Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục giới tính cho học sinh khối 8 về giữ gìn vệ sinh cơ thể và quan hệ bạn bè trong tuổi dậy thì

Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục giới tính cho học sinh khối 8 về giữ gìn vệ sinh cơ thể và quan hệ bạn bè trong tuổi dậy thì với mục tiêu trang bị cho học sinh phát triển toàn diện, có tri thức, có đạo đức, sức khỏe, thẩm mỹ, góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất, năng lực và các kỹ năng sống cần thiết, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục hiện nay.

I. M  Đ UỞ Ầ

    1. Lí do ch n đ  tài.ọ ề

    Th c hi n theo ch  th  c a ngành: “Xây d ng tr ng h c thân thi n, h cự ệ ỉ ị ủ ự ườ ọ ệ ọ  sinh tích c c” là nhi m v  c p thi t hi n nay. Nh ng làm sao đ  phát huy tínhự ệ ụ ấ ế ệ ư ể  tích c c c a h c sinh đang là v n đ  l n c n gi i quy t.ự ủ ọ ấ ề ớ ầ ả ế

    Th c t  gi ng d y đã cho th y r ng ch  khi nào h c sinh tích c c ch  đ ngự ế ả ạ ấ ằ ỉ ọ ự ủ ộ  

ti p thu ki n th c thì k t qu  gi ng d y c a giáo viên và k t qu  h c t pế ế ứ ế ả ả ạ ủ ế ả ọ ậ  

c a h c sinh m i đ t k t qu  cao nh t.ủ ọ ớ ạ ế ả ấ

     V y làm th  nào đ  phát huy đậ ế ể ược tính tích c c c a h c sinh trong h cự ủ ọ ọ  

t p? Đây là v n đ  không h  đ n gi n nh ng l i r t c p thi t trong th c tậ ấ ề ề ơ ả ư ạ ấ ấ ế ự ế 

gi ng d y hi n nay.ả ạ ệ

     Sinh h c là m t trong nh ng b  môn khoa h c th c nghi m. Trong quáọ ộ ữ ộ ọ ự ệ  trình gi ng d y giáo viên thả ạ ường s  d ng phử ụ ương pháp thí nghi m, v nệ ấ  đáp…đ  giúp h c sinh tìm ra ki n th c. ể ọ ế ứ Sinh h c l p 8 ch  y u nghiên c uọ ớ ủ ế ứ  

v  c  th  ngề ơ ể ười. N u s  d ng phế ử ụ ương pháp d y h c đó đ  truy n đ t ki nạ ọ ể ề ạ ế  

th c cho h c sinh thì hi u qu  giang d y đôi khi ch a cao. V y giáo viên ph iứ ọ ệ ả ̉ ạ ư ậ ả  

k t h p s  d ng phế ợ ử ụ ương pháp nh  th  nào đ  h c sinh có th  ti p thu dư ế ể ọ ể ế ễ dàng và c m th y thích thú h c t p b  môn? ả ấ ọ ậ ộ

    H n th  n a tu i d y thì là giai đo n chuy n ti p t  tr  con lên ngơ ế ữ ổ ậ ạ ể ế ừ ẻ ườ ớ  i l n

v i nhi u thay đ i rõ r t v  tâm sinh lý. ớ ề ổ ệ ề Đây là l a tu i di n ra bao đi uứ ổ ễ ề  

k  di u, cái tu i c  th  có nh ng bi n đ i b t ng  L a tu i đó tính tìnhỳ ệ ổ ơ ể ữ ế ổ ấ ờ ứ ổ  

người ta nh  thay đ i, đôi đi u r c r i, nh ng n i băn khoăn tư ổ ề ắ ố ữ ỗ ưởng như không ai gi i đáp đả ược. R c r i v y mà bi t m y t  hào, b i mình đangắ ố ậ ế ấ ự ở  

l n lên, đang trớ ưởng thành. 

    Vì th  vi c ế ệ “Giáo d c gi i tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh ụ ớ ọ ố ề ữ ệ  

c  th  và quan h  b n bè trong tu i d y thì” ơ ể ệ ạ ổ ậ  là m t vi c vô cùng quanộ ệ  

tr ng, nó không ch  giúp các em có cái nhìn rõ ràng h n v  c  th  mà quaọ ỉ ơ ề ơ ể  

đó còn bi t cách b o v  c  th  và có nh ng m i quan h  b n bè trongế ả ệ ơ ể ữ ố ệ ạ  sáng h n, lành m nh h n.ơ ạ ơ

    V i kinh nghi m qua nhi u năm d y b  môn Sinh h c l p 8, đ  góp ph nớ ệ ề ạ ộ ọ ớ ể ầ  giáo d c h c sinh tôi m nh d n đ a ra m t ý ki n rút ra đụ ọ ạ ạ ư ộ ế ược trong su t quáố  trình d y h c Sinh h c 8 là: ạ ọ ọ “Giáo d c gi i tính cho h c sinh kh i 8 v  gi ụ ớ ọ ố ề ữ   gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè trong tu i d y thì” ệ ơ ể ệ ạ ổ ậ , v i mong m i cácớ ỏ  

em có cái nhìn rõ ràng h n v  gi i tính, ơ ề ớ bi t cách b o v  c  th  và có nh ngế ả ệ ơ ể ữ  

m i quan h  ban bè trong sáng h n, lành m nh h n.ố ệ ơ ạ ơ

    2. M c đích nghiên c u. ụ ứ

      Trang b  cho h c sinh phát tri n toàn di n, có tri th c, có đ o đ c, s cị ọ ể ệ ứ ạ ứ ứ  

kh e, th m m , góp ph n hình thành và b i dỏ ẩ ỹ ầ ồ ưỡng nhân cách, ph m ch t,ẩ ấ  

năng l c và các k  năng s ng c n thi t, đáp  ng yêu c u c a s  nghi p giáoự ỹ ố ầ ế ứ ầ ủ ự ệ  

d c hi n nay.ụ ệ

    Phân lo i các lo i bài d y trong chạ ạ ạ ương trình sinh h c 8 có th  l ng ghépọ ể ồ  

