Đề tài nghiên cứu tại doanh nghiệp cũng phản ánh phần nào thực trạng áp dụng bộ tiêu chuẩn SA 8000 của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, từ đó có thể có những biện pháp nhằm giúp đỡ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ngày càng hiểu rõ hơn và áp dụng bộ tiêu chuẩn tốt hơn.
Trang 1PH N I: M Đ UẦ Ở Ầ
I. LÝ DO CH N Đ TÀI:Ọ Ề
Trong b i c nh toàn c u hóa và h i nh p qu c t , các doanh nghi p ố ả ầ ộ ậ ố ế ệ
Vi t Nam đang đ ng trệ ứ ước nhi u thách th c trong vi c tìm ki m và th c hi nề ứ ệ ế ự ệ
nh ng chính sách phát tri n, nh m tăng kh năng c nh tranh trong quá trình h iữ ể ằ ả ạ ộ
nh p khu v c và ti n t i h i nh p toàn c u. M t trong nh ng thách th c l n nh tậ ự ế ớ ộ ậ ầ ộ ữ ứ ớ ấ
c a các doanh nghi p Vi t Nam ph i đáp ng các yêu c u c a bên đ i tác và c yêuủ ệ ệ ả ứ ầ ủ ố ả
c u c a ngầ ủ ười tiêu dùng không ch trong nỉ ước mà còn trên trường qu c t h khôngố ế ọ
ch đòi h i các tiêu chu n thông thỉ ỏ ẩ ường v s n ph m nh giá c , ch t lề ả ẩ ư ả ấ ượng, m uẫ
mã bao bì mà còn đòi h i giá tr đ o đ c c a s n ph m, c th h n là đi u ki nỏ ị ạ ứ ủ ả ẩ ụ ể ơ ề ệ làm vi c c a công nhân t o ra s n ph m này và luôn b lôi kéo vào các chi n d chệ ủ ạ ả ẩ ị ế ị
qu ng cáo, nh m b o v quy n l i c a ph n và tr em.ả ằ ả ệ ề ợ ủ ụ ữ ẻ
N n kinh t vi t nam ngày càng phát tri n, hàng trăm công ty đua nhau m cề ế ệ ể ọ lên, không ch trong nỉ ước, các nhà đ u t nầ ư ước ngoài cũng góp ph n xây d ngầ ự
nh ng khu công nghi p, nh ng công ty l n, quy mô s n xu t r ng và ngày càng cóữ ệ ữ ớ ả ấ ộ nhi u doanh nghi p n i lên, cũng đ ng nghĩa v i vi c đ t nề ệ ỗ ồ ớ ệ ấ ước, con người Vi tệ Nam chúng ta đang ph i đ i m t v i nhi u thách th c, ví d nh : ngu n nhân l cả ố ặ ớ ề ứ ụ ư ồ ự
đ đáp ng nhu c u ngày càng cao, v n đ môi trể ứ ầ ấ ề ường ô nhi m, nhà nễ ước ph iả
qu n lý v n đ thuê và s d ng lao đ ng c a các doanh nghi p ( lao đ ng tr em,ả ấ ề ử ụ ộ ủ ệ ộ ẻ lao đ ng cộ ưỡng b c, an toàn lao đ ng, gi làm vi c, thù lao, qu n lý…), ngoài raứ ộ ờ ệ ả còn nhi u v n đ mà nhà nề ấ ề ước và xã h i hi n t i c n quan tâm. M t trong nh ngộ ệ ạ ầ ộ ữ
phương th c h u hi u luôn đứ ữ ệ ược các nhà s n xu t và ngả ấ ười bán l áp d ng và ghiẻ ụ
nh là chú tr ng b o v uy tín và giá tr c a các thớ ọ ả ệ ị ủ ương hi u nh m gi v ng thệ ằ ữ ữ ế
c nh tranh. Các doanh nghi p Vi t Nam nói chung và doanh nghi p B c Liêu nóiạ ệ ệ ệ ạ riêng mu n đ ng v ng c n ph i bi t đ n trách nhi m xã h i và áp d ng tráchố ứ ữ ầ ả ế ế ệ ộ ụ nhi m xã h i m t cách t t nh t, hi u qu nh t. Do v y, SA 8000 đệ ộ ộ ố ấ ệ ả ấ ậ ược xem là tiêu chu n kh ng đ nh giá tr đ o đ c c a s n ph m mà doanh nghi p Vi t Nam c nẩ ẳ ị ị ạ ứ ủ ả ẩ ệ ệ ầ thi t ph i trang b cho hành trang h i nh p c a mình.ế ả ị ộ ậ ủ
Nh ng năm g n đây v n đ trách nhi m xã h i CSR c a các doanh nghi pữ ầ ấ ề ệ ộ ủ ệ đang được quan tâm, đ c bi t sau hai v l n gây xôn xao xã h i là công ty Vedan xặ ệ ụ ớ ộ ả
ch t th i ch a qua x lý ra sông Th V i và s a nhi m melamine c a Trung Qu c.ấ ả ư ử ị ả ữ ễ ủ ố
Hi n nay, v n đ trách nhi m xã h i đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam không cònệ ấ ề ệ ộ ố ớ ệ ệ
m i nh ng v n còn l ớ ư ẫ ạ
Trong trách nhi m xã h i ( CSR) có m t v n đ c n quan tâm đó là tráchệ ộ ộ ấ ề ầ nhi m đ i v i ngệ ố ớ ười lao đ ngộ B i l ng i lao đ ng là m t nhân t quan tr ngở ẽ ườ ộ ộ ố ọ không th thi u trong b t c doanh nghi p nào v i b t c nghành ngh , lĩnh v cể ế ấ ứ ệ ớ ấ ứ ề ự kinh doanh nào. Vì con ngườ ừi v a là m c tiêu v a là đ ng l c đ phát tri n kinh tụ ừ ộ ự ể ể ế
