Đồ án: Tính toán, thiết kế hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt cho KDC Mỹ Thạnh Hưng

Tính toán, thiết kế hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt cho KDC Mỹ Thạnh Hưng cung cấp nội dung chính như: Tổng quan về khu dân cư Mỹ Thạnh Hưng, tổng quan về nước thải sinh hoạt & các phương pháp xử lý nước thải sinh hoạt, đề xuất các công nghệ xử lý nước thải cho khu dân cư Mỹ Thạnh Hưng,...

L I C M  N Ờ Ả Ơ

Trong quá trình th c hi n, em đã nh n đự ệ ậ ược s  giúp đ  và  ng h  r t l n c a cácự ỡ ủ ộ ấ ớ ủ  

Th y, Cô, ngầ ười thân và b n bè. Đó là đ ng l c r t l n giúp em hoàn thành t t Chuyênạ ộ ự ấ ớ ố  

đ  k  thu t t t nghi p. L i đ u tiên, em xin bày t  lòng bi t  n sâu s c đ n Th yề ỹ ậ ố ệ ờ ầ ỏ ế ơ ắ ế ầ  

Tr nh Tr ng Nguy n đã t n tình hị ọ ễ ậ ướng d n, cung c p cho em nh ng ki n th c và kinhẫ ấ ữ ế ứ  nghi m quý báu trong quá trình th c hi n chuyên đ   ệ ự ệ ề

Em cũng xin g i l i cám  n đ n Ban giám hi u Trử ờ ơ ế ệ ường Đ i h c K  Thu t Côngạ ọ ỹ ậ  Ngh  TP HCM, Ban ch  nhi m Vi n Khoa H c  ng D ng, cùng t t c  các th y côệ ủ ệ ệ ọ Ứ ụ ấ ả ầ  trong khoa, đã t o đi u ki n đ  em hoàn thành t t chuyên đ  này. ạ ề ệ ể ố ề

Cu i cùng, không th  thi u đố ể ế ược là lòng bi t  n đ i v i gia đình, b n bè và nh ngế ơ ố ớ ạ ữ  

người thân yêu nh t đã đ ng viên tinh th n và giúp đ  em trong quá trình th c hi nấ ộ ầ ỡ ự ệ  chuyên đ  t t nghi p. Xin chân thành c m  n!ề ố ệ ả ơ

M C L C Ụ Ụ

DANH M C HÌNH  NH Ụ Ả

DANH M C B NG Ụ Ả

M  Đ U Ở Ầ

I Lý do ch n đ  tài:ọ ề

Môi trường và nh ng v n đ  liên quan đ n môi trữ ấ ề ế ường là đ  tài đề ược bàn lu n m tậ ộ  cách sâu s c trong k  ho ch phát tri n b n v ng c a b t k  qu c gia nào trên th  gi i.ắ ế ạ ể ề ữ ủ ấ ỳ ố ế ớ  Trái đ t ngôi nhà chung c a chúng ta đang b  đe d a b i s  suy thoái và c n ki t d nấ ủ ị ọ ở ự ạ ệ ầ  tài nguyên. Ngu n g c c a m i s  bi n đ i v  môi trồ ố ủ ọ ự ế ổ ề ường trên th  gi i ngày nay doế ớ  các ho t đ ng kinh t  ­ xã h i. Các ho t đ ng này, m t m t c i thi n ch t lạ ộ ế ộ ạ ộ ộ ặ ả ệ ấ ượng cu cộ  

s ng con ngố ười và môi trường, m t khác l i mang l i hàng lo t các v n đ  nh : Khanặ ạ ạ ạ ấ ề ư  

hi m, c n ki t tài nguyên thiên nhiên, ô nhi m và suy thoái ch t lế ạ ệ ễ ấ ượng môi trườ  ng

kh p n i trên th  gi i.ắ ơ ế ớ

 Trong giai đo n hi n nay, khi mà n n kinh t  c a nạ ệ ề ế ủ ước ta có nh ng bữ ước phát tri nể  

m nh m  và v ng ch c, đ i s ng c a ngạ ẽ ữ ắ ờ ố ủ ười dân ngày càng được nâng cao thì v n đấ ề môi trường và các đi u ki n v  sinh môi trề ệ ệ ường l i tr  nên c p thi t h n bao gi  h t.ạ ở ấ ế ơ ờ ế  Trong đó các v n đ  v  nấ ề ề ước được quan tâm nhi u h n c  Các bi n pháp đ  b o về ơ ả ệ ể ả ệ môi trường s ng, b o v  ngu n nố ả ệ ồ ước m t, nặ ước ng m không b  ô nhi m do các ho tầ ị ễ ạ  

đ ng sinh ho t và s n xu t c a con ngộ ạ ả ấ ủ ười là thu gom và x  lý nử ước th i. Nả ước th iả  sau x  lý s  đáp  ng đử ẽ ứ ược các tiêu chu n th i vào môi trẩ ả ường cũng nh  kh  năng táiư ả  

s  d ng nử ụ ước sau x  lý.ử

 Hi n nay, vi c thu gom và x  lý nệ ệ ử ước th i là yêu c u không th  thi u đả ầ ể ế ược c a v nủ ấ  

đ  v  sinh môi trề ệ ường, nước th i ra   d ng ô nhi m h u c , vô c  c n đả ở ạ ễ ữ ơ ơ ầ ược thu gom 

và x  lý trử ước khi th i ra môi trả ường. Đi u này đề ược th c hi n thông qua h  th ngự ệ ệ ố  

c ng thoát nố ước và x  lý nử ước th i đô th  Tuy đ c l p v  ch c năng nh ng c  hai hả ị ộ ậ ề ứ ư ả ệ 

th ng này c n ho t đ ng đ ng b  Nêu h  th ng thu gom đ t hi u qu  nh ng hố ầ ạ ộ ồ ộ ệ ố ạ ệ ả ư ệ 

th ng x  lý không đ t yêu c u thì nố ử ạ ầ ước s  gây ô nhi m khi đẽ ễ ược th i tr  l i môiả ở ạ  

trường. Trong trường h p ngợ ượ ạc l i, n u h  th ng x  lý nế ệ ố ử ước th i đả ược thi t kế ế hoàn ch nh nh ng h  th ng thoát nỉ ư ệ ố ước không đ m b o vi c thu gom v n chuy nả ả ệ ậ ể  

nước th i thì nả ước th i cũng s  phát th i ra môi trả ẽ ả ường mà ch a qua x  lý. Chính vìư ử  

th , vi c đ ng b  hóa và ph i h p ho t đ ng gi a h  th ng thoát nế ệ ồ ộ ố ợ ạ ộ ữ ệ ố ước và h  th ngệ ố  

x  lý nử ước th i c a m t đô th , m t khu dân c  là h t s c c n thi t vì hai h  th ngả ủ ộ ị ộ ư ế ứ ầ ế ệ ố  này t n t i v i m i quan h  h u c  m t thi t v i nhau. ồ ạ ớ ố ệ ữ ơ ậ ế ớ

V i mong mu n môi trớ ố ường s ng ngày càng đố ượ ảc c i thi n, v n đ  qu n lý nệ ấ ề ả ước th iả  sinh ho t đạ ược d  dàng h n đ  phù h p v i s  phát tri n t t y u c a xã h i và c iễ ơ ể ợ ớ ự ể ấ ế ủ ộ ả  thi n ngu n tài nguyên nệ ồ ước đang b  thoái hóa và ô nhi m n ng n  nên đ  tài “Tínhị ễ ặ ề ề  toán thi t k  h  th ng x  lý nế ế ệ ố ử ước th i cho khu dân c  M  Th nh H ng t i thành phả ư ỹ ạ ư ạ ố 

M  Tho có s  dân là 4420 ngỹ ố ười” là r t c n thi t nh m góp ph n cho vi c qu n lýấ ầ ế ằ ầ ệ ả  

nước th i khu dân c  ngày càng t t h n, hi u qu  h n và môi trả ư ố ơ ệ ả ơ ường ngày càng s chạ  

đ p h nẹ ơ

II M c đích đ  tài: ụ ề

Tính toán, thi t k  chi ti t h  th ng x  lý nế ế ế ệ ố ử ước th i sinh ho t cho khu dân c  Mả ạ ư ỹ 

Th nh H ng, công su t 530mạ ư ấ 3/ngày đêm, đ  nể ước th i sau khi qua h  th ng x  lý đ tả ệ ố ử ạ  quy chu n QCVN 14:2008, c t B trẩ ộ ước khi th i ra h  th ng thoát nả ệ ố ước chung c a khuủ  

v c.ự

III N i dung đ  tài:ộ ề

Gi i thi u t ng quan v  khu dân c  M  Th nh H ng thành ph  M  Tho . ớ ệ ổ ề ư ỹ ạ ư ố ỹ

T ng quan v  nổ ề ước th i sinh ho t và các phả ạ ương pháp x  lý nử ước th i sinh ho t. Đả ạ ề 

xu t các công ngh  x  lý nấ ệ ử ước th i và tiêu chu n xã th i. ả ẩ ả

Tính toán, thi t k   h  th ng x  lý nế ế ệ ố ử ước th i sinh ho t cho khu dân c  M  Th nhả ạ ư ỹ ạ  

H ng t i thành ph  M  Tho t nh Ti n Giang có công su t 530mư ạ ố ỹ ỉ ề ấ 3/ngày đêm

IV.Phương pháp nghiên c u:ứ

Phương pháp thu th p s  li u: Thu th p s  li u v  dân s , đi u ki n t  nhiên làm cậ ố ệ ậ ố ệ ề ố ề ệ ự ơ 

s  đ  đánh giá hi n tr ng và t i lở ể ệ ạ ả ượng ô nhi m do nễ ước th i sinh ho t gây ra khi Dả ạ ự 

án đi vào ho t đ ng. ạ ộ

Phương pháp so sánh: So sánh  u khuy t đi m c a các công ngh  x  lý đ  đ a ra gi iư ế ể ủ ệ ử ể ư ả  pháp x  lý ch t th i có hi u qu  h n.ử ấ ả ệ ả ơ

Phương pháp trao đ i ý ki n: Trong quá trình th c hi n đ  tài đã tham kh o ý ki n c aổ ế ự ệ ề ả ế ủ  giáo viên hướng d n v  v n đ  có liên quan. ẫ ề ấ ề

Phương pháp tính toán: S  d ng các công th c toán h c đ  tính toán các công trình đ nử ụ ứ ọ ể ơ  

v  c a h  th ng x  lý nị ủ ệ ố ử ước th i, chi phí xây d ng và v n hành h  th ng.ả ự ậ ệ ố

Phương pháp đ  h a: Dùng ph n m m Autocad đ  mô t  ki n trúc công ngh  x  lýồ ọ ầ ề ể ả ế ệ ử  

nước th i.ả

V Ý nghĩa đ  tài:ề

Đ  tài góp ph n vào vi c tìm hi u và thi t k  h  th ng x  lý nề ầ ệ ể ế ế ệ ố ử ước th i sinh ho t t iả ạ ạ  khu dân c  M  Th nh H ng t i thành ph  M  Tho t nh Ti n Giang có công su tư ỹ ạ ư ạ ố ỹ ỉ ề ấ  530m3/ngày đêm t  đó góp ph n vào công tác b o v  môi trừ ầ ả ệ ường, c i thi n tài nguyênả ệ  

nước ngày càng trong s ch h n. ạ ơ

Giúp các nhà qu n lý làm vi c hi u qu  và d  dàng h n. H n ch  vi c x  th i b a bãiả ệ ệ ả ễ ơ ạ ế ệ ả ả ừ  làm suy thoái và ô nhi m tài nguyên nễ ước