“Giáo d c gi i tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan ụ ớ ọ ố ề ữ ệ ơ ể  

h  b n bè trong tu i d y thì” ệ ạ ổ ậ  Nh m đ nh hằ ị ướng cho HS hi u và ý th cể ứ  

được m t s  v n đ  v  gi i tính đang độ ố ấ ề ề ớ ược quan tâm hi n nay, có liên quanệ  

tr c ti p t i quá trình d y và h c môn Sinh h c   trự ế ớ ạ ọ ọ ở ường THCS

    Giúp h c sinh ham mê, yêu thích b  môn sinh h c.ọ ộ ọ

    H c sinh bi t đọ ế ược các khái ni m: tu i d y thì, hi n tệ ổ ậ ệ ượng xu t tinh, hi nấ ệ  

tượng kinh nguy t, th  tinh và th  thai.ệ ụ ụ

    Trang b  cho các em bi t cách gi  v  sinh   tu i d y thì, bi t cách gi  m iị ế ữ ệ ở ổ ậ ế ữ ố  quan h  b n bè trong sáng.ệ ạ

    Bi t m t s  tri th c v  quan h  tình d c an toàn và h u qu  c a có thai ế ộ ố ứ ề ệ ụ ậ ả ủ ở 

tu i v  thành niên.ổ ị

    3. Đ i tố ượng nghiên c u.ứ

    Là h c sinh l p 8 – là giai đo n mà h c sinh có nhi u thay đ i v  tâm sinhọ ớ ạ ọ ề ổ ề  

lí c  th  ơ ể

    4. Phương pháp nghiên c u.ứ

    Qua các đ t t p hu n c a Phòng giáo d c, h i th o m  chuyên đ  v  vi cợ ậ ấ ủ ụ ộ ả ở ề ề ệ  giáo d c k  năng s ng cho h c sinh thông qua d y h c các b  môn nói chungụ ỹ ố ọ ạ ọ ộ  

và b  môn sinh h c 8 nói riêng   trộ ọ ở ường THCS

    Qua tham kh o nhi u tài li u liên quan đ n giáo d c gi i tính cho h c sinh.ả ề ệ ế ụ ớ ọ    Đúc k t kinh nghi m t  th c ti n gi ng d y, t  th c t  vi c h c b  mônế ệ ừ ự ễ ả ạ ừ ự ế ệ ọ ộ  Sinh h c c a h c sinh. ọ ủ ọ

    Phương pháp th c t  t c là theo dõi s  thay đ i tâm sinh lí c a chính h cự ế ứ ự ổ ủ ọ  sinh mình đang gi ng d y qua các năm.ả ậ

    Ngoài ra có th  tìm hi u thêm thông tin và nh n các d ch v  chăm sóc s cể ể ậ ị ụ ứ  

kh e sinh s n t : ỏ ả ừ

­ Các sách tham kh o có t  th  vi n trả ừ ư ệ ường h c. ọ

­ Các giáo viên b  môn sinh h c, giáo d c công dân, văn h c,… ộ ọ ụ ọ

­ Cán b  y t  c a các c  s  y t  , các c ng tác viên dân s  và cán b  đoàn thộ ế ủ ơ ở ế ộ ố ộ ể 

n i b n đang c  trú. ơ ạ ư

­ T i các trung tâm t  v n và d ch v  thân thi n cho v  thành niên t i đ aạ ư ấ ị ụ ệ ị ạ ị  

phương c a b n. ủ ạ

II. N I DUNGỘ

    1. C  s  lý lu n.  ơ ở ậ

     “Giáo d c gi i tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  vàụ ớ ọ ố ề ữ ệ ơ ể   quan h  b n bè trong tu i d y thì”  ệ ạ ổ ậ đây là m t trong nh ng n i dung c aộ ữ ộ ủ  phong trào xây d ng trự ường h c thân thi n, h c sinh tích c c, là xu họ ệ ọ ự ướ  ng

c a xã h i hi n đ i.ủ ộ ệ ạ

    Bên c nh đó kh  năng đáp  ng c a b  môn sinh h c, đ c bi t sinh h c 8ạ ả ứ ủ ộ ọ ặ ệ ọ  

đ i v i đ  tài này là r t l n, tin tố ớ ề ấ ớ ưởng đ i ngũ giáo viên c a chúng ta có thộ ủ ể 

ti p c n và th c hi n đế ậ ự ệ ược

    Th c t  vi c giáo d c toàn di n cho h c sinh, trong đó có ự ế ệ ụ ệ ọ “Giáo d c gi i ụ ớ   tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè ọ ố ề ữ ệ ơ ể ệ ạ   trong tu i d y thì”  ổ ậ ở ướ n c ta còn h n ch  và g p không ít khó khăn nh : giáoạ ế ặ ư  viên b  môn v i 45 phút ph i lo chuy n t i các n i dung bài d y, phộ ớ ả ể ả ộ ạ ươ  ng

ti n d y h c b  môn sinh h c   nhi u n i còn thi u và không đ ng b  ệ ạ ọ ộ ọ ở ề ơ ế ồ ộ Trong 

th i gian qua nhi m v  này đờ ệ ụ ược xem là c a giáo viên ch  nhi m. Trong khiủ ủ ệ  