Trang 2 xã h i. M t nhà kinh doanh gi i là nhà kinh doanh ph i bi t quan tâm đ n ngộ ộ ỏ ả ế ế ườ ilao đ ng c a mình.ộ ủ
Trách nhi m đ i v i ngệ ố ớ ười lao đ ng thì cũng có nhi u b tiêu chu n quyộ ề ộ ẩ
đ nh, tuy nhiên trong đ tài này ch nghiên c u v vi c áp d ng b tiêu chu n SAị ề ỉ ứ ề ệ ụ ộ ẩ
8000, và b tiêu chu n này độ ẩ ược nghiên c u t i Công ty TNHH m t thành viênứ ạ ộ
Trường Th nh, nh m tìm hi u rõ h n v quy trình áp d ng, h đã g p nh ng khóị ằ ể ơ ề ụ ọ ặ ữ khăn gì trong quá trình nghiên c u và áp d ng, cũng nh tìm hi u nh ng thành quứ ụ ư ể ữ ả
mà h đã đ t đọ ạ ược khi áp d ng b tiêu chu n này.ụ ộ ẩ
Nh chúng ta đã bi t Vi t Nam hi n nay ph n l n là các doanh nghi p v aư ế ở ệ ệ ầ ớ ệ ừ
và nh , các doanh nghi p này th nh t là thi u s hi u bi t, th hai là không có đỏ ệ ứ ấ ế ự ể ế ứ ủ kinh phí và trình đ k thu t đ áp d ng b tiêu chu n này. T vi c nghiên c u t iộ ỹ ậ ể ụ ộ ẩ ừ ệ ứ ạ doanh nghi p cũng ph n ánh ph n nào th c tr ng áp d ng b tiêu chu n SA 8000ệ ả ầ ự ạ ụ ộ ẩ
c a các doanh nghi p Vi t Nam hi n nay, t đó có th có nh ng bi n pháp nh mủ ệ ệ ệ ừ ể ữ ệ ằ giúp đ , t o đi u ki n cho các doanh nghi p ngày càng hi u rõ h n và áp d ng bỡ ạ ề ệ ệ ể ơ ụ ộ tiêu chu n t t h n.ẩ ố ơ
II. M C TIÊU, Đ I TỤ Ố ƯỢNG NGHIÊN C U, PH M VI ÁP D NG,Ứ Ạ Ụ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U:Ứ
1. M c tiêu nghiên c u:ụ ứ
Báo cáo chuyên đ chuyên sâu cu i khóaề ố
Tìm hi u n i dung c a tiêu chu n SA 8000 ng d ng vào trong th c ti n ể ộ ủ ẩ ứ ụ ự ể
2. Đ i tố ượng nghiên c u:ứ
B tiêu chu n SA 8000ộ ẩ
Tài li u, s li u, b ng báo cáo v vi c tri n khai áp d ng, ki m tra, giámệ ố ệ ả ề ệ ể ụ ể sát SA 8000 t i Công ty TNHH m t thành viên Trạ ộ ường Th nh .ị
B ng n i quy lao đ ng c a công tyả ộ ộ ủ
Th a ỏ ước lao đ ng t p th c a công tyộ ậ ể ủ
B lu t lao đ ng c a Vi t Nam.ộ ậ ộ ủ ệ
Lu t công đoàn Vi t Nam ậ ở ệ
Áp d ng r ng rãi, làm tài li u tham kh o choụ ộ ệ ả
m t s doanh nghi p mu n áp d ng b tiêu chu n này.ộ ố ệ ố ụ ộ ẩ
Làm tài li u tham kh o cho sinh viên khóa sau.ệ ả
4. Phương pháp nghiên c u:ứ
Thu th p thông tin, tham kh o tài li u trên web,ậ ả ệ
sách báo
Trang 3 Thu th p thông tin, s li u liên quan đ n trách nhi m xã h i t i xí nghi pậ ố ệ ế ệ ộ ạ ệ may Trường Th nh.ị
Tham kh o ý ki n chuyên viên phòng qu n lý, th c hi n, giám sát, ki m traả ế ả ự ệ ể
Sau khi thu th p s li u, thông tin, ti n hành phân tích t ng h p và đánhậ ố ệ ế ổ ợ giá
SA 8000 là m t b tiêu chu n đ nh ra các tiêu chí có th ki m đ nh độ ộ ẩ ị ể ể ị ược và
m t quy trình đánh giá đ c l p đ b o v quy n l i ngộ ộ ậ ể ả ệ ề ợ ười lao đ ng và đ m b oộ ả ả hàng hóa được s n xu t t b t c công ty l n hay nh trên th gi i mà nh ngả ấ ừ ấ ứ ớ ỏ ở ế ớ ữ công ty này được đánh giá là có đ o đ c trong đ i x v i ngạ ứ ố ử ớ ười lao đ ng.ộ
SA 8000 được phát tri n và phát hành b i t ch c Trách nhi m xã h i qu cể ở ổ ứ ệ ộ ố
t (ế Social Accountability International SAI) đ a ra các yêu c u đ i v i các đi uư ầ ố ớ ề
ki n làm vi c mà m t t ch c ph i cung c p cho các nhân viên c a mình. SA 8000ệ ệ ộ ổ ứ ả ấ ủ
được ban hành năm 1997, d a trên 12 công ự ước c a T ch c lao đ ng qu c tủ ổ ứ ộ ố ế ( ILO), công b toàn c u v nhân quy n, công ố ầ ề ề ướ ủc c a liên hi p qu c v quy n trệ ố ề ề ẻ
em, công ước c a liên hi p qu c v vi c lo i tr các hình th c phân bi t đ i xủ ệ ố ề ệ ạ ừ ứ ệ ố ử
