Hóa học môi trường: Tài nguyên đất và môi trường đất

Hóa học môi trường Tài nguyên đất và môi trường đất trình bày các nội dung chính như: Sơ lược tài nguyên đất, vai trò và chức năng của tài nguyên đất, thực trạng khai thác và sử dụng tài nguyên đất,...

H C VI N K  THU T QUÂN S Ọ Ệ Ỹ Ậ Ự

KHOA HÓA­ LÝ K  THU TỸ Ậ

***********

CH Đ : TÀI NGUYÊN Đ T VÀ MÔI TRỦ Ề Ấ ƯỜNG Đ TẤ

M C L C Ụ Ụ

I.S  lơ ược tài nguyên đ tấ

1.1. Khái ni mệ

Đ t là m t d ng tài nguyên v t li u c a con ngấ ộ ạ ậ ệ ủ ườ  Đ t là l p ngoài cùngi ấ ớ  

c a th ch quy n b  bi n đ i t  nhiên dủ ạ ể ị ế ổ ự ưới tác đ ng t ng h p c a nộ ổ ợ ủ ướ  c,không khí, sinh v t.ậ

Đ t có 2 nghĩa: đ t đai là n i  , xây d ng c  s  h  t ng c a con ngấ ấ ơ ở ự ơ ở ạ ầ ủ ười và 

th  nhổ ưỡng là m t b ng đ  s n xu t nông lâm nghi p.ặ ằ ể ả ấ ệ

.Đ t hi u theo nghĩa thông thấ ể ường nh t là ph n m ng n m trên b  m t c aấ ầ ỏ ằ ề ặ ủ  trái đ t mà không b  nấ ị ước bao ph ủ

. Đ t theo  nghĩa th  nhấ ổ ưỡng là v t th  thiên nhiên có c u t o đ c l p lâuậ ể ấ ạ ộ ậ  

đ i, hình thành do k t qu  c a nhi u y u t :đá g c, đ ng th c v t, khí h u,ờ ế ả ủ ề ế ố ố ộ ự ậ ậ  

Có nhi u phề ương pháp phân lo i đ t khác nhauạ ấ

. Phân lo i đ t theo phát sinh: (phạ ấ ương pháp bán đ nh lị ượng)

. Phân lo i đ t c a M (soil Taxanomy): hay còn g i là phạ ấ ủ ỹ ọ ương pháp phân 

­ Đ t đấ ượ ạc t o thành t  3 ch t li u sau: Ch t r n (Khoáng ch t và mùn),ừ ấ ệ ấ ắ ấ  

nước và không khí. Đ t t t là đ t có t  l  ba ch t li u này h p lý : 40% ch tấ ố ấ ỷ ệ ấ ệ ợ ấ  

r n, 30% nắ ước và 30% không khí. Đ t ph i m m, đ  r  cây d  dàng xuyênấ ả ề ể ễ ễ  qua đi hút ch t dinh dấ ưỡng.

­ Quá nhi u nề ước trong đ t s  làm gi m t  l  không khí và gây ra thi uấ ẽ ả ỉ ệ ế  oxy cho cây. Quá nhi u không khí trong đ t s  gây ra khô h n.ề ấ ẽ ạ  

­ Đ t sét có hàm lấ ượng ch t r n cao, kh  năng gi  nấ ắ ả ữ ướ ốc t t nh ng hàmư  

lượng không khí th p.ấ

­  Đ t cát có hàm lấ ượng không khí cao nh ng kh  năng gi  nư ả ữ ước kém. 

B i v y, đ t sét pha cát có th  đ m b o v a gi  nở ậ ấ ể ả ả ừ ữ ước v a gi  không khí.ừ ữ

­ Có th  cùng m t lo i đ t, nh ng m nh ru ng này đ t có k t c u t t,ể ộ ạ ấ ư ả ộ ấ ế ấ ố  còn m nh ru ng kia, đ t có k t c u không t t. Nguyên nhân   đây là doả ộ ấ ế ấ ố ở  

lượng mùn trong đ t. Mùn có kh  năng gi  nấ ả ữ ước cao và hút nước nhanh, chỉ 

có mùn m i có kh  năng c i thi n k t c u đ t m t cách có hi u qu  Đ tớ ả ả ệ ế ấ ấ ộ ệ ả ấ  giàu mùn (trên 5%) là đ t có k t c u r t t t.ấ ế ấ ấ ố