đó giáo viên ch  nhi m c  tu n cũng ch  có m t ti t sinh ho t l p. Th y côủ ệ ả ầ ỉ ộ ế ạ ớ ầ  giáo ch  nhi m đủ ệ ược giao ph  trách h c sinh nh ng không có th i gian n mụ ọ ư ờ ắ  tình hình c a t ng em  ủ ừ

     Chính vì v y mà tôi m nh d n đ a ra v n đ  : ậ ạ ạ ư ấ ề “Giáo d c gi i tính cho ụ ớ  

h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè trong tu i ọ ố ề ữ ệ ơ ể ệ ạ ổ  

d y thì”  ậ nh m góp ph n nh  bé vào công cu c phát tri n toàn di n cho h cằ ầ ỏ ộ ể ệ ọ  sinh

    2. Th c tr ng v n đ  trự ạ ấ ề ước khi áp d ng sáng ki n kinh nghi m.ụ ế ệ

    a. Khái quát v  ch c trách, nhi m v  đề ứ ệ ụ ược giao

     B n thân nhi u năm li n đả ề ề ược nhà trường phân công gi ng d y b  mônả ạ ộ  sinh nh t là sinh h c 8, nên vi c l ng ghép ấ ọ ệ ồ “Giáo d c gi i tính cho h c sinh ụ ớ ọ  

kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè trong tu i d y thì” ố ề ữ ệ ơ ể ệ ạ ổ ậ  vào 

b  môn sinh có nhi u thu n l i thu độ ề ậ ợ ược nhi u thành qu  quan tr ng.ề ả ọ

    b. Thu n l i ­  khó khăn.ậ ợ

Thu n l i:ậ ợ

     B  môn sinh h c 8 nghiên c u v  con ngộ ọ ứ ề ườ ới v i các đ c đi m ti n hóaặ ể ế  

vượt tr i so v i các l p đ ng v t khác, c  th  con ngộ ớ ớ ộ ậ ơ ể ười th t g n gũi nh ngậ ầ ư  

th t h t s c bí  n và thú v  khi khám phá ra nh ng đi u bí  n ch a trong nó.ậ ế ứ ẩ ị ữ ề ẩ ứ  Sinh h c 8 cung c p m t s  ki n th c c  b n v  c u t o và ch c năng c aọ ấ ộ ố ế ứ ơ ả ề ấ ạ ứ ủ  các h  c  quan trong c  th  ngệ ơ ơ ể ười, qua đó giúp các em h c sinh hi u và v nọ ể ậ  

d ng các ki n th c đó vào cu c s ng, vào vi c v  sinh c  th , tránh xa cácụ ế ứ ộ ố ệ ệ ơ ể  tác đ ng x u  nh hộ ấ ả ưởng đ n h c t p và tế ọ ậ ương lai c a các em. Vi c l ngủ ệ ồ  ghép “Giáo d c gi i tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  vàụ ớ ọ ố ề ữ ệ ơ ể   quan h  b n bè trong tu i d y thì” ệ ạ ổ ậ cho h c sinh thông qua chọ ương trình sinh 

h c 8 có r t nhi u thu n l i, đem l i hi u qu  giáo d c thi t th c.ọ ấ ề ậ ợ ạ ệ ả ụ ế ự

    Trang thi t b , ph c v  cho công tác d y h c b  môn sinh h c t ng bế ị ụ ụ ạ ọ ộ ọ ừ ướ  c

được đ u t ầ ư

    Đa s  h c sinh chăm ngoan, ham h c và c u ti n.ố ọ ọ ầ ế

    Ph  huynh quan tâm đ n vi c h c t p c a con em mình.ụ ế ệ ọ ậ ủ

    Giáo viên d y b  môn sinh h c tâm huy t, v ng v  tay ngh , có ki n th cạ ộ ọ ế ữ ề ề ế ứ  

xã h i và k  năng s ng chu n m c.ộ ỹ ố ẩ ự

      Khó khăn:

       Các vùng đ c bi t khó khăn ch  y u là đ ng bào dân t c thi u s  v iặ ệ ủ ế ồ ộ ể ố ớ  phong t c t p quán còn nhi u l c h u, trình đ  dân trí th p, nh n th c c aụ ậ ề ạ ậ ộ ấ ậ ứ ủ  nhân dân còn nhi u h n ch , đ i s ng c a bà con tuy có c i thi n nh ng cònề ạ ế ờ ố ủ ả ệ ư  không ít khó khăn. 

