Bài giảng Cơ lưu chất - Chương 7: Thế lưu cung cấp cho người học các kiến thức: Phương trình Navier-Stokes, Euler; hàm dòng, hàm thế và các tính chất; tính chất của các dòng thế cơ bản và chồng chập. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 2Bảo toàn động lượng thẳng
PT Navier-Stokes
δ ~F δm~a
δ ~F
$ ' ' ' ' ' 'Lực mặt: δ~Fb
$ ' '
gx
gy
gzLực khối: δ~Fs
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 3Bảo toàn động lượng thẳng
Trang 4Bảo toàn động lượng thẳng
PT Navier-Stokes
δ
(xx – xx x y z
x y
z
(zx + z x z x y
Trang 5
Bảo toàn động lượng thẳng
BvBxnên
ρ
Bu
Trang 6Bảo toàn động lượng thẳng
ρÝ
Ñ∇p
~ ν∇2ÝÑ
V
PT Navier-StokesCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 7Bảo toàn động lượng thẳng
Bp
Viết cách khác:
DÝÑV
ÝÑVBt
Trang 8Bảo toàn động lượng thẳng
Bàn luận:
Có bao nhiêu biến trong PT động lượng thẳng?
Cần bao nhiêu PT để giải các biến đó, là các PT nào?
Tại sao hầu như không thể tìm nghiệm tổng quát của PTNavier-Stokes hay Euler?
Khi nào thì có thể bỏ qua tính nhớt?
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 9Nội lưu- Ngoại lưu
D
Boundary layer
Separated region
Viscosity not important
Re = 10 5
δ <<D
Boundary layer separation
Viscous effects important Wake region
x
Separation bubble Separation
location
Viscosity not important
Re = 50
Viscous forces important throughout
Re = UD/v = 0.1
x
x
Viscous effects important
Inviscid core Boundary layer
Entrance region flow
Fully developed flow
D
x r
(2) (1)
e
(3)
(4) (5)
(6)
x6 – x 5 Fully developed flow
x5 – x 4 Developing flow
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 10Dòng 2D, không nén được
Hàm dòng
PT liên tục:
BuBx
Bv
By 0Tìm hàm vô hướng ψpx, yq:
u BψBy
v BψBx
ψpr, φq:
ur 1r
BψBθ
uθ Bψ
Brthay vào PT liên tục: OK!
Vậy, có thể mô tả 2 biến upx, yq, vpx, yqbằng 1 hàm ψpx, yqhàm vô hướng ψpx, yq được gọi là hàm dòng
Bàn luận: có hàm dòng 3D?
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 11Dòng không quay
hàm thế vận tốc
Dòng không quay:
ωz 12
BφBθthay vào ĐK không quay ωz 0: satisfied!
vậy có thể mô tả hai biến upx, yq, vpx, yq bằng 1 hàm φpx, yq
φpx, yq được gọi là thế vận tốcBàn luận: có hàm thế vận tốc 3D?
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 12Thế lưu
không nén được + không quay
$ ' '
&
' '
%
u BφBx
v BφByBuBx
&
' '
%
u BψBy
v BψBx
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 13V ¸n
i
ÝÑ
Trang 14Như vậy, đã có u và v khi biết φ hoặc ψ,Làm sao để tìm p?
Bt 0, vì vậy1
2∇p~V ~V q 1
Lấy pq d~s dx~i dy~j, ∇p d~s dp,
∇p~V ~V q d~s ∇pV2q d~s dpV2qdp
ρ
dV2
2 const cho bất kì d~sCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 15Qua hệ giữa φ và ψ?
Đường với ψ const là đường dòng (cho dòng ổn định)
Đường với φ const là các đường Đẳng Thế
Đường với φ= const.K với các đường ψ=const
Streamline ( = constant) ψ
d
V1 < V
Equipotential line ( = constant) φ
Trang 16Do đó,Nơi nào đường dòng dày hơnñvận tốc lớn hơn
const. ∆ψ q vận tốc khoảng cáchvận tốc tăng, khoảng cách giảm
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 18Một số dòng thế cơ bản và chồng nhập
điểm nguồn- điểm giếng
= constant φ
q¡ 0 cho điểm nguồn
q 0 cho điểm giếng
1r
Bφ
θy 0rồi
2πr ln rvà,
2πrθCuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 20Một số dòng thế cơ bản và chồng nhập
lưỡng cực
một điểm nguồn ở Amột điểm giếng ở BLấy AB 2 Ñ 0 và q Ñ 8 để
Trang 21Một số dòng thế cơ bản và chồng nhập
dòng đều + nguồn= dòng qua ’nửa vật rắn’
U
Stagnation point
y
x
r
θ Source
Trang 22Stagnation point
ψ = 0
h h
@ điểm dừng bên trái ur|source U ur|sink
@ điểm dừng bên phải ur|sink U ur|source
ψ 0 trên bề mặt vật thể (tìm được bằng phương pháp trial-error)CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 23Một số dòng thế cơ bản và chồng nhập
dòng đều + lưỡng cực= dòng qua trụ tròn tĩnh
a
r U
θ
Cố thể Rankine:
aÑ 0, nguồn + giếng Ñlưỡng cực, oval Ñ trụ!
a2 q0
Utrên bề mặt trụ:
uθs 2U sin θ, và,
2ρU
2p1 4 sin2θq(Hãy tự chứng minh các côngthức đó!)
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 24ở điểm dừng:
uθ 0 Ñ sin θ Γ
4πUaxem xét 4 trường hợp của Γ
4πUanhư trên hình!
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
Trang 25Lực tác dụng lên bề mặt trụ tròn
a
x y
F x
F y
dθ θ
p s
trụ tĩnh
Fx 0 Fy 0trụ quay đều
CT Kutta-Joukowski, hiệntượng Magnus
Bàn luận: tại sao FKdòng 0?
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt