Bài thuyết trình: Tổng quan về chỉ thị sinh học môi trường

Mời các bạn cùng tìm hiểu cơ sở khoa học của chỉ thị sinh học môi trường; các khái niệm cơ bản được trình bày cụ thể trong Bài thuyết trình: Tổng quan về chỉ thị sinh học môi trường. Cùng tìm hiểu để nắm bắt nội dung thông tin tài liệu.

T NG QUAN V  CH  TH   Ổ Ề Ỉ Ị

Tr ườ ng Đ i H c Lâm Nghi p C  S  2 ạ ọ ệ ơ ở

Ban Qu n Lý Tài Nguyên R ng và Môi Tr ả ừ ườ ng

L p K58G­KHMT ớ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

SINH VẬT

MÔI TRƯỜNG (nhiệt độ, ánh sáng, đất, nước )

Môi trường là các y u t  t  nhiên và nhân t o có tác đ ng tr c ti p ho c gián ti p ế ố ự ạ ộ ự ế ặ ế

t i sinh v t.ớ ậ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

Đất

Khí tượng thủy văn

Nhiệt độ Độ ẩm Ánh sáng Gió Vật lý Hóa học Khí hậu Thức ăn Thiên địch Người

Qu n th  là t p h p các cá th  trong cùng m t loài, cùng sinh s ng trong m t ầ ể ậ ợ ể ộ ố ộkho ng không gian xác đ nh, vào m t th i gian nh t đ nh, có kh  năng sinh s n và ả ị ộ ờ ấ ị ả ả

t o thành nh ng th  h  m i.ạ ữ ế ệ ớ

Ví d : qu n th  chim cánh c t, qu n th  ng a v n ụ ầ ể ụ ầ ể ự ằ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

Ví d  v  qu n thụ ề ầ ể

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.1. T  l  gi i tính ỉ ệ ớ

Là t  s  gi a s  lỉ ố ữ ố ượng cá th  đ c / s  lể ự ố ượng cá th  cái trong qu n th  T  ể ầ ể ỉ

l  gi i tính thệ ớ ường x p x  1/1. Tuy nhiên trong quá trình s ng t  l  này có th  ấ ỉ ố ỉ ệ ểthay đ i tu  t ng loài, t ng th i gian, tu  đi u ki n s ng, mùa sinh s n, sinh ổ ỳ ừ ừ ờ ỳ ề ệ ố ả

lí và t p tính c a sinh v tậ ủ ậ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.1. T  l  gi i tính ỉ ệ ớ

Các nhân t   nh hố ả ưởng đ n gi i tínhế ớ

Ng ng và v t có t  l  gi i tính là 40/60 ỗ ị ỉ ệ ớ

Tr ướ c mùa sinh s n, nhi u loài th n l n, r n có  ả ề ằ ằ ắ

s   l ố ượ ng  cá  th   cái  nhi u  h n  cá  th   đ c.  Sau  ể ề ơ ể ự

mùa  đ   tr ng,  s   l ẻ ứ ố ượ ng  cá  th   đ c  và  cái  g n  ể ự ầ

h  Ráy, c  r  lo i l n có nhi u ch t dinh d ọ ủ ễ ạ ớ ề ấ ưỡ ng 

khi n y ch i s  cho ra cây có hoa cái, còn lo i r   ả ồ ẽ ạ ễ

nh  n y ch i cho ra cây có hoa đ c ỏ ả ồ ự

T  l  gi i tính ph  thu c vào l ỉ ệ ớ ụ ộ ượ ng ch t dinh d ấ ưỡ ng  tích lũy trong c  th ơ ể

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

V i  loài  ki n  nâu  (Formica  rufa),  n u  đ   ớ ế ế ẻ

tr ng   nhi t đ  th p h n 20oC thì tr ng n   ứ ở ệ ộ ấ ơ ứ ở

ra toàn cá th  cái, n u đ  tr ng   nhi t  đ   ể ế ẻ ứ ở ệ ộ

trên 20oC thì  tr ng  n   ra h u h t là cá  th   ứ ở ầ ế ể

đ c ự

T   l   gi i  tính  thay  đ i  tùy  theo  đi u  ki n  môi  ỉ ệ ớ ổ ề ệ

tr ườ ng s ng (nhi t đ ) ố ệ ộ

Gà, h ươ u, nai có s  l ố ượ ng cá th  cái nhi u  ể ề

h n cá th  đ c g p 2 ho c 3 l n, đôi khi t i  ơ ể ự ấ ặ ầ ớ

10 l n ầ

Do đ c đi m sinh s n và t p tính đa thê   đ ng  ặ ể ả ậ ở ộ

v t ậ

Mu i  đ c  t p  trung    m t  n i  riêng  v i  s   ỗ ự ậ ở ộ ơ ớ ố

l ượ ng nhi u h n mu i cái ề ơ ỗ

Do s  khác nhau v  đ c đi m sinh lí và t p tính  ự ề ặ ể ậ

c a con đ c và con cái – mu i đ c không hút  ủ ự ỗ ự máu  nh   mu i  cái.  Mu i  đ c  t p  trung    m t  ư ỗ ỗ ự ậ ở ộ

