Luận văn tốt nghiệp: Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần May 40 Hà Nội

Luận văn tốt nghiệp: Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần May 40 Hà Nội trình bày về vấn đề chung vể công tác kế toán NVL ở các doanh nghiệp sản xuất; thực trạng công tác kế toán NVL tại công ty cổ phần May 40 Hà Nội; giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán NVL tại công ty cổ phần May 40 Hà Nội.

M C Ụ  L C Ụ

DANH

    M     C CÁC    Ụ  TỪ           VI    Ế    T T    Ắ    T                4  

DANH     M     C CÁC BI   Ụ Ể  U                  5  

L   Ờ    I     M    Ở     ĐẦ    U                 6  

CH    Ƣ     NG Ơ           I:          V N   Ấ         ĐỀ           CHUNG           V        Ề         CÔNG           TÁC           KẾ         TOÁN           NGUYÊN           VẬ    T          LI    Ệ    U           Ở           CÁC       

DOANH     NGHI    Ệ    P     S  Ả    N     XU    Ấ    T                         8  

1.1 S    ự    c  ầ   n     thi   ế   t     ph   ả   i     t    ổ   ch     cứ      công     tác    kế      toán     NVL     trong     các doanh       nghiệ   p   s   ả   n     xu   ấ   t              8  

1.1.1 Khái ni m, ệ  đ c ặ  đi m ể  NVL trong quá trình sản xuất 8

1.1.2 Vai trò c a ủ  NVL trong quá trình sản xuất 9

1.1.3 Yêu cầu qu n ả  lý NVL trong các doanh nghiệp sản xuất 9

1.1.4 Ch c ứ  năng và nhiệm vụ của kế toán NVL trong các doanh nghiệp sản xuất 10

1.2   Phân     lo i           và ạ    đánh       giá     NVL       trong     các     doanh     nghiệ   p     s  ả   n     xu   ấ   t               11    

1.2.1 Phân lo i ạ  nguyên vật liệu 12

1.2.2 Đánh giá nguyên vật liệu 13

1.2.2.1 Nguyên       tắ    c     chung                 13

1.2.2.2 Đánh       giá     NVL     nhậ    p   kho                 13

1.2.2.3 Đánh       giá     NVL       xuấ    t     kho                  14        

1.3 M cụ  tiêu, nguyên tắc t   ổch cứ  công tác kế toán NVL trong các doanh nghiệp sản xuất 19

1.3.1 M c ụ  tiêu c a ủ  công tác kế toán nguyên vật liệu 19

1.3.2 Nguyên tắc của tổ ch c ứ  công tác kế toán nguyên vật liệu 20

1.4.    ộN    i         dung     t  ổ      ch     c       công ứ    tác      kế    toán     NVL     t i           cácạ       doanh     nghiệ   p     s  ả   n     xu   ấ   t               21    

1.4.1 Tổ chức l p ậ  và luân chuyển chứng t   ừ mua hàng, nhập kho, xu t ấ  kho nguyên vật liệu 21

1.4.1.1 Ch    ứ    ng       t  ừ       s  ử       d  ụ    ng     21

1.4.1.2 T  ổ      ch    ứ    c     l   p  ậ    và       luân       chuyể    n     ch    ứ    ng     t  ừ     23

1.4.2 Tổ chức h ch ạ  toán chi ti t ế  nguyên vật liệu 26

1.4.2.1 M     c ụ       tiêu     và       yêu       cầ    u     t  ổ      ch    ứ    c   h     ch ạ       toán       chi       tiế    t     NVL     26

1.4.2.2.Các       ph   ươ ng   pháp       h ch    ạ  toán       chi       tiế    t     NVL     27

1.4.3 Tổ chức h ch ạ  toán tổng h p  ợ nguyên vật liệu 33

1.4.3.1 T  ổ      ch    ứ    c     h   ch ạ       toán       tổ    ng     h   p ợ       theo       ph   ươ ng   pháp       kê     khai       th   ườ ng     xuyên     33

1.4.3.2.T  ổ      ch    ứ    c     h   ch ạ       toán       tổ    ng     h   p ợ       theo       ph   ươ ng   pháp       ki m   ể     kê       đị    nh       k  ỳ    44

1.4.3.3.K    ế      t  oán dự       phòng       gi m   ả     giá       NVL     tồ    n     kho     46

1.4.3.4.Đ c   ặ     điể    m       t     ổ    ch    ứ    c     k  ế    toán       v      nguyên ề       vậ    t     li   u ệ       theo     các       hình       thứ    c   s    ổ    48

CH    Ƣ     NG Ơ           II:           THỰ    C           TR    Ạ    NG           CÔNG           TÁC           KẾ         TOÁN           NGUYÊN           VẬ         LI    Ệ    U           T        I Ạ         CÔNG           TY           CỔ       

PH     N  Ầ    MAY       40     HÀ     NỘ    I              54    

2.1   Đ cặ     điể   m       chung       v    ề   công       ty     c      phổ    nầ      May 40       Hà    Nộ   i               54    

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển c a ủ  công ty c   ổ ph n ầ  May 40 Hà Nội 54

2.1.2 Đ c ặ  đi m ể  t  ch c  ổ ứ bộ máy qu n  ả lý c a công ủ  ty 56 2.1.3 Đ c ặ  đi m ể  ho t ạ  đ ng ộ  s n  ả xu t ấ  kinh doanh c a ủ  công ty 61 2.1.3.1.

           Ch     ế

     đ  k   ộ ế     toán       chung     áp d ng   ụ     t i       công ạ       ty     65

2.2.2.2.

           Ch     ế

     đ      ch ng ộ   ứ   từ     66

2.2.2.3.

           Ch     ế

     đ      tài ộ       kho n   ả   67

2.2.2.4.

           Ch     ế

     đ  s   ộ ổ     sách     67  2.2.2.5. 

   Chế       đ  báo   ộ     cáo       tài       chính     69

2.3. Th cự  t  ế công tác kế toán NVL t i ạ công ty c  ổph nầ  May 40 Hà N iộ 70

2.3.1 Đ c ặ  đi m, ể  yêu c u qu n lý ầ ả  nguyên v t ậ  li u ệ  t i ạ  công ty c  ph n ổ ầ  May 40 Hà N i ộ 70 2.3.1.1.

           Vai trò

      c a       nguyên ủ       v t       li u ậ       trong ệ       quá       trình       s n       xu t ả   ấ     c a    ủ  công       ty     70

2.3.1.2.

           Ph     ân

    công       công       tác     qu n   ả     lý     nguyên       v t       li u ậ       t i ệ     công ạ       ty     71

2.3.1.3.

           Đặ    

c     đi m   ể     và     phân       lo i       nguyên ạ       v t       li u ậ       t i ệ       công ạ       ty     72

2.3.2 Tính giá nguyên v t ậ  li u ệ  t i ạ  công ty 73 2.3.2.1.

           Tín    

h     giá       NVL nh p   ậ     kho     73

2.3.2.2.

           Tín    

h     giá       NVL xu t   ấ     kho     74

2.3.3 Tổ ch c ứ  h ch ạ  toán kế toán nguyên v t ậ  li u ệ  t i ạ  công ty c  ph n ổ ầ  May 40 Hà N i ộ 74 2.3.3.1.

2.3.3.2.3 Qu

á trình ghi sổ 82 2.3.3.2.4 Đánh giá  u  ư nh ượ  đi m c ể  c a  ủ ph ươ  pháp ng

h ch ạ  toán chi ti t ế  nguyên v t ậ  li u ệ  c a ủ  công ty 96 2.3.3.3 Tổ       ch c   ứ     h ch   ạ     toán       k      toán ế       t ng   ổ     h p       nguyên ợ       v t       li u ậ         ệ

 t i ạ

      công       ty       c  ph n   ổ ầ     May       40       Hà       N i     98 ộ 2.3.3.3.1 Trì

nh tự ghi sổ kế toán nguyên v t ậ  li u ệ 98 2.3.3.3.2 Kế 

toán t ng ổ  h p ợ  tăng nguyên v t ậ  li u ệ 100 2.3.3.3.3 Kế 

toán t ng ổ  h p ợ  gi m ả  nguyên v t ậ  li u ệ 101

CHƢ NG Ơ   III:  M T Ộ   SỐ  Ý  KI N Ế   ĐÁNH GIÁ  VÀ  GI I Ả   PHÁP NH M Ằ   HOÀN THI N Ệ   CÔNG  TÁC  K     Ế TOÁN    NGUYÊN    V T Ậ     LI U Ệ     T I    Ạ  CÔNG    TY    C     Ổ  PHÂN    MAY    40 

HÀ  N I Ộ 121

3.1.M tộ  s  ýố  ki nế  đánh giá v  côngề  tác kế toán NVL

t iạ công ty c  ổph nầ  May 40 Hà N iộ 121

3.1.1 Ƣu đi m ể 121 3.1.2 Nhƣ c đi m ợ ể 122

3.2.S  ki nự ệ  c nầ  thi tế ph iả hoàn thi nệ  h chạ  toán kế toán NVL

t iạ công ty c  ổph nầ  May 40 Hà N iộ 124 3.3.Các nguyên t cắ  hoàn thi nệ  công tác kế toán NVL

t iạ công ty c  ổph nầ  May 40 Hà N iộ 124 3.4.M tộ  s  ốgi iả pháp nh mằ  hoàn thi nệ  công tác k  ếtoán NVL

t iạ công ty c  ổph nầ  May 40 Hà N iộ 125

K T Ế  LU N Ậ 136

kỳ Quan hệ đ i ố  chi u ế

Biểu số  4:  B ngả  kê  nhập kho 

Biểu  số  5:  B ngả   kê  xuất  kho 

Biểu  số  6:         Sổ  số  dƣ  TK 

152.1

Biểu số 7: B ngả  kê chi tiết xuất vật liệu, dụng 

cụ Biểu số 8: Nhật ký mua hàng

Biểu số 9: Sổ chi ti tế  công nợ của m tộ  nhà cung cấp 

Biểu số 10: Báo cáo ki mể  kê t nồ  kho công cụ, phụ 

tùng Biểu số 11: B ngả  phân bổ NVL công cụ, dụng 

cụ

Biểu số 12: Nhật ký chung

Biểu số 13: Sổ cái tài khoản (TK152.1)

LỜI M  Đ Ở Ầ U

Trong n nề  kinh tế thị trườ  ở nng ướ  ta hi nc ệ  nay, m cụ  đích cu iố  cùng c aủ  các  doanh  nghi pệ   là  l iợ   nhu n,ậ   các  công  ty  ho tạ   đ ngộ   kinh  doanh  trong  môi 

trườ  c nhng ạ   tranh kh cố  li t.ệ  Do đó, các doanh nghi p,ệ  công ty luôn ph iả  có nh ngữ  

bi nệ   pháp  qu nả   lý  hi uệ   quả  để  kh ngẳ   đ nhị   vị  trí  c aủ   doanh  nghi pệ   mìmh  trên 

thươ  trng ường. Để có  đượ  đi uc ề  đó, họ ph iả  luôn đa d ngạ  hóa s nả  ph m,ẩ  hạ giá thành, nâng cao ch tấ  lượ  s nng ả  ph m.ẩ  Hạ giá thành luôn đượ  coi là bài toán h uc ữ  

hi uệ  đ iố  v iớ  các doanh nghi pệ   trong tươ  quan c nhng ạ  tranh v iớ  các đ iố  thủ khác. 

Vi cệ  nghiên c uứ  các bi nệ  pháp hạ  giá thành luôn là m tộ  trong nh ngữ  v nấ  đề quan tâm hàng đ uầ  c aủ  các doanh nghi p.ệ

Khi đ ngứ  trướ  bài toán hạ giá thành sản ph m,c ẩ  các doanh nghi pệ  thườ  ng

áp  dụng tổng th  cácể  bi nệ  pháp, một trong những bi n phápệ  hiệu quả là nâng cao quản lý và tổ ch cứ  công tác kế toán nguyên vật li uệ  (NVL). Vì NVL là một trong 

ba yếu tố  đ uầ  vào cơ b nả  không  thể thiếu c aủ  quá  trình sản xu t,ấ  đặc bi tệ   đối 

v iớ   các  doanh  nghiệp sản  xu tấ  hàng  may m cặ  thì  NVL chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng giá thành  sản phẩm. B tấ  kì một s  ự bi nế  đ ngộ  nào liên quan đ n NVLế  cũng s  làm bi n đ ng giáẽ ế ộ   thành của sản ph mẩ  và  nhả  hưở  đến lợi nhuận của ngdoanh nghi p đó. Do ệ vậy c nầ  có  bi nệ  pháp để quản lý tốt NVL

Để công tác qu nả  lý NVL được hiệu quả, tại một doanh nghiệp bất kỳ cũng cần  có sự phối h pợ  đồng bộ gi aữ  ban lãnh đ oạ  công ty, gi aữ  các phòng ban trong công ty.  Kế  toán  là  một  trong  những  bộ  phận  quan  trọng  trong  bộ  máy quản  lý doanh nghiệp,  kế toán NVL l iạ  là một n iộ  dung trong công tác h chạ  toán kế toán, 

nó  ph nả   ánh  tình  hình tăng, giảm, số hi nệ  có của NVL trong doanh nghi p, giúpệ  cho việc qu nả  lý và sử  d ngụ  NVL được hiệu quả và tiết kiệm. Ch tấ  lượng c aủ  công tác kế toán NVL có ảnh  hưởng l nớ  đến ch tấ  lượng của kế toán tập h pợ  chi phí  và  tính  giá  thành  sản  ph mẩ   và  toàn  bộ  công  tác  kế  toán  chung  của  doanh nghi p.ệ  Do đó công tác kế toán NVL ngày  càng trở nên quan trọng với mọi doanh nghi pệ  đặc bi tệ  là các doanh nghiệp may mặc

Công  ty  cổ  ph nầ   May  40  Hà  N iộ   là  doanh  nghi pệ   chuyên  sản  xu tấ   hàng may  mặc,  dệt  thêu  phục vụ  nhu c uầ   trong  nướ   và xuất  kh u…NVLc ẩ   sử  d ngụ  trong công  ty  r tấ   phong  phú,  đa  dạng  với  nhiều  chủng  lo iạ   khác  nhau,  chi  phí NVL chiếm một tỷ trọng l nớ  trong giá thành sản phẩm

Qua  một  thời  gian  thực  tập  tại  Công  ty,  đi  vào  tìm  hiểu  thực  trạng  ho tạ  động  sản  xuất  kinh  doanh  của  Công  ty,  em  đã  nhận  th yấ  đƣợc  tầm  quan  trọng 

c aủ  yêu cầu

qu nả  lý và sử d ngụ  NVL trong quá trình sản xu tấ  kinh doanh, cũng như tầm quan  trọng c aủ  công tác kế toán NVL. Do đó em đã ch nọ  đề tài:

“Hoàn thi n ệ  công tác kế toán nguyên v t ậ  li u ệ  t i ạ  công ty cổ ph n ầ  May 40 Hà N i” ộ

Lu nậ   văn  tốt  nghiệp  này  là  bức  tranh  tổng  thể  về  công  công  tác  kế  toán NVL  tại  các  doanh  nghiệp  sản  xu tấ   nói  chung  và  công  ty  Cổ  ph nầ   May  40  Hà Nội.  Đồng  thời sau m tộ  quá trình tìm hi uể  công tác kế toán NVL t iạ  công ty em cũng xin đ aư  ra m tộ  vài nh nậ  xét và một số gi iả  pháp nh mằ  hoàn thi nệ  công tác kế toán NVL c aủ  công  ty. Lu nậ  văn đượ  chia thành 3 chc ươ :ng

Chương I: V nấ  đề chung vể công tác kế toán NVL ở các doanh nghiệp sản  xuất

Chương II:   Th cự  tr ngạ  công tác kế toán NVL t i ạ  công ty cổ ph n ầ  May 40 

Hà N iộ

Chương III: M tộ  số ý ki n ế  đánh giá và gi iả pháp nh mằ  hoàn thi nệ  công tác 

kế toán NVL t i ạ  công ty cổ ph n ầ  May 40 Hà N iộ

Em  xin  chân  thành  c mả   nơ   TS.  Trần  thị  Nam  Thanh,  trung  tâm  Thư viện  trường Đại học Kinh Tế Qu cố  Dân và các anh chị Phòng Kế toán Tài chính Công  ty  Cổ ph nầ  May 40 Hà N iộ  đã giúp đỡ em hoàn thành lu nậ  văn tốt nghiệp này

Trong quá  trình  th cự   hi nệ  lu nậ  văn, ki nế  th cứ   c aủ  em còn nhi uề  thi uế  sót nên  ch cắ  ch nắ  không tránh kh iỏ  nh ngữ  sai sót. Em r tấ  mong nh nậ  đượ  nh ng ýc ữ  

ki nế  nh nậ   xét, đóng góp c aủ  các th yầ  cô cùng các anh, các chị phòng Kế toán Tài chính công ty  Cổ ph nầ  May 40 Hà N iộ  cũng như nh ngữ  ai quan tâm đ nế  v nấ  đề này

Sinh viên th cự  hi n:ệ  Vũ thị Vi t ệ  Nga

CH ƯƠ NG  I: V N Ấ  ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN  NGUYÊN VẬT LIỆU Ở CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

1.1 Sự cần thiết phải tổ ch c  ứ công tác kế toán NVL trong các doanh nghiệp  sản xuất

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm NVL trong quá trình sản xuất

 Khái      niệ   m   

Để  có  thể  ti nế   hành  đượ   quá  trình  sản  xu tc ấ   kinh  doanh  thì  một  trong những  điều kiện thiết  y uế  là đ iố  tượ  lao đ ng.ng ộ  NVL là nh ng đ iữ ố  tượng lao 

đ ngộ  đã được  thể hi nệ  dưới dạng v tậ  hóa nh :ư  Sắt, thép trong các doanh nghi pệ  

cơ khí chế tạo, sợi,  v iả   trong  các  doanh  nghiệp  dệt  may,  da  trong  doanh  nghi pệ  đóng  gi y,ầ   NVL là  một  trong ba yếu t  ố chủ yếu của m tộ  quá trình sản xu tấ  kinh doanh: Tài sản cố định, NVL, ti nề  lươ  và các khoản trích theo lư ng.ng ơ

Đ iố  tượ  lao đ ngng ộ  đượ  coi là NVL khi có sự tác động c ac ủ  bàn tay con người  vào đ iố  tượ  lao đ ngng ộ  và làm thay đ iổ  tính ch tấ  hóa lý ho cặ  tình tr ngạ  bên ngoài (gọi  là nguyên vật liệu)

Ví d :ụ  Quặng s tắ  dướ  lòng đ ti ấ  khi ch aư  đượ  khai thác nó là đ ic ố  tượng lao đ ng,ộ  nh ngư  khi đượ  khai thác lên nó sẽ là NVL c ac ủ  ngành luyện kim

Nói cách khác, lao đ ngộ  có ích c aủ  con ngườ  tác đ ngi ộ  vào các đ iố  tượng lao động tạo ra NVL

nghiệp

L 

là mộ

t 

bộ ph

ận qua

n trọ

ng tro

ng tài 

s nả  

l uƣ  độ

ng của doanh

1.1.2 Vai trò của NVL trong quá trình sản xuất

Đối  với  từng  doanh  nghi pệ   tùy  thu cộ   vào  lĩnh  vực  sản  xu tấ   kinh  doanh 

mà  NVL có nh ngữ  vai trò cụ th ể  Song nhìn chung, với vị trí là một trong ba yếu 

tố đầu  vào không thể thiếu c aủ  quá trình sản xu t,ấ  cho nên nguyên vật li uệ  đảm 

b oả   cho  quá  trình  sản  xu tấ   được  di nễ   ra  và  tham  gia  c uấ   thành  nên  thực  thể sản  phẩm.  Việc  sử  d ngụ   các  lo iạ   NVL  khác  nhau  vào  quá  trình  sản  xuất  nhả  hưởng  trực ti pế  đến  chất  lượng sản phẩm sản xu tấ  ra và do đó  nhả  hưở  đ nng ế  chi  phí,  doanh  thu  và  lợi  nhuận.  Tóm  l i,ạ   đối  với  một  doanh  nghiệp  sản  xu t,ấ  NVL có vai trò rất quan trọng. Vai trò đó thể hiện ở hai đi mể  chính sau:

NVL  là  một  trong  ba  yếu  tố  đ uầ   vào  c aủ   quá  trình  sản  xuất  kinh doanh  trong doanh nghi p,ệ  là m tộ  trong các yếu tố sẽ tham gia vào quá trình hình thành nên chi phí sản xu tấ  kinh doanh (được tập h pợ  chi phí t iạ  TK 621 là chủ y uế  

và một số tài kho n ả chi phí khác liên quan đến xu tấ  dùng nh : Tư K 627, TK 641, TK 

642, TK 632),  chi phí NVL là một bộ phận c aủ  giá thành sản phẩm. Từ đó doanh nghi pệ  có thể xác  định kết quả kinh doanh cuối kỳ của doanh nghiệp ­ đặc bi tệ  đối v i ớ các doanh nghiệp  sản xuất

NVL là một lo iạ  hàng t nồ  kho được dự trữ để đáp ứng cho nhu cầu của  quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghi p.ệ  Như v y,ậ  NVL là 

m tộ   thành  phần  thuộc  về  v nố   l uư   động  của  doanh  nghiệp.  V nố   l uư   động  ph iả  

đượ   luân  chuyển  liên  t cc ụ   không  ngừng:  từ  vốn  bằng  tiền  chuyển  sang  vốn bằng  NVL,  rồi  sang  giai  đoạn chế biến sản ph m,ẩ  thành sản ph mẩ  để tiêu thụ 

và quay trở về hình thái tiền tệ.  Giá tr  ị NVL trong kho cu iố  niên độ không chỉ là giá trị được thể hi n trênệ  báo cáo tài chính cuối k ,ỳ  mà còn là chỉ tiêu để đánh giá khả  năng  ho tạ   động  của  doanh  nghiệp  thông  qua  chỉ  tiêu  vòng  quay  v nố   l uư  động.  N uế   quá  trình  thu  mua,  dự  trữ  và  xuất  dùng  NVL  được phối  hợp nh pị  nhàng, hiệu quả sẽ làm tăng nhanh đượ  “vòng quay”  của v nc ố  trên phươ  châm ng

v nố  ít mà tạo ra hiệu quả kinh tế cao

1.1.3 Yêu cầu quản lý NVL trong các doanh nghiệp sản xuất

T  vai tròừ  quan tr ngọ  và nh ng đ c điữ ặ ểm chủ yếu c aủ  NVL trong quá trình sản xu tấ  kinh doanh mà yêu cầu quản lý NVL là m tộ  đòi h iỏ  khách quan c aủ  các doanh nghi pệ  trong quá trình thu mua, sử d ngụ  và dự trữ NVL

Yêu  cầu  qu nả   lý  NVL  ở  đây  không  chỉ  đ nơ   thu nầ   là  quản  lý  về  mặt  số lượng  mà đòi hỏi phải qu nả  lý cả về mặt ch tấ  lượng, giá cả NVL. Để cho quá trình qu nả  lý  NVL được hiệu quả thì việc tổ ch cứ  công tác qu nả  lý c nầ  được bố 

trí h pợ  lý và có sự  phối h pợ  đồng bộ từ khâu thu mua đ nế  khâu dự trữ và khâu sử dụng.

