Nguyên lí ch ng ch t đt... Nguyên lí ch ng ch t đt.
Trang 1-H c sinh c n hi u cch pht hi n m t v t có b nhi m đi n hay không ọ ầ ể ệ ộ ậ ị ễ ệ
-H c sinh n m đ c các khái ni m: i n tích , đi n tích đi m ,các lo i đi n tích,t ng tác gi a các đi n ọ ắ ượ ệ Đ ệ ệ ể ạ ệ ươ ữ ệ tích.
-Phát bi u nh lu t Cu-lông và vi t bi u th c c a nh lu t Cu-lông v t ng tác gi a các đi n ể Đị ậ ế ể ứ ủ Đị ậ ề ươ ữ ệ tích.
- K N ng: ỹ ă
Áp d ng nh lu t Cu-lông gi i các bài t p đ n gi n v cân b ng c a h đi n tích.Gi i thích hi n ụ Đị ậ ả ậ ơ ả ề ằ ủ ệ ệ ả ệ
t ng nhi m đi n trong th c t ượ ễ ệ ự ế
1.1):c xt thanh th y tinh hay ọ ủ
th c nh a vào d hay l a… ướ ự ạ ụ
Cho bi t hi n t ng nhi m ế ệ ượ ễ
nh a …đ b nhi m đi n ự ị ễ ệ
Ο đi n tích là s đo đ l n c a ệ ố ộ ớ ủ thu c tính đó ộ
Trang 2B B
Đơ n v các đ i l ng trong công ị ạ ươ
th c trên? t đó nêu đ n v đi n tích? ứ ừ ơ ị ệ
HS l ng nghe ắ
-HS quan st,k t h p đ c trong ế ợ ọ SGK tr l i ả ờ
-HS đ c và tr l i câu h i C2 ọ ả ờ ỏ trong SGK.
-HS phát bi u nh lu t ể Đị ậ Cu-lông và M t HS lên b ng ộ ả
F =
v i K: l h s t l ớ ệ ố ỉ ệ K=9.109Nm2/C2
- Đơ n v c a đi n tích là: ị ủ ệ culông(C)
Trang 31 .Khi t ng đ ng th i kho ng cách gi a 2 đi n tích đi m lên g p đôi và đ l n c a m i đi n tích lên ă ồ ờ ả ữ ệ ể ấ ộ ớ ủ ỗ ệ
-Gi i thi u khái ni m đi n môi ớ ệ ệ ệ
là môi tr ng cách đi n ườ ệ
Víêt công th c nh lu t Cu- ứ Đị ậ
lông trong tr ng h p này ? ườ ợ
gi a 2 đi n tích đi m đ t trong ữ ệ ể ặ môi tr ng đ ng tính : ườ ồ
ε
= ε : H ng s đi n môi c a môi tr ng ằ ố ệ ủ ườ
- Xem tr c bài thuy t electron ướ ế
+ N i dung thuy t electron ộ ế + nh lu t b o toàn đi n tích Đị ậ ả ệ
RÚT KINH NGHI M: Ệ
………
……… ………
Trang 4- Nêu đ c k/n đi n tr ng, đ nh ngh a c ng đ đi n tr ng ượ ệ ườ ị ĩ ườ ộ ệ ườ
- Công th c c ng đ đi n tr ng do đi n tích đi m gây ra tai 1 đi m Nguyên lí ch ng ch t đt ứ ườ ộ ệ ườ ệ ể ể ồ ấ
- nh ngh a đ ng s c đi n, đ c đi m c a đ ng s c đi n i n tr ng đ u Đị ĩ ườ ứ ệ ặ ể ủ ườ ứ ệ Đ ệ ườ ề
đi n do c xát GV thông báo n i ệ ọ ộ
dung thuy t electron ế
HS đ c trong SKG ọ
HS l ng nghe ắ
I/ Thuy t lectron: ế 1.C u t o nguyên t v ấ ạ ử ề
ph ươ ng di n i n i n ệ đ ệ Đ ệ tích nguyên tố:
(SGk)
2.Thuy t electron: ế
- Thuy t d a vào s c trú và di ế ự ự ư chuy n c a các electron đ gi i ể ủ ể ả thích các hi n t ng đi n và các ệ ượ ệ tính ch t đi n c a các v t g i là ấ ệ ủ ậ ọ thuy t electron ế
Ho t ạ Độ ng 2 ( phút):V n d ng thuy t electron ậ ụ ế để ả gi i thích các hi n t ệ ượ ng nhi m i n ễ đ ệ
Trang 5
nhi m đi n d ng lai g n thanh ễ ệ ươ ầ
MN trung hoà Ta th y đàu M tích ấ
đi n (-), đ u N tích đi n (+) S ệ ầ ệ ự
nhi m đi n c a thanh MN nh ễ ệ ủ ư
v y đgl nhi m đi n do h ng ậ ễ ệ ưở
Ch t d n đi n: dd axit, ấ ẫ ệ baz , m i ơ ố
Ch t cách đi n: Không khí ấ ệ khô, d u, thu tinh S cao ầ ỷ ứ su
HS l ng nghe ắ
HS l ng nghe ắ
II/ V n d ng: ậ ụ
1 V t(ch t) d n đi n và v t ậ ấ ẫ ệ ậ (ch t) cách đi n ấ ệ
- V t (chât) d n đi n là v t ậ ẫ ệ ậ (ch t) có ch a các đi n tích t ấ ứ ệ ự do.