ch  còn mu i cái bay kh p n i tìm đ ng v t hút  ỗ ỗ ắ ơ ộ ậ máu.

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.2. Nhóm tu i: ổ

Tu i  ổ sinh lí

Tu i sinh  ổ thái

Tu i  ổ

qu n  ầ thể

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.2. Nhóm tu i: ổ

Thành ph n nhóm tu i ph  thu c vào loài và đi u ki n s ng c a môi ầ ổ ụ ộ ề ệ ố ủ

trường. Khi ngu n s ng suy gi m, đi u ki n khí h u x u đi hay x y ra ồ ố ả ề ệ ậ ấ ả

d ch b nh… thì các cá th  già và non ch t nhi u h n các cá th  thu c ị ệ ể ế ề ơ ể ộnhóm tu i trung bình.ổ

M c đích theo dõi nhóm tu i: b o v  và khai thác tài nguyên sinh v t có ụ ổ ả ệ ậ

hi u qu  h n. ệ ả ơ

Ví d :  khi đánh cá, n u các m  lụ ế ẻ ướ ềi đ u thu đượ ố ược s  l ng cá l n chi m ớ ế

u th  v  ngh  đánh cá ch a khai thác h t  ti m năng; n u ch  thu đ c 

cá nh  v  ngh  cá đã khai thác quá m c.ỏ ề ề ứ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.3. S  phân b  cá th  trong qu n th : ự ố ể ầ ể

Các ki u phân bể ố

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Khái quát v  môi trề ường

1.1. Các đ c tr ng c a qu n th ặ ư ủ ầ ể

1.1.4 M t đ  cá th  trong qu n th ậ ộ ể ầ ể

­ Là s  lố ượng sinh v t s ng trên 1 đ n v  di n tích hay th  tích c a qu n th  ậ ố ơ ị ệ ể ủ ầ ể

­ M t đ  cá th  trong qu n th  có  nh hậ ộ ể ầ ể ả ưởng đ n m c đ  s  d ng ngu n s ng ế ứ ộ ử ụ ồ ốtrong môi trường, đ n kh  năng sinh s n và t  vong c a cá th  M t đ  cá th  ế ả ả ử ủ ể ậ ộ ểkhông c  đ nh mà thay đ i theo mùa, năm hay tu  theo đi u ki n s ng.ố ị ổ ỳ ề ệ ố

­ M t đ  qu n th  là đ c tính c  b n quan tr ng c a m i qu n th  nó bi u th  ậ ộ ầ ể ặ ơ ả ọ ủ ỗ ầ ể ể ịkho ng cách không gian gi a các cá th  Nó có th  bi n đ ng do  nh hả ữ ể ể ế ộ ả ưởng c a ủ

đi u ki n ngo i c nh (nhân t  sinh thái) ch  y u là v  trí c a nó trong chu i dinh ề ệ ạ ả ố ủ ế ị ủ ỗ

dưỡng

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

2. Qu n xã ầ

­ Là m t t p h p các qu n th  sinh v t cùng s ng trong m t vùng đ a lý hayộ ậ ợ ầ ể ậ ố ộ ị

sinh c nh nh t đ nh. Các sinh v t trong qu n xã có m i quan h  h u c  v i nhau ả ấ ị ậ ầ ố ệ ữ ơ ớ

th  hi n qua các lể ệ ưới th c ăn, chu i th c ăn. ứ ỗ ứ

­ M t qu n xã sinh v t thộ ầ ậ ường có l ch s  hình thành lâu dài và ho t đ ng nh  m t ị ử ạ ộ ư ộ

h  th ng m  trong m i quan h  v i các y u t  phi sinh v t c a Môi trệ ố ở ố ệ ớ ế ố ậ ủ ường

