ ể ể ạ ượ ợc l i ích nhóm  theo nghĩa này, con người ph i l i d ng quy n l c, l i d ng quan h  đ  mócả ợ ụ ề ự ợ ụ ệ ể  

n i ki m l i, chà đ p lên đ o đ c, lu t pháp và danh d  đ  c u l i cho mình,ố ế ợ ạ ạ ứ ậ ự ể ầ ợ   cho nhóm mình; nói cách khác, l i ích nhóm là m t nhóm có quy n l c và vợ ộ ề ự ị 

th  nh t đ nh câu k t v i nhau đ  m u c u l i ích cho các thành viên trongế ấ ị ế ớ ể ư ầ ợ   nhóm, nh ng l i ích này đi ngư ợ ượ ạ ớ ợc l i v i l i ích qu c gia,  nh hố ả ưởng không 

t t đ n l i ích chính đáng c a đ i đa s  ngố ế ợ ủ ạ ố ười dân

Nghi   quyêt   Hôi   nghi   lân   th   4   Ban   châp   hanh   Trung  ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ứ ́ ̀ ương   Đang̉   khoá XII cũng đã ch  rõ quan đi m v  các bi u hi n c a l i ích nhóm, nh :ỉ ể ề ể ệ ủ ợ ư  

“…tranh th  b  nhi m ngủ ổ ệ ười thân, người quen, người nhà dù không đ  tiêuủ   chu n, đi u ki n gi  ch c v  lãnh đ o, qu n lý ho c b  trí, s p x p vào vẩ ề ệ ữ ứ ụ ạ ả ặ ố ắ ế ị  trí có nhi u l i ích… L i d ng, l m d ng ch c v , quy n h n đề ợ ợ ụ ạ ụ ứ ụ ề ạ ược giao để  dung túng, bao che, ti p tay cho tham nhũng, tiêu c c.ế ự  Thao túng trong công tác  cán b ; ch y ch c, ch y quy n, ch y ch , ch y luân chuy n, ch y b ng c p,ộ ạ ứ ạ ề ạ ỗ ạ ể ạ ằ ấ  

ch y t i  S  d ng quy n l c đạ ộ ử ụ ề ự ược giao đ  ph c v  l i ích cá nhân ho c để ụ ụ ợ ặ ể 

người thân, người  quen l i d ng ch c v , quy n h n c a mình đ  tr cợ ụ ứ ụ ề ạ ủ ể ụ  

l i…ợ ”

4­ L i ích nhóm trong th i k  quá đ  đi lên ch  nghĩa xã h i   Vi tợ ờ ỳ ộ ủ ộ ở ệ   Nam 

L i ích nhóm t n t i khách quan và c n đợ ồ ạ ầ ược th a nh n, đ nh hừ ậ ị ướ  ng

đi u ti t trong quá trình xây d ng ch  nghĩa xã h i   Vi t Nam, l i ích nhómề ế ự ủ ộ ở ệ ợ  

v n t n t i khách quan trong th i k  quá đ  lên ch  nghĩa xã h i và c  trongẫ ồ ạ ờ ỳ ộ ủ ộ ả  

ch  nghĩa xã h i. Ch  nghĩa xã h i th a nh n s  khác bi t v  l i ích và t oủ ộ ủ ộ ừ ậ ự ệ ề ợ ạ  

đi u ki n cho s  v n đ ng l ch s  ­ t  nhiên c a nh ng l i ích không trái v iề ệ ự ậ ộ ị ử ự ủ ữ ợ ớ  

l i ích chung c a c ng đ ng, qu c gia, dân t c. Ch  nghĩa xã h i t o c  sợ ủ ộ ồ ố ộ ủ ộ ạ ơ ở  cho xu hướng c ng đ ng v  l i ích ngày càng phát tri n nh ng không ch pộ ồ ề ợ ể ư ấ  

nh n s  khác bi t t i m c xung đ t v  l i ích gi a các nhóm đ  t  đó t o raậ ự ệ ớ ứ ộ ề ợ ữ ể ừ ạ   xung đ t giai c p, gây m t  n đ nh chính tr  ­ xã h i. ộ ấ ấ ổ ị ị ộ

Xây d ng ch  nghĩa xã h i là c  s  đ nh hự ủ ộ ơ ở ị ướng cho vi c th c hi n cácệ ự ệ  

l i ích nhóm tích c c. Đ nh hợ ự ị ướng xã h i ch  nghĩa th c ch t là th c hi n hàiộ ủ ự ấ ự ệ   hòa các nhóm l i ích. Ngợ ượ ạc l i, v n đ  l i ích, l i ích nhóm cũng có tácấ ề ợ ợ  