- V t (chât) cách đi n là v t ậ ệ ậ (ch t) không ch a các đi n tích ấ ứ ệ
t do ự
VD: Ch t d n đi n: dd axit, ấ ẫ ệ baz , m i ơ ố
Ch t cách đi n: Không khí ấ ệ khô, d u, thu tinh S cao ầ ỷ ứ su
2 S nhi m đi n do ti p xúc: ự ễ ệ ế
(SGK) 3.S nhi m đi n do h ng ự ễ ệ ưở ng:
HS phát bi u n i dung đ nh ể ộ ị
lu t ậ
III nh lu t b o toàn i n Đị ậ ả đ ệ tích:
Trong m t h cô l p v ộ ệ ậ ề
đi n, t ng đ i s c a các đi n ệ ổ ạ ố ủ ệ tích là không đ i ỗ
1 Môi tr ườ ng nào d ướ đ kh ng i ây ơ ch a i n tích t do? ứ đ ệ ự
Trang 6a N ướ c bi n ể b N ướ c sông.
- Nêu đ c k/n đi n tr ng, đ nh ngh a c ng đ đi n tr ng ượ ệ ườ ị ĩ ườ ộ ệ ườ
- Công th c c ng đ đi n tr ng do đi n tích đi m gây ra tai 1 đi m Nguyên lí ch ng ch t đt ứ ườ ộ ệ ườ ệ ể ể ồ ấ
- nh ngh a đ ng s c đi n, đ c đi m c a đ ng s c đi n i n tr ng đ u Đị ĩ ườ ứ ệ ặ ể ủ ườ ứ ệ Đ ệ ườ ề
tr ng truy n t ng tác(đi n) gi a ườ ề ươ ệ ữ
chúng Môi tr ng đó ta g i là đi n ườ ọ ệ
Trang 7
Theo đ nh ngh a đi n tr ng, bao ị ĩ ệ ườ
quanh đi n tích q ệ 1 có t n tai m t ồ ộ
môi tr ng ta g i là đi n tr ng tác ườ ọ ệ ườ
d ng l c đi n lên đi n tích khác (q ụ ự ệ ệ 2)
Và t ng t , xung quanh q ươ ự 2 c ng ũ
Nh đ n i trn, xung quanh đi n ư ĩ ở ệ
tích đi m có t n t i đi n tr ng, và tác ể ồ ạ ệ ườ
d ng l c đi n lên các đi n tích th đ t ụ ự ệ ệ ử ặ
i m đ t: Đ ể ặ
Ph ng: ươ
E Chi u: ề
Độ ớ l n:
II/ C ườ ng độ đ ệ i n tr ườ ng:
1 Khái ni m c ng đ đi n ệ ườ ộ ệ
tr ng: ườ SGK
2 nh ngh a: Đị ĩ
C ng đ đi n tr ng t i m t ườ ộ ệ ườ ạ ộ
đi m là đ i l ng đ t tr ng cho tác ể ạ ượ ặ ư
d ng l c c a đi n tr ng t i đi m ụ ự ủ ệ ườ ạ ể
F
E = =
q: đi n tích th ệ ử
Trang 8F = ta cĩ
2
r
Q k
E =
V n d ng theo quy t c hình ậ ụ ắ bình hnh.
Q: đi n tích gây ra đi n tr ng ệ ệ ườ
Q1 Q2
(V n d ng quy t c hình bình ậ ụ ắ hnh)
3 Hình d ng đ ng s c c a ạ ườ ứ ủ
m t s đi n tr ng: ộ ố ệ ườ
- H ng c a đ ng s c đi n t i ướ ủ ườ ứ ệ ạ
m t đi m là h ng c a vecto ộ ể ướ ủ
C ĐĐ ạ ể T t i đi m đó.
Trang 9- i n tr ng là m t d ng v t ch t (môi tr ng) bao quanh đi n tích và g n li n v i đi n tích Đ ệ ườ ộ ạ ậ ấ ườ ệ ắ ề ớ ệ
i n tr ng tác d ng l c đi n lên các đi n tích khác đ t trong nó.
- C ng đ đi n tr ng c a m t đi n tích đi m: ườ ộ ệ ườ ủ ộ ệ ể r2
Q k q
F
E = =
Q: đi n tích gây ra đi n tr ng ệ ệ ườ
- Đườ ng s c đi n là đ ng mà tt t i m i đi m c a nó là giá c a véct c ng đ đi n tr ng t i đi m ứ ệ ườ ạ ỗ ể ủ ủ ơ ườ ộ ệ ườ ạ ể
đó Nói cách khác, Đườ ng s c đi n là đ ng mà l c đi n tác d ng d c theo đó ứ ệ ườ ự ệ ụ ọ
- Đặ c đi m đ ng s c đi n ể ườ ứ ệ
- Xem l i các ki n th c đã h c chu n b gi i bài t ạ ế ứ ọ ẩ ị ả ậ
- Nêu đ c đ c đi m, công th c tính công c a l c đi n trong đi n tr ng đ u ượ ặ ể ứ ủ ự ệ ệ ườ ề
- Nêu đ c khái ni m, đ c đi m, công th c c a th n ng c a m t đi n tích trong đi n tr ng ượ ệ ặ ể ứ ủ ế ă ủ ộ ệ ệ ườ
- M i liên h gi a công c a l c đi n và đ gim th n ng ố ệ ữ ủ ự ệ ộ ế ă
F
E = =
=> F=q E
I/ Công c a l c i n: ủ ự đ ệ
1 đặ đ ể c i m c a l c i n tác d ng ủ ự đ ệ ụ lên m t i n tích ộ đ ệ đặ t trong i n đ ệ
tr ườ ng đề : u
Trang 10hi n m t công Công c a l c đi n ệ ộ ủ ự ệ
tính theo công th c nào? ứ
Ng i ta c ng ch ng minh đ c ườ ũ ứ ượ
công c a l c đi n trong s di ủ ự ệ ự
chuy n c a q trong m t đi n ể ủ ộ ệ
tr ng b t kì c ng kh ng ph ườ ấ ũ ơ ụ
thu c vo hình d ng đ ng đi, mà ch ộ ạ ườ ỉ
ph thu c vào v trí đi m đ u vào ụ ộ ị ể ầ
KL: Công c a l c đi n trong s di ủ ự ệ ự chuy n c a đi n tích trong di n tr ng ể ủ ệ ệ ườ
đ u t M ề ừ N l AMN= qEd Kh ng ph ơ ụ thu c vo hình d ng c a đ ng đi mà ch ộ ạ ủ ườ ỉ
ph thu c vào v trí đi m đ u M và đi m ụ ộ ị ể ầ ể
cu i N c a đ ng đi ố ủ ườ
3 Công c a l c i n trong s di ủ ự đ ệ ự chuy n c a i n tích trong i n ể ủ đ ệ đ ệ
tr ườ ng b t kì ấ
(SGk)
1 Cho i n tích q di chuy n trong i n tr đ ệ ể đ ệ ườ ng đề u d c theo 2 o n th ng MN và NP Bi t r ng ọ đ ạ ẳ ế ằ
l c i n sinh công d ự đ ệ ươ ng và MN dài h n NP K t qu nào sau ây là úng khi so sánh các công A ơ ế ả đ đ MN v ANP c a ủ
l c i n? ự đ ệ
M
P + + + + + + + + +
-N H
Trang 11a AMN> ANP b AMN<ANP c AMN= ANP d c a, b, c u có th x y ra ả đề ể ả
= AM∞ - AN∞
= WM – WN.