­ Khâu  thu  mua:  Cần  lập  kế  ho chạ   thu  mua  NVL  để  đảm  bảo doanh  nghi pệ  luôn có nguồn cung cấp NVL với số lượng, ch tấ  lượng  nổ  đ nhị  và giá cả hợp  lý ở mọi th iờ  điểm. Ngoài ra, doanh nghiệp c nầ  xây dựng hệ th ngố  các điểm thu mua  và phượng tiện vận chuy nể  để đảm bảo ch tấ  lượ  NVL thu mua ngkhông bị  nhả  hưởng  b iở  quá trình vận chuy nể  và chi phí thu mua là thấp nhất.

­ Khâu  b oả   qu nả :  Đảm  bảo  NVL  mua  về  ph iả   được  bảo  quản trong  hệ  th ngố   kho  bãi  đ tạ   tiêu  chuẩn  kỹ  thuật  cho  từng  thứ,  loại  NVL  để NVL  khi  cất  trữ  trong kho sẽ không bị th tấ  thoát cũng như không bị kém phẩm chất

­ Khâu  sử  d ng ụ :  Yêu  cầu  sử  dụng  NVL  phải  h pợ   lý,  tiết  ki mệ   và theo  đúng các định mức kinh tế kỹ thu tậ  đặt ra cho từng sản ph m.ẩ  Đây là một trong những  khâu có tính quy tế  đ nh đị ến việc tiết ki m chiệ  phí, h  giáạ  thành sản 

ph mẩ  để tăng tính c nhạ  tranh trên thị trường c aủ  các doanh nghiệp

Như  vậy,  việc  tổ  chức  quản  lý  NVL  chỉ  được  thực  hiện  tốt  khi  doanh nghiệp  đảm b oả  đượ  các yêu cầu sau:c

+ Có đủ trang thiết bị vật chất đảm bảo cho việc bảo quản, cất trữ NVL từ khâu thu mua cho đ nế  khâu đ aư  vào sử dụng

+ Có đủ đ i ngũộ  cán bộ công nhân viên có năng l c,ự  trình đ  vàộ  tinh th nầ  trách  nhiệm trong việc tổ chức thu mua, vận chuyển, bảo qu nả  và đ aư  NVL vào 

sử dụng

+ Có sự phối h pợ  đồng bộ gi aữ  các bộ ph nậ  trong công ty trong quá trình thu  mua, dự trữ và sử d ngụ  NVL. Các bộ ph nậ  này bao gồm: Bộ phận cung ứng, 

bộ phận  kho, b  ộ phận h ch toán, b  ạ ộ phận kỹ thuật, bộ phân sử d ng và các ụ bộ 

ph n khác trongậ   doanh  nghiệp.  Gi aữ   các bộ  ph nậ   này luôn  ph iả  đảm b oả   có  sự phối hợp nh pị  hàng và  cung c pấ  thông tin nhanh chóng gi aữ  các bộ ph nậ  để quá trình sản xu tấ  được diễn ra liên t c,ụ  chính xác và hiệu quả

1.1.4 Chức năng và nhiệm vụ của kế toán NVL trong các doanh nghiệp sản

xuất

Với ch cứ  năng cung c pấ  thông tin và kiểm tra ki mể  soát các ho tạ  động sản xuất  kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp, kế toán thực sự là công 

cụ quan  tr ngọ   để  đáp  ngứ   các  yêu  cầu  qu nả   lý  c aủ   ban  lãnh  đạo  doanh  nghiệp. 

H chạ  toán kế  toán NVL là một b  ộ phận của h ch toán k  toán tạ ế ại mỗi một doanh nghi p (đệ ặc bi t làệ   doanh nghiệp sản xuất). H chạ  toán NVL là m tộ  công cụ hữu 

hiệu  phục  vụ  cho  công  tác  qu nả   lý  NVL  ở  doanh  nghiệp.  H chạ   toán  NVL  đ yầ  

đủ, kịp th i,ờ  chính xác giúp  lãnh đạo doanh nghiệp nắm bắt kịp th iờ  tình hình thu mua, xu tấ  dùng và dự trữ NVL

để  từ  đó  có  kế  hoạch  cung  ngứ   và  đ aƣ   ra  các  quy tế   định,  gi iả   pháp  phù  hợp, kịp th i đờ ảm b oả  cho quá trình sản xu tấ  đƣợc di nễ  ra liên tục, hiệu quả.

Để  đáp  ngứ   yêu  cầu  qu nả   lý,  kế  toán  NVL  trong  doanh  nghiệp  cần  thực hiện  các nhiệm vụ chủ yếu sau:

1.2 Phân lo iạ  và đánh giá NVL trong các doanh nghiệp sản xuất

1.2.1 hân loại nguyên vật liệu

Mỗi một doanh nghi pệ  do tính ch tấ  đ cặ  thù trong sản xu tấ  kinh doanh nên 

sử  dụng những lo iạ  NVL khác nhau. Mỗi lo iạ  NVL có công d ng,ụ  tính ch tấ  khác nhau. Để qu nả  lý m tộ  cách có hiệu quả và hạch toán chi tiết NVL phục v  ụ cho nhu cầu quản  trị  doanh  nghi pệ   đòi  hỏi  doanh  nghiệp  phải  ti nế   hành  phân  loại  NVL theo  nh ngữ   tiêu  th cứ   phù  h p.ợ   Có  nhi uề   cách  th cứ   phân  lo iạ   NVL  khác  nhau. Trong thực tế c aủ   công  tác qu n lýả  và h ch toán   các doanh nghi p,ạ ở ệ  đặc tr ngƣ  dùng để phân lo i NVL thôngạ   dụng nh t là vài trò vàấ  tác dụng c a NVL trong quáủ  trình sản xuất – kinh doanh. Theo  đ cặ  tr ngƣ  này, NVL ở các doanh nghi pệ  đƣợ  cphân ra thành các lo iạ  sau đây:

+  Nguyên  liệu,  vật  li uệ   chính:  (Bao  gồm  cả  bán  thành  phẩm  mua  ngoài) 

là  nguyên  liệu,  vật  li uệ   mà  sau  quá  trình  gia  công  chế  biến  sẽ  c uấ   thành  hình thái  vật  chất cảu sản phẩm. Danh từ Nguyên liệu ở đây dùng để chỉ đ iố  tƣợ  ng

lao  đ ngộ   ch aƣ   qua  chế  biến  công  nghiệp.  Ví  dụ:  S t,ắ   thép  trong  các  doanh nghiệp  chế  t oạ   cơ  khí,  doanh  nghi pệ   xây  d ngự   cơ  b n;ả   bông  trong  các  doanh nghiệp dệt, v iả  trong các doanh nghi pệ  may…