đ i v i ph n ố ớ ụ ữ
Tiêu chu n SA 8000 có th đẩ ể ược áp d ng cho các công ty có quy mô l n, nhụ ớ ỏ
c các n c phát tri n và các n c đang phát tri n. B tiêu chu n này đ c xây
d ng đ th c đ y các doanh nghi p ph i có tráchự ể ứ ẩ ệ ả
nhi m v i xã h i trong quá trình s n xu t kinh doanhệ ớ ộ ả ấ
Trước h t, SA 8000 là tiêu chu n so sánh và đánh giáế ẩ
trách nhi m xã h i c a doanh nghi p, góp ph n thúcệ ộ ủ ệ ầ
đ y vi c đ m b o quy n c b n c a ngẩ ệ ả ả ề ơ ả ủ ười lao đ ngộ
trong doanh nghi p. SA 8000 đ c bi t yêu c u sệ ặ ệ ầ ự
công khai trong các ho t đ ng s n xu t kinh doanh.ạ ộ ả ấ
Trang 4Ngoài ra, SA8000 còn có riêng m t ph n v h th ng qu n lý đòi h i nh ngộ ầ ề ệ ố ả ỏ ữ chính sách và quy trình, cũng nh các h th ng qu n lý văn b n th hi n quy t tâmư ệ ố ả ả ể ệ ế
áp d ng h th ng tiêu chu n SA8000. T ch c lao đ ng qu c t và Liên Hi p Qu cụ ệ ố ẩ ổ ứ ộ ố ế ệ ố cũng nh các t ch c phi chính ph khác đang ngày càng hoàn thi n các đi u ki nư ổ ứ ủ ệ ề ệ lao đ ng. M t khác, các công ty ngày càng ch p nh n h ộ ặ ấ ậ ệ
th ng SA8000 và ý th c đố ứ ượ ợc l i ích c a h th ng này, k c v phía côngủ ệ ố ể ả ề nhân và phía qu n lý. Các công ty l n ngày càng yêu c u các nhà cung c p và cácả ớ ầ ấ công ty gia công th c hi n SA8000, cũng nh áp d ng các quy đ nh lao đ ng.ự ệ ư ụ ị ộ
Các t ch c công đoàn, các h i c a ngổ ứ ộ ủ ười tiêu dùng và các nhà b o v quy nả ệ ề lao đ ng ch n l a h th ng tiêu chu n SA8000 nh m t công c có tính bao quátộ ọ ự ệ ố ẩ ư ộ ụ
đ c i thi n quy n l i lao đ ng.ể ả ệ ề ợ ộ
2. N i dung chính c a b tiêu chu n SA 8000: ộ ủ ộ ẩ
B tiêu chu n SA 8000 g m 9 n i dung c b n.ộ ẩ ồ ộ ơ ả
H th ng SA8000 đệ ố ược xây d ng d a trên mô hình tiêu chu n nh ISO 9000,ự ự ẩ ư ISO 9002 hi n đang đệ ược các công ty áp d ng. D a trên nh ng nguyên t c và chu nụ ự ữ ắ ẩ
m c v quy n lao đ ng th gi i, đự ề ề ộ ế ớ ược quy ước trong các công ướ ủ ổc c a t ch c laoứ
đ ng th gi i, các công ộ ế ớ ước c a Liên Hi p Qu c, SA8000 bao g m 9 lĩnh v củ ệ ố ồ ự chính: (1) lao đ ng tr em, (2) lao đ ng cộ ẻ ộ ưỡng b c, (3) s c kho và an toàn laoứ ứ ẻ
đ ng, (4) t do đaon2 th và quy n thộ ự ể ề ương lượng t p th , (5) phân bi t đ i x , (6)ậ ể ệ ố ử
k lu t lao đ ng (7) th i gian làm vi c, (8) thù lao, (9) h th ng qu n lýỷ ậ ộ ờ ệ ệ ố ả
2.1. Lao đ ng tr em và v thành niên ộ ẻ ị
Không có công nhân làm vi c dệ ưới 15 tu i, tu i t i thi u cho các nổ ố ố ể ước đang
th c hi n công ự ệ ước 138 c a ILO là 14 tu i, ngo i tr các nủ ổ ạ ừ ước đang phát tri n; c nể ầ
có hành đ ng kh c ph c khi phát hi n b t cộ ắ ụ ệ ấ ứ
trường h p lao đ ng tr n em nào.ợ ộ ẻ
Khi phát hi n lao đ ng tr em trong công tyệ ộ ẻ
thì công ty này ph i có trách nhi m: h tr choả ệ ỗ ợ
nh ng lao đ ng tr em này đ n trữ ộ ẻ ế ường cho đ n khiế
đ 15 tu i; tr lủ ổ ả ương cho thu nh p b m t ho cậ ị ấ ặ
thuê người trong gia đình tr em đó làm cho côngẻ
ty
Lao đ ng v thành niên là lao đ ng l n h n lao đ ng tr em nh ng nh h nộ ị ộ ớ ơ ộ ẻ ư ỏ ơ
18 tu i, công ty không nên s d ng lao đ ng v thành niên trong gi đ n trổ ử ụ ộ ị ờ ế ường,
th i gian làm vi c không l n h n 10 ti ng m t ngày.ở ệ ớ ơ ế ộ
Không được đ lao đ ng th em và v thành niên ti p xúc v i môi trể ộ ể ị ế ớ ườ ng
đ c h i nguy hi m.ộ ạ ể
Trang 52.2. Lao đ ng c ộ ưỡ ng b c: ứ Không có lao đ ng cộ ưỡng b c, bao g m các hìnhứ ồ
th c lao đ ng tr n ho c lao đ ng nhà tù, không đứ ộ ả ợ ặ ộ ượ c
phép yêu c u đ t c c gi y t tu thân ho c b ng ti nầ ặ ọ ấ ờ ỳ ặ ằ ề