II/ Th n ng c a m t i n tích ế ă ủ ộ đ ệ trong i n tr đ ệ ườ ng:
1 Khi ni m ệ
Th n ng c a m t đi n tích q trong ế ă ủ ộ ệ
đi n tr ng đ c tr ng cho kh n ng ệ ườ ặ ư ả ă sinh công c a đi n tr ng khi đ t đi n ủ ệ ườ ặ ệ tích q t i đi m mà ta xét trong đi n ạ ể ệ
tr ng ườ
WM= A= qEd
d: k/c t M ừ b n (-) ả
2
S ph thu c c a W ự ụ ộ ủ M vào i n đ ệ tích q
AM∞=WM=VM.q
VM: h s t l không ph thu c vào ệ ố ỉ ệ ụ ộ
q mà ph thu c vào v trí M trong đi n ụ ộ ị ệ
tr ng ườ
3.Công c a l c i n và ủ ự đ ệ độ gim th ế
n ng c a i n tích trong i n ă ủ đ ệ đ ệ
tr ườ ng :
Khi m t đi n tích q di chuy n t M ộ ệ ể ừ
đ n N trong m t đi n tr ng thì c ng ế ộ ệ ườ ơ
m l c đi n tác d ng lên đi n tích đó sinh ư ệ ụ ệ
ra s b ng đ gim th n ng c a đi n ẽ ằ ộ ế ă ủ ệ tích q trong đi n tr ng ệ ườ
C ng th c: A ơ ứ MN= WM – WN
Ho t ạ độ ng 3 ( pht):C ng c , d n dò; ủ ố ặ
- Công th c công c a l c đi n trong s di chuy n c a m t đi n tích trong đi n tr ng đ u ứ ủ ự ệ ự ể ủ ộ ệ ệ ườ ề
Trang 12- Th n ng c a đi n tích trong đi n tr ng? Công th c M i liên h công c a l c đi n và đ gi m th ế ă ủ ệ ệ ườ ứ ố ệ ủ ự ệ ộ ả ế
n ng ă
- Xem tr c bài đi n th , hi u đi n th ướ ệ ế ệ ệ ế
+ H T gi a hai đi m c a đi n tr ng Đ ữ ể ủ ệ ườ + M i quan h gi a Cđ T và H T ố ệ ữ Đ Đ
- Nêu đ c đ/n, vi t đ c công th c đi n th t i m t đi m trong đi n tr ng ượ ế ượ ứ ệ ế ạ ộ ể ệ ườ
- Nêu đ c đ/n hi u đi n th , công th c liên h gi a H T v i công c a l c đi n và C ượ ệ ệ ế ứ ệ ữ Đ ớ ủ ự ệ ĐĐ T c a m t đi n ủ ộ ệ
tr ng đ u ườ ề
II T Ch c Ho t ổ ứ ạ độ ng D y-H c: ạ ọ
Ho t ạ độ ng 1 ( pht): Xây d ng khái ni m i n th ự ệ đ ệ ế
Trang 13v trí đi m M trong đi n ị ể ệ
(SGk)
2 nh ngh a: Đị ĩ
i n th t i đi m M trong đi n
tr ng là đ i l ng đ c tr ng riêng cho ườ ạ ượ ặ ư
đi n tr ng v ph ng di n t o ra ệ ườ ề ươ ệ ạ
th n ng khi đ t t i đó m t đi n tích q ế ă ặ ạ ộ ệ
Nó đ c xác đ nh b ng th ng s c a ượ ị ằ ươ ố ủ công c a l c đi n tác d ng lên q khi q ủ ự ệ ụ
di chuy n t m ra xa vô c c và đ l n ể ừ ự ộ ớ
c a q ủ M
M
A V
A U
UMN= VM- VN
Trang 14kh n ng sinh công c a đi n ả ă ủ ệ
tr ng trong s di chuy n c a ườ ự ể ủ
m t đi n tích t M đ n N Nó đ c ộ ệ ừ ế ượ xác đ nh b ng th ng s c a công ị ằ ươ ố ủ
c a l c đi n tác d ng lên đi n tích q ủ ự ệ ụ ệ trong s di chuy n t M đ n N và ự ể ừ ế
đ l n c a q ộ ớ ủ
Th m t e không v n t c ban đ u trong m t đi n tr ng bât kì Electron đó s :ả ộ ậ ố ầ ộ ệ ườ ẽ
a Chuy n đ ng d c theo m t đ ng s c đi n.ể ộ ọ ộ ườ ứ ệ
b Chuy n đ ng t đi m có đi n th cao xu ng đi m có đi n th th p.ể ộ ừ ể ệ ế ố ể ệ ế ấ
c Chuy n đ ng t đi m có đi n th th p lên đi m có đi n th cao.ể ộ ừ ể ệ ế ấ ể ệ ế
Trang 15- nh ngh a hi u đi n th , công th c tính hi u đi n th , đ n v Đị ĩ ệ ệ ế ứ ệ ệ ế ơ ị
- Công th c liên h gi a hi u đi n th và c ng đ đi n tr ng ứ ệ ữ ệ ệ ế ườ ộ ệ ườ
- Xem l i các ki n th cđã h c bài Công c a l c đi n, đi n th , hi u đi n th Chu n b g i bài t p ạ ế ứ ọ ở ủ ự ệ ệ ế ệ ệ ế ẩ ị ả ậ
- Tr l i đ c câu h i: ả ờ ượ ỏ T i n là gì? ụ đ ệ nh ngh a đi n dung c a t đi n, các lo i t đi n Đị ĩ ệ ủ ụ ệ ạ ụ ệ
- Gi i đ c m t s bài t p đ n gi n trong SGK ả ượ ộ ố ậ ơ ả
II T Ch c Ho t ổ ứ ạ độ ng D y-H c: ạ ọ
Ho t ạ độ ng 1 ( pht): Tìm hi u v t i n ể ề ụ đ ệ
Ho t ạ Độ ng C a GV ủ Ho t ạ Độ ng C a HS ủ L u B ng ư ả
Trang 16HS l ng nghe ắ
N i 2 b n c a t đi n ố ả ủ ụ ệ vào 2 c c c a ngu n ự ủ ồ
HS tr l i câu h i C ả ờ ỏ 1trong SGK.