+ Vật liệu phụ: những vật li uệ  có tác dụng phụ trong quá trình sản xuất – kinh  doanh,  được  sử  dụng  kết  hợp  v iớ   NVL  chính  để  hoàn  thi nệ   và  nâng  cao tính  năng,  ch tấ  lượng của sản phẩm ho cặ  được sử d ngụ  để b oả  đ mả  cho công 

cụ lao động hoạt  đ ngộ   bình  thường,  ho cặ   dùng  để  phục  vụ  cho  nhu  cầu  kỹ thuật,  nhu  cầu  quản lý…như: thuốc nhu m,ộ  s n,ơ  dầu nh n,ờ  cúc áo, chỉ may…

+  Nhiên  li uệ   là  những  thứ  dùng để  tạo  nhi tệ   năng như  than  đá,  than  bùn, củi,  xăng,  d u…Nhiênầ   li uệ   trong  các  doanh  nghiệp  thực  ch tấ   là  một  loại  NVL phụ, tuy nhiên nó đượ  tách ra thành lo ic ạ  riêng vì việc sản xu tấ  và tiêu dùng nhiên liệu chiếm  một  tỷ  trọng  l nớ   và  đóng  vai  trò  quan  trọng  trong  nền  kinh  tế  quốc dân.  Nhiên  liệu  cũng có yêu c uầ  và kỹ thuật quản lý hoàn toàn khác v iớ  các lo iạ  VLP thông thường

+ Phụ tùng thay th :ế  là loại v tậ  tư được sử dụng cho ho tạ  động sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ

+ Vật li uệ  khác: là các loại vật li uệ  đăc chủng của từng doanh nghiệp hoặc phế liệu thu hồi

Ngoài  cách  phân  lo iạ   trên,  các  doanh  nghi pệ   cũng  có  thể  lựa  chọn  một trong  hai  cách  sau  để  phân  lo iạ   NVL  cho  phù  hợp  v iớ   đ cặ   đi mể   riêng  của doanh nghiệp mình

 Căn cứ vào m cụ  đích, công dụng của NVL:

+ Nguyên vật liệu trực tiếp: là nh ngữ  NVL đượ  dùng trực tiếp cho sản xuất chế ctạo sản phẩm

+ Nguyên vật liệu sử dụng cho m cụ  đích khác, nh :ư  phục vụ công tác qu nả  lý ở các phân xưởng, t ,ổ  đội sản xu t,ấ  cho công tác bán hàng, qu nả  lý doanh nghiệp

 Căn cứ vào ngu nồ  hình thành NVL chia thành:

+ Nguyên vật liệu nhập từ bên ngoài: Do mua ngoài, nhận v nố  góp liên doanh, nhận bi uế  tăng…

chẽ và thống  nh tấ  các loại  NVL  ở  các bộ  phận khác nhau,  đặc  bi tệ  là  phục  vụ cho yêu cầu xử lý

thông  tin  trên  máy tính  thì  các  doanh  nghiệp  phải  tiếp  tục  chi  ti tế   và  hình  thành nên  “sổ  danh  điểm  vật  li u”.ệ   Sổ  này  xác  định  thống  nh tấ   tên  gọi,  ký  mã  hi u,ệ  quy cách,  đ nơ  vị tính, giá h chạ  toán của t ngừ  danh điểm.

1.2.2 iá nguyên vật liệu

Đánh giá NVL là việc sử d ngụ  thướ  đo tiền t  c ệ biểu hi nệ  giá trị c aủ  chúng theo nh ngữ  nguyên tắc nh tấ  đ nh,ị  đảm b oả  yêu c uầ  chân thực, thống nhất

1.2.2.1 Nguyên tắc chung

­ NVL đư cợ  tính theo giá gốc

­ Giá g cố  nguyên vật liệu bao g mồ  chi phí mua, chi phí chế bi n vàế  các chi phí  liên quan trực ti pế  khác phát sinh để có được NVL ở đ aị  đi mể  và tr ngạ  thái hiện tại

­ NVL  ph iả   đượ   tính  toán  và  ph nc ả   ánh  theo  giá  vốn  thực  tế,  t cứ   là  khi nhập kho ph iả  tính theo giá vốn thực tế nhập kho, khi xu tấ  kho xác đ nhị  giá vốn thực tế theo phư ngơ  pháp quy định

d ngụ  cho các  đ i ố tượ  không chịu thuế GTGT theo phng ươ  pháp khấu trừ, hoặc ng

sử dụng cho mục đích phúc l i,ợ  các dự án…)

­ Chi phí thu mua là các kh anỏ  chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo qu nả  trong quá trình  mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực ti pế  đến vi cệ  mua NVL và giá trị hao h tụ  trong định mức.

­ Thuế  (không  đượ   hoàn  l i)c ạ   là  giá  trị  thuế  Nhập  khẩu  (v iớ   hàng  hóa  nhập khẩu  từ  nướ   ngoài)  ho cc ặ   giá  trị  thuế  Tiêu  thụ  đặc  biệt  (v iớ   hàng  hóa  bị  đánh thuế thiêu thụ đặc biệt)

­ CK thươ  mại, Gi mng ả  giá hàng mua: Các khoản chiết kh uấ  thương m i ạ và gi mả  giá  hàng  mua  do  hàng  mua  không  đúng  quy  cách,  phẩm  ch tấ   được  trừ  (­)  kh iỏ  chi phí mua

Giá thực tế của vật liệu tự chế biến: Trị giá vốn thực tế nh pậ  kho là giá thành sản xuất ra NVL cộng (+) chi phí vận chuyển (n uế  có)

Giá thực tế của vật li uệ  thuê ngoài gia công chế biến: Trị giá vốn thực tế nhập kho là trị giá vốn thực tế của vật liệu xu tấ  kho thuê ngoài gia công chế biến cộng (+)  chi phí phải trả cho người nh nậ  gia công chế biến c ngộ  (+) các chi phí vận chuyển bốc  dỡ khi giao nhận

Giá thực tế của vật li uệ  được cấp: Trị giá vốn thực tế của v tậ  tư nh pậ  kho 

NVL t nồ  đ uầ  kì + nhập trong kì =NVL tồn cu iố  kì +NVL xu tấ  trong kì

Nguyên  vật  li uệ   đượ   thu  mua  và  nh pc ậ   kho  thườ   là  từ  nhiều  ngu nng ồ  khác  nhau, do v yậ  giá vốn thực tế của từng lần, t ngừ  đợt nh pậ  kho là khác nhau. 

Vì vậy, khi  xuất kho v tậ  tư tùy thu cộ  vào đ cặ  điểm ho tạ  đ ng,ộ  yêu cầu, trình độ 

qu nả   lý  và  điều  kiện  trang  bị  phươ   tiện  kỹ  thu tng ậ   tính  toán  ở  từng  doanh nghi pệ   là  lựa  chọn  một  trong các phư ngơ  pháp sau để xác định trị giá vốn thực tế của v tậ  tư xuất kho:

­ Phươ  pháp bình quân gia quyềnng

­ Phươ  pháp giá thực tế đích danhng

­ Phươ  pháp FIFOng

­ Phươ  pháp LIFOng

1.2.2.3.1 Ph ươ  pháp giá th c ng ự  tế đích danh

Theo  phươ   pháp  này  NVL  đng ượ   xác  định  theo  từng  loại  hay  t ngc ừ   lô  hàng 

và  được  giữ  nguyên  từ  lúc  mua  vào  cho  t iớ   lúc  xuất  kho.  V tậ   tư  thu cộ   lô  nào, theo giá nào thì khi xuất sẽ tính theo giá đó