       Nh n th c xã h i gi a vùng khó khăn so v i các vùng thu n l i khácậ ứ ộ ữ ớ ậ ợ  kho ng cách còn r t l n, k  năng s ng c a con em vùng khó nói riêng cònả ấ ớ ỹ ố ủ  nhi u h n ch , y u kém.ề ạ ế ế

    S  quan tâm đ n vi c h c hành, giáo d c con em c a ph n l n bà con đ aự ế ệ ọ ụ ủ ầ ớ ị  

phương ch a đư ược chú tr ng, ch  y u giao tr ng cho nhà trọ ủ ế ắ ường

     S  đ u t  trang thi t b  c a nhà nự ầ ư ế ị ủ ước đ i v i trố ớ ường h c thu c các xãọ ộ  vùng sâu vùng xa còn r t h n ch   nh hấ ạ ế ả ưởng không nh  đ n kh  năng ti pỏ ế ả ế  thu ki n th c c a các em cũng nh  kh  năng phát tri n các năng l c t  duy,ế ứ ủ ư ả ể ự ư  các k  năng s ng c n thi t khác. ỹ ố ầ ế

    Ch  đ  đãi ng  đ i v i giáo viên ch a k p th i  nh hế ộ ộ ố ớ ư ị ờ ả ưởng không nh  đ iỏ ố  

v i công tác gi ng d y và giáo d c h c sinh.ớ ả ạ ụ ọ

    c. Các nguyên nhân, các y u t  tác đ ng th c tr ng trên.ế ố ộ ự ạ

    Giáo viên d y b  môn sinh v ng v  tay ngh , có kinh nghi m v  giáo d cạ ộ ữ ề ề ệ ề ụ  

k  năng s ng, tâm huy t, yêu ngành, yêu tr , h t lòng vì h c sinh thân yêu.ỹ ố ế ẻ ế ọ     Trong chương trình sinh 8, n i dung xuyên su t nói v  c  th  con ngộ ố ề ơ ể ườ  i

th t g n gũi nh ng th t h t s c bí  n và thú v , d  l ng ghép ậ ầ ư ậ ế ứ ẩ ị ễ ồ “Giáo d c gi i ụ ớ   tính cho h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè ọ ố ề ữ ệ ơ ể ệ ạ   trong tu i d y thì” ổ ậ , kích thích h ng thú h c t p cho h c sinh.ứ ọ ậ ọ

    H c sinh thu c đ a bàn còn tọ ộ ị ương đ i khó khăn, năng l c nh n th c h n ch ,ố ự ậ ứ ạ ế  

v n d ng ch a cao, ki n th c xã h i y u, nên đòi h i giáo viên ngoài vi cậ ụ ư ế ứ ộ ế ỏ ệ  

gi ng d y ki n th c cho các em, k t h p ả ạ ế ứ ế ợ l ng ghép ồ “Giáo d c gi i tính cho ụ ớ  

h c sinh kh i 8 v  gi  gìn v  sinh c  th  và quan h  b n bè trong tu i ọ ố ề ữ ệ ơ ể ệ ạ ổ  

d y thì”  ậ thông qua b  môn sinh h c 8 đòi h i ph i khéo léo, kiên trì, có kinhộ ọ ỏ ả  nghi m, am hi u tình hình đ a phệ ể ị ương. 

    Đ i s ng c a bà con tờ ố ủ ương đ i nghèo nàn, l c h u, trình đ  dân trí th p,ố ạ ậ ộ ấ  

nh n th c c a nhân dân còn h n ch , nhi u ậ ứ ủ ạ ế ề gia đình ít quan tâm đ n vi c h cế ệ ọ  

c a con em làm  nh hủ ả ưởng không nh  đ n ch t lỏ ế ấ ượng gi ng d y và giáo d cả ạ ụ  

h c sinh.ọ

    d. Phân tích, đánh giá các v n đ  v  th c tr ng mà đ  tài đ t ra.ấ ề ề ự ạ ề ặ

    Đượ ực s  quan tâm đ u t  c a các c p  y đ ng, c a ngành giáo d c c aầ ư ủ ấ ủ ả ủ ụ ủ  các nhà trường đ i v i công tác gi ng d y b  môn sinh h c   trố ớ ả ạ ộ ọ ở ường phổ thông nói chung v i vi c l ng ghép giáo d c gi i tính cho h c sinh thông quaớ ệ ồ ụ ớ ọ  

chương trình sinh h c 8 nói riêng.ọ

    Giáo viên đã phân lo i ki n th c giáo d c gi i tính d a vào n i dung bàiạ ế ứ ụ ớ ự ộ  

h c, kh  năng nh n th c c a các em t  đó đ a ra nh ng phọ ả ậ ứ ủ ừ ư ữ ương pháp d yạ  

h c k t h p l ng ghép giáo d c gi i tính c  th  cho t ng bài hi u qu  .  ọ ế ợ ồ ụ ớ ụ ể ừ ệ ả

     S  d ng các phử ụ ương pháp d y h c theo hạ ọ ướng tích c c. Kh i g i đự ơ ợ ượ  ctính thích khám phá, say mê nghiên c u c a các em. ứ ủ

     Các em ngoài vi c lĩnh h i đệ ộ ược tr n v n ki n th c v  sinh h c ngọ ẹ ế ứ ề ọ ườ  itrong chương trình sinh h c 8 m t cách v ng ch c mà còn c  b n hình thànhọ ộ ữ ắ ơ ả  

và phát tri n để ược các k  năng n m b t, hi u, v n d ng và  x  lý đỹ ắ ắ ể ậ ụ ử ược các 

ki n th c đó vào cu c s ng, vào vi c v  sinh c  th , tránh xa các tác đ ngế ứ ộ ố ệ ệ ơ ể ộ  

x u  nh hấ ả ưởng đ n h c t p và tế ọ ậ ương lai c a các em.ủ

    Trang thi t b , ph c v  cho công tác d y   các xã vùng sâu vùng xa vùngế ị ụ ụ ạ ở  