khi được tuy n d ng vào.ể ụ
Không ng h s d ng lao đ ng củ ộ ử ụ ộ ưỡng b c.ứ
2.3. S c kh e và an toàn: ứ ỏ Đ m b o m t môi trả ả ộ ường làm vi c an toàn và lànhệ
m nh, có các bi n pháp ngăn ng a tai n n và t n h i đ n an toàn và s c kho , cóạ ệ ừ ạ ổ ạ ế ứ ẻ
đ y đ nhà t m và nầ ủ ắ ước u ng h p v sinh. Có ngố ọ ệ ườ ại đ i di n chăm lo s c kh eệ ứ ỏ cho công nhân, có th cung c p nh ng khóa đào t o hu n luy n v s c kh e choể ấ ữ ạ ấ ệ ề ứ ỏ công nhân
2.4. T do đoàn th và quy n th ự ể ề ươ ng l ượ ậ c t p th : ể Người lao đ ng cóộ quy n thành l p và tham gia công đoàn và thề ậ ương lượng t p th theo s l a ch nậ ể ự ự ọ
c a ngủ ười lao đ ng.ộ
2.5. Phân bi t đ i x : ệ ố ử Không được phân bi t đ i x d a trên ch ng t c,ệ ố ử ự ủ ộ
đ ng c p, tôn giáo, ngu n g c xu t x , gi i tính, tàn t t, thành viên công đoàn ho cẳ ấ ồ ố ấ ứ ớ ậ ặ quan đi m chính tr ể ị
2.6. K lu t lao đ ng: ỷ ậ ộ Không có hình ph t v th xác, tinh th n và s nh cạ ề ể ầ ỉ ụ
b ng l i nói. Không đằ ờ ượ ắ ươc c t l ng vô c ớ
2.7. Th i gian làm vi c: ờ ệ Tuân th theo lu t áp d ng và các tiêu chu n côngủ ậ ụ ẩ nghi p v s gi làm vi c trong b t k trệ ề ố ờ ệ ấ ỳ ường h p nào, th i gian làm vi c bìnhợ ờ ệ
thường không vượt quá 48 gi /tu n và c b y ngày làm vi c thì ph i s p x p ítờ ầ ứ ả ệ ả ắ ế
nh t m t ngày ngh cho nhân viên; ph i đ m b o r ng gi làm thêm không đấ ộ ỉ ả ả ả ằ ờ ượ c
vượt quá 12 gi /ngờ ười/tu n, tr nh ng trầ ừ ữ ường h p ngo i l và nh ng hoàn c nhợ ạ ệ ữ ả kinh doanh đ c bi t trong th i gian ng n và công vi c làm thêm gi luôn nh n đặ ệ ờ ắ ệ ờ ậ ượ c
m c thù lao đúng m c. Đ ng th i vi c làm ngoài gi là hoàn toàn t nguy n, khôngứ ứ ồ ờ ệ ờ ự ệ
ép bu c.ộ
2.8. Thù lao: Ti n l ng tr cho th i gian làm vi c m t tu n ph i đáp ngề ươ ả ờ ệ ộ ầ ả ứ
đ oc v i lu t pháp và tiêu chu n ngành và ph i đ đ đáp ng đự ớ ậ ẩ ả ủ ể ứ ược v i nhu c u cớ ầ ơ
b n c a ngả ủ ười lao đ ng và gia đình h ; không độ ọ ược áp d ng hình th c x ph tụ ứ ử ạ
Trang 63.1. Tóm t t các bắ ước đ l y ch ng ch SA 8000:ể ấ ứ ỉ
S đ 1. ơ ồ Các b ướ c đ l y ch ng ch SA 8000 ể ấ ứ ỉ
3.2.Các bước đ đăng ký ch ng nh n:ể ứ ậ
3.2.1. Xem xét tài li u ệ
3.2.2. Tham d khóa đào t o v SA 8000: ự ạ ề có th tham d khóa đào t o 4ể ự ạ ngày ho c 2 ngày thặ ường được cung c p t nhà ch ng nh n SA 8000.ấ ừ ứ ậ
3.2.3. Liên h v i các nhà đánh giá c a t ch c ch ng nh n SA 8000: ệ ớ ủ ổ ứ ứ ậ
ph i liên h đ l y m t đ n xin đả ệ ể ấ ộ ơ ượ ấc l y ch ng nh n SA 8000 và m t hứ ậ ộ ướng d nẫ
đ u tiên trong quy trình l y SA 8000.ầ ấ
3.2.4. Đ trình đ n xin ch ng nh n: ệ ơ ứ ậ ph i đ đ n trình cho m t nhà đánhả ệ ơ ộ giá và cam k t s đ các nhà đánh giá th c hi n đánh giá công ty trong vòng m tế ẽ ể ự ệ ộ năm
3.3. Đánh giá n i b SA 8000ộ ộ
Sau khi đ c họ ướng d n SA 8000 và đ trình đ n xin ch ng nh n, công tyẫ ệ ơ ứ ậ
ph i t th c hi n đánh giá n i b ho c là dả ự ự ệ ộ ộ ặ ướ ựi s giúp đ c a m t t ch c t v nỡ ủ ộ ổ ứ ư ấ
đ c l p.ộ ậ
Chi phí t v n đư ấ ược tính d a trên s ngày làm vi c c a t v n viên và giaiự ố ệ ủ ư ấ
đo n đánh giá c a công ty t v n là t 3 – 8 tháng. Trong giai đo n này công ty tạ ủ ư ấ ừ ạ ư
v n ch tham quan m t s l n nh t đ nh nào đó. Dấ ỉ ộ ố ầ ấ ị ưới đây là b ng báo giá c a m tả ủ ộ trong nh ng công ty t v n SA 8000.ữ ư ấ
Trang 7B ng 1. Báo giá công ty t v n SA8000 ả ư ấ
3.4. Thăm dò trước khi đánh giá
Ngay khi đánh giá n i b hoàn thành và m t s v n đ đã độ ộ ộ ố ấ ề ược nêu ra công