I:T i n: ụ đ ệ
1 T i n là g?́ ụ đ ệ :
T đi n là m t h hai v t d n đ t g n ụ ệ ộ ệ ậ ẫ ặ ầ nhau và ng n cách v i nhau b ng m t l p ă ớ ằ ộ ớ cách đi n ệ
Ng i ta đ c/m đ c: l ng ườ ă ượ ượ
đi n tích Q mà t đi n tích đ c t ệ ụ ệ ượ ỉ
i n dung c a t đi n là đ i l ng đ t Đ ệ ủ ụ ệ ạ ượ ặ
tr ng cho kh n ng tích đi n c a t đi n ư ả ă ệ ủ ụ ệ
Trang 17Khi tích đi n cho t th gi a 2 ệ ụ ́ ữ
b n t có m t đi n tr ng i n ả ụ ộ ệ ườ Đ ệ
tr ng tron t đi n s d tr ườ ụ ệ ẽ ự ữ
n ng l ng ă ượ
Có các lo i t đi n: T ạ ụ ệ ụ không khí, t gi y, t ụ ấ ụ mica, t s , …… ụ ứ
4 N ng l ă ượ ng c a i n tr ủ đ ệ ườ ng trong t i n: ụ đ ệ
Công th c n ng l ng đi n tr ng ứ ă ượ ệ ườ trong t đi n : ụ ệ
- T đi n là g? nh ngh a đi n dung c a t đi n? Công th c, đ n v ? ụ ệ ́ Đị ĩ ệ ủ ụ ệ ứ ơ ị
- Xem l i ki m th c đã h c trong ch ng, chu n b gi i bài t p ạ ế ứ ọ ươ ẩ ị ả ậ
- i n th , hi u đi n th , liên h gi a hi u đi n th và c ng đ đi n tr ng.Đ ệ ế ệ ệ ế ệ ữ ệ ệ ế ườ ộ ệ ườ
- T đi n, đi n dung c a t đi n, n ng l ng c a t đi n đã đ c tích đi n.ụ ệ ệ ủ ụ ệ ă ượ ủ ụ ệ ượ ệ
Trang 182 K n ng : ỹ ă
- Xác đ nh đ c c ng đ đi n tr ng gây b i các di n tích đi m.ị ượ ườ ộ ệ ườ ở ệ ể
- Gi i đ c các bài toán tính công c a l c đi n.ả ượ ủ ự ệ
- Gi i đ c các bài toán tính hi u đi n th , liên h gi a E, U và A.ả ượ ệ ệ ế ệ ữ
- Gi i đ c các bài toán v m i liên h gi a Q, C, U và Wả ượ ề ố ệ ữ
II TI N TRÌNH D Y – H C Ế Ạ Ọ
Ho t ạ độ ng 1 (10 phút) : Tóm t t nh ng ki n th c liên quan đ n các bài t p c n gi iắ ữ ế ứ ế ậ ầ ả
+ Véc t c ng đ đi n tr ng gây b m t đi n tích đi m ơ ườ ộ ệ ườ ở ộ ệ ể
+ Đặc đi m c a công c a l c đi n.ể ủ ủ ự ệ
Câu 3.2 : DCâu 3.3 : DCâu 3.4 : CCâu 3.6 : D
Bài trang
Công c a l c đi n khi electron chuy nủ ự ệ ể
đ ng t M đ n N :ộ ừ ế
Trang 19Yêu c u h c sinh tính đi n tíchầ ọ ệ
Yêu c u h c sinh tính công.ầ ọ
Vi t công th c, thay s và tính toán.ế ứ ố
Vi t công th c, thay s và tính toán.ế ứ ố
Vi t công th c, thay s và tính toán.ế ứ ố Tính công c a l c đi n khi đó.ủ ự ệ
- Bi u th c tính công c a l c đi nể ứ ủ ự ệ AMN= qEd
d : k/c t đi m đ u > đi m cu i nh ng theo ph ng c a đ ng s c ừ ể ầ ể ố ư ươ ủ ườ ứ
nên có th d ng, có th âm ể ươ ể
- Dòng đi n không đ i, công th c.ệ ổ ứ
- Phát bi u đ c su t đi n đ ng c a ngu n đi n và vi t đ c công th c th hi n đ nh ngh a này.ể ượ ấ ệ ộ ủ ồ ệ ế ượ ứ ể ệ ị ĩ
2 K n ng ĩ ă
- Gi i thích đ c vì sao ngu n đi n có th duy trì hi u đi n th gi a hai c c c a nó.ả ượ ồ ệ ể ệ ệ ế ữ ự ủ
- Gi i đ c các bài toán có liên quan đ n các h th c : I = ả ượ ế ệ ứ
- Gi i thích đ c s t o ra và duy trì hi u đi n th gi a hai c c c a pin Vôn-ta.ả ượ ự ạ ệ ệ ế ữ ự ủ
- Gi i thích đ c vì sao acquy là m t pin đi n hoá nh ng l i có th s d ng đ c nhi u l n.ả ượ ộ ệ ư ạ ể ử ụ ượ ề ầ
Trang 20Nêu qui c chi u dòng điên.ướ ề
Nêu các tác d ng c a dòng đi n.ụ ủ ệ