đ ng đ n ch  nghĩa xã h i. L i ích nhóm phù h p v i l i ích c ng đ ng sộ ế ủ ộ ợ ợ ớ ợ ộ ồ ẽ  góp ph n thúc đ y quá trình xây d ng ch  nghĩa xã h i   Vi t Nam và c nầ ẩ ự ủ ộ ở ệ ầ  

đ n vai trò thúc đ y h  tr  c a Đ ng và Nhà nế ẩ ỗ ợ ủ ả ước. L i ích nhóm không phùợ  

h p v i l i ích chung s  tr  thành l c c n trong quá trình xây d ng ch  nghĩaợ ớ ợ ẽ ở ự ả ự ủ  

xã h i   Vi t Nam. ộ ở ệ

II­ NH N DI N L I ÍCH NHÓM   VI T NAM VÀ TH C TR NGẬ Ệ Ợ Ở Ệ Ự Ạ  

NH H NG C A L I ÍCH NHÓM Đ N CH  NGHĨA XàH I   VI T

NAM HI N NAY Ệ

1­ Nh n di n l i ích nhóm   Vi t Nam ậ ệ ợ ở ệ

1.1­ Các l i ích nhóm chính th c   Vi t Nam ợ ứ Ở ệ

Có th  xem l i ích nhóm chính th c là các t  ch c chính tr  ­ xã h i vàể ợ ứ ổ ứ ị ộ  

m t s  t  ch c xã h i, trung thành v i l i ích chung c a dân t c, g n bó v iộ ố ổ ứ ộ ớ ợ ủ ộ ắ ớ  

m c tiêu “đ c l p dân t c và ch  nghĩa xã h i”, đụ ộ ậ ộ ủ ộ ược pháp lu t th a nh n vàậ ừ ậ  

đ t dặ ướ ựi s  lãnh đ o c a Đ ng. Các h i đoàn có vai trò quan tr ng trong sạ ủ ả ộ ọ ự  nghi p cách m ng gi i phóng dân t c và xây d ng ch  nghĩa xã h i   nệ ạ ả ộ ự ủ ộ ở ướ  c

ta, các t  ch c này là b  ph n h u c  c a h  th ng chính tr  ho c là thànhổ ứ ộ ậ ữ ơ ủ ệ ố ị ặ   viên c a M t tr n T  qu c Vi t Nam ­ đây là s  th a nh n s  t n t i c a cácủ ặ ậ ổ ố ệ ự ừ ậ ự ồ ạ ủ  

l i ích nhóm chính th c   nợ ứ ở ước ta hi n nay. ệ

1.2­ Các l i ích nhóm phi chính th c ợ ứ

L i ích nhóm phi chính th c thợ ứ ường được hình thành m t cách t  phát,ộ ự  

t p h p l i khi l i ích chung c a h  b   nh hậ ợ ạ ợ ủ ọ ị ả ưởng ho c khi cùng mong mu nặ ố   giành được m t s  quy n l i nào đó. Đó cũng có th  là các nhóm l i ích ho tộ ố ề ợ ể ợ ạ  

đ ng ng m, b t h p pháp.   nộ ầ ấ ợ Ở ước ta ch a có hành lang pháp lý cho các l iư ợ   ích nhóm phi chính th c ho t đ ng, tuy nhiên, không ph i t t c  các nhóm nàyứ ạ ộ ả ấ ả  

đ u trái pháp lu t và có ý nghĩa x u. Nh ng do nh ng đi u ki n khách quanề ậ ấ ư ữ ề ệ  

và ch  quan nên s  hình thành và ho t đ ng c a các l i ích nhóm phi chínhủ ự ạ ộ ủ ợ  

th c   Vi t Nam g n đây thứ ở ệ ầ ường được g n v i ý nghĩa tiêu c c. ắ ớ ự

2­  nh hẢ ưởng tích c c c a l i ích nhóm đ n ch  nghĩa xã h i ự ủ ợ ế ủ ộ ở 

Vi t Nam hi n nay ệ ệ

Ho t đ ng c a l i ích nhóm tích c c là m t kênh quan tr ng đ  đ iạ ộ ủ ợ ự ộ ọ ể ổ  

m i n i dung và phớ ộ ương th c lãnh đ o, nâng cao năng l c c m quy n c aứ ạ ự ầ ề ủ  