­ Vòng chu chuy n dinh dể ưỡng cho th y, mùn đấ ược hình thành t  cácừ  

ch t h u c  ( lá r ng, phân, xác súc v t) qua quá trình phân gi i c a các VSV.ấ ữ ơ ụ ậ ả ủ  Mùn là th c ăn cho VSV, đ t và cây tr ng, do v y, n u không có đ  ch t h uứ ấ ồ ậ ế ủ ấ ữ  

c  b  sung thơ ổ ường xuyên thì lượng mùn cũng gi m, d n đ n k t c u đ t bả ẫ ế ế ấ ấ ị thoái hóa. Đ y là tình tr ng hi n nay, khi ngấ ạ ệ ười nông dân   l i quá m c vàoỷ ạ ứ  phân hóa h c. Phân hóa h c không nh ng không th  c i thi n k t c u đ t màọ ọ ữ ể ả ệ ế ấ ấ  còn tiêu di t h  VSV trong đ t.ệ ệ ấ

2.3.2.  Tính ch t hóa h cấ ọ  

­ Đ t có tính ch t hóa h c t t là đ t có kh  năng gi  ch t dinh dấ ấ ọ ố ấ ả ữ ấ ưỡ  ngcao, pH trung tính. Ch t lấ ượng và s  lố ượng colloid (ch t keo) trong đ t quy tấ ấ ế  

đ nh kh  năng gi  ch t dinh dị ả ữ ấ ưỡng

­ Coilloid ch t lấ ượng t t, gi  đố ữ ược nhi u ch t dinh dề ấ ưỡng. Colloid trong mùn có ch t lấ ượng cao nh t, gi  đấ ữ ược nhi u ch t dinh dề ấ ưỡng nh t. Cátấ  

th p. Thi u ch t h u c  trong đ t là nguyên nhân làm cho đ t gi  ch t dinhấ ế ấ ữ ơ ấ ấ ữ ấ  

dưỡng kém. Nh ng nông dân đã dùng quen phân hóa h c đ u nh n th y r ng,ữ ọ ề ậ ấ ằ  

mu n đ m b o đố ả ả ược năng su t thì lấ ượng phân hóa h c càng ngày càng ph iọ ả  bón tăng, có nghĩa là kh  năng gi  ch t dinh dả ữ ấ ưỡng c a đ t kém.ủ ấ

­ Theo đ  pH, đ t chia ra thành ba lo i: đ t chua có đ  pH t  1 đ n 5,5,ộ ấ ạ ấ ộ ừ ế  

đ t trung tính có pH t  5,5 đ n 7,5ấ ừ ế   và pH trên 7,5 là đ t ki m. pH trung tính làấ ề  

pH t i  u cho cây tr ng. Gi  và đi u ch nh đ  đ t có pH g n 7 là quan tr ngố ư ồ ữ ề ỉ ể ấ ầ ọ  trong nông nghi p.ệ

­ Mùn có kh  năng đi u ch nh pH b ng cách h p th  axít ho c ki m tả ề ỉ ằ ấ ụ ặ ề ừ ngoài vào. Bón phân hóa h c nhi u s  làm đ t chua và b n thân phân hóa h cọ ề ẽ ấ ả ọ  không đi u ch nh đề ỉ ược đ  pH c a đ t.ộ ủ ấ  

2.3.3.  Tính ch t sinh h cấ ọ

 ­Tính ch t sinh h c c a đ t là s  ho t đ ng c a VSV trong đ t.ấ ọ ủ ấ ự ạ ộ ủ ấ

­S  lố ượng và ch ng lo i VSV trong các lo i đ t khác nhau là khác nhau.ủ ạ ạ ấ  Trong nh ng đi u ki n có nhi u ch t h u c , đ   m, không khí và pH thíchữ ề ệ ề ấ ữ ơ ộ ẩ  

h p và không có nh ng y u t  tiêu di t (các ch t hoá h c), thì h  VSV trongợ ữ ế ố ệ ấ ọ ệ  