Cho bi t tr s c a đ i l ng nàoế ị ố ủ ạ ượcho bi t m c đ m nh y u c aế ứ ộ ạ ế ủ dòng đi n ? D ng c nào đo nó ?ệ ụ ụ
đ ng có h ng c a các electron t do.ộ ướ ủ ự+ Qui c chi u dòng đi n là chi u chuy nướ ề ệ ề ể
đ ng c a các di n tích d ng (ng c v iộ ủ ệ ươ ượ ớ chi u chuy n đ ng c a các đi n tích âm).ề ể ộ ủ ệ+ Các tác d ng c a dòng đi n : Tác d ng t ,ụ ủ ệ ụ ừ tác d ng nhi t, tác d ng hoác h c, tác d ngụ ệ ụ ọ ụ
c h c, sinh lí, …ơ ọ+ C ng đ dòng đi n cho bi t m c đườ ộ ệ ế ứ ộ
m nh y u c a dòng đi n o c ng đạ ế ủ ệ Đ ườ ộ dòng đi n b ng ampe k ệ ằ ế Đơn v c ng đị ườ ộ dòng đi n là ampe (A).ệ
1 C ườ ng độ dòng i n đ ệ
C ng đ dòng đi n là đ i l ng đ c tr ngườ ộ ệ ạ ượ ặ ư cho tác d ng m nh, y u c a dòng đi n Nóụ ạ ế ủ ệ
đ c xác đ nh b ng th ng s c a đi nượ ị ằ ươ ố ủ ệ
l ng ượ ∆q d ch chuy n qua ti t di n th ngị ể ế ệ ẳ
c a v t d n trong kho ng th i gian ủ ậ ẫ ả ờ ∆t và kho ng th i gian đó.ả ờ
Dòng đi n không đ i là dòng đi n có chi u vàệ ổ ệ ề
c ng đ không đ i theo th i gian.ườ ộ ổ ờ
Trang 21Đơn v c a đi n l ng là culông (C).ị ủ ệ ượ
ho c th a ít electron) do ó duy trì ặ ừ đ đượ c hi u ệ
i n th gi a hai c c c a nó.
đ ệ ế ữ ự ủ
Ho t ạ độ 4 ( phút) : C ng c , d n dò ng ủ ố ặ
- Dòng đi n không đ i là dòng đi n có chi u và c ng đ không đ i theo th i gian.ệ ổ ệ ề ườ ộ ổ ờ
C ng đ dòng đi n c a dòng đi n không đ i: I = ườ ộ ệ ủ ệ ổ
t
q
- i u ki n đ có dòng đi n là ph i có m t hi u đi n th đ t vào hai đ u v t d n đi n.Đ ề ệ ể ệ ả ộ ệ ệ ế ặ ầ ậ ẫ ệ
- Xem ti p Su t đi n đ ng c a ngu n, Pin, acquyế ấ ệ ộ ủ ồ
Ti t ế 2.
Ho t ạ độ 1 ( phút) : Tìm hi u su t i n ng ể ấ đ ệ độ ng c a ngu n i n ủ ồ đ ệ
Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
Gi i thi u công c a ngu n đi n.ớ ệ ủ ồ ệ
Gi i thi u khái ni m su t đi nớ ệ ệ ấ ệ
2 Su t i n ấ đ ệ độ ng c a ngu n i n ủ ồ đ ệ
a) nh ngh a Đị ĩ
Su t đi n đ ng E c a ngu n đi n là đ iấ ệ ộ ủ ồ ệ ạ
l ng đ c tr ng cho kh n ng th c hi nượ ặ ư ả ă ự ệ
Trang 22Gi i thi u công th c tính su tớ ệ ứ ấ
đi n đ ng c a ngu n đi n.ệ ộ ủ ồ ệ
Gi i thi u đ n v c a su t đi nớ ệ ơ ị ủ ấ ệ
đ ng c a ngu n đi n.ộ ủ ồ ệ
Yêu c u h c sinh nêu cách đo su tầ ọ ấ
đi n đ ng c a ngu n điên.ệ ộ ủ ồ
Gi i thi u đi n tr trong c aớ ệ ệ ở ủ
hi n khi d ch chuy n m t đi n tích d ngệ ị ể ộ ệ ươ
q ng c chi u đi n tr ng và đ l n c aượ ề ệ ườ ộ ớ ủ
S vôn ghi trên m i ngu n đi n cho bi tố ỗ ồ ệ ế
tr s c a su t đi n đ ng c a ngu n đi nị ố ủ ấ ệ ộ ủ ồ ệ đó
Su t đi n đ ng c a ngu n đi n có giá trấ ệ ộ ủ ồ ệ ị
b ng hi u đi n th gi a hai c c c a nóằ ệ ệ ế ữ ự ủkhi m ch ngoài h ạ ở
M i ngu n đi n có m t đi n tr g i là đi nỗ ồ ệ ộ ệ ở ọ ệ
tr trong c a ngu n đi n.ở ủ ồ ệ
Ho t ạ độ 2 ( phút) : Tìm hi u các ngu n i n hoá h c: Pin và acquy ng ể ồ đ ệ ọ
Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
a) Pin Vôn-ta
Pin Vôn-ta là ngu n đi n hoá h c g m m tồ ệ ọ ồ ộ