Trong h  sinh thái r ng có d ng qu n xã nh  qu n xã th c v t, qu n xã đ ng v t, ệ ừ ạ ầ ư ầ ự ậ ầ ộ ậ

qu n xã côn trùng…ầ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

2. Qu n xã ầ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

2. Qu n xã ầ

Đ c tr ng c a qu n xãặ ư ủ ầ

S  lố ượng các loài trong qu n xã và s  lầ ố ượng cá th  c a m i loài là m c đ  đa ể ủ ỗ ứ ộ

d ng c a qu n xã, bi u th  s  bi n đ ng,  n đ nh hay suy thoái c a qu n xã.ạ ủ ầ ể ị ự ế ộ ổ ị ủ ầ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. H  sinh tháiệ

­ Là đ n v  ch c năng c  b n c a sinh thái h c, bao g m thành ph n s ng (sinh v t ơ ị ứ ơ ả ủ ọ ồ ầ ố ậ

dướ ại d ng qu n xã sinh v t) và thành ph n vô sinh (môi trầ ậ ầ ường v t lý ­ môi trậ ường 

vô sinh)

­ S  phát tri n, ti n hóa c a HST đự ể ế ủ ược g i là ọ di n th  sinh tháiễ ế  Trong quá trình 

di n th , các qu n xã có th  tr i qua các giai đo n nh : giai đo n kh i đ u, giai ễ ế ầ ể ả ạ ư ạ ở ầ

đo n k  ti p, giai đo n phát tri n và giai đo n  n đ nh ho c cao đ nh (climax).ạ ế ế ạ ể ạ ổ ị ặ ỉ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. H  sinh tháiệ

HST g m 2 thành ph nồ ầ

­ Thành ph n vô sinh(sinh c nh):ầ ả

+ Các y u t  khí h uế ố ậ+ Các y u t  th  nhế ố ổ ưỡng+ Nước và xác sinh v t trong môi trậ ường

­ Thành ph n h u sinh: Th c v t, đ ng v t và vi sinh v tầ ữ ự ậ ộ ậ ậ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. H  sinh tháiệ

G m 3 nhóm:ồ

+ Sinh v t s n xu t: Là nh ng sinh v t có kh  năng s  d ng năng ậ ả ấ ữ ậ ả ử ụ

lượng m t tr i đ  t ng h p nên các ch t h u c  G m th c v t là ch  ặ ờ ể ổ ợ ấ ữ ơ ồ ự ậ ủ

y u và m t s  vi sinh v t.ế ộ ố ậ

+ Sinh v t tiêu th : G m các lo i đ ng v tậ ụ ồ ạ ộ ậ+ Sinh v t phân gi i: Là nh ng sinh v t phân gi i xác ch t và ch t ậ ả ữ ậ ả ế ấ

th i c a sinh v t thành các ch t vô c  G m ch  y u là các lo i vi ả ủ ậ ấ ơ ồ ủ ế ạ

khu n, n m, m t s  loài đ ng v t không xẩ ấ ộ ố ộ ậ ương s ng (nh  giun đ t, sâu ố ư ấ

b , ….)ọ

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. H  sinh tháiệ

Hình 1: Chu i th c ăn  ỗ ứ Hình 2: Chu i th c ăn   HST trên c n và bi n ỗ ứ ở ạ ể

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

+ M t s  y u t  sinh thái có tác đ ng vộ ố ế ố ộ ượt ra ngoài kh  năng ch u đ ng ả ị ự

c a loài đủ ược g i là ọ y u t  gi i h nế ố ớ ạ  

I. C  s  khoa h c c a ch  th  sinh h c môi tr ơ ở ọ ủ ỉ ị ọ ườ ng

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. H  sinh tháiệ

M t s  khái ni m trong HST  ộ ố ệ

+ Trong t  nhiên đi u ki n môi trự ề ệ ường   m i n i m i khác nhau khi n qu n ở ỗ ơ ỗ ế ầ

th  sinh s ng   đó có nh ng đ c đi m thích nghi, ch ng qu n ­ t p h p cá ể ố ở ữ ặ ể ủ ầ ậ ợ

th  h p h n, để ẹ ơ ược hình thành. Ch ng qu n ủ ầ là d ng t n t i c  th  c a loài. ạ ồ ạ ụ ể ủ+ Ch ng qu n đ a lý ủ ầ ị là t p h p cá th  c a m t loài phân b  trong t ng gi i ậ ợ ể ủ ộ ố ừ ớ

h n đ a lýạ ị+ Ch ng qu n sinh thái ủ ầ là m t t p h p độ ậ ợ ược gi i h n trong m t lãnh th  có ớ ạ ộ ổ