ty nên s p x p m t s đánh giá ban đ u t m t trong các nhà đánh giá.ắ ế ộ ự ầ ừ ộ
3.5. Đánh giá ch ng nh n.ứ ậ
3.6. Duy trì ch ng nh n.ứ ậ
3.6.1. Hi u l c c a ch ng nh n : ệ ự ủ ứ ậ hi u l c thệ ự ường kéo dài 3 năm
3.6.2. Đánh giá gi a năm: ữ Đánh giá gi a năm s đữ ẽ ược th c hi n đ đ mự ệ ể ả
b o s tuân th liên t c đ i v i SA 8000, th i gian đánh giá thả ự ủ ụ ố ớ ờ ường m t kho ng 1/3ấ ả
th i gian đánh giá ban đ u. Chi phí thờ ầ ường m t 20% 30% chi phí ban đ u. Thôngấ ầ
thường các nhà đánh giá ch l a ch n m t s b ph n đ đánh giá.ỉ ự ọ ộ ố ộ ậ ể
3.6.3. Đánh giá đ gia h n: ể ạ công ty ph i gia h n l i ch ng nh n sau 3 năm.ả ạ ạ ứ ậ Đánh giá đ gia h n thể ạ ường k lỹ ưỡng h n đánh giá gi a năm. Giai đo n gia h nơ ữ ạ ạ
thường chi m kho ng 2/3 th i gian đánh giá ban đ u, tuy nhiên còn ph thu c tìnhế ả ờ ầ ụ ộ
tr ng công ty trong giai đo n đó. Tạ ạ ương t cho nh ng chi phí liên quan đ n SAự ữ ế
8000, phí thường được tính d a trên s ngày c n thi t do các nhà đánh giá yêu c u.ự ố ầ ế ầ
4. L i ích c a SA 8000.ợ ủ
Cam k t đ o đ c c a ngế ạ ứ ủ ười lao đ ng độ ược tăng lên
Ti n đ n bù cho ngề ề ười lao đ ng do x y ra tai n n ít h n.ộ ẩ ạ ơ
Có SA 8000 các doanh nghi p s t o đệ ẽ ạ ược môi trường làm vi c t t, đ mệ ố ả
b o an toàn cho ngả ười lao đ ng thông qua h th ng giám sát, phát hi n s m đ ngănộ ệ ố ệ ớ ể
ng a nh ng nguy c ti m n đ i v i ngừ ữ ơ ề ẩ ố ớ ười lao đ ng.ộ
Các doanh nghi p có danh ti ng h n, c i thi n, duy trì hình nh t t đ pệ ế ơ ả ệ ả ố ẹ trong công chúng, c i thi n m i quan h v i các bên đ i tác, đáp ng đả ệ ố ệ ớ ố ứ ược yêu c uầ
c a khách hàng và xã h i.ủ ộ
Nâng cao ch t lấ ượng s n ph m và gi m t l s n ph m h h ng.ả ẩ ả ỷ ệ ả ẩ ư ỏ
Thúc đ y tăng năng su t lao đ ng.ẩ ấ ộ
C i thi n m i quan h v i t ch c công đoàn và các c đông quan tr ngả ệ ố ệ ớ ổ ứ ổ ọ
Người lao đ ng yên tâm và g n bó v i doanh nghi p.ộ ắ ớ ệ
II. C S TH C TI N.Ơ Ở Ự Ễ
1. SA 8000 trên th gi iế ớ
Công ty Avon Products’ Suffern đ t t i New York đã đặ ạ ược c p ch ng chấ ứ ỉ SA8000 đ u tiên, m màn cho hàng lo t các công ty khác trên th gi i, ch y u làầ ở ạ ế ớ ủ ế
Trang 8các công ty s n xu t đ ch i, các công ty may m c, và các công ty giày da c aả ấ ồ ơ ặ ủ Trung Qu c và các qu c gia đang phát tri n khác. ố ố ể
V n đ là khi m t công ty đa qu c gia th c hi n SA8000, nh ng nhà cungấ ề ộ ố ự ệ ữ
c p và các nhà th u ph c a công ty này cũng ph i th c hi n SA8000 theo. Nhấ ầ ụ ủ ả ự ệ ư
trường h p c a c ng ty M ph m Avon, khi Avon tuyên b th c hi n SA8000, 19ợ ủ ộ ỹ ẩ ố ự ệ nhà máy c a Avon và các nhà cung c p nguyên li u và bán thành ph m cho Avonủ ấ ệ ẩ cũng ph i th c hi n SA8000. Công ty s n xu t đ ch i Toys’R Us cũng có nh ngả ự ệ ả ấ ồ ơ ữ đòi h i tỏ ương t đ i v i các nhà cung c p và các nhà th u ph c a mình. Công tyự ố ớ ấ ầ ụ ủ
đ ch i này yêu c u 5000 nhà cung c p c a mình, ch y u là Trung Qu c cũngồ ơ ầ ấ ủ ủ ế ở ố
ph i có ch ng ch SA8000. T p đoàn Siêu th Sainsbury’s châu Âu cũng đang tuânả ứ ỉ ậ ị ở
th nghiêm ng t h th ng tiêu chu n SA8000 đang chu n b th c hi n yêu c u nàyủ ặ ệ ố ẩ ẩ ị ự ệ ầ trên các chi nhánh toàn c u.ầ
T ng s công ty đổ ố ượ ấc c p ch ng ch SA8000 tính đ n tháng 12 năm 2001ứ ỉ ế
Trang 924 Ý 21 D ch v v sinh, c khí, nh a, giad ng, xây d ng, hoá ch t, t v n,ụị ụ ệự ơ ấ ư ấ ự
ho ch đ nh đ c i thi n đi u ki n làm vi c. Các doanh nghi p Vi t Nam đã ápạ ị ể ả ệ ề ệ ệ ệ ệ