CH ƯƠ NG 1 T NG QUAN V  KHU DÂN C  M  TH NH H NG Ổ Ề Ư Ỹ Ạ Ư

1.1 T ng quan khu dân c  M  Th nh H ngổ ư ỹ ạ ư

Đ a đi m xây d ng: T a l c t i phị ể ự ọ ạ ạ ường 6 – Tp M  Tho – t nh Ti n Giang.ỹ ỉ ề

M c đích đ u t : Xây d ng h  t ng k  thu t, chuy n nhụ ầ ư ự ạ ầ ỹ ậ ể ượng n n nhà cho ngề ười dân 

có nhu c u, t o môi trầ ạ ường s ng ti n nghi, hi n đ i, tho i mái cho ngố ệ ệ ạ ả ười dân

Quy mô d  án: D  án bao g m 232 n n nhà liên k  (4×23)m, 22 n n nhà   bi t thự ự ồ ề ế ề ở ệ ự (14×20)m, khu công viên cây xanh, th  d c th  thao.ể ụ ể

Đ n v  hành chính:ơ ị

­ Phường: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Tân Long

­ Xã: Trung An, Đ o Th nh, Tân M  Chánh, M  Phong, Phạ ạ ỹ ỹ ước Th nh, Th iạ ớ  

S n.ơ

­ Thành ph  M  Tho là đô th  lo i 2, t nh Ti n Giang.ố ỹ ị ạ ỉ ề

­ Thành ph  M  Tho n m   b  b c h  l u sông Ti n, phía đông và b c giápố ỹ ằ ở ờ ắ ạ ư ề ắ  huy n Ch  G o, phía tây giáp huy n Châu Thành, phía nam giáp sông Ti n vàệ ợ ạ ệ ề  

t nh B n Tre. Đ a hình tỉ ế ị ương đ i b ng ph ng.ố ằ ẳ

1.2.2 Khí h u ậ

Do n m trong vùng khí h u c n xích đ o và khí h u nhi t đ i gió mùa nên thành phằ ậ ậ ạ ậ ệ ớ ố 

M  Tho có nhi t đ  trung bình cao và nóng quanh năm. Nhi t đ  trung bình năm 28°C,ỹ ệ ộ ệ ộ  

đ   m trung bình năm 79,2%, lộ ẩ ượng m a trung bình năm 1500mm. Có hai mùa: mùaư  khô và mùa m aư  Mùa khô b t đ u t  tháng 12 và mùa m a t  tháng 5.ắ ầ ừ ư ừ

1.2.3 Giao thông

Thành ph  M  Tho là đ u m i giao thông th y ­ b  r t thu n l i đ i v i khu v cố ỹ ầ ố ủ ộ ấ ậ ợ ố ớ ự  

đ ng b ng sông C u Long và đi thành ph  H  Chí Minh. V  đồ ằ ử ố ồ ề ường th y có sông Ti nủ ề  

là m t trong hai nhánh c a sông C u Long r t ti n l i v n chuy n, l u thông hàngộ ủ ử ấ ệ ợ ậ ể ư  

th y s n, n i li n M  Tho v i các t nh đ ng b ng sông C u Long ra bi n Đông vủ ả ố ề ỹ ớ ỉ ồ ằ ử ể ề thành ph  H  Chí Minh. V  đố ồ ề ường b , TP M  Tho có Qu c l  1A n m   phía B c,ộ ỹ ố ộ ằ ở ắ  

n i v i TP H  Chí Minh và các t nh mi n Tây Nam b ; Qu c l  60   phía tây đi B nố ớ ồ ỉ ề ộ ố ộ ở ế  Tre qua c u R ch Mi u.ầ ạ ễ

TP M  Tho đi v  hỹ ề ướng đông b c 72km đ n thành ph  H  Chí Minh, đi v  hắ ế ố ồ ề ướng tây nam 100km đ n thành ph  C n Th , có c ng M  Tho cách bi n Đông 48 km.ế ố ầ ơ ả ỹ ể

1.2.4 Đi u ki n kinh t  ­ xã h i ề ệ ế ộ

Trong năm 2017, tình hình phát tri n kinh t  ­ xã h i trên đ a bàn TP. M  Tho tuy cóể ế ộ ị ỹ  

g p nhi u khó khăn nh ng v i quy t tâm cao, Đ ng b , chính quy n và nhân dânặ ề ư ớ ế ả ộ ề  thành ph  đã n  l c ph n đ u, th c hi n th ng l i nhi m v  phát tri n kinh t  c a đ aố ỗ ự ấ ấ ự ệ ắ ợ ệ ụ ể ế ủ ị  

phương

Theo đánh giá c a UBND TP. M  Tho, k t thúc năm 2017, kinh t  c a thành ph  duyủ ỹ ế ế ủ ố  trì tăng trưởng khá. T ng m c bán l  hàng hoá và doanh thu d ch v  tiêu dùng xã h iổ ứ ẻ ị ụ ộ  

th c hi n trên 24.394 t  đ ng, tăng 12,3% so v i cùng k  Ho t đ ng kinh doanh  nự ệ ỷ ồ ớ ỳ ạ ộ ổ  

đ nh, các ho t đ ng d ch v  phong phú, m t hàng đa d ng đáp  ng nhu c u tiêu dùngị ạ ộ ị ụ ặ ạ ứ ầ  

và s n xu t c a nhân dân; giá tr  s n xu t côngả ấ ủ ị ả ấ  nghi p ­ ti u th  công nghi p thànhệ ể ủ ệ  

ph  th c hi n đố ự ệ ược trên 37.207 t  đ ng, đ t 116,9% k  ho ch, tăng 17,6 % so v i cùngỷ ồ ạ ế ạ ớ  

k  M t s  công ty m i đi vào ho t đ ng và s  chuy n đ i lo i hình c a các doanhỳ ộ ố ớ ạ ộ ự ể ổ ạ ủ  nghi p, đã góp ph n tăng giá tr  s n xu t ngành công nghi p. Giá tr  s n xu t ngànhệ ầ ị ả ấ ệ ị ả ấ  

tr ng tr t, chăn nuôi và th y s n thành ph  th c hi n trên 2.628 t  đ ng, đ t 100,4%ồ ọ ủ ả ố ự ệ ỷ ồ ạ  

k  ho ch và tăng 1,9% so v i cùng k ế ạ ớ ỳ

T ng thu ngân sách trên 593 t  đ ng, đ t 106% so v i d  toán; t ng v n đ u t  phátổ ỷ ồ ạ ớ ự ổ ố ầ ư  tri n toàn xã h i đ t 8.637 t  đ ng; t ng giá tr  s n xu t đ t 50.710 t  đ ng, tăngể ộ ạ ỷ ồ ổ ị ả ấ ạ ỷ ồ  13,9% so v i cùng k  năm 2016, trong đó khu v c nông nghi p, th y s n đ t 2.628 tớ ỳ ự ệ ủ ả ạ ỷ 

đ ng, tăng 1,9% so v i cùng k ; khu v c công nghi p xây d ng đ t 39.099 t  đ ng,ồ ớ ỳ ự ệ ự ạ ỷ ồ  tăng 17,2 so v i cùng k ; khu v c d ch v  đ t 8.983 t  đ ng, tăng 5,1% so v i cùng k ;ớ ỳ ự ị ụ ạ ỷ ồ ớ ỳ  thu nh p bình quân đ u ngậ ầ ườ ại đ t 82,26 tri u đ ng/ ngệ ồ ười/ năm

CH ƯƠ NG 2 T NG QUAN V  N Ổ Ề ƯỚ C TH I SINH HO T & CÁC  Ả Ạ

PH ƯƠ NG PHÁP X  LÝ N Ử ƯỚ C TH I SINH HO T Ả Ạ

2.1 T ng quan v  nổ ề ước th i sinh ho tả ạ

2.1.1 Ngu n phát sinh, đ c tính n ồ ặ ướ c th i sinh ho t ả ạ

­ Ngu n phát sinh t i khu dân c  M  Th nh H ng ch  y u là nồ ạ ư ỹ ạ ư ủ ế ước th i sinhả  

ho t trong quá trình ho t đ ng v  sinh c a ngạ ạ ộ ệ ủ ười dân

­ Đ c tính chung c a nặ ủ ước th i sinh ho t thả ạ ường b  ô nhi m b i các ch t c nị ễ ở ấ ặ  

bã h u c , các ch t h u c  hoà tan (thông qua các ch  tiêu BODữ ơ ấ ữ ơ ỉ 5/COD), các 

ch t dinh dấ ưỡng (Nit , phospho), các vi trùng gây b nh (E.Coli, coliform…).ơ ệ

­ M c đ  ô nhi m c a nứ ộ ễ ủ ước th i sinh ho t ph  thu c vào: l u lả ạ ụ ộ ư ượng nướ  c

th i; t i tr ng ch t b n tính theo đ u ngả ả ọ ấ ẩ ầ ười

­ T i tr ng ch t b n tính theo đ u ngả ọ ấ ẩ ầ ƣời ph  thu c vào: m c s ng, đi u ki nụ ộ ứ ố ề ệ  

s ng và t p quán s ng; đi u ki n khí h u.ố ậ ố ề ệ ậ

­ T i tr ng ch t b n theo đ u ngả ọ ấ ẩ ầ ườ ượi đ c xác đ nh trong B ng 2.1.ị ả

B ng 2. T i tr ng ch t b n theo đ u ng ả ả ọ ấ ẩ ầ ườ i

Ch  tiêu ô nhi mỉ ễ

H  s  phát th iệ ố ảCác qu c gia g n gũi v iố ầ ớ  

Vi t Nam (g/ngệ ười/ngày) Theo   TCVN   (TCXD 512008) (g/người/ngày)

­ Thành ph n và tính ch t c a nầ ấ ủ ước th i sinh ho t ph  thu c r t nhi u vàoả ạ ụ ộ ấ ề  ngu n nồ ước th i.ả

­ Ngoài ra lượng nước th i ít hay nhi u còn ph  thu c vào t p quán sinh ho t. ả ề ụ ộ ậ ạ

­ Thành ph n nầ ước th i sinh ho t g m 2 lo i:ả ạ ồ ạ

­ Nước th i nhi m b n do ch t bài ti t con ngả ễ ẩ ấ ế ườ ừi t  các phòng v  sinh.ệ

­ Nước th i nhi m b n do các ch t th i sinh ho t: c n bã, d u m  t  các nhàả ễ ẩ ấ ả ạ ặ ầ ỡ ừ  

b p, các ch t t y r a, ch t ho t đ ng b  m t t  các phòng t m, nế ấ ẩ ử ấ ạ ộ ề ặ ừ ắ ƣớ ử  c r a

v  sinh sàn nhà… ệ

­ Đ c tính và thành ph n tính ch t c a nặ ầ ấ ủ ước th i sinh ho t t  các khu phát sinhả ạ ừ  

nước th i này đ u gi ng nhau, ch  y u là các ch t h u c , trong đó ph nả ề ố ủ ế ấ ữ ơ ầ  

l n các lo i carbonhydrate, protein, lipid là các ch t d  b  vi sinh v t phânớ ạ ấ ễ ị ậ  

h y. Khi phân h y thì vi sinh v t c n l y oxi hòa tan trong nủ ủ ậ ầ ấ ước đ  chuy nể ể  hóa các ch t h u c  trên thành COấ ữ ơ 2, N2, H2O, CH4,…   

Ngu n: Giáo trình công ngh  x  lý n ồ ệ ử ướ c th i, Tr n Văn Nhân – Ngô Th  Nga, 2000 ả ầ ị

2.2 Các thông s  ô nhi m đ c tr ng c a nố ễ ặ ư ủ ước th iả

­ Các ch t h u c  không tan; Các vi sinh v t (vi khu n, t o, vi n m, đ ng v tấ ữ ơ ậ ẩ ả ấ ộ ậ  nguyên sinh…).