đ t s  phát tri n t t. Các quá trình phân hu  và khoáng hoá c a VSV đ t,ấ ẽ ể ố ỷ ủ ấ  giúp cho đ t có đ  ch t dinh dấ ủ ấ ưỡng cung c p cho cây. Nh ng ho t đ ng nàyấ ữ ạ ộ  

c a VSV trong đ t, làm choủ ấ  đ t S ngấ ố  S c kh e và đ  phì nhiêu c a đ t phứ ỏ ộ ủ ấ ụ thu c vào ho t đ ng c a VSV.ộ ạ ộ ủ

­  Trong s  các VSV trong đ t, cũng có nh ng lo i gây b nh, nh ng số ấ ữ ạ ệ ư ố 

đó r t ít, ch  chi m kho ng 2­3%. S  còn l i là vô h i và h u ích. H  VSVấ ỉ ế ả ố ạ ạ ữ ệ  

đ t cũng gi  m t s  cân b ng sinh thái và do đó, b nh d ch ch  x y ra n uấ ữ ộ ự ằ ệ ị ỉ ả ế  

m t s  cân b ng.ấ ự ằ

­ Bón nhi u phân hóa h c s  làm cho đ t m t d n kh  năng cung c pề ọ ẽ ấ ấ ầ ả ấ  

ch t dinh dấ ưỡng cho cây và lúc đó, đ t ch  th c hi n đấ ỉ ự ệ ược m t ch c năngộ ứ  còn l i là v t đ  cho cây. Đ t nuôi s ng t t c  các sinh v t trên trái đ t, trongạ ậ ỡ ấ ố ấ ả ậ ấ  

đó có c  con ngả ười, vì v y chăm lo cho đ t chính là chăm lo cho b n thânậ ấ ả  chúng ta.

II. Vai trò và ch c năng c a tài nguyên đ tứ ủ ấ

2.1. Vai trò c a tài nguyên đ tủ ấ

­ Đ i v i sinh v tố ớ ậ : Đ t là môi trấ ường s ng c a sinh v t trên c n, cung c pố ủ ậ ạ ấ  

n i   cũng nh  ngu n th c ăn.ơ ở ư ồ ứ

­ Đ i v i con ngố ớ ườ :   Đ t là môi tri ấ ường s ng c a con ngố ủ ười , là n n móngề  cho toàn b  công trình xây d ng. Đ t cung c p tr c ti p h c gián ti p choộ ự ấ ấ ự ế ặ ế  con người các nhu c u thi t y u  c a s  s ng.ầ ế ế ủ ự ố

. Đ t là t  li u s n xu t c  b n, ph  bi n, là tài nguyên quý nh t c a s nấ ư ệ ả ấ ơ ả ổ ế ấ ủ ả  

xu t công ngh p và nông nghi p.ấ ệ ệ

. Đ t còn có giá tr  cao v  m t l ch s  tâm lý và tinh th n.ấ ị ề ặ ị ử ầ

­ S n ph m lao đ ngả ẩ ộ : Con người tác đ ng vào đ t t o raộ ấ ạ  

s n ph m ph c v  con ngả ẩ ụ ụ ười. Đ t v a là s n ph m  c a t  nhiên v a là s nấ ừ ả ẩ ủ ự ừ ả  

ph m lao đ ng c a con ngẩ ộ ủ ười

­ Đ i v i xã h iố ớ ộ : Tài nguyên qu c gia quý giá, là t  li uố ư ệ  

s n xu t đ c bi t, là môi trả ấ ặ ệ ường s ng, là đ a bàn xây d ng  các c  s  kinh t ,ố ị ự ơ ở ế  văn hóa, xã h i an ninh và qu c phòng.ộ ố

­ Đ i v i kinh tố ớ ế: . Trong nghành phi nông nghi p: đ t giệ ấ ữ vai trò th  đ ng v i ch c năng là c  s  không gian và v  trí đ  hoàn thi n quáụ ộ ớ ứ ơ ở ị ể ệ  trình lao đ ng, là kho tàng d  tr  trong lòng đ t.ộ ự ữ ấ

