Bài viết đề cập tới vấn đề tổ chức không gian nội thất trong trường mầm non theo phương pháp giáo dục mới ở các trường tư thục tại Việt Nam. Từ đó đưa ra định hướng trong phương pháp tiếp cận thiết kế nội thất trường mầm non (tổ chức không gian, đồ đạc, màu sắc, trang thiết bị,…) để phù hợp với phương pháp giáo dục mới.
Trang 174 T„P CHŠ KHOA H“C KI¦N TR”C - XŸY D¼NG
KHOA H“C & C«NG NGHª
Tổ chức không gian nội thất theo phương pháp giáo dục mới ở các trường mầm non tư thục tại Việt Nam
The organization of interior space of private Vietnamese kindergardens which are pursuing a new teaching method
Trần Phương Thảo, Nguyễn Thanh Hiền, Thiều Minh Tuấn
Tóm tắt Báo cáo đề cập tới vấn đề tổ chức không
gian nội thất trong trường mầm non theo
phương pháp giáo dục mới ở các trường tư
thục tại Việt Nam Từ đó đưa ra định hướng
trong phương pháp tiếp cận thiết kế nội
thất trường mầm non (tổ chức không gian,
đồ đạc, màu sắc, trang thiết bị,…) để phù
hợp với phương pháp giáo dục mới.
Từ khóa: trường mầm non, phương pháp giáo
dục, thiết kế nội thất
Abstract
This report concerns the organization of interior
space of private Vietnamese kindergardens which
are pursuing a new teaching method, thus,
proposes orientational methods for designing
the interior space of kindergartens (space
organization, furniture, color, appliances, )
so that they are suitable for the new teaching
method.
Key words: kindergarten, educational method,
interior design
Trần Phương Thảo
ĐT: 01213278997
Email: tranphuongthao318@gmail.com
Ngày nhận bài: 20/6/2018
Ngày sửa bài: 27/6/2018
Ngày duyệt đăng: 29/6/2018
1 Mở đầu
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên, cũng là bậc học rất quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tư duy sau này của trẻ nhỏ Cùng với sự phát triển của kinh tế, tại Việt Nam, phương pháp giáo dục mầm non đang được đổi mới
và cập nhật theo xu hướng tiến tiến trên thế giới Hầu hết các trường mầm non tư thục tại Việt Nam hiện nay đã từng bước áp dụng những phương pháp giáo dục mới, đề cao sự phát triển tư duy cá nhân cho trẻ nhỏ Sự đầu tư cho cơ sở vật chất của các trường mầm non ngày một nâng cao, tuy nhiên thiết kế nội thất trong trường mầm non hầu hết chưa được chú trọng tương ứng và chưa bắt kịp với đổi mới giáo dục mầm non Vì vậy cần có nghiên cứu tìm tòi phương pháp tiếp cận
và đổi mới trong thiết kế nội thất trường mầm non để đáp ứng việc nâng cao chất lượng dạy và học
2 Phân loại phương pháp giáo dục
- Phương pháp giáo dục truyền thống: là phương pháp giáo dục đã có ở Việt Nam từ trước đến nay và thường được áp dụng vào trong các trường mầm non công lập
- Phương pháp giáo dục hiện đại: các phương pháp giáo dục hiện đại ở Việt Nam trong thời gian gần đây đang được tiếp cận theo xu hướng của các phương pháp giáo dục trên thế giới, điển hình như 4 phương pháp tiếp cận giáo dục mầm non nổi bật được áp dụng phổ biến: Montessori, Glenn Doman, STEAM, Reggio Emilia
Bảng 1: Sự khác nhau giữa phương pháp giáo dục truyền thống và phương pháp giáo dục hiện đại
Phương pháp giáo dục truyền thống Phương pháp giáo dục hiện đại