­ S  có m t c a các ch t r n l  l ng c n tr  hay tiêu t n thêm nhi u hóa ch tự ặ ủ ấ ắ ơ ử ả ở ố ề ấ  trong quá trình x  lý.  ử

2.2.1.2 Mùi  

­ H p ch t gây mùi đ c tr ng nh t là Hợ ấ ặ ƣ ấ 2S ­ mùi tr ng th i. Các h p ch t khác,ứ ố ợ ấ  

ch ng h n nh  indol, skatol, cadaverin và cercaptan đẳ ạ ư ược t o thành dạ ướ  i

đi u ki n y m khí có th  gây ra nh ng mùi khó ch u h n c  Hề ệ ế ể ữ ị ơ ả 2S. 

2.2.1.3 Đ  màu  ộ

­ Màu c a nủ ước th i là do các ch t th i sinh ho t, công nghi p, thu c nhu mả ấ ả ạ ệ ố ộ  

ho c do các s n ph m đặ ả ẩ ược tao ra t  các quá trình phân h y các ch t h u c ừ ủ ấ ữ ơ  

Đ n v  đo đ  màu thông d ng là mgPt/L (thang đo Pt _Co). ơ ị ộ ụ

­ Đ  màu là m t thông s  thộ ộ ố ường mang tính ch t c m quan, có th  đấ ả ể ược sử 

d ng đ  đánh giá tr ng thái chung c a nụ ể ạ ủ ước th i.  ả

2.2.2 Thông s  hóa h c ố ọ

2.2.2.1 Đ  pH c a n ộ ủ ướ c 

­ pH là ch  s  đ c tr ng cho n ng đ  ion H+ có trong dung d ch, thỉ ố ặ ư ồ ộ ị ường đượ  cdùng đ  bi u th  tính axit và tính ki m c a nể ể ị ề ủ ước. 

­ Đ  pH c a nộ ủ ước có liên quan d ng t n t i c a kim lo i và khí hoà tan trongạ ồ ạ ủ ạ  

nước. pH có  nh hả ưởng đ n hi u qu  t t c  quá trình x  lý nế ệ ả ấ ả ử ước. Đ  pH cóộ  

nh h ng đ n các quá trình trao ch t di n ra bên trong c  th  sinh v t

nước. Do v y r t có ý nghĩa v  khía c nh sinh thái môi trậ ấ ề ạ ường

2.2.2.2 Nhu c u oxy hóa h c (Chemical Oxygen Demand ­ COD) ầ ọ

­ COD là lượng oxy c n thi t đ  oxy hoá các h p ch t hoá h c trong nầ ế ể ợ ấ ọ ước bao 

g m c  vô c  và h u c  Nh  v y, COD là lồ ả ơ ữ ơ ư ậ ượng oxy c n đ  oxy hoá toànầ ể  

b  các ch t hoá h c trong nộ ấ ọ ước, trong khi đó BOD là lượng oxy c n thi t đầ ế ể oxy hoá m t ph n các h p ch t h u c  d  phân hu  b i vi sinh v t. ộ ầ ợ ấ ữ ơ ễ ỷ ở ậ

­ COD là m t thông s  quan tr ng đ  đánh giá m c đ  ô nhi m ch t h u cộ ố ọ ể ứ ộ ễ ấ ữ ơ nói chung và cùng v i thông s  BOD, giúp đánh giá ph n ô nhi m không phânớ ố ầ ễ  

h y sinh h c c a nủ ọ ủ ướ ừc t  đó có th  l a ch n phể ự ọ ương pháp x  lý phù h p. ử ợ

­ Nhu c u oxy sinh h c (Biochemical Oxygen Demand ­ BOD) ầ ọ

­ BOD (Biochemical oxygen Demand ­ nhu c u oxy sinh hoá) là lầ ượng oxy c nầ  thi t đ  vi sinh v t oxy hoá các ch t h u c  theo ph n  ng: ế ể ậ ấ ữ ơ ả ứ

Ch t h u c  + Oấ ữ ơ 2 CO2 + H2O + t  bào m i + s n ph m trung gianế ớ ả ẩ

­ Trong môi trường nước, khi quá trình oxy hoá sinh h c x y ra thì các vi sinhọ ả  

v t s  d ng oxy hoà tan, vì v y xác đ nh t ng lậ ử ụ ậ ị ổ ượng oxy hoà tan c n thi tầ ế  cho quá trình phân hu  sinh h c là phép đo quan tr ng đánh giá  nh hỷ ọ ọ ả ưở  ng

c a m t dòng th i đ i v i ngu n nủ ộ ả ố ớ ồ ước. BOD có ý nghĩa bi u th  lể ị ượng các 

ch t th i h u c  trong nấ ả ữ ơ ước có th  b  phân hu  b ng các vi sinh v t. ể ị ỷ ằ ậ

2.2.2.3 Oxy hòa tan (Dissolved Oxygen ­ DO) 

­ DO là lượng oxy hoà tan trong nướ ầc c n thi t cho s  hô h p c a các sinh v tế ự ấ ủ ậ  

nước (cá, lưỡng thê, thu  sinh, côn trùng v.v ) thỷ ường đượ ạc t o ra do s  hoàự  tan t  khí quy n ho c do quang h p c a t o.  ừ ể ặ ợ ủ ả

­ N ng đ  oxy t  do trong nồ ộ ự ước n m trong kho ng 8 ­ 10 ppm, và dao đ ngằ ả ộ  

m nh ph  thu c vào nhi t đ , s  phân hu  hoá ch t, s  quang h p c a t oạ ụ ộ ệ ộ ự ỷ ấ ự ợ ủ ả  

và v.v  Khi n ng đ  DO th p, các loài sinh v t nồ ộ ấ ậ ước gi m ho t đ ng ho cả ạ ộ ặ  

b  ch t. Do v y, DO là m t ch  s  quan tr ng đ  đánh giá s  ô nhi m nị ế ậ ộ ỉ ố ọ ể ự ễ ướ  c

c a các thu  v c.   ủ ỷ ự

2.2.2.4 Nit  và các h p ch t ch a nit   ơ ợ ấ ứ ơ

­ Trong nước thiên nhiên và NT, các h p ch t c a nit  t n t i dợ ấ ủ ơ ồ ạ ưới 3 d ng:ạ  các h p ch t h u c , amoni, các h p ch t d ng oxy hóa (nitrit, nit rat).  ợ ấ ữ ơ ợ ấ ạ ơ

­ Các h p ch t nit  là các ch t dinh dợ ấ ơ ấ ưỡng, luôn v n đ ng trong t  nhiên chậ ộ ự ủ 

y u nh  các quá trình sinh hóa. Trong NTSH, nit  t n t i dế ờ ơ ồ ạ ướ ại d ng vô cơ (65%) và h u c  (35%). Ngu n nit  ch  y u là nữ ơ ồ ơ ủ ế ước   ti u,   kho ng   1,2ể ả  lít/người/ngày,  tương đương 12g nit   trong  đó  nit   amoni N­ CO(NHơ ơ 2)2 là 

0,7 gam còn l i là các lo i nit  khác. Ure thạ ạ ơ ường được amoni hóa theo 

phương trình sau: 

Trong m ng lạ ưới thoát nước ure b  th y phân: ị ủ

CO(NH2)2 + 2H2O  (NH4)2CO3

Sau đó b  th i r a ra: (NHị ố ử 4)2CO3 2NH3 + CO2 + H2O  

Nitrit là s n ph m trung gian c a quá trình oxy hóa amoniac ho c nitả ẩ ủ ặ ơ amoni trong đi u ki n hi u khí nh  các lo i vi khu n Nitrosomonas.ề ệ ế ờ ạ ẩ  Sau đó nitrit hình thành ti p t c đế ụ ược vi khu n Nitrobacter oxy hóaẩ  thành nit rat.ơ

NH4+ +  1.5O2       NO2­    +    H2O   +   2H+

NO2­    + 0.5 O2          NO3­

­ Nitrit (NO2­): là h p ch t không b n, nó có th  là s n ph m c a quá trình khợ ấ ề ể ả ẩ ủ ử nitrat trong đi u ki n y m khí.N u s  d ng nề ệ ế ế ử ụ ước có NO3­  v i hàm lớ ượ  ng

vượt m c cho phép kéo dài, tr  em và ph  n  có thai có th  m c b nh xanhứ ẻ ụ ữ ể ắ ệ  

da vì ch t đ c này c nh tranh v i h ng c u đ  l y oxy. ấ ộ ạ ớ ồ ầ ể ấ

­ Amoni và amoniac (NH4+, NH3): nước m t thặ ường ch  ch a m t lỉ ứ ộ ượng nhỏ (dưới 0,05 mg/L) ion amoni (trong nước có môi trường axít) ho c amoniacặ  (trong nước có môi trường ki m). N ng đ  amoni trong nề ồ ộ ước ng m thầ ườ  ngcao h n nhi u so v i nơ ề ớ ước m t. N ng đ  amoni trong nặ ồ ộ ước th i đô th  ho cả ị ặ  

nước th i công nghi p ch  bi n th c ph m thả ệ ế ế ự ẩ ường r t cao, có lúc lên đ nấ ế  

lượng nước sinh ho t và nuôi tr ng th y s n. Tr  em u ng nạ ồ ủ ả ẻ ố ước ch a nhi uứ ề  nitrat có th  b  m c h i ch ng methemoglobin (h i ch ng “tr  xanh xao). ể ị ắ ộ ứ ộ ứ ẻa) Phospho và các h p ch t ch a phospho ợ ấ ứ

­ Trong   các   lo i   nạ ước   th i,   Phospho   hi n   di n   ch   y u   dả ệ ệ ủ ế ưới   các   d ngạ  phosphat. Các h p ch t Phosphat đợ ấ ược chia thành Phosphat vô c  và Phosphatơ  

h u c   ữ ơ

­ Phospho là m t ch t dinh dộ ấ ưỡng đa lượng c n thi t đ i v i s  phát tri n c aầ ế ố ớ ự ể ủ  sinh v t. Vi c xác đ nh Phospho t ng là m t thông s  đóng vai trò quan tr ngậ ệ ị ổ ộ ố ọ  