đi u ki n môi trề ệ ường đ ng nh t. • M t ch ng qu n đ a lý có th  bao g m ồ ấ ộ ủ ầ ị ể ồnhi u ch ng qu n sinh thái.ề ủ ầ

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

1. Ch  th  (indicator)ỉ ị  

­ Là m t ộ tham s  ố (parameter) hay s  đo ố (metric) hay m t ộ giá tr  k t xu t ị ế ấ

t  tham s , dùng cung c p thông tin, ch  v  s  mô t  tình tr ng c a môi ừ ố ấ ỉ ề ự ả ạ ủ

trường/ khu v c, nó là thông tin khoa h c v  tình tr ng và chi u hự ọ ề ạ ề ướng c a ủcác thông s  liên quan đ n môi trố ế ường

­ Ch  th  truy n đ t thông tin ph c t p trong m t d ng ng n g n, d  hi u. ỉ ị ề ạ ứ ạ ộ ạ ắ ọ ễ ể

­  Ch  th  là các bi n s  h  th ng các d  li u b ng s , k t xu t t  các ỉ ị ế ố ệ ố ữ ệ ằ ố ế ấ ừ

bi n s , d  li u.ế ố ữ ệ

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

2. Ch  s  (index)ỉ ố

­ Là m t t p h p các tham s  hay ch  th  độ ậ ợ ố ỉ ị ược tích h p hay nhân v i tr ng s ợ ớ ọ ố

­ Các ch  s    m c đ  tích h p cao h n, nghĩa là chúng đỉ ố ở ứ ộ ợ ơ ược tính toán t  ừnhi u bi n s  hay d  li u đ  gi i thích cho m t hi n tề ế ố ữ ệ ể ả ộ ệ ượng nào đó

­ Ch  s  ch t lỉ ố ấ ượng nước (Verneaux biotic index), ch  s  phát tri n con ngỉ ố ể ười (ch  s  HDI c a UNDP) và T ng s n ph m qu c gia (Gross National Product ỉ ố ủ ổ ả ẩ ố

­ Các ch  th  la  các s  đo ch  ra hi n tr ng c a m t h  th ng na o đó. Các ỉ ị ̀ ố ỉ ệ ạ ủ ộ ệ ố ̀

s  đo k t xu t t  2 hay nhi u k t qu  đo, các s  đo này không c n nói ra v i ố ế ấ ừ ề ế ả ố ầ ớchúng ta các ý nghĩa c a chúng v  h  th ng. (John Reap).ủ ề ệ ố

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

3. Ch  th  môi trỉ ị ường (Environmental Indicator)

- Là 1 ho c t p h p các thông s  môi trặ ậ ợ ố ường (hóa, lý, sinh v t) ch  ra đ c ậ ỉ ặ

Ch  th  sinh thái môi tr ỉ ị ườ  (Environmental Elogical Indicator) ng

­ S  d ng sinh v t làm ch  th  cho tình tr ng, m c đ  trong s ch hay ô ử ụ ậ ỉ ị ạ ứ ộ ạnhi m, thích h p hay không thích h p đ i v i sinh v t c a môi trễ ợ ợ ố ớ ậ ủ ường sinh thái

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

4. Ch  th  sinh hoc (Bioindicator)ỉ ị ̣

­ Nghiên c u m t loài sinh v t dùng đ  đ nh m c ch t lứ ộ ậ ể ị ứ ấ ượng ho c s  bi n ặ ự ế

đ i c a môi trổ ủ ường

Loài sinh vât ch  th  (Indicator species): ̣ ỉ ị  cá th , qu n th  hay qu n xã có kh  ể ầ ể ầ ảnăng thích  ng ho c r t nh y c m v i môi trứ ặ ấ ạ ả ớ ường nh t đ nh.ấ ị

­ Sinh v t ch  th  là các loài SV mà s  hi n di n và thay đ i s  lậ ỉ ị ự ệ ệ ổ ố ượng c a ủchúng ch  th  cho s  ô nhi m hay xáo tr n c a môi trỉ ị ự ễ ộ ủ ường

­ Các loài này thường có tính m n c m cao v i các đi u ki n sinh lý, sinh ẫ ả ớ ề ệhoá c a môi trủ ường