đ c bi t khó khăn t ng bặ ệ ừ ước được đ u t  mua s m nh  tranh  nh, mô hình,ầ ư ắ ư ả  

d ng c  thí nghi m th c hành vv song v n còn r t nhi u b t c p, h n chụ ụ ệ ự ẫ ấ ề ấ ậ ạ ế làm  nh hả ưởng không nh  đ n kh  năng ti p thu ki n th c c a các em cũngỏ ế ả ế ế ứ ủ  

nh  kh  năng phát tri n các năng l c t  duy, các k  năng s ng c n thi t khác.ư ả ể ự ư ỹ ố ầ ế  

    Đa s  h c sinh chăm ngoan, ham h c và c u ti n.ố ọ ọ ầ ế

     Bên c nh nhi u ph  huynh quan tâm đ n vi c h c t p c a con em mìnhạ ề ụ ế ệ ọ ậ ủ  

v n còn không ít ph  huynh h u nh  không  quan tâm, đ  m c các em mu nẫ ụ ầ ư ể ặ ố  

h c thì h c, không h c thì thôi, ho c ép các em b  h c đi làm ph  giúp giaọ ọ ọ ặ ỏ ọ ụ  đình. Đ  các em l p gia đình s m vv,  vi c giáo d c các em thông qua m iể ậ ớ ệ ụ ố  quan h  gi a nhà trệ ữ ường ­ gia đình – xã h i thi u hi u qu ộ ế ệ ả

     Giáo viên d y b  môn sinh v ng v  tay ngh , có kinh nghi m v  giáo d cạ ộ ữ ề ề ệ ề ụ  

k  năng s ng, h t lòng vì h c sinh. Tuy nhiên ch  đ  đãi ng  đ i v i giáoỹ ố ế ọ ế ộ ộ ố ớ  viên ch a k p th i  nh hư ị ờ ả ưởng không nh  đ n ch t lỏ ế ấ ượng gi ng d y và giáoả ạ  

d c h c sinh nói chung và b  môn sinh h c nói riêng. ụ ọ ộ ọ

    Đa s  các em h c sinh thố ọ ường r t yêu thích b  môn sinh h c nh t là sinh h cấ ộ ọ ấ ọ  

8 vì môn sinh h c 8 cung c p m t s  ki n th c c  b n v  c u t o và ch cọ ấ ộ ố ế ứ ơ ả ề ấ ạ ứ  năng c a các h  c  quan trong c  th  ngủ ệ ơ ơ ể ười. Qua đó giúp các em h c sinhọ  

hi u và v n d ng các ki n th c đó vào cu c s ng, vào vi c v  sinh c  th ,ể ậ ụ ế ứ ộ ố ệ ệ ơ ể  tránh xa các tác đ ng x u  nh hộ ấ ả ưởng đ n b n thân. Nâng cao năng l c nh nế ả ự ậ  

th c và các k  năng s ng c n thi t khác. ứ ỹ ố ầ ế

    H c sinh vùng đ c bi t khó khăn, h c sinh là ngọ ặ ệ ọ ười dân t c thi u s  khộ ể ố ả năng nh n th c còn h n ch  nên vi c truy n đ t ki n th c sinh h c 8 cũngậ ứ ạ ế ệ ề ạ ế ứ ọ  

nh  giáo d c các em nâng cao năng l c nh n th c, hình thành và phát tri n cácư ụ ự ậ ứ ể  

k  năng v n d ng trong cu c s ng còn g p r t nhi u khó khăn đòi h i cácỹ ậ ụ ộ ố ặ ấ ề ỏ  

th y cô giáo ph i tâm huy t, kiên trì, t  ch c nhi u ho t đ ng giáo d c, nhầ ả ế ổ ứ ề ạ ộ ụ ư sinh ho t nhóm, đóng vai  vv t o c  h i cho các em t  tin đạ ạ ơ ộ ự ược th  hi n b nể ệ ả  thân, t  kh ng đ nh mình, nh m nâng cao k  năng s ng cho các em cũng nhự ẳ ị ằ ỹ ố ư 

ch t lấ ượng giáo d c cho h c sinh.ụ ọ

    3. Gi i pháp s  d ng đ  gi i quy t v n đ ả ử ụ ể ả ế ấ ề

    N i dung ộ “Giáo d c gi i tính ụ ớ ” được tích h p trong các n i dung c a cácợ ộ ủ  bài h c đ c bi t là chọ ặ ệ ương sinh s n, nên các phả ương pháp “Giáo d c gi i ụ ớ   tính” cũng đ c tích h p vào các ph ng pháp gi ng d y b  môn. Tuy nhiên,ượ ợ ươ ả ạ ộ  

mu n đ t đố ạ ược m c tiêu c a  ụ ủ “Giáo d c gi i tính ụ ớ ” là không ch  giúp choỉ  

ngườ ọi h c có ki n th c mà ph i hình thành cho h  s  quan tâm, có hành viế ứ ả ọ ự  đúng v i b n thân, v i quan h  b n bè, nên không ch  đ ng l i   phớ ả ớ ệ ạ ỉ ừ ạ ở ươ  ngpháp d y truy n th ng mà nên k t h p v i vi c s  d ng các phạ ề ố ế ợ ớ ệ ử ụ ương pháp tích c c s  phát huy đự ẽ ược tính ch  đ ng sáng t o c a ngủ ộ ạ ủ ười h c. M t sọ ộ ố 

phương pháp “Giáo d c gi i tính ụ ớ ” có th  s  d ng là:ể ử ụ

3.1  Phương pháp tr n thu t.ầ ậ

    S  d ng phử ụ ương pháp này đ  mô t  s  v t hi n tể ả ự ậ ệ ượng. 