Đ ng, góp ph n quan tr ng trong vi c giám sát cán b , đ ng viên, đ c bi t làả ầ ọ ệ ộ ả ặ ệ  

nh ng ngữ ười gi  cữ ương v , tr ng trách trong h  th ng chính tr ; l i ích nhómị ọ ệ ố ị ợ   tích c c còn là m t kênh quan tr ng đ  th c hi n các ho t đ ng ph n bi n xãự ộ ọ ể ự ệ ạ ộ ả ệ  

h i trong vi c ban hành chính sách, t o nên s c m nh đ ng thu n đ  b o vộ ệ ạ ứ ạ ồ ậ ể ả ệ 

l i ích chung, có vai trò tích c c trong vi c ho ch đ nh đợ ự ệ ạ ị ường l i, ch  trố ủ ươ  ng

c a Đ ng và trong vi c đ m b o đ  đ a đủ ả ệ ả ả ể ư ường l i, ch  trố ủ ương c a Đ ngủ ả   vào th c ti n cu c s ng. ự ễ ộ ố

L i ích nhóm góp ph n vào vi c hình thành nên các chính sách gópợ ầ ệ  

ph n thúc đ y s  phát tri n kinh t , xã h i thông qua vi c ki n ngh  nhi uầ ẩ ự ể ế ộ ệ ế ị ề   chính sách quan tr ng. L i ích nhóm còn góp ph n c i thi n ch t lọ ợ ầ ả ệ ấ ượng th cự   thi chính sách, hoàn thi n h  th ng pháp lu t c a Nhà nệ ệ ố ậ ủ ước, là c u n i đầ ố ể  cung c p thông tin cho các nhà ho ch  đ nh chính sách. Nh  đó, các chấ ạ ị ờ ủ 

trương, chính sách ph n ánh chính xác h n nhu c u c a cu c s ng, mang l iả ơ ầ ủ ộ ố ạ  

l i ích chung cho xã h i. ợ ộ

D a vào thông tin đa chi u t  l i ích nhóm nên nh ng chính sách đ a raự ề ừ ợ ữ ư  

th  hi n để ệ ượ ợc l i ích c a đa s  ngủ ố ười dân h n, góp ph n nâng cao tính côngơ ầ  

b ng, đúng đ n trong quy t sách c a Đ ng, Nhà nằ ắ ế ủ ả ước. B ng nh ng ho tằ ữ ạ  

đ ng c a mình, l i ích nhóm còn thúc đ y s  phát tri n dân ch    các c p,ộ ủ ợ ẩ ự ể ủ ở ấ  

đ c bi t là thúc đ y s  c nh tranh công b ng gi a các nhóm l i ích, qua đó,ặ ệ ẩ ự ạ ằ ữ ợ   góp ph n nâng cao s  hi u bi t c a dân chúng trong vi c tham gia qu n lýầ ự ể ế ủ ệ ả   nhà nước. Bên c nh đó, l i ích nhóm góp ph n thúc đ y s  công b ng xã h i;ạ ợ ầ ẩ ự ằ ộ   nhi u nhóm l i ích đ i di n và b o v  l i ích c a nhân dân lao đ ng, gópề ợ ạ ệ ả ệ ợ ủ ộ  

ph n thúc đ y s  công b ng xã h i. Ch ng h n nh  công nhân, nông dân hầ ẩ ự ằ ộ ẳ ạ ư ọ  tham gia nh ng t  ch c l i ích nhóm chính th c nh  Công đoàn, H i Nôngữ ổ ứ ợ ứ ư ộ   dân giúp cho người công nhân, nông dân có ch  d a, có ti ng nói và nguy nỗ ự ế ệ  

v ng c a h  đọ ủ ọ ược đ  đ t và đ n đề ạ ế ược v i các nhà ho ch đ nh chính sách m tớ ạ ị ộ   cách d  dàng h n. ễ ơ

Các l i ích nhóm tích c c giúp gi i phóng s c s n xu t. Thông qua giaiợ ự ả ứ ả ấ  

đo n t  “khoán chui” đ n phá rào “khoán 10”   nạ ừ ế ở ước ta trước th i k  đ i m iờ ỳ ổ ớ   cho th y, l i ích nhóm c a nông dân góp ph n thúc đ y phát tri n nôngấ ợ ủ ầ ẩ ể   nghi p, c i thi n đ i s ng ngệ ả ệ ờ ố ười nông dân. K  t  khi đ i m i, v i chể ừ ổ ớ ớ ủ