. Trong  các nghành nông – lâm nghi p: đ t đai là t  li u s n xu t là đi uệ ấ ư ệ ả ấ ề  

ki n v t ch t c  s  không gian  là đ i tệ ậ ấ ỡ ở ố ượng lao đ ng và công c ộ ụ

2.2.Ch c năng c a tài nguyên đ t.ứ ủ ấ

­ Không gian s ng: Đ t là giá th  cho sinh v t và con ngố ấ ể ậ ười

­ Ch c năng đi u hòa khí h uứ ề ậ

­ Ch c năng đi u hòa ngu n nứ ề ồ ước

­ Ch c năng ki m soát ch t th i và ô nhi mứ ể ấ ả ễ

­ Ch c năng b o t n văn hóa và l ch sứ ả ồ ị ử

­ Ch c năng s n xu t và môi trứ ả ấ ường s ngố

­ Ch c n n n i li n không gianứ ằ ố ề

­ Ch c năng t n trứ ồ ữ

III.Th c tr ng khai thác và s  d ng tài nguyên đ tự ạ ử ụ ấ

3.1.Trên th  gi iế ớ

T ng di n tích b  m t 510 tri u km2( tổ ệ ề ặ ệ ương đương 51 t  hecta)ỉ

Bi n và đ i dể ạ ương chi m kho ng 36 t  hectaế ả ỉ

Đ t li n và h i đ o chi m 15 t  hectaấ ề ả ả ế ỉ

Trong đó toàn b  đ t vó kh  năng canh tác nông nghi p c a th  gi i 3,3 tộ ấ ả ệ ủ ế ớ ỉ hecta( chi m 22% di n tích đ t li n), còn 11,7 t  hecta(chi m 78% t ng s  đ tế ệ ấ ề ỉ ế ổ ố ấ  

li n) không dùng cho s n xu t nông nghi p đề ả ấ ệ ược

M t khác, mõi năm trên th  gi i l i b  m t 12 tri u hecta đ t tr ng tr t choặ ế ớ ạ ị ấ ệ ấ ồ ọ  năng su t cao b  chuy n thành đ t phi nông nghi p và 100 tri u hecta đ tấ ị ể ấ ệ ệ ấ  

tr ng tr t b  nhi m đ c.ồ ọ ị ễ ộ

T  l  đ t t  nhiên và đ t nông nghi p trên toàn th  gi iỉ ệ ấ ự ấ ệ ế ớ

Các châu l cụ Đ t t  nhiênấ ự Đ t nông nghi pấ ệ

vi t phân nh ng bi n đ ng trong c  c u s  d ng đ t hi n nay, t  đó đ a raế ữ ế ộ ơ ấ ử ụ ấ ệ ừ ư  

m t s  khuy n ngh  nh m nâng cao hi u qu  s  d ng ngu n l c đ t đai trênộ ố ế ị ằ ệ ả ử ụ ồ ự ấ  

c  nả ước

Hi n tr ng s  d ng đ tệ ạ ử ụ ấ

Theo báo cáo T ng đi u tra đ t đai năm 2010, t ng di n tích các lo i đ tổ ề ấ ổ ệ ạ ấ  

ki m kê c a c  nể ủ ả ước là 33.093.857 ha. Theo m c đích s  d ng, đ t đụ ử ụ ấ ượ  cphân thành 3 nhóm chính: đ t nông nghi p; đ t phi nông nghi p; đ t ch a sấ ệ ấ ệ ấ ư ử 

d ng.ụ

Tình hình s  d ng đ t c a nử ụ ấ ủ ước ta c  th  nh  sau:ụ ể ư

M t là, hi n tr ng và bi n đ ng đ t nông nghi p trên c  n ộ ệ ạ ế ộ ấ ệ ả ướ : T ng di n c ổ ệ  tích nhóm đ t nông nghi p c a c  nấ ệ ủ ả ước năm 2010 là 26.100.160 ha, tăng 5.179.385 ha (g p 1,25 l n) so v i năm 2000. Trong đó, lấ ầ ớ ượng tăng ch  y u ủ ế ở 

lo i đ t lâm nghi p (tăng 3.673.998 ha) và lo i đ t s n xu t nông nghi pạ ấ ệ ạ ấ ả ấ ệ  (tăng 1.140.393 ha)

Diện tích (ha) Biến động (ha)

Hi n tr ng s  d ng đ t nông nghi p trên c  nệ ạ ử ụ ấ ệ ả ước

Bi n đ ng s  d ng đ t nông nghi p đế ộ ử ụ ấ ệ ược th  hi n trên các đi m sau:ể ệ ể