c c b ng k m (Zn) và m t c c b ng đ ngự ằ ẻ ộ ự ằ ồ (Cu) đ c ngâm trong dung d ch axitượ ịsunfuric (H2SO4) lo ng.ả
Do tác d ng hoá h c thanh k m th aụ ọ ẻ ừ electron nên tích đi n âm còn thanh đ ngệ ồ thi u electron nên tích đi n d ng.ế ệ ươ
Su t đi n đ ng kho ng 1,1V.ấ ệ ộ ả
b) Pin L cl ngsê ơ ă
+ C c d ng : Là m t thanh than bao b cự ươ ộ ọ xung quanh b ng m t h n h p manganằ ộ ỗ ợđiôxit MnO2 và graphit
+ C c âm : B ng k m.ự ằ ẽ+ Dung d ch đi n phân : NHị ệ 4Cl
+ Su t đi n đ ng : Kho ng 1,5V.ấ ệ ộ ả+ Pin L cl ngsê khô : Dung d ch NHơ ă ị 4Cl
đ c tr n trong m t th h đ c r i đóngượ ộ ộ ứ ồ ặ ồtrong m t v pin b ng k m, v pin này làộ ỏ ằ ẽ ỏ
c c âm.ự
2 Acquy
a) Acquy chì
B n c c d ng b ng chì điôxit (PbOả ự ươ ằ 2)
c c âm b ng chì (Pb) Ch t đi n phân làự ằ ấ ệ
Trang 23dnng d ch axit sunfuric (Hị 2SO4) lo ng.ả
Su t đi n đ ng kho ng 2V.ấ ệ ộ ả Acquy là ngu n đi n có th n p l i đ sồ ệ ể ạ ạ ể ử
d ng nhi u l n d a trên ph n ng hoá h cụ ề ầ ự ả ứ ọ thu n ngh ch: nó tích tr n ng l ng d iậ ị ử ă ượ ướ
d ng hoá n ng khi n p và gi i phóng n ngạ ă ạ ả ă
l ng y d i d ng đi n n ng khi phátượ ấ ướ ạ ệ ă
đi n.ệ Khi su t đi n đ ng c a acquy gi mấ ệ ộ ủ ả
xu ng t i 1,85V thì ph i n p đi n l i.ố ớ ả ạ ệ ạ
b) Acquy ki m ề
Acquy cađimi-k n, c c d ng đ c làmề ự ươ ượ
b ng Ni(OH)ằ 2, còn c c âm làm b ngự ằ Cd(OH)2 ; các c c đó d c nhúng trong dungự ượ
d ch ki m KOH ho c NaOH.ị ề ặ
Su t đi n đ ng kho ng 1,25V.ấ ệ ộ ả Acquy ki m có hi u su t nh h n acquyề ệ ấ ỏ ơaxit nh ng l i r t ti n l i vì nh h n vàư ạ ấ ệ ợ ẹ ơ
- Công c a các l c l th c hi n làm d ch chuy n các đi n tích qua ngu n đ c g i là công c a ngu n đi n ủ ự ạ ự ệ ị ể ệ ồ ượ ọ ủ ồ ệ
- Su t đi n đ ng E c a ngu n đi n là đ i l ng đ c tr ng cho kh n ng th c hi n công c a ngu n đi n và ấ ệ ộ ủ ồ ệ ạ ượ ặ ư ả ă ự ệ ủ ồ ệ
đ c đo b ng th ng s gi a công A c a l c l th c hi n khi d ch chuy n m t đi n tích d ng q ng c chi u ượ ằ ươ ố ữ ủ ự ạ ự ệ ị ể ộ ệ ươ ượ ề
đi n tr ng và đ l n c a đi n tích đó ệ ườ ộ ớ ủ ệ
Công th c ứ E = q A
-Xem tr c bài đi n n ng, công su t đi n ướ ệ ă ấ ệ
+ i n n ng tiêu th công su t đi n, Công su t to nhi t ( nh lu t Jun-Lenx ) Đ ệ ă ụ ấ ệ ấ ả ệ Đị ậ ơ + Công, công su t c a ngu n ấ ủ ồ
Rút kinh nghi m ệ
Trang 24Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
Gi i thi u công c a l c đi n.ớ ệ ủ ự ệ
Trang 25Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
ph ng c ng đ dòng đi n và v i th iươ ườ ộ ệ ớ ờ gian dòng đi n ch y qua v t d n đóệ ạ ậ ẫ
Ho t ạ độ ng3 ( phút) : Tìm hi u công và công su t c a ngu n i n.ể ấ ủ ồ đ ệ
Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
Gi i thi u công c a ngu n đi n.ớ ệ ủ ồ ệ
Gi i thi u công su t c a ngu nớ ệ ấ ủ ồ
Công su t c a ngu n đi n b ng côngấ ủ ồ ệ ằ
su t tiêu th đi n n ng c a toàn m ch.ấ ụ ệ ă ủ ạ