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

4. Ch  th  sinh hoc (Bioindicator)ỉ ị ̣

4.1. Các nhóm sinh v t ch  thậ ỉ ị

q Các công c  thăm dò (Detector): Loài xu t hi n t  nhiên trong MT dùng ụ ấ ệ ự

đ  đo s  ph n  ng c a loài v i s  bi n đ i MT (bi n đ ng  nhóm tu i, ể ự ả ứ ủ ớ ự ế ổ ế ộ ổsinh s n, kích thả ước qu n th , t p tính…) ầ ể ậ

q Các công c  khai thác (Exploiter): Loài ch  th  cho s  xáo tr n hay ô ụ ỉ ị ự ộnhi m môi trễ ường

q Các công c  tích lu  sinh h c (Accumulator): Loài tích lu  các ch t hoá ụ ỹ ọ ỹ ấ

h c trong mô.ọ

q Các sinh v t th  nghi m (Bioassay): Sinh v t đậ ử ệ ậ ược ch n l c đ  xác đ nh ọ ọ ể ị

s  hi n di n hay n ng đ  các ch t ô nhi m.ự ệ ệ ồ ộ ấ ễ

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

4. Ch  th  sinh hoc (Bioindicator)ỉ ị ̣

4.2. Sinh vât c m  ng (Biosensor) ̣ ả ứ

Sinh v t ch  th  ti p t c hi n di n trong môi trậ ỉ ị ế ụ ệ ệ ường ô nhi m thích ễ

ng, song có th  ít nhi u bi n đ i nh  gi m t c đ  sinh tr ng, gi m 

kh  năng sinh s n, thay đ i t p tính…ả ả ổ ậ

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

4. Ch  th  sinh hoc (Bioindicator)ỉ ị ̣

4.3. Sinh vât tích t  (Bioaccumulator)̣ ụ

­ Sinh v t nậ ước có kh  năng tích t  ch t gây ô nhi m trong mô nên chúng d  b  phát ả ụ ấ ễ ễ ị

hi n. Tuy nhiên c n cho s ng đ nh c  đ  s  li u đ  tin c y. VD: đi n hình rêu. Ngoài ra ệ ầ ố ị ư ể ố ệ ủ ậ ể

có t o, cá và đ ng v t không xả ộ ậ ương s ng, tuy nhiên chúng không đ nh c  nên khó s  ố ị ư ử

d ng. ụ

­ Phân tích mô có tích lũy ch t ô nhi m (kim lo i n ng) ấ ễ ạ ặ dễ h n nhi u phơ ề ương pháp phân tích hóa h c nọ ước

      ­ Tính ch  th  môi trỉ ị ường c a sinh v t d a trên kh  năng ch ng ch u c a sinh v t ủ ậ ự ả ố ị ủ ậ

v i y u t  phi sinh v t c a môi trớ ế ố ậ ủ ường  c n bi t  đ c đi m sinh thái loài và nhu c u sinh ầ ế ặ ể ầthái c a loài đó.ủ

­ Tính ch  th  th  hi n   các b c khác nhau: cá th , qu n th , nhóm loài, qu n xã: C u ỉ ị ể ệ ở ậ ể ầ ể ầ ấtrúc qu n xã ch  th ; c u trúc qu n th ; sinh lý, t p tính loài.ầ ỉ ị ấ ầ ể ậ

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

5. M t s  tiêu chí chon loài sinh vât ch  thộ ố ̣ ̣ ỉ ị

II. Các khái ni m c  b n  ệ ơ ả

T NG QUAN V  CH  TH  SINH H C MÔI TRỔ Ề Ỉ Ị Ọ ƯỜNG

6. Đ c đi m c a sinh vât ch  thặ ể ủ ̣ ỉ ị

Ví d : Đ ng b ng Sông C u Longụ ồ ằ ử

• S  hi n di n c a cây D a nự ệ ệ ủ ừ ước (Nipa fruiticans)  v ùng th p, ng p tri u, ấ ậ ề

nước b  nhi m m n m t kho ng th i gian trong năm. ị ễ ặ ộ ả ờ

• S  hi n di n cây B n (Sonneratia spp.)  v ùng ven sông, nhi m m n nh ự ệ ệ ầ ễ ặ ẹ

• S  hi n di n cây Đự ệ ệ ước (Rhyzophora spp.)  v ùng bãi l y, th p, nhi m m n ầ ấ ễ ặtrung bình đ n cao.ế

• S  hi n di n cây M m (Avicennia spp.) v ùng bãi b i, đ  m n cao quanh năm;ự ệ ệ ắ ồ ộ ặ

• S  hi n di n cây Cha  la  nự ệ ệ ̀ ̀ ước (Phoenix paludosa) v ùng đ t cao nh? ng ấư

nhi m m n.ễ ặ