Trong mỗi bài học chỉ phát triển được một số yêu cầu nhất định Tập trung hướng tới sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ Hướng dẫn giảng dạy cả nhóm Hướng dẫn dạy cho từng trẻ nhỏ Lớp học cùng độ tuổi Lớp học gồm có nhiều độ tuổi khác
nhau Giáo viên tự đặt tốc độ giảng dạy do
nhà trường đề ra Giáo viên và trẻ tự do trao đổi Trẻ được tự do làm việc theo khả năng của
mình Hầu hết việc giảng dạy do giáo viên
thực hiện Trẻ được khuyến khích tự học, phát triển tư duy Giáo viên có vai trò đặc biệt trong lớp
học Giáo viên có vai trò không quá nổi bật trong lớp, có vai trò hộ trợ trẻ trong
việc phát triển toàn diện về các mặt Trẻ là người tham gia thụ động trong
lớp học Trẻ được tham gia tích cực các hoạt động trong học tập và khuyến khích sự
sáng tạo, tìm tòi, tò mò của trẻ
Giáo viên thực hiện kỉ luật với những trẻ vi phạm kỉ luật hoặc một số hình thức nhẹ với những trẻ không hoàn thành bài
Môi trường và phương pháp khuyến khích trẻ tự kỉ luật
Trang 2S¬ 31 - 2018
Sơ đồ dây chuyền chức năng cơ bản trong nhóm trẻ
- Các không gian được khuyến khích bố trí độc lập
- Các không gian chức năng thường được thiết kế đơn lẻ
và không liên quan tới nhau, không bổ trợ về mặt thẩm mĩ,
trang trí decor
Đề xuất sơ đồ dây chuyển chức năng mới trong nhóm trẻ
- Kết hợp các không gian một các linh hoạt theo xu hướng thực tế hiện nay
- Các không gian phụ trợ như kho đồ chơi đồ dùng, hiên chơi nên được kết hợp như một thành phần của không gian chính để tạo ra điểm nhấn
- Đối với không gian như sảnh và đón nhận trẻ nên kết hợp với nhau
- Phòng cách ly nên được bố trí trong không gian phòng ngủ nhờ các vách hoặc đồ đạc để ngăn chia
Hình 1 Đề xuất tổ chức không gian nhóm trẻ (1-3 tuổi)
Sơ đồ dây chuyền chức năng cơ bản trong nhóm mẫu
giáo:
- Các không gian được khuyến khích bố trí độc lập
- Các không gian chức năng thường được thiết kế đơn lẻ
và không liên quan tới nhau, không bổ trợ về mặt thẩm mĩ,
trang trí decor
Đề xuất sơ đồ dây chuyền chức năng mới trong nhóm mẫu giáo:
- Kết hợp các không gian một các linh hoạt theo xu hướng thực tế hiện nay
- Các không gian phụ trợ như kho đồ chơi đồ dùng, hiên chơi, phòng ăn nên được kết hợp như một thành phần của không gian chính để tạo ra điểm nhấn
- Phòng ngủ nên kết hợp một cách linh hoạt với không gian hoạt động chính vì ở độ tuổi này, trẻ nhỏ đã đi vào nề nếp
- Phòng cách ly nên được bố trí trong không gian phòng ngủ nhờ các vách hoặc đồ đạc để ngăn chia
Hình 2 Đề xuất tổ chức không gian nhóm mẫu giáo (3-5 tuổi)
ð
ð
Trang 376 T„P CHŠ KHOA H“C KI¦N TR”C - XŸY D¼NG
KHOA H“C & C«NG NGHª
3 Yêu cầu và giải pháp thiết kế nội thất trường mầm
non theo phương pháp giáo dục mới
a Yêu cầu thiết kế nội thất trường mầm non theo phương
pháp giáo dục mới
- Tổ chức không gian nội thất trong trường mầm non phải
đảm bảo được yêu cầu về công năng và dây chuyền làm
việc hiệu quả và các yêu cầu về tiêu chuẩn thiết kế Công
trình được áp dụng các giải pháp nội thất mới nhưng vẫn
phải đảm bảo được công nặng dạy và học vốn có Đồng thời,
công trình cũng phải tiếp cận được các phương pháp giáo
dục mới nhằm đẩy mạnh việc tư duy và học tập của trẻ nhỏ
Đảm bảo được yêu cầu học và làm việc tiện nghi cho người