Rút kinh nghi m ệ
Trang 26+ i n n ng tiêu th và công su t đi n.Đ ệ ă ụ ấ ệ
+ Nhi t n ng và công su t to nhi t c a v t d n khi có dòng đi n ch y qua.ệ ă ấ ả ệ ủ ậ ẫ ệ ạ
+ Công và công su t c a ngu n đi n.ấ ủ ồ ệ
2 K n ng : ỹ ă
+ Th c hi n đ c các câu h i liên quan đ n đi n n ng và công su t đi n.ự ệ ượ ỏ ế ệ ă ấ ệ
+ Gi i đ c các bài t p liên quan đ n đi n n ng và công su t đi n,ả ượ ậ ế ệ ă ấ ệ
III TI N TRÌNH D Y – H C Ế Ạ Ọ
Ho t ạ độ ng 1 ( phút) : Tóm t t nh ng ki n th c liên quan ắ ữ ế ứ đế n các bài t p c n gi i ậ ầ ả
+ Bi u th c tính đi n n ng tiêu th trên m t đo n m ch : A = Uitể ứ ệ ă ụ ộ ạ ạ
+ Bi u th c tính công su t đi n trên m t đo n m ch : P = UIể ứ ấ ệ ộ ạ ạ
+ Bi u th c tính nhi t to ra và công su t to nhi t trên v t d n khi có dòng di n ch y qua : ể ứ ệ ả ấ ả ệ ậ ẫ ệ ạ
Trang 27Yêu c u h c sinh tính nhi tầ ọ ệ
l ng c n thi t đ đun sôi 2 lítượ ầ ế ể
n c.ướ
Yêu c u h c sinh tính nhi tầ ọ ệ
l ng toàn ph n (k c nhi tượ ầ ể ả ệ
l ng hao phí).ượ
Yêu c u h c sinh tính th iầ ọ ờ
gian đ đun sôi n c.ể ướ
Y/c h/s tính công c a ngu nủ ồ
Tính đi n n ng tiêu th c a đèn ng.ệ ă ụ ủ ố
Tính đi n n ng tiêu th c a bóng đènệ ă ụ ủdây tóc
Tính s ti n đi n đã ti t ki m đ cố ề ệ ế ệ ượ
b) Nhi t l ng có ích đ đun sôi 2 lít n cệ ượ ể ướ Q’ = Cm(t2 – t1) = 4190.2.(100 – 25) = 628500 (J)
Nhi t l ng toàn ph n c n cung c pệ ượ ầ ầ ấ
Ta có : H = Q' Q => Q = '=6285000,9
H Q
= 698 (s)
Bài 9 trang 49
Công c a ngu n đi n s n ra trong 15 phútủ ồ ệ ả
A = E It = 12 0,8.900 = 8640 (J)Công su t c a ngu n đi n khi đóấ ủ ồ ệ
P = E I = 12.0,8 = 9,6 (W)
Bài 8.6
i n n ng mà đèn ng tiêu th trong th iĐ ệ ă ố ụ ờ gian đã cho là :
A1 = P 1.t = 40.5.3600.30 = 21600000 (J) = 6 (kW.h)
i n n ng mà bóng đèn dây tóc tiêu th trongĐ ệ ă ụ
th i gian này là : ờ
A2 = P2.t = 100.5.3600.30 = 54000000 (J) = 15 (kW.h)
S ti n đi n gi m b t là :ố ề ệ ả ớ
M = (A2 - A1).700 = (15 - 6).700 = 6300đ
Ho t ạ độ ng 4 C ng c , d n dò ủ ố ặ
+ Bi u th c tính đi n n ng tiêu th trên m t đo n m ch : A = Uitể ứ ệ ă ụ ộ ạ ạ
+ Bi u th c tính công su t đi n trên m t đo n m ch : P = UIể ứ ấ ệ ộ ạ ạ
+ Bi u th c tính nhi t to ra và công su t to nhi t trên v t d n khi có dòng di n ch y qua : ể ứ ệ ả ấ ả ệ ậ ẫ ệ ạ
Q = RI2t ; P = RI2 =
R
U2
+ Công và công su t c a ngu n đi n : Aấ ủ ồ ệ ng = E It ; Png = E I
+ Xem tr c bài nh lu t ôm đ i v i toàn m ch.ướ Đị ậ ố ớ ạ
- N i dung, công th c đ nh lu t ôm.ộ ứ ị ậ
Rút kinh nghi m ệ
Trang 28- Phát bi u đ c n i dung đ nh lu t Ôm cho toàn m ch.ể ượ ộ ị ậ ạ
- Xác đ nh đ c đ nh lu t Ôm cho toàn m ch t đ nh lu t b o toàn n ng l ng.ị ượ ị ậ ạ ừ ị ậ ả ă ượ
- D ng cu: Th c k , ph n màu.ụ ướ ẻ ấ
- B thí nghi m đ nh lu t Ôm cho toàn m ch.ộ ệ ị ậ ạ
- Chu n b phi u câu h i.ẩ ị ế ỏ
0,40,5
U(V) 3,
2
3,0 2,8
2,6
2,42,2
Trang 29Bi n đ i đ tìm ra bi u th cế ổ ể ể ứ (9.5).