đ  đ m b o quá trình phát tri n bình thể ả ả ể ường c a các vi sinh v t trong các hủ ậ ệ 

th ng x  lý ch t th i b ng phố ử ấ ả ằ ương pháp sinh h c.  ọ

­ Phospho và các h p ch t ch a Phospho có liên quan ch t ch  đ n hi n tợ ấ ứ ặ ẽ ế ệ ượ  ngphú dưỡng hóa ngu n nồ ước, do s  có m t quá nhi u các ch t này kích thíchự ặ ề ấ  

s  phát tri n m nh c a t o và vi khu n lam.  ự ể ạ ủ ả ẩ

b) Ch t ho t đ ng b  m t  ấ ạ ộ ề ặ

­ Các ch t ho t đ ng b  m t là nh ng ch t h u c  g m 2 ph n: k  nấ ạ ộ ề ặ ữ ấ ữ ơ ồ ầ ị ước và  aư  

nướ ạc t o nên s  phân tán c a các ch t đó trong d u và trong nự ủ ấ ầ ước. Ngu nồ  

t o ra các ch t ho t đ ng b  m t là do vi c s  d ng các ch t t y r a trongạ ấ ạ ộ ề ặ ệ ử ụ ấ ẩ ử  sinh ho t và trong m t s  ngành công nghi p.ạ ộ ố ệ

2.2.3 Thông s  vi sinh v t h c ố ậ ọ

­ Nhi u vi sinh v t gây b nh có m t trong nề ậ ệ ặ ước th i có th  truy n ho c gây ả ể ề ặ

b nh cho ngệ ười. Chúng v n không b t ngu n t  nố ắ ồ ừ ước mà c n có v t ch  đ  ầ ậ ủ ể

s ng ký sinh, phát tri n và sinh s n. M t s  các sinh v t gây b nh có th  ố ể ả ộ ố ậ ệ ể

s ng m t th i gian khá dài trong nố ộ ờ ước và là nguy c  truy n b nh ti m tàng, ơ ề ệ ềbao g m vi khu n, virus,giun sán. ồ ẩ

Vi khu n: Các lo i vi khu n gây b nh có trong nẩ ạ ẩ ệ ước thường gây các b nh vệ ề 

đường ru t, nh  d ch t  (cholera) do vi khu n Vibrio comma, b nh thộ ư ị ả ẩ ệ ương hàn (typhoid) do vi khu n Salmonell atyphosa  ẩ

Virus: có trong nước th i có th  gây các b nh có liên quan đ n s  r i lo n ả ể ệ ế ự ố ạ

h  th n kinh trung u ng, viêm t y xám, viêm gan  Thông thệ ầ ơ ủ ường kh  trùng ử

b ng các quá trình khác nhau trong các giai đo n x  lý có th  di t đằ ạ ử ể ệ ược virus. 

­ Giun sán (helminths): Giun sán là lo i sinh v t ký sinh có vòng đ i g n li nạ ậ ờ ắ ề  

v i hai hay nhi u đ ng v t ch , con ngớ ề ộ ậ ủ ười có th  là m t trong s  các v tể ộ ố ậ  

ch  này. Ch t th i c a ngủ ấ ả ủ ười và đ ng v t là ngu n đ a giun sán vào nộ ậ ồ ư ướ  c.Tuy nhiên, các phương pháp x  lý nử ước hi n nay tiêu di t giun sán r t hi uệ ệ ấ ệ  

qu ả

2.3 T ng quan v  các phổ ề ương pháp x  lý nử ước th iả

2.3.1 Ph ươ ng pháp x  lý c  h c: ử ơ ọ

­ Nh ng phữ ương pháp lo i các ch t r n có kích thạ ấ ắ ước và t  tr ng l n trongỷ ọ ớ  

nước th i đả ược g i chung là phọ ương pháp c  h c. ơ ọ

­ X  lý c  h c là khâu s  b  chu n b  cho x  lý sinh h c ti p theo. X  lýử ơ ọ ơ ộ ẩ ị ử ọ ế ử  

nước th i b ng phả ằ ương pháp c  h c thơ ọ ường th c hi n trong các công trìnhự ệ  

và thi t b  nh  song ch n rác, b  l ng cát, b  tách d u m  … Đây là các thi tế ị ư ắ ể ắ ể ầ ỡ ế  

b  công trình x  lý s  b  t i ch  tách các ch t phân tán thô nh m đ m b oị ử ơ ộ ạ ỗ ấ ằ ả ả  cho h  th ng thoát nệ ố ước ho c các công trình x  lý nặ ử ước th i phía sau ho tả ạ  

đ ng  n đ nh. ộ ổ ị

­ Phương pháp x  lý c  h c tách kh i nử ơ ọ ỏ ước th i sinh ho t kho ng 60% t pả ạ ả ạ  

ch t không tan, tuy nhiên BOD trong nấ ước th i gi m không đáng k  Đ  tăngả ả ể ể  

cường quá trình x  lý c  h c, ngử ơ ọ ười ta làm thoáng nước th i s  b  trả ơ ộ ước khi 

l ng nên hi u su t x  lý c a các công trình c  h c có th  tăng đ n 75% vàắ ệ ấ ử ủ ơ ọ ể ế  BOD gi m đi 10 – 15%. M t s  công trình x  lý nả ộ ố ử ước th i b ng phả ằ ươ  ngpháp c  h c bao g m: ơ ọ ồ

a) Song ch n rác  ắ

­ Song ch n rác dùng đ  gi  l i các t p ch t thô nh  gi y, rác, túi nilon, vắ ể ữ ạ ạ ấ ư ấ ỏ cây và các t p ch t có trong nạ ấ ước th i nh m đ m b o cho máy b m, cácả ằ ả ả ơ  công trình và thi t b  x  lý nế ị ử ước th i ho t đ ng  n đ nh. ả ạ ộ ổ ị

­ Song ch n rác là các thanh đan x p k  ti p nhau v i các khe h  t  16 đ nắ ế ế ế ớ ở ừ ế  50mm, các thanh có th  b ng thép, inox, nh c ho c g  Ti t di n c a cácể ằ ự ặ ỗ ế ệ ủ  

thanh này là hình ch  nh t, hình tròn ho c elip. B  trí song ch n rác trênữ ậ ặ ố ắ  máng d n nẫ ước th i. Các song ch n rác đ t song song v i nhau, nghiêng vả ắ ặ ớ ề phía dòng nước ch y đ  gi  rác l i. Song ch n rác thả ể ữ ạ ắ ường đ t nghiêng theoặ  chi u dòng ch y m t góc 50 đ n 900.  ề ả ộ ế

Thi t b  ch n rác b  trí t i các máng d n nế ị ắ ố ạ ẫ ước th i trả ước tr m b m nạ ơ ước th i vàả  

trước các công trình x  lý nử ước th i.  ả

b) B  thu và tách d u m    ể ầ ỡ

­ B  thu d u: để ầ ược xây d ng trong khu v c bãi đ  và c u r a ô tô, xe máy, bãiự ự ỗ ầ ử  

ch a d u và nhiên li u, nhà gi t t y c a khách s n, b nh vi n ho c các côngứ ầ ệ ặ ẩ ủ ạ ệ ệ ặ  trình công c ng khác, nhi m v  đón nh n các lo i nộ ệ ụ ậ ạ ướ ửc r a xe, nước m aư  trong khu v c bãi đ  xe…  ự ỗ

­ B  tách m : dùng đ  tách và thu các lo i m  đ ng th c v t, các lo i d u…ể ỡ ể ạ ỡ ộ ự ậ ạ ầ  

có trong nước th i. B  tách m  thả ể ỡ ường được b  trí trong các b p ăn c aố ế ủ  khách   s n,   trạ ường   h c,   b nh   vi n…   xây   b ng   g ch,   BTCT,   thép,   nh aọ ệ ệ ằ ạ ự  composite… và b  trí bên trong nhà, g n các thi t b  thoát nố ầ ế ị ước ho c ngoàiặ  sân g n khu v c b p ăn đ  tách d u m  trầ ự ế ể ầ ỡ ước khi x  vào h  th ng thoátả ệ ố  

nước bên ngoài cùng v i các lo i nớ ạ ước th i khác. ả

c) B  đi u hoà  ể ề

­ L u lư ượng và n ng đ  các ch t ô nhi m trong nồ ộ ấ ễ ước th i các khu dân c ,ả ư  công trình công c ng nh  các nhà máy xí nghi p luôn thay đ i theo th i gianộ ư ệ ổ ờ  

ph  thu c vào các đi u ki n ho t đ ng c a các đ i tụ ộ ề ệ ạ ộ ủ ố ượng thoát nước này. 

S  dao đ ng v  l u lự ộ ề ư ượng nước th i, thành ph n và n ng đ  ch t b n trongả ầ ồ ộ ấ ẩ  

đó s   nh hẽ ả ưởng không t t đ n hi u qu  làm s ch nố ế ệ ả ạ ước th i. Trong quáả  trình l c c n ph i đi u hoà l u lọ ầ ả ề ư ượng dòng ch y, m t trong nh ng phả ộ ữ ươ  ng

án t i  u nh t là thi t k  b  đi u hoà l u lố ư ấ ế ế ể ề ư ượng.  

­ B  đi u hoà làm tăng hi u qu  c a h  th ng x  lý sinh h c do nó h n chể ề ệ ả ủ ệ ố ử ọ ạ ế 

hi n tệ ượng quá t i c a h  th ng ho c dả ủ ệ ố ặ ướ ả ề ư ượi t i v  l u l ng cũng nh  hàmư  

lượng ch t h u c  gi m đấ ữ ơ ả ược di n tích xây d ng c a b  sinh h c. H n n aệ ự ủ ể ọ ơ ữ  

các ch t  c ch  quá trình x  lý sinh h c s  đấ ứ ế ử ọ ẽ ược pha loãng ho c trung hoà ặ ở 

m c đ  thích h p cho các ho t đ ng c a vi sinh v t. ứ ộ ợ ạ ộ ủ ậ

d) B  l ng   ể ắ

B  l ng cát ể ắ

­ Trong thành ph n c n l ng nầ ặ ắ ước th i thả ường có cát v i đ  l n th y l c µ =ớ ộ ớ ủ ự  

18 mm/s. Đây các ph n t  vô c  có kích thầ ử ơ ước và t  tr ng l n. M c dù khôngỷ ọ ớ ặ  

đ c h i nh ng chúng c n tr  ho t đ ng c a các công trình x  lý nộ ạ ư ả ở ạ ộ ủ ử ước th iả  

nh  tích t  trong b  l ng, b  mêtan,… làm gi m dung tích công tác côngư ụ ể ắ ể ả  trình, gây khó khăn cho vi c x  bùn c n, phá hu  quá trình công ngh  c aệ ả ặ ỷ ệ ủ  

tr m x  lý nạ ử ước th i. Đ  đ m b o cho các công trình x  lý sinh h c nả ể ả ả ử ọ ướ  c

th i sinh h c nả ọ ước th i ho t đ ng  n đ nh c n ph i có các công trình và thi tả ạ ộ ổ ị ầ ả ế  

b  phía trị ước. 