     VD: Có th  mô t , k  chuy n cho h c sinh v  m t s  khái ni m có liênể ả ể ệ ọ ề ộ ố ệ  quan nh :ư

    * Tu i d y thì: ổ ậ

    Tu i d y thì là giai đo n chuy n ti p t  tr  con lên ngổ ậ ạ ể ế ừ ẻ ườ ới l n v i nhi uớ ề  thay đ i rõ r t v  tâm sinh lý. Đây là l a tu i di n ra bao đi u k  di u, cáiổ ệ ề ứ ổ ễ ề ỳ ệ  

tu i c  th  có nh ng bi n đ i b t ng  L a tu i đó tính tình ngổ ơ ể ữ ế ổ ấ ờ ứ ổ ười ta như thay đ i, đôi đi u r c r i, nh ng n i băn khoăn tổ ề ắ ố ữ ỗ ưởng nh  không ai gi i đápư ả  

được. R c r i v y mà bi t m y t  hào, b i mình đang l n lên, đang trắ ố ậ ế ấ ự ở ớ ưở  ngthành. Th t đúng khi g i đó là TU I HOA. ậ ọ Ổ

    * Xu t tinh: ấ

    Xu t tinh là hi n tấ ệ ượng tinh d ch (tinh trùng và d ch nh n) t  trong h  sinhị ị ờ ừ ệ  

d c nam gi i phóng ra ngoài. ụ ớ B n trai l n lên đ n m t lúc nào đó có kh  năngạ ớ ế ộ ả  này. Có nhi u b n trai xu t tinh không có kích thích lúc ng  g i là m ng tinh.ề ạ ấ ủ ọ ộ  

Là hi n tệ ượng bình thường   nam gi i, đánh d u tu i d y thì chính th c ở ớ ấ ổ ậ ứ ở nam. 

    * Hi n tệ ượ ng kinh nguy t:  ệ

      ngỞ ười và m t s  đ ng v t có hi n tộ ố ộ ậ ệ ượng kinh nguy t. V y hi n tệ ậ ệ ượ  ngkinh nguy t   ngệ ở ườ ải x y ra nh  th  nào? ư ế

    Tr ng r ng là do s  tác đ ng c a kích thích t  c a tuy n yên ti t ra. Khiứ ụ ự ộ ủ ố ủ ế ế  

tr ng r ng bao noãn bi n thành th  vàng, ti t ra m t lo i kích thích t  kìmứ ụ ế ể ế ộ ạ ố  hãm s  ho t đ ng c a tuy n yên đ i v i s  chín tr ng. Cùng v i s  gi mự ạ ộ ủ ế ố ớ ự ứ ớ ự ả  kích thích t  c a th  vàng, l p niêm m c x p r p lên và cu i cùng bong raố ủ ể ớ ạ ố ộ ố  gây hi n tệ ượng đ t các m ch máu nh  làm ch y máu (hành kinh) trong 3 – 4ứ ạ ỏ ả  ngày. Hi n tệ ượng này x y ra theo chu k  (hàng tháng) 28 – 32 ngày. Đây làả ỳ  

d u hi u ch ng t  tr ng không đấ ệ ứ ỏ ứ ược th  tinh và cũng là hi n tụ ệ ượng sinh lý bình thường, đánh d u tu i d y thì chính th c   ngấ ổ ậ ứ ở ười con gái, tu i đã có khổ ả năng sinh con. 

    * Th  tinh –Th  thai: ụ ụ

    N u tr ng g p đế ứ ặ ược tinh trùng trong  ng d n tr ng (   1/3 phía ngoài), số ẫ ứ ở ẽ 

x y ra s  th  tinh đ  t o thành h p t  H p t  phân chia và bám vào l p niêmả ự ụ ể ạ ợ ử ợ ử ớ  

m c t  cung đã đạ ử ược chu n b  s n đ  làm t  và phát tri n thành thai g i là sẩ ị ẵ ể ổ ể ọ ự 

th  thai. ụ

     3.2.  Phương pháp gi ng gi i.ả ả

    Đây cũng là phương pháp dùng l i nói, thờ ường s  d ng khi gi i thích cácử ụ ả  

v n đ  GV nêu ra các d n ch ng đ  làm rõ nh ng ki n th c m i và khó vấ ề ẫ ứ ể ữ ế ứ ớ ề 

gi i tính. ớ

    VD: Khi nói v  c u t o c  quan sinh d c nam Giáo viên có th  gi i thíchề ấ ạ ơ ụ ể ả  cho h c sinh v  trí c a tinh hoàn là n m ngoài c  th  ọ ị ủ ằ ơ ể vì vi c s n xu t tinhệ ả ấ  trùng t i  ng sinh tinh c n nhi t đ  th p h n nhi t đ  c  th  (33ạ ố ầ ệ ộ ấ ơ ệ ộ ơ ể 0C– 340C).     3.3. Phương pháp v n đáp.ấ

    Trong phương pháp này GV đ a ra câu h i, HS tr  l i, cũng có khi HS h iư ỏ ả ờ ỏ  

GV tr  l i ho c gi a HS và HS…ả ờ ặ ữ

    Ví d : ụ  Các bi n pháp gi  gìn v  sinh c  th  trong tu i d y thì:ệ ữ ệ ơ ể ổ ậ

    1/ Đ i v i nam gi i: ố ớ ớ

        + H iỏ : Tu i d y thì c a nam gi i xu t hi n   l a tu i nào? ổ ậ ủ ớ ấ ệ ở ứ ổ

        + Đáp: Kho ng 11 – 12 tu i. ả ổ

+ H iỏ : D u hi u nào đánh d u d y thì chính th c   nam? ấ ệ ấ ậ ứ ở

+ Đáp: Xu t tinh l n đ u. Quanh quy đ u là n i đ ng các ch t d ch sinhấ ầ ầ ầ ơ ọ ấ ị  

d c, vài gi t nụ ọ ước ti u, m  hôi. C n gi  gìn v  sinh: kéo bao quy đ u ra sau,ể ồ ầ ữ ệ ầ  

r a s ch s  b ng nử ạ ẽ ằ ướ ạc s ch và xà phòng. 