Có  thể  nói  đây  là phương  pháp  lý  tưởng  nh tấ ,  giá  trị  NVL  t nồ   kho  được phản  ánh đúng theo giá trị thực tế c aủ  nó, đồng th i ờ phươ  pháp này tuân thủ ngtheo nguyên t cắ  phù hợp của h chạ  toán kế toán: chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực t ế  Giá  trị của NVL xu tấ  dùng cho sản xu tấ  phù hợp v iớ  giá trị c aủ  thành 

ph mẩ  mà nó tạo ra (do đó nó phù hợp với doanh thu từ vi cệ  tiêu thụ thành ph mẩ  này).  H nơ   n a,ữ   giá  trị  của NVL t nồ  kho được ph nả  ánh đúng theo giá trị thực tế 

c aủ  nó

M cặ  dù v yậ  đây l iạ  là phươ  pháp đòi hỏi nh ngng ữ  điều ki nệ  áp dụng rất khắt khe trong việc qu n lý và phân lô sả ản ph m.ẩ  Chính vì v yậ  mà các doanh nghiệp r tấ  khó có  thể áp d ngụ  phươ  pháp này n ung ế  như không có một bộ máy qu nả  lý tốt

Phươ  pháp này thng ươ  đng ượ  áp dụng ở các doanh nghi pc ệ  có ít chủng loại NVL, giá  trị  của  mỗi  loại  lớn,  dễ  phân  biệt  gi aữ   các  chủng  loại  v iớ   nhau.  Khi 

áp  dụng  phương pháp này thì v nấ  đề về bảo qu n,ả  phân lô, bố trí từng m tặ  hàng, 

t ng lôừ  ở đâu  doanh  nghiêp  ph iả   theo  dõi  thườ   xuyên,  đ yng ầ   đ ủ   Bên  c nhạ   đó doanh nghiệp phải ch pấ  hành nghiêm ch nhỉ  và theo dõi thời hạn bảo quản

1.2.2.3.2 Ph ươ  pháp FIFO ng

Phươ   pháp  này  giả  thiết  r ngng ằ   NVL  nào  nh pậ   vào  kho  trước  sẽ  được xuất ra trước, xuất hết s  ố nhập trước r iồ  đến s  ố nh pậ  sau theo giá thực tế của số hàng xuất ra.  Nói  cách  khác,  giá  thực  tế  của  số  hàng  nh pậ   trước  sẽ  đựơ   dùng clàm giá để tính giá  thực tế của số hàng xu t trấ ướ  và do v yc ậ  giá thực tế của số 

v tậ  tư tồn cu i kìố  sẽ là giá thực tế của số hàng mua vào sau

u

Ư   đi mể   c aủ   phươ   pháp  này  là  nó  g nng ầ   đúng  với  luồng  xuất  nh pậ   hàng trong  thực t ế  Trong trường hợp v tậ  tư được qu nả  lý theo đúng hình thức nh pậ  trước xuất  trư c,ớ   phươ   pháp  này sẽ  g nng ầ   đúng  v iớ   giá  thực  tế  đích  danh.  Do 

đó sẽ ph nả  ánh  tươ  đ ing ố  chính xác giá trị v tậ  tư xu tấ  kho và tồn kho. H nơ  n a,ữ  giá trị v tậ  tư cu iố  kì  chính  là  giá  trị  hàng  mua  vào  sau  cùng  nên  nó  được  ph nả  

ánh  g nầ   đúng  v iớ   giá  trị  trư ng.ờ   Do  đó  phươ   pháp  này  cung  cấp  m tng ộ   giá  trị 

h pợ  lý về giá trị hàng tồn kho  cuối k ỳ  Phươ  pháp này thích hợp v ing ớ  điều ki nệ  hàng tồn kho luân chuyển nhanh

Tuy nhiên khi áp d ngụ  phươ  pháp này, chi phí sẽ có mức trễ h nng ơ  so v iớ  giá thị  trư ng.ờ  Ví dụ như khi giá thị trường gi m,ả  chí phi trong kì sẽ có xu hướ  ngtăng lên.  Nh ngư  trong trường h pợ  giá trị trên thị trườ  tăng, giá thành trong kì sẽ ngkhông tươ  thích v ing ớ  giá thị trường.

Phươ  pháp này thng ườ  đng ượ  áp dụng trong những doanh nghi pc ệ  có ít chủng loại  NVL hay là có ít danh điểm. Số lần nh pậ  NVL trong kì ít

tư  m iớ   được  thu  mua vào ngày g nầ  đó. Đi uề  này d nẫ  đến việc kế toán s  ẽ cung cấp nh ngữ  thông tin đầy  đủ và chính xác h nơ  về thu nhập của doanh nghi pệ  trong 

kì. Phươ  pháp này đặc biệt  đúng trong th ing ờ  kì l mạ  phát

Thuế là nguyên nhân làm cho phươ  pháp này đng ượ  áp dụng phổ bi n.c ế  Khi giá 

cả thị trư ngờ  có xu hướ  tăng lên, phng ươ  pháp này sẽ giúp cho doanh nghiệp nggiảm  được số thu  ế thu nh pậ  mà doanh nghiệp phải n p choộ  nhà nước. B i vì giáở  của v tậ   tư  mua  vào  sau  cùng  thườ   cao  h nng ơ   giá  của  v tậ   tư  được  nh pậ   vào 

trướ  tiên, sẽ được  tính vào giá v nc ố  hàng bán c aủ  các khoản doanh thu hiện t i.ạ  

Đi uề  này sẽ làm cho giá  v n ố hàng bán tăng, d nẫ  đến lợi nhuận gi m, làmả  cho thuế thu nhập doanh nghiệp phải  nộp giảm

M tộ   uư  điểm nữa c aủ  phươ  pháp LIFO là nó cải thi nng ệ  dòng ti nề  luân chuyển.Tuy nhiên đây cũng là phươ  pháp có rất nhiều ng nhược đi mể  nh : phư ươ  ngpháp  này bỏ qua việc nhập xuất v t t  trong thậ ư ực tế. V t t  trong kìậ ư  được qu nả  

lý g n nhầ ư  theo  kiểu  nh pậ   trước  xu tấ   trướ   Nh ngc ư   phươ   pháp  này  lại  giả ngđịnh rằng v tậ  tư được qu nả  lý theo kiểu nhập sau xu tấ  trước

H nơ  nữa, v iớ  phươ  pháp này chi phí qu nng ả  lý NVL tồn kho của doanh nghi pệ  có thể  cao vì ph iả  mua thêm v tậ  tư nh mằ  tính vào giá v nố  hàng bán nh ngữ  chí phí mới nhất  v iớ  giá cao. Đi uề  này trái ngược v iớ  xu hướng qu nả  lý NVL m tộ  cách hiệu quả, giảm  tối thi uể  lượ  NVL (hàng tồn kho) nhằm cắt gi mng ả  chi phí qu nả  

lý NVL

Phươ   pháp  này  d nng ẫ   đến  thu  nhập  thuần  của  doanh  nghiệp  gi mả   trong điều  kiện l mạ  phát. Các  nhà  qu nả   lý trong  doanh nghi pệ   dườ   như  thích  vi cng ệ  báo cáo lãi  thu nầ  tăng h nơ  là thấy việc thu  ế phải nộp gi mả  đi. Lý do c a đi uủ ề  này 

là các nhà quản  lý trong doanh nghiệp sợ r ngằ  các nhà đ uầ  tư  sẽ nhầm về khả năng sinh lãi, khả năng  thu hồi v nố  đ uầ  tư của h ọ  Đi uề  này có thể d nẫ  đ nế  giá 

cổ phiếu c aủ  công ty trên thị trư ngờ  có thể bị gi mả  sút. M tộ  nhượ  đi mc ể  khác đó 

là giá trị NVL trên B ngả  cân đối  kế toán có thể bị ph nả  ánh th pấ  h nơ  so v iớ  giá trị  thực  tế  c aủ   nó.  B i,ở   theo  phươ   pháp này giá trị NVL sẽ bao g mng ồ  giá của những v tậ  tư được nh pậ  vào đ uầ  tiên v iớ  giá  th pấ  h nơ  so v iớ  giá hiện th i.ờ  Đi uề  này làm cho v nố  l uư  động của doanh nghiệp thấp  h nơ   so  v iớ   giá  thực  tế  NVL (hàng tồn kho) d nẫ  đến khả năng thanh toán của doanh nghi pệ  đượ  nhìn nh nc ậ  là kém h nơ  so với khả năng thực tế

