Bài giảng Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp – Bài 9: Sản xuất sạch hơn & quản lý môi trường

Nội dung trình bày trong bài giảng này gồm có: Lịch sử & tiếp cận quản lý môi trường, một số khái niệm & thuật ngữ cơ bản sử dụng trong tiêu chuẩn quản lý môi trường ISO14001, các yêu cầu của tiêu chuẩn quản lý môi trường ISO14001, SXSH & quản lý môi trường. Mời các bạn cùng tham khảo.

Trang 1

……….………

9 SXSH & quản lý môi trường

1 Lịch sử & tiếp cận quản lý môi trường

2 Một số khái niệm & thuật ngữ cơ bản sử dụng trong tiêu

chuẩn quản lý môi trường ISO14001

3 Các yêu cầu của tiêu chuẩn quản lý môi trường ISO14001

4 SXSH & quản lý môi trường

Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp

Tài nguyên thiên nhiên

Chất thải

Con người & tác động môi trường

1 Lịch sử & tiếp cận quản lý môi trường

Trang 2

……….………

Con người & tác động môi trường

Quá trình thay đổi nhận thức & hành động

Thực tế

Hình thành các hoạt động &

tổ chức bảo vệ môi trường

- Các chuẩn mực thực hành

- Các tiêu chuẩn tự nguyện

- Các bộ luật, công ước

Sản phẩm/dịch vụ thân thiện môi trường

Sự tham gia của chính phủ

& cộng đồng quốc tế

Xu hướng tiêu dùng mới

Trang 3

……….………

Ngăn ngừa ô nhiễm Giảm thiểu

Tuần hoàn tái sử dụng

Quá trình phát triển hệ thống quản lý môi trường

Trang 4

Quá trình hình thành tiêu chuẩn hệ thống quản lý môi trường

Bộ tiêu chuẩn ISO14001

Trang 5

……….………

Liên tục cải tiến

Cam kết và chính sách

Xem xét và cải tiến

Đo lường Khắc phục

Thực hiện và điều hành

Lập

kế hoạch

Tiêu chuẩn ISO14001 – Nguyên tắc tiếp cận

Trang 6

……….………

1 Hệ thống quản lý môi trường:

Một phần của hệ thống quản lý thuộc tổ chức được sử dụng để

thiết lập và thực hiện chính sách môi trường và quản lý các khía

cạnh môi trườngcủa tổ chức đó

Chú thích:

Hệ thống quản lý là tập hợp các yếu tố liên kết qua lại được sử

dụng để thiết lập chính sách và các mục tiêu và nhằm đạt được

các mục tiêu đó

Hệ thống quản lý bao gồm cơ cấu tổ chức, các hoạt động lập kế

hoạch, các trách nhiệm, các hành động thực tiễn, các thủ tục, các

quá trình và nguồn lực

2 Tổ chức:

Công ty, tập đoàn, hãng, xí nghiệp… hoặc một bộ phận hay kết

hợp của chúng mà có các chức năng và quản trị riêng của mình

3 Chính sách môi trường:

Ý định và định hướng tổng thể của tổ chức liên quan đếnkết quả

hoạt động về môi trường của mình và được lãnh đạo cao nhất

chính thức chỉ rõ

Chú thích: Chính sách môi trường tạo ra khuôn khổ cho các hành

động và cho việc đề ra cácmục tiêuvàchỉ tiêu môi trường

2 Một số khái niệm & thuật ngữ cơ bản sử dụng trong ISO14001

Trang 7

……….………

4 Mục tiêu môi trường:

Mục đích tổng thể về môi trường, phù hợp với chính sách môi

trường mà tổ chức tự đặt ra để đạt tới

5 Chỉ tiêu môi trường:

Yêu cầu chi tiết về kết quả thực hiện, áp dụng cho tổ chức hoặc

các bộ phận của nó, yêu cầu này xuất phát từ các mục tiêu môi

trường và cần phải đề ra và đáp ứng nhằm đạt được những mục

tiêu đó

6 Kết quả hoạt động về môi trường:

Kết quả có thể đo được của hệ thống quản lý về cáckhía cạnh môi

trườngcủa tổ chức

Chú thích:

Đối với hệ thống quản lý môi trường, kết quả có thể được đo

lường dựa vào chính sách, các mục tiêu, các chỉ tiêu và các yêu

cầu khác về kết quả hoạt động về môi trường của tổ chức

Trang 8

……….………

7 Môi trường:

Những thứ bao quanh nơi hoạt động của một tổ chức, kể cả không

khí, nước, đất, nguồn tài nguyên thiên nhiên, hệ thực vật, hệ

động vật, con người và các mối quan hệ qua lại của chúng

8 Khía cạnh môi trường:

Yếu tố của các hoạt động hoặc sản phẩm hoặc dịch vụ của một tổ

chức có thể tác động qua lại với môi trường

Chú thích: Khía cạnh môi trường có ý nghĩa là khía cạnh có hoặc

có thể có mộttác động môi trườngđáng kể

2 Hệ thống quản lý môi trường 2 Một số khái niệm & thuật ngữ cơ

bản sử dụng trong ISO14001

Trang 9

……….………

2 Hệ thống quản lý môi trường

Hệ thống quản lý môi trường & SXSH 2 Một số khái niệm & thuật ngữ cơ

bản sử dụng trong ISO14001

SẢN PHẨM

Xe ô-tô

Khía cạnh môi trường & tác động môi trường:

Hoạt động/sản

phẩm/dịch vụ

Các khía cạnh môi trường

Các tác động môi trường

Hoạt động: bể mạ 1 Phát thải hơi acid

2 Sử dụng điện

3 Sử dụng hóa chất

1.1 Ô nhiễm không khí 2.1 Global warming 2.2 Cạn kiệt tài nguyên

1.2 Global warming 2.1 Cạn kiệt tài nguyên

1.2 Ô nhiễm nước 1.3 …

1 Khí thải CO, CO2, SO2…

Trang 10

……….………

9 Tác động môi trường:

Bất kỳ một sự thay đổi nào của môi trường, dù là bất lợi hoặc có

lợi, toàn bộ hoặc từng phần do các khía cạnh môi trường của một

tổ chức gây ra

10.Cải tiến liên tục:

Quá trình tăng cường hệ thống quản lý môi trường nhằm đạt được

sự nâng cao kết quả hoạt động tổng thể về môi trường phù hợp

với chính sách môi trường của tổ chức

11.Ngăn ngừa ô nhiễm:

Sử dụng các quá trình, các biện pháp thực hành, các kỹ thuật,

các vật liệu, các sản phẩm, các dịch vụ hoặc năng lượng để

tránh, giảm bớt hay kiểm soát (một cách riêng rẽ hoặc kết hợp)

sự tạo ra, phát thải hoặc xả thải bất kỳ loại chất ô nhiễm hoặc

chất thải nào nhằm giảm thiểu tác động môi trường bất lợi

Chú thích: Ngăn ngừa ô nhiễm có thể bao gồm việc giảm thiểu

hoặc loại bỏ từ nguồn, thay đổi quá trình, sản phẩm hoặc

dịch vụ, sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên, thay thế

vật liệu và năng lượng, tái sử dụng, phục hồi, tái sinh, tái

chếvà xử lý

Trang 11

4.3.1 Khía cạnh môi trường

4.3.2 Yêu cầu pháp luật & y/c khác

4.3.3 Mục tiêu & chỉ tiêu và chương

trình quản lý môi trường

4.4 Kiểm soát & điều hành

4.4.1 Cơ cấu, trách nhiệm & quyền hạn 4.4.2 Đào tạo, năng lực & nhận thức 4.4.3 Trao đổi thông tin

4.4.4 Tài liệu HTQLMT 4.4.5 Kiểm soát tài liệu quản lý môi trường 4.4.6 Kiểm soát điều hành

4.4.7 Chuẩn bị & ứng phó TH khẩn cấp

4.5 Kiểm tra & Hành động khắc phục

4.5.1 Giám sát & đo lường 4.5.2 Đánh giá sự tuân thủ 4.5.3 Sự không phù hợp, hành động khắc phục & phòng ngừa 4.5.4 Kiểm soát hồ sơ

3 Các yêu cầu của tiêu chuẩn quản

lý môi trường ISO14001

• Xem xét của lãnh đạo

• Đánh giá

• Cải tiến liên tục

Act

Trang 12

4.1 Yêu cầu chung

Thiết lập và thực hiện HTQLMT phù hợp với

Trang 13

• cải tiến liên tục

• ngăn ngừa ô nhiễm

• tuân thủ luật pháp & các yêu cầu bảo vệ

môi trường

CHÍNH SÁCH MÔI TRƯỜNG

Định hướng bảo vệ môi trường của tổ chức,

do lãnh đạo cao nhất xác định

4.3.1 Khía cạnh môi trường

• Xem xét tới các KCMT trong quá trình thiết lập

mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình QLMT

Các “điểm nóng” về môi trường là gì? Ở đâu?

Trang 14

……….………

 Luật và các hướng dẫn dưới luật;

 Các tiêu chuẩn môi trường phải áp dụng;

 Thỏa thuận với các cơ quan có thẩm quyền;

 Các yêu cầu của khách hàng, công ty mẹ…;

 Tiêu chuẩn áp dụng của các hiệp hội nghề hay tập đoàn;

 Khác v v

Luật Các yêu cầu khác

4.3.2 Yêu cầu pháp luật & yêu cầu khác

- Giảm 5% nước sản xuất/sản phẩm

- Giảm 3% nước sinh hoạt/người

Chỉ tiêu 1

Chỉ tiêu 2 Chỉ tiêu n

Mục tiêu

4.3.3 Mục tiêu, chỉ tiêu & chương trình quản lý

Xác định biện pháp &

kế hoạch thực hiện

Trang 15

• Đánh giá

Act

• Bổ nhiệm đại diện lãnh đạo về môi trường (EMR)

• Phân công trách nhiệm và quyền hạn trong việc thực hiện

và kiểm soát HTQLML

Lồng ghép các trách nhiệm QLMT với các trách nhiệm

điều hành của mỗi bộ phận

Không thực hiện đơn lẻ

Phát huy tinh thần làm việc nhóm!!!