        * Gi ng gi i: Ngoài ra còn có nh ng d u hi u khác: ả ả ữ ấ ệ

    ­ L n nhanh, cao vớ ượt, c  b p phát tri n, vai r ng ng c n  Ch n qu n áoơ ắ ể ộ ự ở ọ ầ  kích c  phù h p v i c  th ở ợ ớ ơ ể

    ­ M c ria mép, lông nách, lông mu. Tuy n m  hôi, tuy n nh n phát tri n.ọ ế ồ ế ờ ể  

C n thầ ường xuyên v  sinh thân th , n u không t t gây ra các b nh v  da li uệ ể ế ố ệ ề ễ  hay là n i trú  n c a nh ng vi khu n gây ra các ch ng b nh nh  hôi nách. ơ ẩ ủ ữ ẩ ứ ệ ư    ­ C  quan sinh d c to ra. Ph i m c qu n lót, nh t là nh ng em thơ ụ ả ặ ầ ấ ữ ường tham gia các ho t đ ng TDTT. Nên ch n qu n th m  m, thoáng mát và khi m cạ ộ ọ ầ ấ ẩ ặ  

c m th y d  ch u. Qu n pha nhi u ni lông bí  m khi n c  quan sinh d c dả ấ ễ ị ầ ề ẩ ế ơ ụ ễ 

m n ng a khó ch u. Qu n bó quá m c khi n tinh hoàn luôn dính ch t vàoẫ ứ ị ầ ứ ế ặ  

người nên b  nóng, có th   nh hị ể ả ưởng đ n vi c s n xu t tinh trùng. ế ệ ả ấ

    2/Đ i v i n  gi i: ố ớ ữ ớ

+ Hỏi: Tu i d y thì c a n  gi i xu t hi n   l a tu i nào? ổ ậ ủ ữ ớ ấ ệ ở ứ ổ

+ Đáp: Kho ng 10 – 11 tu i. ả ổ

+ H iỏ : D u hi u nào đánh d u d y thì chính th c   n ? ấ ệ ấ ậ ứ ở ữ

+ Đáp: B t đ u hành kinh. ắ ầ

     Máu kinh v n r t s ch, nh ng ra ngoài c  th  nó tr  thành môi trố ấ ạ ư ơ ể ở ường t tố  cho vi khu n ho t đ ng. Nên ph i thẩ ạ ộ ả ường xuyên gi  gìn v  sinh. Chú ý trongữ ệ  

th i gian này nên ít v n đ ng, không đờ ậ ộ ược ngâm mình   nh ng n i nở ữ ơ ước dơ 

b n,… nên thẩ ường xuyên t m r a b ng nắ ử ằ ướ ấc  m và xà phòng. M t s  b nộ ố ạ  gái b  đau b ng, đau l ng, đau đ u,… trị ụ ư ầ ước và trong khi hành kinh. Đó là do 

ch t prostaglandin mà c  th  t o ra đ  gây co bóp t  cung giúp niêm m cấ ơ ể ạ ể ử ạ  bong và th i ra ngoài. N u có nhi u prostaglandin, b n đau nhi u, th m chí cóả ế ề ạ ề ậ  

th  bu n nôn và đi ngoài n a. Nh ng đau hành kinh không ph i là b nh, b nể ồ ữ ư ả ệ ạ  gái m i l n có th  đau b ng vì các ch t n i ti t trong c  th  còn ch a  nớ ớ ể ụ ấ ộ ế ơ ể ư ổ  

đ nh. Trong th i gian đau có th  dùng Cao ích m u ho c thu c đi u kinh c aị ờ ể ẫ ặ ố ề ủ  Đông y; ngoài ra khi đau nhi u cũng có th  dùng m t s  lo i thu c gi m đauề ể ộ ố ạ ố ả  

nh  ibuprofen, aspirin, alaxan… ư

* Gi ng gi i: Ngoài ra còn có nh ng d u hi u khác:  ả ả ữ ấ ệ

       ­ L n nhanh; da tr  nên m n màng; hông n  r ng; mông, đùi phát tri n.ớ ở ị ở ộ ể  Cũng nh  nam nên ch n qu n áo kích c  phù h p v i c  th  ư ọ ầ ở ợ ớ ơ ể

    ­ M c lông nách, lông mu. Tuy n m  hôi, tuy n nh n phát tri n.Cũng nhọ ế ồ ế ờ ể ư nam nên thường xuyên v  sinh, n u không t t gây ra các b nh v  da li u hayệ ế ố ệ ề ễ  

là n i trú  n c a nh ng vi khu n gây b nh. ơ ẩ ủ ữ ẩ ệ

    ­ B  ph n sinh d c và vú phát tri n. Ph i ch n và m c qu n áo lót phù h pộ ậ ụ ể ả ọ ặ ầ ợ  

v i c  th  đ ng th i ph i kín đáo và không gây khó ch u cho c  th  ớ ơ ể ồ ờ ả ị ơ ể