d ng SA 8000 nh : Công ty May 10, Công ty c ph n may H Gụ ư ổ ầ ồ ươm, công ty TNHH d t may Thái Tu n, công ty TNHH Thái Bình…ệ ấ
Theo nghiên c u và kh o sát đứ ả ược ti n hành trong năm 2000 v tình hình ápế ề
d ng tiêu chu n SA 8000 c a Vi n Kinh t TP. H Chí Minh thì vi c áp d ng SAụ ẩ ủ ệ ế ồ ệ ụ
8000 trong các doanh nghi p Nhà nệ ước có ph n thu n l i h n so v i các doanhầ ậ ợ ơ ớ nghi p ngoài nhà nệ ước. Vì các doanh nghi p Nhà nệ ước ph i tuân th theo quy đ nhả ủ ị
c a Lu t lao đ ng, v n r t g n gũi v i các quy đ nh c a Lu t lao đ ng qu c t màủ ậ ộ ố ấ ầ ớ ị ủ ậ ộ ố ế
SA 8000 l y đó làm n n t ng. ấ ề ả Vi c áp d ng SA8000 trong các doanh nghi p Nhàệ ụ ệ
nước giúp tri n khai c th và đi sâu vào khía c nh hi u qu c a ho t đ ng qu n lýể ụ ể ạ ệ ả ủ ạ ộ ả lao đ ng nên g p r t nhi u thu n l i và ng h t các c p qu n lý và ngay chínhộ ặ ấ ề ậ ợ ủ ộ ừ ấ ả công nhân
Ngượ ạ ớc l i v i các doanh nghi p Nhà nệ ước, các doanh nghi p ngoài nhà nệ ướ c
g p nhi u khó khăn h n, đòi h i ph i có s c g ng n l c và cam k t c a các nhàặ ể ơ ỏ ả ự ố ắ ỗ ự ế ủ
Trang 10lãnh đ o, s c ép t phía ngạ ứ ừ ười mua hàng hay công ty m chính là đ ng c thúc đ yẹ ộ ơ ẩ chính đ áp d ng SA 8000 trong các doanh nghi p Ngoài qu c doanh.ể ụ ệ ố
Hi n nay các doanh nghi p Vi t Nam đang đ ng trệ ệ ệ ứ ước nh ng thách th c l nữ ứ ớ trên con đường h i nh p vào th trộ ậ ị ường khu v c cũng nh qu c t S c nh tranhự ư ố ế ự ạ
gi a các đ i th r t gay g t, do đó các doanh nghi p luôn tìm các phữ ố ủ ấ ắ ệ ương th cứ
nh m nâng cao tính c nh tranh cho mình. M t trong nh ng phằ ạ ộ ữ ương th c h u hi uứ ữ ệ luôn được các nhà s n xu t và ngả ấ ười bán l áp d ng và ghi nh là chú tr ng b o vẻ ụ ớ ọ ả ệ
uy tín và giá tr c a các thị ủ ương hi u. Trên nh ng th trệ ữ ị ường l n nh M , EU ngớ ư ỹ ườ itiêu dùng không ch quan tâm đ n ch t lỉ ế ấ ượng m u mã s n ph m mà h còn quanẫ ả ẩ ọ tâm đ n môi trế ường làm vi c c a nh ng công nhân làm s n ph m này có đệ ủ ữ ả ẩ ược đ mả
b o không, h quan tâm s n ph m có s d ng tr em làm không? Do đó, vi c ápả ọ ả ẩ ử ụ ẻ ệ
d ng tiêu chu n SA 8000 là m t v n đ c n thi t nh m kh ng đ nh giá tr đ o đ cụ ẩ ộ ấ ề ầ ế ằ ẳ ị ị ạ ứ
c a s n ph m mà doanh nghi p Vi t Nam nên có. Tuy nhiên, theo ông Ngô Vănủ ả ẩ ệ ệ
Nh n, phó Giám đ c CLB ISO Vi t Nam, thì v n đ l n trong vi c áp d ng tiêuơ ố ệ ấ ề ớ ệ ụ chu n SA 8000 c a các doanh nghi p là v n đ kinh phí, các kho n nh chi phí tẩ ủ ệ ấ ề ả ư ư
v n, đánh giá, thay đ i công ty… H n n a, vi c áp d ng tiêu chu n SA 8000 đòiấ ổ ơ ữ ệ ụ ẫ
h i doanh nghi p ph i công khai tài chính, ỏ ệ ả đ i v i các DN nố ớ ước ngoài đây là vi cệ bình thường nh ng đ i v i doanh nghi p Vi t Nam đi u này r t khó tri n khai vìư ố ớ ệ ệ ề ấ ể nhi u lý do nh : nh n th c v SA 8000 c a các doanh nghi p còn ch a cao, ch aề ư ậ ứ ề ủ ệ ư ư
th y h t l i ích do SA 8000 đem l i. Bên c nh đó, vi c th c hi n đòi h i ph i xâyấ ế ợ ạ ạ ệ ự ệ ỏ ả
d ng m t h th ng đ i ngũ giám sát đ t tiêu chu n, vi c này t n r t nhi u kinh phí.ự ộ ệ ố ộ ạ ẩ ệ ố ấ ề Chúng ta có th th y rõ m t s khó khăn trong các doanh nghi p Vi t Nam hi n nayể ấ ộ ố ệ ệ ệ
+ Nh n th c v l i ích c a SA 8000 ch a cao.ậ ứ ề ợ ủ ư
+ Cách bi t văn hóa gi a khách hàng và nhà cung c p.ệ ữ ấ
+ Không mu n ti t l ghi chép tài chính.ố ế ộ
CHƯƠNG II: TH C TR NG ÁP D NG B TIÊU CHU N SA 8000Ự Ạ Ụ Ộ Ẫ
Trang 11I. KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH HO T Đ NG S N XU T KINH DOANHẠ Ộ Ả Ấ
C A XÍ NGHI P.Ủ Ệ