­ Cát l u gi  trong b  t  2 đ n 5 ngày. Các lo i b  l ng cát thư ữ ể ừ ế ạ ể ắ ường dùng cho các tr m x  lý nạ ử ước th i công xu t trên 100m3/ngày. Các lo i b  l ng cátả ấ ạ ể ắ  chuy n đ ng quay có hi u qu  l ng cát cao và hàm lể ộ ệ ả ắ ượng ch t h u c  trongấ ữ ơ  cát th p. Do c u t o đ n gi n b  l ng cát ngang đấ ấ ạ ơ ả ể ắ ượ ử ục s  d ng r ng rãi h nộ ơ  

c  Tuy nhiên trong đi u ki n c n thi t ph i k t h p các công trình x  lýả ề ệ ầ ế ả ế ợ ử  

nước th i, ngả ƣưi ta có th  dùng b  l ng cát đ ng, b  l ng cát ti p tuy nể ể ắ ứ ể ắ ế ế  

ho c thi t b  xiclon h  m t t ng ho c xiclon thu  l c. ặ ế ị ở ộ ầ ặ ỷ ự

­ T  b  l ng cát, cát đừ ể ắ ược chuy n ra sân ph i cát đ  làm khô b ng bi n phápể ơ ể ằ ệ  

tr ng l c trong đi u ki n t  nhiên.  ọ ự ề ệ ự

B  l ng nể ắ ước th i ả

­ Dùng đ  tách các ch t không tan   d ng l  l ng trong nể ấ ở ạ ơ ử ước th i theo nguyênả  

t c d a vào s  khác nhau gi a tr ng lắ ự ự ữ ọ ượng các h t c n có trong nạ ặ ước th i.ả  

Vì v y, đây là quá trình quan tr ng trong x  lý nậ ọ ử ước th i, thả ường b  trí x  lýố ử  ban đ u th  b  trí n i ti p nhau, quá trình l ng t t có th  lo i b  đ n 90 ÷ầ ể ố ố ế ắ ố ể ạ ỏ ế  95% lượng c n có trong nặ ước hay sau khi x  lý sinh h c. Đ  có th  tăngử ọ ể ể  

cường quá trình l ng ta có th  thêm vào ch t đông t  sinh h c. S  l ng c aắ ể ấ ụ ọ ự ắ ủ  các h t x y ra dạ ả ưới tác d ng c a tr ng l c. ụ ủ ọ ự

­ D a vào ch c năng và v  trí có th  chia b  l ng thành các lo i: b  l ng đ tự ứ ị ể ể ắ ạ ể ắ ợ  

m t trộ ước công trình x  lý sinh h c và b  l ng đ t hai sau công trình x  lýứ ọ ể ắ ợ ứ  sinh h c. Theo c u t o và họ ấ ạ ướng dòng ch y ngả ười ta phân ra các lo i bạ ể 

­ Các ch t keo t  dùng là phèn nhôm: Alấ ụ 2(SO4)3.18H2O, NaAlO2, Al2(OH)3Cl, KAl(SO4)2.12H2O,   NH4Al(SO4)2.12H2O;   phèn   s t:   Feắ 2(SO4)3.2H2O,   FeSO4  7H2O, FeCl3 hay ch t keo t  không phân ly, d ng cao phân t  có ngu n g cấ ụ ạ ử ồ ố  thiên nhiên hay t ng h p. Phổ ợ ương pháp keo t  có th  làm trong nụ ể ước và khử màu nước th i vì sau khi t o bông c n, các bông c n l n l ng xu ng thìả ạ ặ ặ ớ ắ ố  

nh ng bông c n này có th  kéo theo các ch t phân tán không tan gây ra màu.ữ ặ ể ấb) B  tuy n n i  ể ể ổ

­ Tuy n n i là phể ổ ương pháp được áp d ng tụ ương đ i r ng rãi nh m lo i bố ộ ằ ạ ỏ các t p ch t không tan, khó l ng. Trong nhi u trạ ấ ắ ề ường h p, tuy n n i cònợ ể ổ  

đượ ử ục s  d ng đ  tách các ch t tan nh  ch t ho t đ ng b  m t. ể ấ ư ấ ạ ộ ề ặ

­ B n ch t c a quá trình tuy n n i ngả ấ ủ ể ổ ượ ạ ớc l i v i quá trình l ng và cũng đắ ượ  c

áp d ng trong trụ ường quá trình l ng x y ra r t ch m và r t khó th c hi n.ắ ả ấ ậ ấ ự ệ  

Các ch t l  l ng nh  d u, m  s  n i lên trên b  m t c a nấ ơ ử ư ầ ỡ ẽ ổ ề ặ ủ ước th i dả ưới tác 

d ng c a các b t khí t o thành l p b t có n ng đ  t p ch t cao h n trongụ ủ ọ ạ ớ ọ ồ ộ ạ ấ ơ  

nước ban đ u. Hi u qu  phân riêng b ng tuy n n i ph  thu c kích thầ ệ ả ằ ể ổ ụ ộ ước và 

s  lố ượng bong bóng khí. Kích thướ ố ưc t i  u c a bong bóng khí là 15 ­ 30.10­3ủ  

mm.  

c) Ph ươ ng pháp h p ph   ấ ụ

­ H p ph  là phấ ụ ương pháp tách các ch t h u c  và khí hòa tan ra kh i nấ ữ ơ ỏ ướ  c

th i b ng cách t p trung các ch t đó trên b  m t ch t r n (ch t h p ph )ả ằ ậ ấ ề ặ ấ ắ ấ ấ ụ  

ho c b ng cách tặ ằ ương tác gi a các ch t b n hòa tan v i các ch t r n (h pữ ấ ẩ ớ ấ ắ ấ  

Trung hoà Đ  trung hoà các nể ước th i có đ  ki m ho c axit cao.ả ộ ề ặ

Kh  trùngử Đ  lo i b  các vi sinh v t gây b nh. Các ph ng pháp

thường   s   d ng   là:   chlorine,   chlorine   dioxide,   bromideử ụ  chlorine, ozone,

Các quá trình khác Nhi u lo i hoá ch t đề ạ ấ ượ ử ục s  d ng đ  đ t để ạ ược nh ng m cữ ụ  

tiêu nh t đ nh nào đó. Ví d  nh  dùng hoá ch t đ  k t t aấ ị ụ ư ấ ể ế ủ  các kim lo i n ng trong nạ ặ ước th i.ả

­ X  lý nử ước th i b ng phả ằ ương pháp sinh h c hi u khí: Quá trình x  lý nọ ế ử ướ  c

th i đả ược d a trên s  oxy hoá các ch t h u c  có trong nự ự ấ ữ ơ ước th i nh  oxy tả ờ ự 

do hoà tan. N u oxy đế ược c p b ng thi t b  ho c nh  c u t o công trình, thìấ ằ ế ị ặ ờ ấ ạ  

đó là quá trình sinh h c hi u khí trong đi u ki n nhân t o. Ngọ ế ề ệ ạ ượ ạc l i, n uế  oxy được v n chuy n và hoà tan trong nậ ể ước nh  các y u t  t  nhiên thì đó làờ ế ố ự  quá trình x  lý sinh h c hi u khí trong đi u ki n t  nhiên. ử ọ ế ề ệ ự

­ X  lý nử ước th i b ng phả ằ ương pháp sinh h c k  khí: Quá trình x  lý đọ ỵ ử ượ  c

d a trên c  s  phân hu  các ch t h u c  gi  l i trong công trình nh  s  lênự ơ ở ỷ ấ ữ ơ ữ ạ ờ ự  men k  khí. Đ i v i các h  th ng thoát nỵ ố ớ ệ ố ước qui mô v a và nh  ngừ ỏ ười ta 

thường dùng các công trình k t h p v i vi c tách c n l ng v i phân hu  y mế ợ ớ ệ ặ ắ ớ ỷ ế  khí các ch t h u c  trong pha r n và pha l ng. ấ ữ ơ ắ ỏ

a) X  lý sinh h c trong đi u ki n t  nhiên  ử ọ ề ệ ự

Các công trình x  lý n ử ướ c th i trong đ t  ả ấ

­ Các công trình x  lý nử ước th i trong đ t là nh ng vùng đ t quy ho ch tả ấ ữ ấ ạ ướ  i

nước th i đ nh k  g i là cánh đ ng ng p nả ị ỳ ọ ồ ậ ước (cánh đ ng tồ ưới và cánh đ ngồ  

l c). Cánh đ ng ng p nọ ồ ậ ước được tính toán thi t k  d a vào kh  năng giế ế ự ả ữ 

l i, chuy n hoá ch t b n trong đ t. Khi l c qua đ t, các ch t l  l ng và keoạ ể ấ ẩ ấ ọ ấ ấ ơ ử  

s  đẽ ược gi  l i   l p trên cùng. Nh ng ch t đó t o nên l p màng g m vô sữ ạ ở ớ ữ ấ ạ ớ ồ ố 

vi sinh v t có kh  năng h p ph  và oxy hoá các ch t h u c  có trong nậ ả ấ ụ ấ ữ ơ ướ  c

th i. Hi u su t x  lý nả ệ ấ ử ước th i trong cánh đ ng ng p nả ồ ậ ước ph  thu c vàoụ ộ  các y u t  nh  lo i đ t, đ   m  c a đ t, m c nế ố ư ạ ấ ộ ẩ ủ ấ ự ước ng m, t i tr ng, ch  đầ ả ọ ế ộ 

tưới, phương pháp tưới, nhi t đ  và thành ph n tính ch t nệ ộ ầ ấ ước th i. Đ ngả ồ  

th i nó còn ph  thu c vào các lo i cây tr ng   trên b  m t. Trên cánh đ ngờ ụ ộ ạ ồ ở ề ặ ồ  

tưới ng p nậ ước có th  tr ng nhi u lo i cây, song ch  y u là lo i cây khôngể ồ ề ạ ủ ế ạ  thân g  ỗ

b) H  sinh h c  ồ ọ

­ H  sinh h c là các thu  v c t  nhiên ho c nhân t o, không l n mà   đ yồ ọ ỷ ự ự ặ ạ ớ ở ấ  

di n ra quá trình chuy n hoá các ch t b n. Quá trình này di n ra tễ ể ấ ẩ ễ ương tự 

nh  quá trình t  làm s ch trong nư ự ạ ước sông h  t  nhiên v i vai trò ch  y u làồ ự ớ ủ ế  các vi khu n và t o  ẩ ả

­ Theo b n ch t quá trình x  lý nả ấ ử ước th i và đi u ki n cung c p oxy ngả ề ệ ấ ười ta chia h  sinh h c ra hai nhóm chính: h  sinh h c  n đ nh nồ ọ ồ ọ ổ ị ước th i và h  làmả ồ  thoáng nhân t o. ạ

­ H  sinh h c  n đ nh nồ ọ ổ ị ước th i có th i gian nả ờ ướ ư ạ ớc l u l i l n (t  2 – 3 ngàyừ  

đ n hàng tháng) nên đi u hoà đế ề ượ ư ược l u l ng và ch t lấ ượng nước th i đ uả ầ  

ra. Oxy cung c p cho h  ch  y u là khu ch tán qua b  m t ho c do quangấ ồ ủ ế ế ề ặ ặ  

h p c a t o. Quá trình phân hu  ch t b n di t khu n mang b n ch t tợ ủ ả ỷ ấ ẩ ệ ẩ ả ấ ự nhiên. 