­ Di n tích đ t s n xu t nông nghi p c  nệ ấ ả ấ ệ ả ước có s  gia tăng tự ương đ i, giaiố  

đo n 2000­2010, tăng bình quân 114.000 ha/năm. S  gia tăng này có th  đ nạ ự ể ế  

t  vi c m  r ng m t ph n qu  đ t ch a s  d ng, khai phá r ng, đ t lâmừ ệ ở ộ ộ ầ ỹ ấ ư ử ụ ừ ấ  nghi p ệ

Trong c  c u đ t s n xu t nông nghi p, di n tích đ t tr ng lúa có s  suyơ ấ ấ ả ấ ệ ệ ấ ồ ự  

gi m đáng k  (trên 340.000 ha), trung bình m i năm gi m trên 34.000 ha. Cóả ể ỗ ả  41/63 t nh gi m  di n tích  đ t tr ng lúa. Nguyên nhân gi m  ch  y u doỉ ả ệ ấ ồ ả ủ ế  chuy n t  đ t tr ng lúa kém hi u qu  sang các lo i đ t nông nghi p khác,ể ừ ấ ồ ệ ả ạ ấ ệ  

nh : đ t tr ng rau, màu ho c tr ng cây công nghi p (cao su, cà phê), tr ngư ấ ồ ặ ồ ệ ồ  cây c nh, cây ăn qu , nuôi tr ng th y s n và các lo i đ t phi nông nghi pả ả ồ ủ ả ạ ấ ệ  (công trình công c ng, phát tri n đô th  và các khu dân c  nông thôn, ho c đ tộ ể ị ư ặ ấ  

phương đã đ y m nh vi c giao đ t đ  tr ng ho c khoanh nuôi ph c h iẩ ạ ệ ấ ể ồ ặ ụ ồ  

r ng, cùng v i đó là do quá trình đo đ c, v  b n đ  đ a chính đ t lâm nghi pừ ớ ạ ẽ ả ồ ị ấ ệ  

được xác đ nh l i chính xác h n.ị ạ ơ

So v i quy ho ch s  d ng đ t đ n năm 2010 c a các t nh, thành ph , thì t ngớ ạ ử ụ ấ ế ủ ỉ ố ổ  

di n tích đ t lâm nghi p c  nệ ấ ệ ả ước đ t 96,3%, th p h n quy ho ch đạ ấ ơ ạ ượ  cduy t là 595.059 ha, trong đó có 35 t nh không hoàn thành ch  tiêu quy ho ch.ệ ỉ ỉ ạ

­ Trong 5 năm đ u (2000­2005), di n tích đ t nuôi tr ng th y s n có s  tăngầ ệ ấ ồ ủ ả ự  

trưởng m nh tăng t  367.846 ha lên 700.061 ha, bình quân hàng năm tăngạ ừ  kho ng 66.500 ha. Giai đo n 5 năm ti p theo (2006­2010) gi m 9.843 haả ạ ế ả   (Hình 1). Năm 2010, di n tích đ t nuôi tr ng th y s n chi m 2,64% trongệ ấ ồ ủ ả ế  

t ng c  c u đ t nông nghi p.ổ ơ ấ ấ ệ

So v i quy ho ch s  d ng đ t đ n năm 2010 c a các t nh, thành ph , t ngớ ạ ử ụ ấ ế ủ ỉ ố ổ  

di n tích đ t nuôi tr ng th y s n c a c  nệ ấ ồ ủ ả ủ ả ước (không tính di n tích nuôiệ  

tr ng th y s n k t h p) th c t  th p h n 124.392 ha (đ t 84,72% so v i quyồ ủ ả ế ợ ự ế ấ ơ ạ ớ  

ho ch đạ ược duy t).ệ

­ Di n tích đ t làm mu i có s  suy gi m trong giai đo n đ u 2000­2005 vàệ ấ ố ự ả ạ ầ  tăng trưởng tr  l i trong giai đo n sau 2006­2010. Di n tích đ t làm mu iở ạ ạ ệ ấ ố  

gi m 4.829 ha giai đo n 2000­2005 và 5 năm sau đó tăng 3.487 ha. Tính cả ạ ả giai đo n 2001­2010, di n tích đ t làm mu i gi m 1.342 ha. M c dù trongạ ệ ấ ố ả ặ  

nh ng năm qua, s n xu t mu i có nh ng ti n b  nh t đ nh v  năng su t vàữ ả ấ ố ữ ế ộ ấ ị ề ấ  

ch t lấ ượng, tuy nhiên, ngành này v n ch a đáp  ng đẫ ư ứ ược nhu c u trongầ  

nước. Hàng năm, đ t nấ ước còn ph i nh p kh u mu i cho các nhu c u khácả ậ ẩ ố ầ  nhau v i giá thành cao. Đây là v n đ  mang tính ngh ch lý c n ph i xem xét,ớ ấ ề ị ầ ả  

vì Vi t Nam là m t nệ ộ ước nhi t đ i, v i 3.444 km chi u dài b  bi n.ệ ớ ớ ề ờ ể

­ Di n tích đ t nông nghi p khác đã có s  thay đ i đáng k , tăng trệ ấ ệ ự ổ ể ưở  ng

m nh trong 10 năm qua, t  402 ha năm 2000 lên t i 25.462 ha vào năm 2010,ạ ừ ớ  

g p h n 63 l n. M c tăng trấ ơ ầ ứ ưởng g n nh  tuy n tính, lầ ư ế ượng tăng trưở  nghàng năm   m c 2.506 ha.ở ứ

Hai là, hi n tr ng và bi n đ ng đ t phi nông nghi p: ệ ạ ế ộ ấ ệ

Di n tích đ t phi nông nghi p trên c  nệ ấ ệ ả ước có m c tăng trứ ưởng tương đ iố  nhanh và tuy n tính trong vòng m t th p niên qua. Trung bình m i năm, di nế ộ ậ ỗ ệ  tích đ t phi nông nghi p gia tăng thêm kho ng 82.000 ha và t c đ  tăngấ ệ ả ố ộ  

trưởng bình quân h ng năm   m c x p x  29%.ằ ở ứ ấ ỉ

T ng di n tích nhóm đ t chuyên dùng gia tăng m nh nh t trong giai đo nổ ệ ấ ạ ấ ạ  2005­2010 (722.277 ha); ti p theo là di n tích đ t  , tăng 237.300 ha; đ tế ệ ấ ở ấ  nghĩa trang, nghĩa đ a tăng 7.200 ha; đ c bi t, nhóm đ t sông su i và m tị ặ ệ ấ ố ặ  

nước chuyên dùng gi m m nh xu ng ch  còn kho ng trên 1 tri u ha vào nămả ạ ố ỉ ả ệ  

2010. Đ t tôn giáo, tín ngấ ưỡng cũng có s  gia tăng đáng k , tăng trên 1.800 haự ể  sau 5 năm, t  năm 2005 đ n năm 2010 (B ng 3). ừ ế ả  

Hi n tr ng s  d ng đ t phi nông nghi p trên c  nệ ạ ử ụ ấ ệ ả ước

Đ t  ấ ở: Giai đo n 2000­2005, di n tích đ t   tăng trạ ệ ấ ở ưởng nhanh, t  443.178ừ  

ha lên 598.428 ha, bình quân m i năm tăng trên 31.000 ha và   m c trênỗ ở ứ  7%/năm. T c đ  này đã tăng trố ộ ưởng ch m l i trong vòng 5 năm 2005­2010,ậ ạ  tuy nhiên v n còn   m c tẫ ở ứ ương đ i cao (3%/năm), trung bình m i năm tăngố ỗ  trên 16.000 ha. Đây là m t con s  không nh !ộ ố ỏ

Tính bình quân c  giai đo n 2000­2010, đ t   khu v c nông thôn tăng kho ngả ạ ấ ở ự ả  17.900 ha/năm, tăng trưởng   m c 5,4%/năm; đ t   đô th  tăng kho ng 7.900ở ứ ấ ở ị ả  ha/năm, tăng trưởng h ng năm   m c 8,1%/năm. Nh  v y, có th  th y lằ ở ứ ư ậ ể ấ ượ  ngtăng tuy t đ i di n tích đ t   khu v c thành th  nh  h n r t nhi u khu v cệ ố ệ ấ ở ự ị ỏ ơ ấ ề ự  nông thôn, nh ng xét v  t c đ  tăng trư ề ố ộ ưởng, thì khu v c này l i l n h n r tự ạ ớ ơ ấ  nhi u. Đi u này ph n ánh áp l c nhu c u v  đ t   khu v c thành th  và xuề ề ả ự ầ ề ấ ở ự ị  

hướng này s  còn ti p t c trong th i gian t i.ẽ ế ụ ờ ớ

­ Đ t chuyên dùng ấ : Giai đo n 2000­2005, đ t chuyên dùng trên c  nạ ấ ả ước tăng 

nghi p; đ t qu c phòng, an ninh; đ t s n xu t, kinh doanh phi nông nghi p;ệ ấ ố ấ ả ấ ệ  

đ t s  d ng vào m c đích công c ng, tăng 213.473 ha so v i năm 2000.ấ ử ụ ụ ộ ớ

Giai đo n 2005­2010, di n tích đ t chuyên dùng c  nạ ệ ấ ả ước tăng 410.713 ha; trong đó, đ t ph c v  cho m c đích công c ng tăng m nh nh t (258.421 ha),ấ ụ ụ ụ ộ ạ ấ  

ch  y u là đ t giao thông và th y l i; đ t s n xu t, kinh doanh phi nôngủ ế ấ ủ ợ ấ ả ấ  nghi p (101.677 ha); đ t qu c phòng và đ t an ninh (55.140 ha).ệ ấ ố ấ

So v i quy ho ch s  d ng đ t đ n năm 2010 c a các t nh, thành ph , thì t ngớ ạ ử ụ ấ ế ủ ỉ ố ổ  

di n tích đ t chuyên dùng c  nệ ấ ả ước m i th c hi n đớ ự ệ ược 94,28% m c quyứ  

ho ch đạ ược duy t là 108.405 ha. Trong đó, k t qu  th c hi n quy ho ch sệ ế ả ự ệ ạ ử 

d ng đ t khu công nghi p ch  đ t 53,8%, th p h n 83.691 ha so quy ho chụ ấ ệ ỉ ạ ấ ơ ạ  

được duy t.ệ

­ Các lo i đ t khác ạ ấ : Đ t sông su i và m t nấ ố ặ ước chuyên dùng đã có s  suyự  

gi m đáng k  trong c  c u đ t phi nông nghi p. Năm 2000, di n tích đ tả ể ơ ấ ấ ệ ệ ấ  sông su i và m t nố ặ ước chuyên dùng chi m t  tr ng trên 40% trong t ng cế ỷ ọ ổ ơ 

c u đ t phi nông nghi p, thì t  l  này năm 2010 ch  còn trên 29%, gi mấ ấ ệ ỷ ệ ỉ ả  kho ng 67.400 ha.ả

Giai đo n 2000­2010, di n tích đ t nghĩa trang, nghĩa đ a tăng trạ ệ ấ ị ưởng tươ  ng

đ i nhanh   m c 8%/năm, tăng t  93.700 ha năm 2000 lên t i 101.000 ha vàoố ở ứ ừ ớ  năm 2010 và chi m 3,29% trong t ng c  c u di n tích đ t phi nông nghi p.ế ổ ơ ấ ệ ấ ệ  Tình tr ng l p m  m  t  do, phân tán trong đ t canh tác, ngoài quy ho ch sạ ậ ồ ả ự ấ ạ ử 

d ng đ t di n ra ph  bi n,  nh hụ ấ ễ ổ ế ả ưởng đ n s n xu t nông nghi p và v  sinhế ả ấ ệ ệ  môi trường. Do v y, v n đ  quy ho ch và đ nh m c s  d ng đ t nghĩa trang,ậ ấ ề ạ ị ứ ử ụ ấ  nghĩa đ a đang n i lên c p bách   t t c  các đ a phị ổ ấ ở ấ ả ị ương, c n ph i gi i quy tầ ả ả ế  trong th i gian t i.ờ ớ

Bên c nh đó, đ t tôn giáo, tín ngạ ấ ưỡng cũng có s  gia tăng m nh, trong vòng 5ự ạ  năm (2005­2010) tăng 1.820 ha, tăng trưởng 14%