1. Quá trình hình thành và phát tri n c a công tyể ủ
Công ty TNHH m t thành viên Trộ ường Th nh, đị ược thanh lâp vao thang̀ ̣ ̀ ́ 01/2010
Đ a ch : 72 p Chùa Ph t th tr n Hòa Bình Huy n Hòa Bình.ị ỉ Ấ ậ ị ấ ệ
Đi n tho i: 07813.880263 Fax: 07813883010.ệ ạ
Sau 2 năm thành l p, hi n t i quy mô c a công ty là 3 chuy n máy, năng l cậ ệ ạ ủ ề ự
s n xu t c a xí nghi p là 1 tri u s n ph m / năm.ả ấ ủ ệ ệ ả ẩ
2. Lĩnh v c kinh doanh: ự
San xuât, gia công hang May măc, chu yêu la cac đ n hang vê đ công s ̉ ́ ̀ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ơ ̀ ̀ ồ ở
3. Phương hướng ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a xí nghi p.ạ ộ ả ấ ủ ệ
Năm 2011 ngành d t may c nệ ả ước v n g p nhi u khó khăn nh báo chí đãẫ ặ ề ư nêu nh ng Công Ty D t May Gia Đ nh noi chung va XN May Tân Phu đã ph n nàoư ệ ị ́ ̀ ́ ầ
ch đ ng h n trong ho ch đ nh k ho ch s n xu t kinh doanh c a mình, v iủ ộ ơ ạ ị ế ạ ả ấ ủ ớ
Nghiên c u các gi i pháp v : Nâng cao năng su t lao đ ng, t ch c s n xu tứ ả ề ấ ộ ổ ứ ả ấ khoa h c h n, đ ng th i quan tâm đ n công tác b o h lao đ ng, c i thi n môiọ ơ ồ ờ ế ả ộ ộ ả ệ
trường và đi u ki n lao đ ng s n xu t, nâng cao tay ngh c a công nhân, có kề ệ ộ ả ấ ề ủ ế
h ach đào t o th lành ngh , thi đua đ t năng su t cao; ti t ki m nguyên v t li u,ọ ạ ợ ề ạ ấ ế ệ ậ ệ
đi n năng. M c tiêu cu i cùng là làm gi m chi phí s n xu t, nâng cao kh năngệ ụ ố ả ả ấ ả
c nh tranh c a s n ph m và thông qua đó làm tăng doanh thu c i thi n đ i s ng cánạ ủ ả ẩ ả ệ ờ ố
v n là gi m chi phí s n xu t nh ng v n có kh năng c nh tranh. ẫ ả ả ấ ư ẫ ả ạ
Trang 124. S đ h th ng t ch c b máyc a xí nghi p may Trơ ồ ệ ố ổ ứ ộ ủ ệ ường Th nhị
S đ 2: ơ ồ S đ h th ng t ch c b máyc a xí nghi p may Trơ ồ ệ ố ổ ứ ộ ủ ệ ường Th nhị
II TH C TR NG ÁP D NG B TIÊU CHU N SA 8000 T I XÍỰ Ạ Ụ Ộ Ẫ Ạ NGHI P MAY TRỆ ƯỜNG TH NH.Ị
1.Quá trình tri n khai, áp d ng b tiêu chu n.ể ụ ộ ẩ
1.1 T i sao xí nghi p Trạ ệ ường Th nh mu n áp d ng SA 8000?: ị ố ụ
Nh chúng ta đã bi t, ư ế Các doanh nghi p ( chu yêu la doanh nghiêp Giay da,ệ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ may m c và gia công xu t kh u) c a Vi t Nam phát tri n khá m nh, tuy nhiên trongặ ấ ẩ ủ ệ ể ạ
đi u ki n n n kinh t hi n nay h cũng đang đ ng trề ệ ề ế ệ ọ ứ ướ ấc r t nhi u thách th c trongề ứ quá trình h i nh p khu v c và h i nh p toàn c u.ộ ậ ự ộ ậ ầ Chính vì th bu c các doanhế ộ nghi p ph i có phệ ả ương th c đ t n t i và phát tri n trên nhi u th trứ ể ồ ạ ể ề ị ường đa d ng.ạ
Trang 13SA 8000 là m t trong nh ng công c có th giúp các doanh nghi p t o ra thộ ữ ụ ể ệ ạ ươ ng
hi u, t o th c nh tranh cao.ệ ạ ế ạ
Xét v m t xã h i, ngề ặ ộ ườ tiêu dùng ngày càng quan tâm h n t i nh ng y u ti ơ ớ ữ ế ố
xã h i c a s n ph m nh môi trộ ủ ả ẩ ư ường, lao đ ng Các nhà s n xu t g p ph i m tộ ả ấ ặ ả ộ
s c ép xã h i trong v n đ đ i x v i ngứ ộ ấ ề ố ử ớ ười lao đ ng.ộ Người tiêu dùng các thở ị
trường B c M và châu Âu không ch đòi h i các tiêu chu n thông thắ ỹ ỉ ỏ ẩ ường v s nề ả
ph m nh giá c , ch t lẩ ư ả ấ ượng, m u mã, bao bì, mà còn đòi h i giá tr đ o đ c c aẫ ỏ ị ạ ứ ủ
s n ph m, c th h n là đi u ki n làm vi c c a công nhân t o ra các s n ph mả ẩ ụ ể ơ ề ệ ệ ủ ạ ả ẩ này. Người tiêu dùng t i các nạ ước phát tri n đang hể ưởng ng các chi n d ch qu ngứ ế ị ả cáo c a các hi p h i đ u tranh ủ ệ ộ ấ
cho quy n l i c a công nhân và tr em, h đã tr nên dè d t h n khi mua các s nề ợ ủ ẻ ọ ở ặ ơ ả