­ Theo đi u ki n khu y tr n h  sinh h c làm thoáng nhân t o có th  chia thànhề ệ ấ ộ ồ ọ ạ ể  hai lo i là h  sinh h c làm thoáng hi u khí và h  sinh h c làm thoáng tuạ ồ ọ ế ồ ọ ỳ 

ti n. Trong h  sinh h c làm thoáng hi u khí nệ ồ ọ ế ước th i trong h  đả ồ ược xáo 

tr n g n nh  hoàn toàn. Trong h  không có hi n tộ ầ ư ồ ệ ượng l ng c n. Ho t đ ngắ ặ ạ ộ  

h  g n gi ng nh  b  Aerotank. Còn trong h  sinh h c làm thoáng tu  ti nồ ầ ố ư ể ồ ọ ỳ ệ  còn có nh ng vùng l ng c n và phân hu  ch t b n trong đi u ki n y m khí.ữ ắ ặ ỷ ấ ẩ ề ệ ế  

M c đ  xáo tr n nứ ộ ộ ước th i trong h  đả ồ ược h n ch  ạ ế

c) X  lý sinh h c trong đi u ki n nhân t o  ử ọ ề ệ ạ

X  lý sinh h c hi u khí trong đi u ki n nhân t o ử ọ ế ề ệ ạ

X  lý sinh h c b ng h  vi sinh v t bám dính ử ọ ằ ệ ậ

­ Các màng sinh v t bao g m các lo i vi khu n hi u khí, vi khu n tu  ti n,ậ ồ ạ ẩ ế ẩ ỳ ệ  

đ ng v t nguyên sinh, giun, b … hình thành xung quanh h t v t li u l cộ ậ ọ ạ ậ ệ ọ  

ho c trên b  m t giá th  (sinh trặ ề ặ ể ưởng bám dính) s  h p th  ch t h u c  Cácẽ ấ ụ ấ ữ ơ  công trình ch  y u là b  l c sinh h c, đĩa l c sinh h c, b  l c sinh h c cóủ ế ể ọ ọ ọ ọ ể ọ ọ  

v t li u l c nậ ệ ọ ước… 

­ Các công trình x  lý nử ước th i theo nguyên lý bám dính chia làm hai lo i:ả ạ  

Lo i có v t li u l c ti p xúc không ng p trong nạ ậ ệ ọ ế ậ ước v i ch  đ  tớ ế ộ ướ ướ  i n ctheo chu k  và lo i có v t li u l c ti p xúc ng p trong nỳ ạ ậ ệ ọ ế ậ ước ng p oxy. ậ

d) B  l c sinh h c nh  gi t  ể ọ ọ ỏ ọ

­ B  l c sinh h c nh  gi t dùng đ  x  lý sinh h c hoàn toàn nể ọ ọ ỏ ọ ể ử ọ ước th i, đ mả ả  

b o BOD trong nả ước th i ra kh i b  l ng đ t hai dả ỏ ể ắ ợ ưới 15 mg/l. 

­ B  có c u t o hình ch  nh t ho c hình tròn trên m t b ng. Do t i tr ng th yể ấ ạ ữ ậ ặ ặ ằ ả ọ ủ  

l c và t i tr ng ch t b n h u c  th p nên kích thự ả ọ ấ ẩ ữ ơ ấ ước v t li u l c không l nậ ệ ọ ớ  

h n 30mm thơ ường là các lo i đá c c, cu i, than c c. Chi u cao l p v t li uạ ụ ộ ụ ề ớ ậ ệ  

l c trong b  t  1,5 – 2 m. B  đọ ể ừ ể ược c p khí t  nhiên nh  các c a thông gióấ ự ờ ử  xung quanh thành v i di n tích b ng 20% di n tích sàn thu nớ ệ ằ ệ ước ho c l y tặ ấ ừ 

dưới đáy v i kho ng cách gi a đáy b  và sàn đ  v t li u l c cao 0,4 ­ 0,6 m.ớ ả ữ ể ỡ ậ ệ ọ  

Đ  l u thông h n h p nể ư ỗ ợ ước th i và bùn cũng nh  không khí vào trong l pả ư ớ  

v t li u l c, sàn thu nậ ệ ọ ước có các khe h  Nở ước th i đả ượ ướ ừc t i t  trên b  m tờ ặ  

nh  h  th ng phân ph i vòi phun, khoan l  ho c máng răng c a.  ờ ệ ố ố ỗ ặ ư

e) Đĩa l c sinh h c  ọ ọ

­ Đĩa l c sinh h c đọ ọ ược dùng đ  x  lý nể ử ước th i b ng phả ằ ương pháp sinh h cọ  theo nguyên lý bám dính. Đĩa l c là các t m nh a, g , … hình tròn đọ ấ ự ỗ ườ  ngkính 2 – 4 m dày dưới 10 mm ghép v i nhau thành kh i cách nhau 30 – 40 mmớ ố  

và các kh i này đố ược b  trí thành dãy n i ti p quay đ u trong b  nố ố ế ề ể ước th i.ả  Đĩa l c sinh h c đọ ọ ược s  d ng r ng rãi đ  x  lý nử ụ ộ ể ử ước th i sinh ho t v iả ạ ớ  công su t không h n ch  Tuy nhiên ngấ ạ ế ười ta thường s  d ng h  th ng đĩaử ụ ệ ố  

đ  cho các tr m x  lý nể ạ ử ước th i công su t dả ấ ưới 5000 m3/ngày. 

f) B  l c sinh h c có v t li u l c ng p trong n ể ọ ọ ậ ệ ọ ậ ướ c 

­ B  l c sinh h c có v t li u l c ng p trong nể ọ ọ ậ ệ ọ ậ ước ho t đ ng theo nguyên lýạ ộ  

l c dính bám. Công trình này thọ ường được g i là Bioten có c u t o g nọ ấ ạ ầ  

gi ng v i b  l c sinh h c và Aerotank. V t li u l c thố ớ ể ọ ọ ậ ệ ọ ường đƣợc đóng thành 

kh i và ng p trong nố ậ ước. Khí được c p v i áp l c th p và d n vào b  cùngấ ớ ự ấ ẫ ể  chi u ho c ngề ặ ược chi u v i nề ớ ước th i. Khi nả ước th i qua l p v t li u l c,ả ớ ậ ệ ọ  BOD b  kh  và NHị ử 4+  b  chuy n hoá thành NOị ể 3­  trong l p màng sinh v t.ớ ậ  

Nước đi t  dừ ưới lên, ch y vào máng thu và đả ược d n ra ngoài. ẫ

g) X  lý sinh h c b ng h  vi sinh v t sinh tr ử ọ ằ ệ ậ ưở ng l  l ng   ơ ử

X  lý sinh h c b ng phử ọ ằ ương pháp bùn ho t tính :ạ

­ Bùn ho t tính là t p h p vi khu n, x  khu n, n m, đ ng v t nguyên sinh…ạ ậ ợ ẩ ạ ẩ ấ ộ ậ  thành các bông bùn x p, d  h p th  ch t h u c  và d  l ng (vi sinh v t sinhố ễ ấ ụ ấ ữ ơ ễ ắ ậ  

trưởng l  l ng). Các công trình ch  y u là các lo i b  Aerotank, kênh oxyơ ữ ủ ế ạ ể  hoá hoàn toàn… Các công trình này được c p khí cấ ưỡng b c đ  oxy cho viứ ủ  khu n oxy hoá ch t h u c  và khu y tr n đ u bùn ho t tính v i nẩ ấ ữ ơ ấ ộ ề ạ ớ ước th i. ả

­ B  Aerotank: Khi nể ước th i vào b  th i khí (b  Aerotank), các bông bùnả ể ổ ể  

ho t tính đạ ược hình thành mà các h t nhân c a nó là các phân t  c n l  l ng.ạ ủ ử ặ ơ ử  Các lo i vi khu n hi u khí đ n c  trú, phát tri n d n, cùng v i các đ ng v tạ ẩ ế ế ư ể ầ ớ ộ ậ  nguyên sinh, n m, x  khu n,… t o nên các bông bùn màu nâu s m, có khấ ạ ẩ ạ ẫ ả năng h p th  ch t h u c  hòa tan, keo và không hòa tan phân tán nh  Viấ ụ ấ ữ ơ ỏ  khu n và sinh v t s ng dùng ch t n n (BOD) và ch t dinh dẩ ậ ố ấ ề ấ ưỡng (N, P) làm 

th c ăn đ  chuy n hoá chúng thành các ch t tr  không hoà tan và thành tứ ể ể ấ ơ ế bào m i. Trong Aerotank lớ ượng bùn ho t tính tăng d n lên, sau đó đạ ầ ược tách 

ra t i b  l ng đ t hai. M t ph n bùn đạ ể ắ ợ ộ ầ ược quay l i v  đ u b  Aerotank đạ ề ầ ể ể tham gia quá trình x  lý nử ước th i theo chu trình m i. ả ớ

X  lý sinh h c k  khí trong đi u ki n nhân t o ử ọ ỵ ề ệ ạ

­ Phân h y k  khí (Anaerobic Decomposition) là quá trình phân h y các ch tủ ỵ ủ ấ  

h u c  thành ch t khí (CHữ ơ ấ 4  và CO2  ) trong đi u ki n không có oxy. Vi cề ệ ệ  chuy n hoá các axit h u c  thành khí mêtan s n sinh ra ít năng lể ữ ơ ả ượng. Lượ  ng

ch t h u c  chuy n hoá thành khí vào kho ng 80 ÷ 90%. ấ ữ ơ ể ả

­ Hi u qu  x  lý ph  thu c vào nhi t đ  nệ ả ử ụ ộ ệ ộ ước th i, pH, n ng đ  MLSS.ả ồ ộ  Nhi t đ  thích h p cho ph n  ng sinh khí là t  32 ÷ 350 C. ệ ộ ợ ả ứ ừ

­ Ưu đi m n i b t c a quá trình x  lý k  khí là lể ổ ậ ủ ử ỵ ượng bùn s n sinh ra r t th p,ả ấ ấ  

vì th  chi phí cho vi c x  lý bùn th p h n nhi u so v i các quá trình x  lýế ệ ử ấ ơ ề ớ ử  

hi u khí.ế

h) Ph ươ ng pháp x  lý k  khí v i sinh tr ử ỵ ớ ưở ng l  l ng  ơ ữ

Ph ươ ng pháp ti p xúc k  khí  ế ị

­ B  lên men có thi t b  tr n và b  l ng riêng. Quá trình này cung c p phân lyể ế ị ộ ể ắ ấ  

và hoàn l u các vi sinh v t gi ng, do đó cho phép v n hành quá trình   th iư ậ ố ậ ở ờ  gian l u t  6 ÷ 12 gi  ư ừ ờ

­ C n thi t b  kh  khí (Degasifier) gi m thi u t i tr ng ch t r n   bầ ế ị ử ả ể ả ọ ấ ắ ở ước phân ly

­ Đ  x  lý   m c đ  cao, th i gian l u ch t r n để ử ở ứ ộ ờ ư ấ ắ ƣợc xác đ nh là 10 ngày ị ở nhi t đ  320 C, n u nhi t đ  gi m đi 110 C, th i gian l u đòi h i ph i tăngệ ộ ế ệ ộ ả ờ ư ỏ ả  

g p đôi. ấ

i) B  UASB (Upflow anaerobic Sludge Blanket)  ể

­ Nước th i đả ược đ a tr c ti p vào phía dư ự ế ưới đáy b  và để ược phân ph i đ ngố ồ  

đ u, sau đó ch y ngề ả ược lên xuyên qua l p bùn sinh h c d ng h t nh  (bôngớ ọ ạ ạ ỏ  bùn) và các ch t h u c  b  phân h y. ấ ữ ơ ị ủ

­ Các b t khí mêtan và NHọ 3, H2S n i lên trên và đổ ược thu b ng các ch p thu khíằ ụ  

đ  d n ra kh i b  Nể ẫ ỏ ể ước th i ti p theo đó chuy n đ n vùng l ng c a bả ế ể ế ắ ủ ể phân tách 2 pha l ng và r n. Sau đó ra kh i b , bùn ho t tính thì hoàn l u l iỏ ắ ỏ ể ạ ư ạ  vùng l p bông bùn. S  t o thành bùn h t và duy trì đớ ự ạ ạ ược nó r t quan tr ngấ ọ  khi v n hành UASB.ậ

­ Thường cho thêm vào b  150 mg/l Ca2+ đ  đ y m nh s  t o thành h t bùnể ể ẩ ạ ự ạ ạ  

và 5 ÷ 10 mg/l Fe2+ đ  gi m b t s  t o thành các s i bùn nh  Đ  duy trì l pể ả ớ ự ạ ợ ỏ ể ớ  bông bùn   tr ng thái l  l ng, t c đ  dòng ch y thở ạ ơ ử ố ộ ả ường l y kho ng 0,6 ÷ 0,9ấ ả  

m/h. 

Hình 2. B  UASB ể

Phương pháp x  lý k  khí v i sinh trử ỵ ớ ưởng g n k t ắ ế

­ L c k  khí v i sinh trọ ị ớ ưởng g n k t trên giá mang h u c  (ANAFIZ) ắ ế ữ ơ

­ L c k  khí g n v i s  tăng trọ ỵ ắ ớ ự ưởng các vi sinh v t k  khí trên các giá th  Bậ ỵ ể ể 

l c có th  đọ ể ược v n hành   ch  đ  dòng ch y ngậ ở ế ộ ả ược ho c xuôi. ặ

­ Giá th  l c trong quá trình l u gi  bùn ho t tính trên nó cũng có kh  năngể ọ ư ữ ạ ả  phân ly các ch t r n và khí s n sinh ra trong quá trình tiêu hóa. L c k  khí v iấ ắ ả ọ ị ớ  

l p v t li u gi  l ng trớ ậ ệ ả ỏ ương n  (ANAFLUX)ở

­ Vi sinh v t đậ ược c  đ nh trên l p v t li u h t đố ị ớ ậ ệ ạ ược giãn n  b i dòng nở ở ướ  cdâng lên sao cho s  ti p xúc c a màng sinh h c v i các ch t h u c  trongự ế ủ ọ ớ ấ ữ ơ  

m t đ n v  th  tích là l n nh t.  u đi m: ộ ơ ị ể ớ ấ Ư ể

• Ít b  t c ngh n trong quá trình làm vi c v i v t li u l c.ị ắ ẽ ệ ớ ậ ệ ọ

• Kh i đ ng nhanh chóng.ở ộ

• Không t y trôi các qu n th  sinh h c bám dính trên v t li u.ẩ ầ ể ọ ậ ệ

• Có kh  năng thay đ i l u lả ổ ư ượng trong gi i h n t c đ  ch t l ng.ớ ạ ố ộ ấ ỏ

CH ƯƠ NG 3 Đ  XU T CÁC CÔNG NGH  X  LÝ N Ề Ấ Ệ Ử ƯỚ C TH I  Ả

CHO KHU DÂN C  M  TH NH H NG Ư Ỹ Ạ Ư

3.1 Tính ch t nấ ước th i đ u vàoả ầ

Thành ph n tính ch t nầ ấ ước th i t i Khu dân c  M  Th nh H ng cũng chính làả ạ ư ỹ ạ ư  thành ph n đ c tr ng c a nầ ặ ư ủ ước th i sinh ho t thông thả ạ ường v i các thông s  ôớ ố  nhi m đễ ược trình bày trong B ng 3.1. ả

B ng 3.  ả Thành ph n n ầ ướ c th i sinh ho t đ c tr ng ả ạ ặ ư

STT Thành   ph n   nầ ướ  c

th iả Đ n vơ ị N ng đồ ộ

QCVN 14:2008, c t Bộ

­ Nước th i t i Khu dân c  M  Th nh H ng sau khi đả ạ ư ỹ ạ ư ược x  lý t i h  th ngử ạ ệ ố  

x  lý nử ước th i t p trung ph i đ t quy chu n QCVN 14:2008, c t B. ả ậ ả ạ ẩ ộ

­ C t B quy đ nh giá tr  n ng đ  c a các thông s  ô nhi m làm c  s  tính toánộ ị ị ồ ộ ủ ố ễ ơ ở  giá tr  t i đa cho phép trong nị ố ước th i sinh ho t khi th i vào ngu n nả ạ ả ồ ướ  ckhông dùng cho m c đích c p nụ ấ ước sinh ho t.ạ

­ Ngu n ti p nh n sau khi x  lý là th i tr c ti p ra sông.ồ ế ậ ử ả ự ế

3.2 Đ  xu t công ngh  x  lýề ấ ệ ử

­ Nước th i t i khu dân c  v i tính ch t nả ạ ư ớ ấ ước th i ch a nhi u d u m  nên sả ứ ề ầ ỡ ẽ 

được x  lý t i b  tách d u m  Đ c bi t tính ch t nử ạ ể ầ ỡ ặ ệ ấ ước có thành ph n ôầ  nhi m chính là các ch t h u c  và vi trùng gây b nh và t  l  BODễ ấ ữ ơ ệ ỉ ệ 5/COD = 

0,63 nên phương pháp x  lý sinh h c k t h p v i kh  trùng nử ọ ế ợ ớ ử ước s  mangẽ  

l i hi u qu  t t. ạ ệ ả ố

­ N ng đ  ch t ô nhi m h u c  không quá cao nên phù h p đ  x  lý nồ ộ ấ ễ ữ ơ ợ ể ử ướ  c

th i b ng phả ằ ương pháp sinh h c hi u khí. ọ ế

­ D a vào tính ch t, thành ph n nự ấ ầ ước th i sinh ho t và yêu c u m c đ  x  lý,ả ạ ầ ứ ộ ử  trong ph m vi đ  án đ  xu t hai phạ ồ ề ấ ương án x  lý nử ước th i. V  c  b n thìả ề ơ ả  hai phương án gi ng nhau v  các công trình x  lý s  b  Đi m khác nhau cố ề ử ơ ộ ể ơ 

b n gi a hai phả ữ ương án là công trình x  lý sinh h c. Phử ọ ương án m t là bộ ể Aerotank và phương án hai là b  l c sinh h c.ể ọ ọ

3.2.1 Ph ươ ng án 1

Hình 3.  Dây chuy n công ngh  x  lý n ề ệ ử ướ c th i sinh ho t ph ả ạ ươ ng án 1

Thuy t minh s  đ  công ngh  : ế ơ ồ ệ

Nước th i t  toilet đả ừ ược d n qua h m t  ho i  đ  l ng các ch t r n và phânẫ ầ ự ạ ể ắ ấ ắ  

hu  m t ph n các ch t ô nhi m h u c  trỷ ộ ầ ấ ễ ữ ơ ước khi d n vào h  th ng x  lý .ẫ ệ ố ử  

Nước th i t  các ngu n phát sinh khác s  đả ừ ồ ẽ ược d n tr c ti p vào hê thôngẫ ự ế ̣ ́  

x  ly . Sau khi qua song ch n rác nử ́ ắ ước được đ a qua B  tách d u m  đ  thuư ể ầ ỡ ể  các lo i m  đ ng th c v t, các lo i d u… có trong nạ ỡ ộ ự ậ ạ ầ ước th i. ả

Nước th i sau đó đả ược d n vào B  Đi u Hòa đ  đi u hòa l u lẫ ể ề ể ề ư ượng và 

n ng đ  ch t ô nhi m, nồ ộ ấ ễ ước th i trong B  đi u hòa đả ể ề ược đ o tr n liên t cả ộ ụ  

b ng h  th ng s c khí nh m ngăn quá trình l ng c n và làm gi m mùi hôi doằ ệ ố ụ ằ ắ ặ ả  phân h y k  khí sinh ra. Ngoài ra, trong B  đi u hòa còn di n ra quá trìnhủ ỵ ể ề ễ  phân h y sinh h c hi u khí nên cũng làm gi m đáng k  ch t ô nhi m h u c ủ ọ ế ả ể ấ ễ ữ ơ  Không khí được c p cho b  đi u hoà t  m t trong hai máy th i khí A1/A2ấ ể ề ừ ộ ổ  

ch y luân phiên nhau (Nh m tăng tu i th  thi t b ) ạ ằ ổ ọ ế ị

Sau đó, nước th i s  đả ẽ ược b m qua B  Aerotank . T i đây, dơ ể ạ ưới tác d ngụ  

c a các vi sinh v t hi u khí ( bùn ho t tính ) và oxy không khí đủ ậ ế ạ ược c p liênấ  

t c b ng h  th ng máy th i khí ( A1/A2), các ch t ô nhi m h u c  (COD,ụ ằ ệ ố ổ ấ ễ ữ ơ  BOD, N h u c , P h u c ) s  b  phân h y. Đ ng th i, quá trình này t o raữ ơ ữ ơ ẽ ị ủ ồ ờ ạ  

m t lộ ượng l n sinh kh i. N ng đ  Oxi hoà tan trong nớ ố ồ ộ ước luôn được duy trì 

 m c DO ≥ 2mg/l. 

ở ứ

H n h p bùn ho t tính và nỗ ợ ạ ước th i s  t  ch y đ n b  l ng, b  này cóả ẽ ự ả ế ể ắ ể  nhi m v  tách bùn ho t tính ra kh i nệ ụ ạ ỏ ước. C  th , nụ ể ước và bùn được đ aư  vào  ng l ng trung tâm, dố ắ ưới tác d ng c a tr ng l c, bùn s  l ng xu ng đáyụ ủ ọ ự ẽ ắ ố  

b , nể ước s  đi lên trên, tràn qua các máng thu nẽ ước hình răng c a và ch yư ả  qua b  kh  trùng. ể ử

T i đây nạ ước th i đả ược c p dung d ch NaOCl đ  tiêu di t các vi sinh vàấ ị ể ệ  thành phân gây bênh con lai trong ǹ ̣ ̀ ̣ ươc thai nh  Coliform) tŕ ̉ ư ươc khi đ́ ượ  c

3.2.2 Ph ươ ng án 2

Hình 3. Dây chuy n công ngh  x  lý n ề ệ ử ướ c th i sinh ho t ph ả ạ ươ ng án 2

 Thuy t minh quy trình công ngh   ế ệ

­ Nước th i t  toilet đả ừ ược d n qua h m t  ho i đ  l ng các ch t r n và phânẫ ầ ự ạ ể ắ ấ ắ  

hu  m t ph n các ch t ô nhi m h u c  trỷ ộ ầ ấ ễ ữ ơ ước khi d n vào h  th ng x  lý.ẫ ệ ố ử  

Nước th i t  các ngu n phát sinh khác s  đả ừ ồ ẽ ược d n tr c ti p vào hê thôngẫ ự ế ̣ ́  

x  ly. Sau khi qua song ch n rác nử ́ ắ ước được đ a qua B  tách d u m  đ  thuư ể ầ ỡ ể  các lo i m  đ ng th c v t, các lo i d u… có trong nạ ỡ ộ ự ậ ạ ầ ước th i. ả

­ Nước th i sau đó đả ược d n vào B  Đi u Hòa đ  đi u hòa l u lẫ ể ề ể ề ư ượng và 

n ng đ  ch t ô nhi m, nồ ộ ấ ễ ước th i trong B  đi u hòa đả ể ề ược đ o tr n liên t cả ộ ụ  

b ng h  th ng s c khí nh m ngăn quá trình l ng c n và làm gi m mùi hôi doằ ệ ố ụ ằ ắ ặ ả  phân h y k  khí sinh ra. Ngoài ra, trong B  đi u hòa còn di n ra quá trìnhủ ỵ ể ề ễ  phân h y sinh h c hi u khí nên cũng làm gi m đáng k  ch t ô nhi m h u c ủ ọ ế ả ể ấ ễ ữ ơ  

Không khí được c p cho b  đi u hoà t  m t trong hai máy th i khí A1/A2ấ ể ề ừ ộ ổ  

ch y luân phiên nhau (Nh m tăng tu i th  thi t b ) ạ ằ ổ ọ ế ị

­ Sau đó, nước th i s  đả ẽ ược b m qua B  l c sinh h c. T i đây, nơ ể ọ ọ ạ ước th iả  

đƣợc ti p xúc v i màng sinh h c   trên b  m t v t li u và đế ớ ọ ở ề ặ ậ ệ ược làm s ch doạ  

vi sinh v t c a màng phân h y hi u khí sinh ra COậ ủ ủ ế 2 và nước, phân h y k  khíủ ỵ  sinh ra CH4 và CO2 làm tróc màng ra kh i v t mang, b  nỏ ậ ị ước cu n theo. Trênố  

m t giá mang là vi t li u l c l i hình thành l p màng m i. Hi n tặ ệ ệ ọ ạ ớ ớ ệ ượng này 

đượ ặc l p đi l p l i nhi u l n k t qu  BOD c a nặ ạ ề ầ ế ả ủ ước th i b  vi sinh v t sả ị ậ ử 

d ng làm ch t dinh dụ ấ ưỡng phân h  k  khí cũng nh  hi u khí  ỹ ỵ ư ế

­ H n h p bùn ho t tính và nỗ ợ ạ ước th i s  t  ch y đ n b  l ng, b  này cóả ẽ ự ả ế ể ắ ể  nhi m v  tách bùn ho t tính ra kh i nệ ụ ạ ỏ ước. C  th , nụ ể ước và bùn được đ aư  vào  ng l ng trung tâm, dố ắ ưới tác d ng c a tr ng l c, bùn s  l ng xu ng đáyụ ủ ọ ự ẽ ắ ố  

b , nể ước s  đi lên trên, tràn qua các máng thu nẽ ước hình răng c a và ch yư ả  qua b  kh  trùng. Đ ng th i, trong b  l ng còn di n ra quá trình kh  ti pể ử ồ ờ ể ắ ễ ử ế  

m t ph n các ch t ô nhi m còn l i trong nộ ầ ấ ễ ạ ước th i (Nitrat, amonium) trongả  

đi u ki n thi u khí. ề ệ ế

­ Sau đo ń ươc thai se đ́ ̉ ̃ ược dân qua bê kh  trung. T i đây ñ ̉ ử ̀ ạ ước th i đả ược c pấ  dung d ch Chlorin đê tiêu diêt cac vi sinh va thanh phân gây bênh con lai trongị ̉ ̣ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ̀ ̣  

nươc th i nh  Ecoli…) tŕ ả ư ươc khi đ́ ược b m thai ra nguôn tiêp nhân.  ơ ̉ ̀ ́ ̣

­ Bùn sinh ra trong quá trình x  ly s  đử ́ ẽ ược b m tu n hoan m t ph n v  Bơ ầ ̀ ộ ầ ề ể 

l c sinh h c đ  duy trì n ng đ  sinh kh i t  3000 – 4000 mgMLSS/l, ph nọ ọ ể ồ ộ ố ừ ầ  con l i s  đ̣ ̀ ạ ẽ ược d n v  h m t  ho i. Lẫ ề ầ ự ạ ượng bùn nén s  đẽ ược hút đ nh kị ỳ 

b ng xe hút bùn m i năm m t l n.  Nằ ỗ ộ ầ ước th i sau quá trình x  lý đ t Quyả ử ạ  chu n kĩ thu t qu c gia v  nẩ ậ ố ề ước th i sinh ho t.ả ạ

3.3 So sánh hai phương án

B ng 3.  ả So sánh 2 s  đ  công ngh  (ph ơ ồ ệ ươ ng án 1 và ph ươ ng án 2)

B  Aerotank ( phể ương án 1 ) B  l c sinh h c ( phể ọ ọ ương án 2 )

­ S  d ng phử ụ ương pháp x  lí b ngử ằ  

vi sinh. 

­ Qu n lí đ n gi n. ả ơ ả

­ Khó kh ng ch  các thông s  v nố ế ố ậ  hành

­ C n có th i gian nuôi c y vi sinhầ ờ ấ  

v t.ậ

­ C u   t o   ph c   t p   h n   bấ ạ ứ ạ ơ ể Aerotank. 

­ Áp d ng phụ ương pháp thoáng gió 

t  nhiên, không c n có h  th ngự ầ ệ ố  

c p không khí. ấ

­ Không c n ch  đ  hoàn l u bùnầ ế ộ ư  

ngượ ạ ể ọc l i b  l c sinh h cọ

 Sau khi đ a ra các  u ­ như ư ược đi m c a các phể ủ ương án thì ta th y phấ ương án 1 

có nhi u  u đi m n i b t h n. Chính vì v y ta ch n phề ư ể ổ ậ ơ ậ ọ ương án1 đ  xây d ng hể ự ệ 

th ng x  lý nố ử ước cho nước th i.ả

CH ƯƠ NG 4 TÍNH TOÁN CHI TI T Ế

4.1 M c đ  x  lý c n thi t và thông s  tính toánứ ộ ử ầ ế ố

 L u lư ượng nước th i c n x  lýả ầ ử

­ Dân s  d  ki n c a khu I và khu II là 4.420 ngố ự ế ủ ười

Theo b ng 3.1 tiêu chu n c p nả ẩ ấ ước TCXDVN 33:2006 là : 150 lít/người/ngày

 L u lư ượng nước th i sinh ho t (80% lả ạ ượng nướ ấc c p): 

 M c đ  c n thi t x  lýứ ộ ầ ế ử

­ M c đ  c n thi t ph i x  lý hàm lứ ộ ầ ế ả ử ượng ch t l  l ng SSấ ơ ử

Trong đó: 

SSv: Hàm lượng ch t l  l ng trong nấ ơ ử ước th i ch a x  lý, mg/l;ả ư ử

SSr: Hàm lượng ch t l  l ng trong nấ ơ ử ước th i sau x  lý cho phép x  th i vàoả ử ả ả  ngu n nồ ước, mg/l

­ M c đ  c n thi t ph i x  lý hàm lứ ộ ầ ế ả ử ượng BOD 

Trong đó: 

BOD5 : Hàm lượng BOD5 trong nước th i đ u vào, mg/l;ả ầ

BOD5 : Hàm lượng BOD5  trong nước th i sau x  lý cho phép x  th i vàoả ử ả ả  ngu n nồ ước, mg/l

­ M c đ  c n thi t ph i x  lý hàm lứ ộ ầ ế ả ử ượng COD 

Trong đó: 

COD : Hàm lượng COD trong nước th i đ u vào, mg/l;ả ầ

COD : Hàm lượng COD trong nước th i sau x  lý cho phép x  th i vàoả ử ả ả  ngu n nồ ước, mg/l

­ Xác đ nh các thông s  tính toánị ố

­ H  th ng x  lý nệ ố ử ước th i ho t đ ng 24/24 v y lả ạ ộ ậ ượng nước th i đ  ra liênả ổ  

t c.ụ

­ L u lư ượng trung bình ngày:

­ L u lư ượng trung bình gi :ờ  

­ L u lư ượng trung bình giây: 

4.2 Song ch n rácắ

 Nhi m vệ ụ: c a song ch n rác là gi  l i các t p ch t có kích thủ ắ ữ ạ ạ ấ ướ ớc l n, chủ 

y u là rác. Đây là công trình đ u tiên trong tr m x  lý nế ầ ạ ử ước th i.  ả

 Tính toán 

Mương d n ẫ

­ Sau khi qua ngăn ti p nh n nế ậ ước th i đả ược d n đ n song ch n rác theoẫ ế ắ  

mương ti t di n hình ch  nh t. K t qu  tính toán nh  sau: ế ệ ữ ậ ế ả ư

­ Di n tích ti t di n ệ ế ệ ướt:

Trong đó: 

  : L u lư ượng nước th i theo giây l n nh t, mả ớ ấ 3/s

v        :V n t c chuy n đ ng c a nậ ố ể ộ ủ ước th i trả ước song ch n rác m/s, ph m viắ ạ  0,7 – 1,0 m/s, ch n v = 0,8 m/s. ọ

­ Mương d n có chi u r ng B = 150 mm = 0,15 m ẫ ề ộ

­ Đ  sâu m c nộ ự ước trong mương d n:ẫ

n: S  khe h  c n thi t c a song ch n rác. ố ở ầ ế ủ ắ

v: V n t c nậ ố ước th i qua song ch n rác, l y b ng v n t c nả ắ ấ ằ ậ ố ước th i trongả  

­ Chi u r ng c a song ch n rác :ề ộ ủ ắ

Trong đó:   

S: Chi u dày c a thanh song ch n, thề ủ ắ ường l y S = 0.008 m. ấ

Ki m tra s  l ng c n   ph n m  r ng trể ự ắ ặ ở ầ ở ộ ước song ch n rác, v n t c nắ ậ ố ước th iả  

trước song ch n rác Vắ kt không được nh  h n 0,4 m/s (Theo giáo trình X  lý nỏ ơ ử ướ  c

: Góc nghiêng c a song ch n rác so v i hủ ắ ớ ướng dòng ch y. ả

: H  s  ph  thu c ti t di n ngang c a thanh song ch n và l y theo B ng 4.2.ệ ố ụ ộ ế ệ ủ ắ ấ ả

Hình 4. Ti t di n ngang các lo i thanh ch n rác ế ệ ạ ắ

­ Chi u dài ph n m  r ng trề ầ ở ộ ước song ch n rác Lắ 1 :

Trong đó:

Bm: Chi u r ng mề ộ ương d n, Bẫ m = 0,15 m

 : Góc nghiên ch  m  r ng thỗ ở ộ ường l y .ấ

­ Chi u dài ph n m  r ng sau song ch n rác Lề ầ ở ộ ắ 2 :

: Chi u cao b o v , ch n  = 0.5 mề ả ệ ọ

­ Chi u dài m i thanh: ề ỗ

  = 

­ Hi u qu  x  lý qua song ch n rác: Hàm lệ ả ử ắ ượng ch t l  l ng (SS) và BOD5ấ ơ ử  

c a nủ ước th i khi qua song ch n rác đ u gi m 6% (Theo x  lý nả ắ ề ả ử ước th i đôả