Phát bi u đ nh lu t.ể ị ậ
Th c hi n C3.ự ệ
V i Uớ N = UAB = IRN (9.2)
g i là đ gi m th m ch ngoài.ọ ộ ả ế ạ Thí nghi m cho th y a = r là đi n trệ ấ ệ ở trong c a ngu n đi n Do đó :ủ ồ ệ
E = I(RN + r) = IRN + Ir (9.3)
V y: Su t đi n đ ng có giá tr b ng t ngậ ấ ệ ộ ị ằ ổ các đ gi m đi n th m ch ngoài và m chộ ả ệ ế ở ạ ạ trong
T h th c (9.3) suy ra : ừ ệ ứ
UN = IRN = E – It (9.4)
và I = R E r
N + (9.5)
C ng đ dòng đi n ch y trong m chườ ộ ệ ạ ạ
đi n kín t l thu n v i su t đi n đ ng c aệ ỉ ệ ậ ớ ấ ệ ộ ủ ngu n đi n và t l ngh ch v i đi n tr toànồ ệ ỉ ệ ị ớ ệ ở
ph n c a m ch đó.ầ ủ ạ
Ho t ạ độ ng 3 ( phút) : Hi n tệ ượ ng o n m ch, m i liên h gi a nh lu t Ôm v i toàn m ch và nh lu t b o toàn đ ả ạ ố ệ ữ đị ậ ớ ạ đị ậ ả
và chuy n hoá n ng l ể ă ượ ng, hi u su t c a ngu n i n ệ ấ ủ ồ đ ệ
Ho t ạ độ ng c a giáo viên ủ Ho t ạ độ ng c a h c sinh ủ ọ N i dung c b n ộ ơ ả
Gi i thi u hi n t ng đo nớ ệ ệ ượ ả
chuy n hoá n ng l ng.ể ă ượ
Gi i thi u hi u su t ngu n đi n.ớ ệ ệ ấ ồ ệ
C ng đ dòng đi n trong m ch kín đ t giáườ ộ ệ ạ ạ
tr l n nh t khi Rị ớ ấ N = 0 Khi đó ta nói r ngằ ngu n đi n b đo n m ch vàồ ệ ị ả ạ
Q = (RN + r)I2t (9.8) Theo đ nh lu t b o toàn n ng l ng thì Aị ậ ả ă ượ
= Q, do đó t (9.7) và (9.8) ta suy ra ừ
I = R E r
N +
Nh v y đ nh lu t Ôm đ i v i toàn m chư ậ ị ậ ố ớ ạ hoàn toàn phù h p v i đ nh lu t b o toàn vàợ ớ ị ậ ảchuy n hoá n ng l ng.ể ă ượ
Trang 30Hi n t ng đo n m chệ ượ ả ạ : Cường đ dòng đi n trong m ch kín đ t giá tr l n nh t khi Rộ ệ ạ ạ ị ớ ấ N = 0 Khi đó ta nói r ngằ ngu n đi n b đo n m ch và I = ồ ệ ị ả ạ
đi n đ ng c a ngu n đi n.ệ ộ ủ ồ ệ
Yêu c u h c sinh tính côngầ ọ
Tính su t đi n đ ng c a ngu nấ ệ ộ ủ ồ
đi n.ệ Tính công su t m ch ngoài.ấ ạ Tính công su t c a ngu n.ấ ủ ồ
P N = I2.RN = 0,62.14 = 5,04(W) Công su t c a ngu n:ấ ủ ồ
P = E I = 9.0,6 = 5,4(W)
Bài 6 trang 54
a) C ng đ dòng đi n đ nh m c c a bóngườ ộ ệ ị ứ ủ
Trang 31Tính c ng đ dòng đi n ch yườ ộ ệ ạ trong m ch chính.ạ
Tính hi u đi n th gi a hai đ uệ ệ ế ữ ầ
m i bóng đèn.ỗ
Tính công su t tiêu th c a m iấ ụ ủ ỗ bóng đèn
PN = I2.Rd = 0,4162.28,8 = 4,98(W)b) Hi u su t c a ngu n đi n:ệ ấ ủ ồ ệ
H =
12
8 , 28 416 , 0
=
E
R I E
= 0,998
Bài 7 trang 54
a) i n tr m ch ngoàiĐ ệ ở ạ
RN = . 66.66
2 1
2 1
+
=+R R
R R
P1 = P2 =
6
8,
1 2 1
E
UN
- Xem tr cbài ghép ngu n thành bướ ồ ộ
+ Công th ctính sđđ, đi n tr trong c a b ngu n m c n i ti p, song song.ứ ệ ở ủ ộ ồ ắ ố ế
Rút kinh nghi m ệ
Trang 32Tu n :9 ầ
Ti t PPCT: 18 ế
GHÉP CÁC NGU N I N THÀNH B Ồ Đ Ệ Ộ
I M C TIÊU Ụ
+ Nh n bi t đ c các lo i b ngu n n i ti p, song song, h n h p đ i x ng ậ ế ượ ạ ộ ồ ố ế ỗ ợ ố ứ
+ V n d ng đ c đ nh lu t Ôm đ i v i đo n m ch có ch a ngu n đi n,ậ ụ ượ ị ậ ố ớ ạ ạ ứ ồ ệ
+ Tính đ c su t đi n đ ng và đi n tr trong c a các lo i b ngu n ghép.ượ ấ ệ ộ ệ ở ủ ạ ộ ồ
II CHU N B Ẩ Ị
Giáo viên: + B n pin có su t i n ố ấ đ ệ độ ng 1,5V.
+ M t vôn k có gi i h n o 10V và có ộ ế ớ ạ đ độ chia nh nh t 0,2V ỏ ấ III TI N TRÌNH D Y – H C Ế Ạ Ọ
lu t Ôm cho đo n m ch.ậ ạ ạ
AB
AB AB
R
U E R r
U
E = −+
tr trong c a b ngu n.ở ủ ộ ồ Tính đ c su t đi n đ ng và đi nượ ấ ệ ộ ệ
tr trong c a b ngu n g m cácở ủ ộ ồ ồngu n gi ng nhau ghép n i ti p.ồ ố ố ế
V hình.ẽ
Nh n bi t đ c b ngu n gépậ ế ượ ộ ồsong song
Tính đ c su t đi n đ ng và đi nượ ấ ệ ộ ệ
Tr ng h p riêng, n u có n ngu n có su tườ ợ ế ồ ấ
đi n đ ng e và đi n tr trong r ghép n i ti pệ ộ ệ ở ố ế thì : Eb = ne ; rb = nr
2 B ngu n song song ộ ồ
N u có m ngu n gi ng nhau m i cái có su tế ồ ố ỗ ấ
đi n đ ng e và đi n tr trong r ghép song songệ ộ ệ ởthì : Eb = e ; rb =
m r
3 B ngu n h n h p ộ ồ ỗ ợ đố ứ i x ng
Trang 33tr trong c a b ngu n.ở ủ ộ ồ
N u có m dãy, m i dãy có n ngu n m i ngu nế ỗ ồ ỗ ồ
có su t đi n đ ng e, đi n tr trong r ghép n iấ ệ ộ ệ ở ố
ti p thì : Eế b = ne ; rb =
m nr
B ngu n h n h p đ i x ngộ ồ ỗ ợ ố ứ Eb = ne ; rb =
m nr
- Xem l i ki n th c ghép ngu n chu n b gi i bài t p.ạ ế ứ ồ ẩ ị ả ậ
Rút kinh nghi m; ệ
Tu n :10 ầ
Ti t PPCT: 19 ế