ph m có ngu n g c t các qu c gia Châu Á và châu Phi, nh ng qu c gia mà báo chíẩ ồ ố ừ ố ữ ố
và các phương ti n thông tin đ i chúng đã đ a thông tin v các trệ ạ ư ề ường h p ngợ ượ cđãi công nhân
Xí nghi p may ệ Trường Th nhị cũng không tránh kh i nh ng khó khăn v kinhỏ ữ ề
t và xã h i đã đ c p trên, do đó SA 8000 là m t công c c n thi t nh m giúp xíế ộ ề ậ ộ ụ ầ ế ằ nghi p ngày càng phát tri n b n v ng, có th sánh vai cùng các doanh nghi p l nệ ể ề ữ ể ệ ớ
m nh, uy tín khác. Có r t nhi u nguyên nhân làm cho xí nghi p may ạ ấ ề ệ Trường Th nhị
c n ph i áp d ng SA 8000, tuy nhiên chúng ta có th tóm t t m t s v n đ chínhầ ả ụ ể ắ ộ ố ấ ề sau đây
* Các áp l c t m t th trự ừ ặ ị ường:
Yêu c u b i các khách hàng c a t ch c, các khách hàng mu n nh ng s nầ ở ủ ổ ứ ố ữ ả
ph m h mua ph i đ m b o s ch s , s n ph m có đ o đ c. ẩ ọ ả ả ả ạ ẽ ả ẩ ạ ứ
Yêu c u đ i v i vi c nâng cao hi u qu kinh t c a các ho t đ ng mangầ ố ớ ệ ệ ả ế ủ ạ ộ tính trách nhi m xã h i nh m t o và duy trì l i th c nh tranh.ệ ộ ằ ạ ợ ế ạ
* Chu n b cho xu th h i nh p qu c t ẩ ị ế ộ ậ ố ế
Trang 14 Mu n có môi trố ường làm vi c an toàn.ệ
Mu n có t ch c và thố ổ ứ ương th o t p th v i ch doanh nghi p.ả ậ ể ớ ủ ệ
* Doanh nghi p nh n th c đệ ậ ự ượ ầc t m quan tr ng c a SA 8000ọ ủ
Nâng cao uy tín, hình nh và năng l c c a công ty đ i v i khách hàng.ả ự ủ ố ớ
Nâng cao tình th n trách nhi m và h n ch các t n th t trong trầ ệ ạ ế ổ ấ ường h p taiợ
n n, kh n c p.ạ ẩ ấ
Qu n lý r i ro.ả ủ
1.2. B t đ u nghiên c u b tiêu chu n nh th nào ?khi nào?ắ ầ ứ ộ ẩ ư ế
Xí nghi p b t đ u nghiên c u và th c hi n tiêu chu n SA 8000 vào tháng 6ệ ắ ầ ứ ự ệ ẩ năm 2010, đ n tháng 10 năm 2010 t ch c đánh giá đ n xí nghi p đánh giá: gi gi cế ổ ứ ế ệ ờ ấ làm vi c, b ng lệ ả ương,môi trường làm vi c, nhà v sinh, nhà ăn, kho hàng, b o hệ ệ ả ộ lao đ ng ộ
Vi c b t đ u nghiên c u áp d ng tiêu chu n SA 8000 c a xí nghi p Tân Phúệ ắ ầ ứ ụ ẩ ủ ệ không hoàn toàn gi ng v i quy trình nghiên c u áp d ng đ a ra trên. Không đ nố ớ ứ ụ ư ở ế các t ch c c p ch ng ch đ đang ký h c v b tiêu chu n, cũng không thuê đ n vổ ứ ấ ứ ỉ ể ọ ề ộ ẩ ơ ị
t v n, mà ch t nghiên c u, tìm hi u h c h i kinh nghi m qua các đ n v đã th cư ấ ỉ ự ứ ể ọ ỏ ệ ơ ị ự
hi n r i t đó t áp d ng và đánh giá n i b ệ ồ ừ ự ụ ộ ộ
Công ty Lâp ra môt Ban Tḥ ̣ ương tr c th c hiên bô Tiêu chuân SA8000, trong̀ ự ự ̣ ̣ ̉ ban thương tr c se chia thanh nhiêu bô phân nho (Ví d : bô phân th c hiên công tac̀ ự ̃ ̀ ̀ ̣ ̣ ̉ ụ ̣ ̣ ự ̣ ́ Bao hô lao đông, Phong chay ch a Chay, bô phân th c hiên Vê sinh An toan th c̉ ̣ ̣ ̀ ́ ữ ́ ̣ ̣ ự ̣ ̣ ̀ ự Phâm, Bô phân Y tê, Bô phân Lao đông Tiên l̉ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ương va BHXH,…) phân công ro rang̀ ̃ ̀ trach nhiêm cho t ng bô phân, sau đo c đi đên cac đ n vi ban hoc hoi cach th c hiêń ̣ ừ ̣ ̣ ́ ử ́ ́ ơ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ự ̣
va vê triên khai th c hiên tai Công ty.̀ ̀ ̉ ự ̣ ̣
1.3.Doanh nghi p ph i làm gì đ đệ ả ể ượ ấc c p gi y ch ng nh n SA 8000.ấ ứ ậ
C p ch ng ch th c hi n SA8000 có nghĩa là m t nhà máy, xí nghi p đã đấ ứ ỉ ự ệ ộ ệ ượ c
ki m tra và công nh n đã tuân th nh ng quy trình ki m tra c a CEPAA –ể ậ ủ ữ ể ủ
The Council of Economic Priorities Accreditation Agency (H i đ ng các v n độ ồ ấ ề
u tiên kinh t )
ư ế và th c hi n nghiêm ng t nh ng chu n này. B ph n ki m tra đự ệ ặ ữ ẩ ộ ậ ể ể
c p ch ng ch tim ki m nh ng b ng ch ng ch ng minh r ng h th ng qu n lý ho tấ ứ ỉ ̀ ế ữ ằ ứ ứ ằ ệ ố ả ạ