    Trong th i gian d y thì c  nam và n  đ u có hi n tờ ậ ả ữ ề ệ ượng xu t hi n m nấ ệ ụ  

tr ng cá. Đó là vì các tuy n nh n bên dứ ế ờ ưới da tăng cường ho t đ ng, đào th iạ ộ ả  nhi u qua da. Khi m t chút bã nh n không thoát kh i m t da nó d n d n tíchề ộ ờ ỏ ặ ầ ầ  

l i thành m t “c c” nh  màu tr ng tr ng vàng vàng, chính là tr ng cá. Khôngạ ộ ụ ỏ ắ ắ ứ  nên n n m n, vì n n khi n m n lan ra. Còn n u “không th  d ng đặ ụ ặ ế ụ ế ể ừ ược” b nạ  

ch  n n các n t “đã chín” và d  n n. Trỉ ặ ố ễ ặ ước khi n n nên r a tay s ch đ  tránhặ ử ạ ể  gây nhi m trùng. Nên ăn nhi u rau, qu , th c ăn nhi u ch t x  giúp bài ti tễ ề ả ứ ề ấ ơ ế  

d  dàng; cũng nên r a m t s ch s , chà xát m t nh  nhàng giúp máu l uễ ử ặ ạ ẽ ặ ẹ ư  

thông, nh ng ch  r a quá nhi u khi n da m t khô, các tuy n ti t thêm ch tư ớ ử ề ế ặ ế ế ấ  

nh n, có th  làm tr ng cá n ng thêm. ờ ể ứ ặ

    Ngoài ra, trong th i gian này c  nam và n  thờ ả ữ ường m c m t ch ng “b nh”ắ ộ ứ ệ  

mà d  b  ngễ ị ười khác phát hi n nh t, đó là b nh hôi nách. Th c ra đây khôngệ ấ ệ ự  

ph i là b nh gì, mà cũng có cách x  lý đả ệ ử ược. D y thì làm cho các tuy n mậ ế ồ hôi tăng cường ho t đ ng, nách  m ạ ộ ẩ ướ ơt h n. Mùi   nách là do các vi khu nở ẩ  phân h y m  hôi này. M i ngủ ồ ỗ ười m t mùi, có ngộ ười coi là đ c đi m nh nặ ể ậ  

d ng, là s  h p d n riêng. Nh ng cũng có b n th y mùi hôi khó ch u. B n cóạ ự ấ ẫ ư ạ ấ ị ạ  

th  gi m mùi b ng cách m c áo v i cô­tông th m  m và thoáng khí đ  mể ả ằ ặ ả ấ ẩ ể ồ hôi d  bay h i và quan tr ng là t m r a, thay qu n áo thễ ơ ọ ắ ử ầ ường xuyên thì nách không k p hôi. Có b n dùng chanh ho c phèn chua xát vào nách sau khi t mị ạ ặ ắ  

th y đ  mùi hôi, b n th  xem. Ngoài ra còn có th  dùng thu c kh  mùi.ấ ỡ ạ ử ể ố ử

     3.4. Phương pháp s  d ng các phử ụ ương ti n tr c quan.ệ ự

    Các phương ti n tr c quan nh : tranh  nh, băng hình, phim  nh  Đó là cácệ ự ư ả ả  

phương ti n r t h u ích cho vi c gi ng d y các ki n th c v  giáo d c gi iệ ấ ữ ệ ả ạ ế ứ ề ụ ớ  tính gây h ng thú và  n tứ ấ ượng sâu s c cho HS. ắ

    VD: GV khi d y bài ậ “C  s  khoa h c c a các bi n pháp tránh thai”ơ ở ọ ủ ệ  GV 

có th  dùng m t s  hình  nh có liên quan nh :ể ộ ố ả ư

       Dân s  tăng nhanhố       S c ép đ n môi trứ ế ường

Ý nghĩa c a vi c tránh thai:ủ ệ

Gia đình  m no h nh phúcấ ạ

Nh ng nguy c  khi có thai   tu i v  thành niên:ữ ơ ở ổ ị

    M  16 tu i sinh con      Nh ng bé trai đẹ ổ ữ ược sinh vào tu n 22ầ  

4 tháng tu i n ng 300g       đ n tu n 27 có t  l  ch t y u caoổ ặ ế ầ ỉ ệ ế ể  

nh tấ

Theo th ng kê m i nh t c a H i K  ho ch hóa gia đình Vi t Nam: Trung ố ớ ấ ủ ộ ế ạ ệbình m i năm c  nỗ ả ước có kho ng 300.000 ca n o hút thai   đ  tu i 15 ­ 19, ả ạ ở ộ ổtrong đó 60 ­ 70% là h c sinh, sinh viên .ọ

  V i con s  k  l c này, Vi t Nam tr  thành nớ ố ỷ ụ ệ ở ước có t  l  n o phá thai   tu iỷ ệ ạ ở ổ  

v  thành niên cao nh t Đông Nam Á và đ ng th  5 trên th  gi i.ị ấ ứ ứ ế ớ

V y n u l  mang thai mà không mu n sinh thì gi i quy t nh  thậ ế ỡ ố ả ế ư ế nào?

Và k t qu  là:ế ả

+ GV đ a m t lo t các hình  nh đau th ng.ư ộ ạ ả ươ   

+ Sau đó GV t ng k t – nêu ý chính c a bài theo m c đích.ổ ế ủ ụ