4.4.1 Cơ cấu, trách nhiệm & quyền hạn

Trang 16

……….………

• Xác định nhu cầu đào tạo

• Chương trình đạo tào & nhận thức: Phải đảm bảo nhận thức &

năng lực của các cá nhân có ảnh hưởng đến hoạt động QLMT

Đối tượng:

- Người làm việc trong tổ chức

- Nhà thầu phụ

Phải đánh giá xem kết quả đào tạo

có đáp yêu cầu QLMT hay không

4.4.2 Năng lực, đào tạo & nhận thức

Các khía cạnh môi

trường đã xác định

Nội dung đào tạo cần thực hiện Đối tượng cần đào tạo

Tiêu thụ điện Các nội qui tiết kiệm điện Tất cả nhân viên

Qui định vận hành trạm bơm nước Nhân viên trạm bơm

Sử dụng hóa chất Hướng dẫn xắp xếp hóa chất Nhân viên kho hóa chất

Hướng dẫn pha chế hóa chất Các bộ phận sử dụng hóa

chất

Nước thải Qui trình vận hành hệ thống xử lý Nhân viên trạm xử lý

Hướng dẫn sử dụng chất tẩy rửa Nhân viên bếp & vệ sinh

Sự cố cháy nổ Các nội qui phòng chống cháy/nổ Tất cả nhân viên của

coogn ty & các nhà thầu

Xác định đối tượng cần đào tạo

Trang 17

……….………

Vị trí: Nhân viên quản lý kho hóa chất

Nhu cầu đào tạo

Cấp phát hóa chất Nhận dạng và phân biệt các loại hóa

Sắp xếp hóa chất Nắm được các đặc tính cơ bản về

phản ứng cháy/nổ của hóa chất Kiểm soát điều kiện môi trường

trong kho chứa

Sử dụng thành thạo các thiết bị đo nhiệt độ, độ ẩm

Xử lý ban đầu khi xảy ra hỏa hoạn Sử dụng thành thạo các thiết bị

Xử lý ban đầu khi tràn/đổ hóa chất Nắm vững các qui trình và kỹ thuật

Xác định nhu cầu đào tạo cho một đối tượng cụ thể

Các kênh trao đổi thông tin:

• Nội bộ

• Bên ngoài/bên hữu quan: khách hàng,

cổ đông, cơ quan nhà nước, cộng đồng

xung quanh,…

• Có qui trình chủ động xử lý & phản hồi

các ý kiến từ bên ngoài về hoạt động

quản lý môi trường của doanh nghiệp

4.4.3 Trao đổi thông tin

Trang 18

……….………

Ví dụ về thông tin nội bộ

Van hơi tại máy sấy bị rò rỉ cần phải sửa chữa ngay

Loại hóa chất mới mua rất độc hại, cần biện pháp bảo

quản đặc biệt

Ví dụ về thông tin bên ngoài

Dân cư lân cận nói rằng khu chứa rác gây mùi khó chịu, cần giải quyết ngay để báo cáo lại với dân

Khách hàng yêu cầu từ ngày 1 tháng 7 không sử dụng thiếc hàn chứa chì (Pb) cho các lô sản phẩm

Trang 19

……….………

Chính sách - Mục tiêu

Quy trình Hướng dẫn thực hành/Chuẩn bị & ứng phó THKC/ Hồ sơ

Sổ tay Chương trình quản lý Đánh giá TĐMT & Luật

Lãnh đạo

EMR

Người thực hiện 4.4.4&5 Tài liệu của HTQLMT

=> PHẢI ĐƯỢC KiỂM SOÁT

• Thiết lập các qui trình quản lý ở dạng văn bản

(SOPs) để kiểm soát các khía cạnh môi trường (đặc

biệt lưu ý các KCMT nổi bật)

• Xem xét việc kiểm soát các khía cạnh môi trường có

ý nghĩa liên quan đến hàng hóa/dịch vụ mua vào

Các qui trình quản lý nội vi, quản lý (vận hành,

bảo trì/bảo dưỡng) thiết bị và mua hàng “xanh”

là các hoạt động chính trong thực hiện quản lý

môi trường

4.4.6 Thực hiện điều hành

Trang 20

……….………

Cần có các kế hoạch/phương án để chuẩn bị & ứng phó với các tình huống khẩn cấp nhằm giảm các nguy cơ và rủi ro cho môi trường!!!

4.4.7 Tình huống khẩn cấp

• Đánh giá

Act

• Kiểm soát hồ sơ

• Giám sát & đo lường

• Đánh giá sự tuân thủ

• Hành động khắc phục

• Kiểm soát hồ sơ

• Đánh giá nội bộ

Trang 21

……….………

4.5.1 Giám sát và đo lường

• Giám sát & đo lường các mục tiêu & chỉ tiêu môi trường

• Giám sát các yếu tố có thể gây ra các tác động môi

trường

Không chỉ là quan trắc/đo lường số liệu mà cần

phân tích & xử lý thông tin để rút ra các kết luận

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	1,59 MB