sử dụng Chất lượng môi trường trong công trình cần đảm
bảo an toàn và sử dụng hiệu quả
b Giải pháp
b.1 Giải pháp về cơ cấu chức năng
• Nhóm nhà trẻ (1-3 tuổi)
• Nhóm trường mẫu giáo (3-5 tuổi)
b.2 Giải pháp về thiết kế nội thất
Áp dụng yếu tố mở và linh hoạt vào trong trường học cũng là điều không thể thiếu trong việc tổ chức không gian nội thất theo phương pháp giáo dục mới Trẻ không chỉ ngồi học mà còn học tại lớp, hoặc có thể có sự giao lưu giữa các lớp khác nhau, trẻ có thể chơi ngoài trời, ăn ngoài trời,…Vì vậy, để làm được điều này cần xóa bỏ ranh giới phân chia giữa các lớp học, giữa không gian trong và ngoài bằng cách
bố trí không gian mở với không gian linh hoạt Có thể sử dụng các vách ngăn di động hoặc bố trí đồ đạc nội thất giữa các không gian với nhau Điều này cũng phù hợp đối với các trường tự thục có diện tích nhỏ
Hình 3 Phương án bố trí vách ngăn di động (Trường Chuồn chuồn kim)
Hình 4 Sử dụng tủ đồ để phân chia không gian Hình 5 Đồ đạc linh hoạt
Trang 4S¬ 31 - 2018
Hình 6 Thiết kế sử dụng màu sắc 60-30-10 Hình 7 Thiết kế sử dụng kiểu kết hợp màu bổ sung
• Sử dụng vách ngăn di động
• Sử dụng đồ đạc linh hoạt
Sử dụng đồ nội thất như một vách ngăn giả lập để phân
chia không gian là một phương pháp còn khá mới Tuy nhiên
lại rất hữu dụng, nhất là trong không gian cần nhiều sự linh
hoạt như trường mầm non có diện tích nhỏ Đồng thời bàn
ghế modun ngày nay cũng có rất nhiều kiểu dáng, màu sắc
khác nhau, cách lắp ghép khác nhau Điều này càng mang
đến thêm cho trẻ nhỏ sự thích thú
b.3 Giải pháp về màu sắc và trang trí
Quy luật màu sắc 60 - 30 – 10
Trong một bố cục không gian nội thất, nên có 60% có
màu thuộc màu sắc chủ đạo Khoảng 30% không gian còn lại
(kể cả đồ nội thất) được sơn màu cấp 2 Khoảng 10% không
gian và đồ nội thất được trang hoàng bằng loại màu sống
động mang tính nhấn mạnh (có thể là màu nóng - xem thêm
tính chất màu sắc)
Màu sắc và trang trí trong các không gian cần có sự phối
hợp một cách hài hòa, đặc biệt không gian học và chơi của
trẻ cần được chú trọng vì ảnh hưởng tới sự thích nghi, tiếp
nhận, tạo sự hứng thú cho trẻ khi học và chơi Màu sắc có
thể phối theo nhiều cách, trong đó có các cách cơ bản sau:
Kết hợp màu bổ sung, kết hợp màu bộ 3, kết hợp màu hình
chữ nhật, kết hợp màu tương đồng
4 Kết luận
Thiết kế nội thất trong trường mầm non ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và tư duy của trẻ Đây là một vấn đề quan trọng sẽ còn được tiếp tục xây dựng trong thời kì hiện nay và tồn tại trong nhiều năm tới
Đề tài nghiên cứu nhằm đóng góp một số cơ sở khoa học
và đề ra các giải pháp thiết kế như giải pháp về công năng, giải pháp về nội thất./
T¿i lièu tham khÀo
1 TCVN 3907 : 2011 (Xuất bản lần 2) “Trường Mầm Non – Yêu Cầu Thiết Kế
2 Nguyễn Việt Châu, Nguyễn Hồng Thục, Kiến trúc công trình công cộng (Tập 1).
3 Nguyễn Văn Đỉnh, Thực trạng quy hoạch – kiến trúc nhà trẻ, mẫu giáo, trường mầm non ở Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế, Tạp chí Kiến trúc số 05-2016.
4 Luận văn thạc sĩ, Tổ chức không gian kiến trúc trường mầm non theo phương pháp giáo dục Montessori tại Hà Nội và
Tổ chức không gian trường Mầm Non