Phươ  pháp này đng ượ  áp dụng ở các doanh nghi pc ệ  có ít chủng loại NVL, số lần nh pậ  ít, v tậ  tư không có thời hạn bảo quản

1.2.2.3.4 Ph ươ  pháp bình quân gia quy n ng ề

Theo  phươ   pháp  này  giá  trị  NVL  xu tng ấ   đượ   xác  đ nhc ị   trên  cơ  sở  bình quân  hoá giá trị của tất cả NVL nh pậ  kho trong kì và t nồ  đ uầ  kì. Phươ  pháp này ng

đượ  áp dụng theo t ngc ừ  danh điểm hoặc cho nhi uề  danh điểm

+  Khi áp dụng cho t ngừ  danh đi m,ể  có 3 ki uể  bình quân:

­ Bình quân cu iố  kì trước

­ Bình quân cả kì dự trữ

­ Bình quân sau mỗi lần nh pậ  (bình quân liên hoàn)

+ Khi áp dụng cho nhi uề  danh đi m:ể  phươ  pháp bình quân chính là ng

phươ  pháp hệ số giá (giá h chng ạ  toán)

Cách tính c aủ  phươ  pháp này cụ thể như sau:ng

Phương      pháp      bình      quân          t n      đ uồ       kìầ    :

Phương      pháp      bình      quân          cả      kì      d  ự      tr  ữ   :  

Giá trị th c ự  tế c a ủ  NVL xu t ấ  kho  =  SL NVL xu t ấ  * giá đvbq cả kì dự trữ

Phương

      pháp      bình      quân          sau      mỗ   i     l  ầ  n     nh    pậ      (bình      quân      liên      hoàn):   

Theo phươ  pháp này cứ sau mỗi lần nh png ậ  hàng, kế toán l iạ  xác định l iạ  giá 

đ nơ   vị bình quân. Phươ  pháp này có độ chính xác cao tuy nhiên lại tốn nhi ung ề  công sức tính toán

Phương

      pháp      giá      h ch ạ     toán   

Khi sủ d ngụ  các phươ  pháp bình quân ở trên, đến cu ing ố  kì m iớ  có đủ thông tin  về tổng số lư ngợ  cũng như giá trị v tậ  tư nhập trong kì nên m iớ  tính đượ  giá cthực  tế  bình quân c aủ  đ nơ  vị cũng như của tổng số v tậ  tư sản ph mẩ  hàng hoá 

xu tấ  dùng trong  kì. Để  khắc  ph cụ   nhượ   đi mc ể  này các  doanh  nghi pệ   có  thể  sử 

d ngụ  phươ  pháp giá h chng ạ  toán

Phươ   pháp  giá  h chng ạ   toán  là:  việc  hạch  toán  chi  tiết  nhập,  xuất  v tậ   tư 

đựơ  sử d ngc ụ  theo đ nơ  giá cố đ nh.ị  Giá đó g iọ  là giá h chạ  toán. Cu iố  kì ti nế  hành điều chỉnh  giá h chạ  toán theo giá thực t ế  Giá h chạ  toán chỉ có giá trị trong h chạ  toán chi tiết,  không có giá trị trong h chạ  toán tổng h p.ợ  Giá h chạ  toán chỉ được sử dụng tạm th iờ  và thư ngờ  đượ  quy ước xấp xỉ v ic ớ  giá thực tế,  nổ  định trong m tộ  niên độ kế toán. Khi  đó, ta có:

Giá HT c a ủ  v t ậ  tư xu t ấ  kho trong kì = SL v t ậ  tư xu t ấ  kho trong kì * giá HT

Cu iố  kì ti nế  hành điều ch nhỉ  giá HT như sau:

Trị giá th c ự  tế c a ủ  v t ậ  tư xu t ấ  trong kì = SL v t ậ  tư xu t ấ  * đ n ơ  giá HT * Hệ số 

giá

Phươ  pháp giá h chng ạ  toán thực ch tấ  là phươ  pháp giá thực tế bình quân cả ng

kì  dự trữ. Bao giờ hai phươ  pháp này cũng phải cho một kết quả tính toán giống ngnhau.  Trừ  trường  h pợ   để  đ nơ   giản  doanh  nghi pệ   thườ   tính  hệ  số  giá  chung ngcho  nhiều  chủng  loại  v tậ   tư  thu cộ   cùng  m tộ   nhóm,  loại  v tậ   tư  (  Ví  dụ:  hệ  số giá của vật liệu  chính, vật liệu ph ụ  ). Trong khi đó, giá thực tế bình quân cả kì 

dự trữ thư ngờ  tính riêng cho từng chủng loại v tậ  t ư

Các phươ  pháp giá bình quân thường ng được nhi uề  doanh nghi pệ  áp d ngụ  

do nó đ nơ  giản, dễ làm không mang tính áp đ tặ  chi phí cho t ngừ  đ iố  tượng cụ thể như một  số phươ  pháp h chng ạ  toán NVL khác. H nơ  nữa, nh ngữ  ngườ  áp d ngi ụ  

phươ  pháp  này đều cho r ngng ằ  trên thực tế các doanh nghi pệ  đ uề  không thể đo lường  m tộ   cách  chính xác về quá trình l uư  chuyển của v t tậ ư nhập xuất trong kì. 

Do  v yậ   nên  xác  định  giá tr  ị thực  t  ế NVL xu tấ   dùng theo  phươ   pháp  giá bình ngquân. Do đó đây là phươ   pháp có ý nghĩa về mặt thực tế h nng ơ  là cơ sở lý lu n,ậ  chính  xác  và  dễ  áp  dụng  nhất  trong  thực  t ế   Đặc  bi tệ   là  đối  v iớ   các  doanh nghiệp bao g mồ  các loại v tậ  tư có tính đ ngồ  đ u,ề  không khác nhau về bản chất

Phươ   pháp  này  đã  khắc  ph cng ụ   được  tất  cả  các  nhượ   điểm  c ac ủ   phươ  ngpháp  FIFO  và LIFO về  điều ki nệ   áp  d ng.ụ   Phương pháp  này  thường được áp 

d ng choụ  các  doanh  nghi pệ   có  ít  chủng  loại  v tậ   t ,ư   số  lần  nhập,  xuất  nhiều hoặc  số  lần  nh pậ   ít  nh ngư  số lượng mỗi lần nhập nhi u.ề  Phươ  pháp phù hợp ngvới doanh nghiệp sử dụng  kế toán máy

1.3 M cụ   tiêu,  nguyên  tắc  tổ  chức  công  tác  kế  toán  NVL  trong  các 

doanh nghiệp sản xuất

1.3.1 Mục tiêu của công tác kế toán nguyên vật liệu:

Trong hệ th ngố  các công tác quản lý của doanh nghiệp, h chạ  toán kế toán 

có  ch cứ  năng thông tin và kiểm tra về tài sản của doanh nghi p.ệ  Công tác kế toán NVL là một bộ phận c aủ  công tác kế toán của một doanh nghi p,ệ  do đó nó có ch cứ  năng thông tin và kiểm tra về tình hình NVL của doanh nghi p.ệ  Do đó, công tác kế toán NVL tại  các doanh nghiệp sản xuất cũng c nầ  đ tạ  được một số m cụ  tiêu cụ thể sau đây:

Cung  c pấ   đ yầ   đủ,  kịp  th i,ờ   đáng  tin  cậy  nh ngữ   thông  tin  cần  thi tế  

để  quản trị nhập  mua NVL, NVL tồn  kho, NVL  xu tấ  kho…,  trong  mối  quan hệ 

v iớ  các ngu nồ  hình thành NVL. Cụ thể là các thông tin liên quan đến số lượng, giá phí của vật  tư nhập kho, xuất kho, tồn kho theo từng kho, từng qu yầ  hàng, từng 

c aử   hàng.  Các  thông tin này có  nhả  hưởng l nớ  đ nế  các quy tế  đ nh,ị  các chính sách liên quan đến NVL  c aủ  ban lãnh đ oạ  công ty nh mằ  đảm bảo NVL cho tiến trình sản xuất kinh doanh của  doanh nghi p,ệ  góp ph nầ  nâng cao hiệu quả qu nả  lý và sử dụng h pợ  lý NVL, khai thác t tố  các đ cặ  tính của NVL của doanh nghi p…ệ

Cung  c pấ   thông  tin  cần  thi tế   để  ghi  các  chỉ  tiêu  trên  báo  cáo  tài chính  liên quan đến NVL ( là một bộ phận c aủ  hàng tồn kho) như chỉ tiêu hàng t nồ  

kho trên  bảng c n đầ ối kế toán và một s  ố ch  tiêu chiỉ  ti t hàng t n kho trênế ồ  thuy tế  minh báo cáo  tài chính. Nh  đãƣ  nói ở trên, NVL là một b  ộ phận c aủ  TSLĐ trong doanh nghi p.ệ  Đối

v iớ  các doanh nghiệp sản xu tấ  thì NVL thường chiến tỷ trọng lớn trong t ngổ  tài sản  l uư   đ ngộ   nói  chung  và  hàng  t nồ   kho  nói  riêng,  nên  giá  trị  c aủ   NVL  có  nhả  hưởng  đáng kể đến kết c uấ  tài sản của một doanh nghi pệ  trên b ngả  cân đối kế toán. Giá trị  NVL còn  nhả  hưở  đến chỉ tiêu vòng quay vốn l ung ư  đ ngộ  mà qua chỉ tiêu này các đối  tư ngợ  quan tâm đ nế  tình hình tài chính của doanh nghi pệ  có thể đánh giá được khả  năng ho tạ  động của doanh nghi pệ  thông.

Cung  c pấ   đ yầ   đủ  các  chứng  từ  hợp  lý  hợp  lệ  để  xác  đ nhị   chi  phí NVL  c aủ   quá  trình  sản  xu t,ấ   các  kho nả   giá  v nố   hàng  bán  liên  quan  đến  NVL. 

Tr ngọ  giá trị  thành phẩm c aủ  các doanh nghiệp sản xu tấ  thì NVL thường chiếm một  tỷ  tr ngọ   khá  l n,ớ   do  đó  NVL  nhả   hướng  rất  nhi uề   đ nế   các  kho nả   chi  phí 

th cự  phát sinh của doanh  nghi p.ệ  Để có thể đ a cácư  kho n chiả  phí này vào chi phí sản xuất trong kỳ thì yêu cầu  về  chứng  từ  đ yầ   đủ  h pợ   lý  hợp  lệ  là  rất  quan 

tr ng.ọ  Các kho nả  chi phí này sẽ ảnh hưởng trực ti pế  đến khoản lợi nhuận trong 

kỳ  của  doanh  nghi pệ   và  các  chi  tiêu  trên  báo  cáo  kết  quả  kinh  doanh.  Do  đó, 

m cụ   tiêu  cung  c pấ   đ yầ   đủ  các  chứng  từ  h pợ   lý  hợp lệ là một m cụ  tiêu thường trực c aủ  công tác kế toán NVL. Đ tạ  được m cụ  tiêu này, doanh nghi pệ  có thể ph nả  ánh chính xác chi  phí NVL phát sinh trong kỳ của doanh  nghi pệ  mình vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ

1.3.2 Nguyên tắc của tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu

Để quá trình h chạ  toán NVL đ tạ  đượ  các m cc ụ  tiêu như trên và đảm bảo việc  cung c p cácấ  thông tin k  toán liên quan đ nế ế  NVL đượ  chính xác, kịp thời, cquá trình  tổ  ch cứ   công  tác  kế  toán  NVL  t iạ   các  doanh  nghiệp  sản  xuất  ph iả  tuân thủ một số nguyên tắc sau:

   @           Nguyên           t c           th ng ắ ố         nh t:   ấ         Bi uể   hi nệ   c aủ   nguyên  t cắ   này  trong  h chạ  toán NVL đư cợ  thể hi nệ  ở m tộ  số đi mể  nh :ư

­ Kế toán NVL ph iả  căn cứ vào chế độ chứng từ kế toán để lựa ch nọ  và sử dụng chứng từ nhập, xuất kho NVL

­ Kế toán NVL ph iả  căn cứ vào chế độ sổ kế toán để chọn sổ kế toán chi tiết, sổ  kế  toán  tổng  hợp  NVL  theo  đúng  nh ngữ   quy  định  của  chế  độ  song  mà vẫn  phù  hợp  v iớ   đ cặ   đi mể   riêng  c aủ   quá  trình  sản  xuất  kinh  doanh  của  doanh nghi pệ  mình cũng  như nh ngữ  đặc đi mể  riêng c aủ  các loại NVL của doanh nghiệp

­ Kế toán NVL ph iả  căn cứ vào chế độ tài kho nả  để ch nọ  tài khoản c pấ  1 và cấp  2 thích hợp. Việc s  ử d ngụ  các TK c pấ  1 và c pấ  2 theo đúng chế độ đảm b oả  

tính thống  nh tấ  trong quá trình h chạ  toán cũng nhƣ lên các báo cáo tài chính và các báo cáo khác

liên quan đ nế  các cơ quan ch cứ  năng (như các cơ quan thu ,ế  cơ quan tài chính, 

cơ quan tín d ng…)ụ

   @       Nguyên       t c       thíc ắ       h     ứ       ng:    

­ Kế toán NVL cần phải d aự  vào đ cặ  điểm NVL của doanh nghi pệ   và tính chất  sản  xuất  kinh  doanh  của  doanh  nghi pệ   mình  để  ch nọ   phươ   pháp  h chng ạ  toán chi tiết  NVL cũng như quy định chi ti tế  các tài kho nả  NVL (tài khoản mẹ và các tài khoản chi  ti t)ế  và lựa ch nọ  phươ  pháp tính giá xu tng ấ  thích hợp. Vi cệ  căn 

cứ  vào  các  đ cặ   điểm  riêng bi tệ  liên  quan đ nế   NVL và  tính chất kinh doanh  của doanh nghi pệ  mình giúp kế  toán NVL có thể nâng cao được hiệu quả công vi c,ệ  phát huy được những thuận l iợ  và  hạn  chế  được  những  bất  l iợ   trong  quá  trình 

h chạ   tóan  NVL  mà  v nẫ   tuân  thủ  đúng  nh ngữ  quy định của chế độ kế toán hi nệ  hành.  Đồng  th iờ   nguyên  t cắ   này giúp  công  tác kế toán NVL có thể phối hợp t tố  

h nơ  v iớ  các ph nầ  hành kế toán khác (đặc bi tệ  là  kế toán chi phí sản xu tấ  và xác 

đ nhị  giá thành sản phẩm) về m tặ  liên k tế  thông tin

­ Kế toán NVL cần d aự  vào đ cặ  điểm c aủ  các đ iố  tượng h chạ  toán chi phí 

­ Hóa đ nơ  dịch vụ, v nậ  đ nơ