Thảo luận hóa môi trường: Vai trò của các chất đa lượng và vi lượng trong đất

Thảo luận hóa môi trường Vai trò của các chất đa lượng và vi lượng trong đất với các nội dung chính như: Các chất vi lượng và đa lượng trong đất, vai trò của các chất đa lượng và vi lượng trong đất,...

   Năm 1980, Galston đã tìm ra 16 nguyên t  thi t y u v i cây tr ng là : C, H, ố ế ế ớ ồ

O, N, S, L, P, Mg, Ca, Fe, Cu, Zn, Mo, P, Cl. Đ n năm 1998, Lincoln Taiz đã ế

b  sung thêm 3 nguyên t  thi t y u n a là Na, Si, Ni. T ng s  có 19 nguyên ổ ố ế ế ữ ổ ố

t  thi t y u. Đây đ u là nh ng nguyên t  r t quan tr ng và c n thi t v i quá ố ế ế ề ữ ố ấ ọ ầ ế ớtrình sinh trưởng, phát tri n c a cây, mà ch  c n thi u m t trong s  chúng thì ể ủ ỉ ầ ế ộ ốcây tr ng không th  hoàn thành chu k  s ng c a mình.ồ ể ỳ ố ủ

  M i m t nguyên t  nêu trên, m c dù là nguyên t  thi t y u, nh ng chúng ỗ ộ ố ặ ố ế ế ư

ch  phát huy t t vai trò c a mình v i đ i s ng cây tr ng khi chi m m t hàm ỉ ố ủ ớ ờ ố ồ ế ộ

lượng nh t đ nh, phù h p v i t ng lo i cây. Còn khi quá th a, hay quá thi u, ấ ị ợ ớ ừ ạ ừ ếchúng thường gây r i lo n sinh trố ạ ưởng c a cây và có nh ng bi u hi n đ c ủ ữ ể ệ ặ

tr ng.ư

1. CÁC CH T VI LẤ ƯỢNG VÀ ĐA LƯỢNG TRONG Đ TẤ

1.1. Khái ni m v  nguyên t  khoángệ ề ố

   ­ Là nh ng nguyên t  mà thi u nó cây không th  hoàn thành đữ ố ế ể ược ch  trình ụ

s ng.ố

   ­ Không th  thay th  để ế ược b i b t k  nguyên t  nào khác.ở ấ ỳ ố

   ­ Ph i tr c ti p tham gia vào quá trình chuy n hóa v t ch t trong c  th ả ự ế ể ậ ấ ơ ể   ­ Tr  các nguyên t  có ngu n g c t  COừ ố ồ ố ừ 2 và H2O (C,H,O) các nguyên t  cònố  

l i đạ ược cây h p thu t  đ t đấ ừ ấ ược g i là các nguyên t  khoáng.ọ ố

    Đ t là ngu n cung c p ch  y u các ch t khoáng cho cây.ấ ồ ấ ủ ế ấ

1.2. Phân lo i nguyên t  khoáng trong đ t.ạ ố ấ

­ Mu i khoáng trong đ t t n t i   d ng không tan ho c d ng hoà tan (d ng ố ấ ồ ạ ở ạ ặ ạ ạion)

+ D ng hòa tan: cây h p th  đạ ấ ụ ược

+ D ng không hòa tan: Cây không h p th  đạ ấ ụ ược, ph i chuy n hóa thành d ngả ể ạ  hòa tan nh  vào c u trúc đ t (hàm lờ ấ ấ ượng nước, đ  thoáng, đ  pH, nhi t đ , viộ ộ ệ ộ  sinh v t)ậ

­  Theo hàm lượng và nhu c u dinh dầ ưỡng đ i v i cây tr ng, các nguyên t  ố ớ ồ ốhoá h c c a đ t đọ ủ ấ ược chia thành ba nhóm:

Nguyên t  đa lố ượng: O, Si, Al, Ca, Mg, K, P, S, N, C, H

Nguyên t  vi lố ượng: Mn, Zn,Fe, Cu, B, Mo, Co.v.v

– Tham gia c u t o ch t s ng.ấ ạ ấ ố

– Đi u ti t quá trình trao đ i ch t, các ho t đ ng sinh lý trong cây.ề ế ổ ấ ạ ộ

+ Thay đ i đ c tính lý hóa c a keo nguyên sinh ch t.ổ ặ ủ ấ

+ Ho t hóa enzim, làm tăng ho t đ ng trao đ i ch t.ạ ạ ộ ổ ấ

+ Đi u ch nh quá trình sinh trề ỉ ưởng c a cây.ủ

– Tăng tính ch ng ch u c a cây tr ng.ố ị ủ ồ

2.1.  Nhóm các ch t đa lấ ượng trong đ t.ấ

Đây là nhóm các ch t dinh dấ ưỡng thi t y u mà cây tr ng c n nhi u bao g m:ế ế ồ ầ ề ồ  

ch t nit  trong đ t, các h p ch t này b  phân h y t  t , gi i phóng v a đấ ơ ấ ợ ấ ị ủ ừ ừ ả ừ ủ 

lượng nit  c n thi t cho th c v t h p th ơ ầ ế ự ậ ấ ụ

 Các ch t dinh dấ ưỡng g c nit  có th  đố ơ ể ượ ạc t o ra tr c ti p t  m t s  th cự ế ừ ộ ố ự  

v t và t  nit  c a khí quy n nh  vi khu n c  đ nh nit  Thành ph n nitậ ừ ơ ủ ể ờ ẩ ố ị ơ ầ ơ trong đ t ch  y u   d ng h u c  do k t qu  c a quá trình phân h y th c v tấ ủ ế ở ạ ữ ơ ế ả ủ ủ ự ậ  

và đ ng v t ch t, phân, nộ ậ ế ước ti u…nó để ược chy n hóa thành NHể 3, NH4 + sau 

đó b  oxi hóa v i xúc tác là các enzyme (vi sinh v t) t o thành NOị ớ ậ ạ 2­, r i NOồ 3­ 

và th c v t s  d ng NOự ậ ử ụ 3­  làm ch t dinh dấ ưỡng. Lượng nit  này không đơ ủ cung c p cho nhu c u nit  cho cây. Khi đó ngấ ầ ơ ười ta ph i bón vào đ t các lo iả ấ ạ  phân đ m nh  ure (NHạ ư 2)2CO, NH4Cl, (NH4)2CO3, (NH4)2SO4, NH4NO3… Các 

lo i phân đ m này bón vào đ t b  th y phân r i các lo i vi khu n s  chuy nạ ạ ấ ị ủ ồ ạ ẩ ẽ ể  hóa NH4+ thành NO3­ đ  cho cây h p th  M t s  cây h  đ u, đinh lăng…  rể ấ ụ ộ ố ọ ậ ở ễ 

c a chúng có nh ng n t s n,   đó có ch a m t s  lo i vi khu n, lo i viủ ữ ố ầ ở ứ ộ ố ạ ẩ ạ  khu n này có kh  năng l y nit  t  không khí, cung c p m t lẩ ả ấ ơ ừ ấ ộ ượng đáng kể 

ch t dinh dấ ưỡng nit  cho đ t.ơ ấ

 Đ m là ch t dinh dạ ấ ưỡng r t c n thi t và r t quan tr ng đ i v i cây, đ mấ ầ ế ấ ọ ố ớ ạ  

c n cho cây trong su t quá trình sinh trầ ố ưởng đ c bi t là giai đo n cây tăngặ ệ ạ  

trưởng m nh, r t c n cho các lo i cây ăn lá. Đ m là thành ph n chính thamạ ấ ầ ạ ạ ầ  gia vào thành ph n chính c a clorophin, protit, các axit amin, các enzym vàầ ủ  nhi u lo i vitamin trong cây.ề ạ

Bón đ m thúc đ y cây tăng trạ ẩ ưởng, đâm nhi u ch i, cành lá, làm lá có kíchề ồ  

thước to, màu xanh, lá quang h p m nh do đó làm tăng năng su t.ợ ạ ấ

 Khi thi u N, cây sinh trế ưởng phát tri n kém, di p l c không hình thành, láể ệ ụ  chuy n màu vàng, đ  nhánh và phân cành kém, ho t đ ng quang h p và tíchể ẻ ạ ộ ợ  lũy gi m sút nghiêm tr ng, d n t i suy gi m năng su t.ả ọ ẫ ớ ả ấ

 Th a N s  làm cây sinh trừ ẽ ưởng quá m nh, do thân lá tăng trạ ưởng nhanh mà 

mô c  gi i kém hình thành nên cây r t y u, d  l p đ , d  b  sâu b nh t nơ ớ ấ ế ễ ố ổ ễ ị ệ ấ  công. Ngoài ra s  d  th a N trong s n ph m cây tr ng (đ c bi t là rau xanh)ự ư ừ ả ẩ ồ ặ ệ  còn gây tác h i l n t i s c kh e con ngạ ớ ớ ứ ỏ ười. N u N d  th a   d ng NO3­ thìế ư ừ ở ạ  khi vào d  dày, chúng s  vào ru t non và m ch máu, s  chuy n hemoglobinạ ẽ ộ ạ ẽ ể  (c a máu) thành d ng met­hemoglobin, làm m t kh  năng v n chuy n oxyủ ạ ấ ả ậ ể  

c a t  bào. Còn n u   d ng NO2­ chúng s  k t h p v i axit amin th  c pủ ế ế ở ạ ẽ ế ợ ớ ứ ấ  

t o thành ch t Nitrosamine ­ là m t ch t gây ung th  r t m nh.ạ ấ ộ ấ ư ấ ạ

     Lân có vai trò quan tr ng trong đ i s ng c a cây tr ng. Lân có trong thànhọ ờ ố ủ ồ  

ph n c a nhân t  bào, r t c n cho s  hình thành các b  ph n m i c a cây.ầ ủ ế ấ ầ ự ộ ậ ớ ủ    Lân tham gia vào thành ph n các enzym, các protein, tham gia vào quá trìnhầ  

t ng h p các axit amin.ổ ợ

    Lân kích thích s  phát tri n b  r , làm r  ăn sâu vào trong đ t và lan r ngự ể ộ ễ ễ ấ ộ  

ra chung quanh làm cho cây hút được nhi u ch t dinh dề ấ ưỡng, t o đi u ki nạ ề ệ  cho cây ch ng ch u h n và ít đ  ngã.ố ị ạ ổ

    Lân kích thích quá trình đ  nhánh, n y ch i, thúc đ y cây ra hoa k t quẻ ả ồ ẩ ế ả 

s m và nhi u.ớ ề

    Lân làm tăng đ c tính ch ng ch u c a cây đ i v i các y u t  không thu nặ ố ị ủ ố ớ ế ố ậ  

l i, ch ng rét, ch ng h n, ch u đ  chua c a đ t, ch ng m t s  lo i sâu b nhợ ố ố ạ ị ộ ủ ấ ố ộ ố ạ ệ  

h i, …ạ

    Lân c n cho t t c  các lo i cây tr ng nh ng rõ r t nh t là v i cây h  đ uầ ấ ả ạ ồ ư ệ ấ ớ ọ ậ  

vì ngoài kh  năng tham gia tr c ti p vào các quá trình s ng c a cây, chúngả ự ế ố ủ  còn thúc đ y kh  năng c  đ nh đ m c a vi sinh v t c ng sinh.ẩ ả ố ị ạ ủ ậ ộ

     Khi thi u Lân, lá cây ban đ u có màu xanh đ m, sau chuy n màu vàng,ế ầ ậ ể  

hi n tệ ượng này b t đ u t  các lá phía dắ ầ ừ ướ ưới tr c, và t  mép lá vào trong. Câyừ  lúa thi u P làm lá nh , h p, đ  nhánh ít, tr  bông ch m, chín kéo dài, nhi uế ỏ ẹ ẻ ỗ ậ ề  

h t xanh, h t lép. Cây ngô thi u P sinh trạ ạ ế ưởng ch m, lá có màu l c r iậ ụ ồ  chuy n màu huy t d ể ế ụ

   Th a lân không có bi u hi n gây h i nh  th a N vì P thu c lo i nguyên từ ể ệ ạ ư ừ ộ ạ ố linh đ ng, nó có kh  năng v n chuy n t  c  quan già sang c  quan còn non.ộ ả ậ ể ừ ơ ơ

ch u h n, ch u rét.ị ạ ị

   Kali làm tăng ph m ch t nông s n và góp ph n làm tăng năng su t cho cây.ẩ ấ ả ầ ấ  Kali làm tăng lượng đường trong qu  làm cho màu s c qu  đ p tả ắ ả ẹ ươi, hươ  ng

v  qu  th m và làm tăng kh  năng b o qu n qu  Kali làm tăng ch t b t trongị ả ơ ả ả ả ả ấ ộ  

c  khoai, làm tăng lủ ượng đường trong mía

         Kali c n thi t cho m i lo i cây tr ng, nh ng quan tr ng nh t đ i v iầ ế ọ ạ ồ ư ọ ấ ố ớ  nhóm cây ch a nhi u đứ ề ường hay tinh b t nh  lúa, ngô, mía, khoai tây   Bónộ ư  

K s  làm tăng hi u qu  s  d ng N và P.ẽ ệ ả ử ụ

    Bi u hi n r t rõ khi thi u K là lá h p, ng n, xu t hi n các ch m đ , lá dể ệ ấ ế ẹ ắ ấ ệ ấ ỏ ễ héo rũ và khô. Cây lúa thi u K sinh trế ưởng kém, tr  s m, chín s m, nhi u h tỗ ớ ớ ề ạ  lép l ng, mép lá v  phía đ nh bi n vàng. Ngô thi u K làm đ t ng n, mép láử ề ỉ ế ế ố ắ  

nh t d n sau chuy n màu huy t d , lá có g n sóng. Đi u đ c bi t là K có vaiạ ầ ể ế ụ ợ ề ặ ệ  trò quan tr ng trong vi c t o l p tính ch ng ch u c a cây tr ng v i đi u ki nọ ệ ạ ậ ố ị ủ ồ ớ ề ệ  

b t thu n (h n, rét) cũng nh  tính kháng sâu b nh, vì v y n u thi u K s  làmấ ậ ạ ư ệ ậ ế ế ẽ  

nh ng ch c năng này suy gi m đi.ữ ứ ả

      Kali  nh hả ưởng đ n s  ki m soát nế ự ể ước trong quá trình thoát h i nơ ướ  c

kh i th c v t, K ho t đ ng nh  ch t xúc tác trong quá trình thành l p ho cỏ ự ậ ạ ộ ư ấ ậ ặ  

d  tr  tinh b t, protein,…Nh ng cây thi u K thự ữ ộ ữ ế ường r t y u  t, nh t là ph nấ ế ớ ấ ầ  

d ễ

    Ngu n K thồ ương m i ch  y u là KCl vì hàm lạ ủ ế ượng K cao và giá r  M tẻ ặ  

h n ch  ch  y u là t i nh ng vùng đ t có hàm lạ ế ủ ế ạ ữ ấ ượng clo cao KCl thườ  ng

d n đ n hi n tẫ ế ệ ượng ng  đ c clo, hi n tộ ộ ệ ượng này đôi khi th y rõ   cây hoaấ ở  

h ng và m t s  lo i rau khi s  d ng KCl lồ ộ ố ạ ử ụ ượng cao. 

     D ng K t  nhiên có trong các lo i mùn h u c , phân ng a, trâu, c u vàạ ự ạ ữ ơ ự ừ  

nh t là phân gia c m, tuy nhiên nh ng nguyên li u này không đấ ầ ữ ệ ược đ  dể ướ  i

m a quá lâu vì K có th  b  r a trôi d  dàng.ư ể ị ử ễ

    N u đ t tr ng có đ  axit cao thì K có th  tr  thành d ng không tan làm câyế ấ ồ ộ ể ở ạ  không h p thu đấ ược , khi đó có th  d n đ n hi n tể ẫ ế ệ ượng thi u K. Có th  kh cế ể ắ  

ph c hi n tụ ệ ượng b ng cách them vôi đ  tang lằ ể ượng K d  tan. C n l u ý r ngễ ầ ư ằ  

K d  tan d  r a trôi trong th i gian m a nhi u và ng p nễ ễ ử ờ ư ề ậ ước, vì th    nh ngế ở ữ  vùng nhi t đ i v i lệ ớ ớ ượng m a cao ngư ười ta thường bón nhi u K.ề

    Ca là m t thành ph n c a màng t  bào cây nên r t c n thi t cho s  hìnhộ ầ ủ ế ấ ầ ế ự  thành t  bào m i và làm màng t  bào  n đ nh, v ng ch c. Nó còn c n cho sế ớ ế ổ ị ữ ắ ầ ự hình thành và phát tri n c a r  cây. Đ c bi t canxi có vai trò nh  m t ch tể ủ ễ ặ ệ ư ộ ấ  

gi i đ c do trung hòa b t các axit h u c  trong cây và h n ch  đ c h i khi dả ộ ớ ữ ơ ạ ế ộ ạ ư 

th a m t s  ch t nh  K+, NH4+. Nó cũng c n thi t cho s  đ ng hóa đ mừ ộ ố ấ ư ầ ế ự ồ ạ  nitrat và v n chuy n gluxit t  t  bào đ n các b  ph n d  tr  c a cây.ậ ể ừ ế ế ộ ậ ự ữ ủ

    Canxi giúp cây ch u úng t t h n do làm gi m đ  th m c a t  bào và vi cị ố ơ ả ộ ấ ủ ế ệ  hút nước c a cây. Ngoài ra, canxi có trong vôi còn có tác d ng c i t o đ t,ủ ụ ả ạ ấ  

gi m đ  chua m n và tăng cả ộ ặ ường đ  phì c a đ t, giúp cho cây sinh trộ ủ ấ ưở  ng

t t.  Khi thi u Ca thì đ nh sinh trố ế ỉ ưởng và chóp r  b   nh hễ ị ả ưởng nghiêm tr ngọ  

do các mô phân sinh ng ng phân chia, sinh trừ ưởng b   c ch  Tri u ch ng đ cị ứ ế ệ ứ ặ  

tr ng c a cây thi u Ca thư ủ ế ường th y qua hình d ng xiêu v o c a tán lá v iấ ạ ẹ ủ ớ  

đ u lá cu n l i, mép lá cu n cong. Nh ng đ m nâu ho c đ m thâm cũng bi uầ ố ạ ộ ữ ố ặ ố ể  

hi n tri u ch ng thi u Ca.   cây cà chua, tri u ch ng thi u Ca làm cu ngệ ệ ứ ế Ở ệ ứ ế ố  hoa ho c cu ng trái có màu nâu và nhũng, sau đó n i này s  b  n m t n công.ặ ố ơ ẽ ị ấ ấ     Nguyên nhân c a tình tr ng này có th  là nủ ạ ể ước không được cung c p đ yấ ầ  

đ  cho vi c v n chuy n Ca đ n t t c  các b  ph n nh t là   nh ng ph nủ ệ ậ ể ế ấ ả ộ ậ ấ ở ữ ầ  chóp, ng n c a cây. Hi n tọ ủ ệ ượng thi u Ca thế ường x y ra dả ưới nh ng đi uữ ề  

ki n đ t r t acid, thệ ấ ấ ường đó là nh ng n i th a Mg, Al. T t c  các d ng đáữ ơ ừ ấ ả ạ  

vôi thường ch a lứ ượng Ca cao, Ca cũng hi n di n trong h u h t các lo i mùnệ ệ ầ ế ạ  

h u c  đã   hoai m c.ữ ơ ủ ụ

2.1.5 Magie (Mg)

     Nó là thành ph n c u t o ch t di p l c nên gi  vai trò quan tr ng trongầ ấ ạ ấ ệ ụ ữ ọ  quá trình quang h p và t ng h p ch t gluxit trong cây. Magiê tham gia trongợ ổ ợ ấ  thành ph n c a nhi u lo i men, đ c bi t các men chuy n hóa năng lầ ủ ề ạ ặ ệ ể ượng, 

đ ng hóa lân, t ng h p protein và lipit.ồ ổ ợ

   Magiê gi  cho đ  pH trong t  bào cây   ph m vi thích h p, tăng s c trữ ộ ế ở ạ ợ ứ ươ  ng

c a t  bào nên  n đ nh cân b ng nủ ế ổ ị ằ ước, t o đi u ki n cho các quá trình sinhạ ề ệ  

h c trong t  bào x y ra bình thọ ế ả ường

    Thi u magiê lá cây s  m t màu xanh bình thế ẽ ấ ường và xu t hi n các đ mấ ệ ố  vàng, mép lá cong lên, thi u n ng cây có th  b  ch t khô. Thi u Mg làm ch mế ặ ể ị ế ế ậ  quá trình ra hoa, cây thường b  vàng lá do thi u di p l c. Tri u ch ng đi nị ế ệ ụ ệ ứ ể  hình là các gân lá còn xanh trong khi ph n th t lá đã bi n vàng. Xu t hi n cácầ ị ế ấ ệ  

mô ho i t  thạ ử ường t  các lá phía dừ ưới, lá trưởng thành lên lá non, vì Mg là nguyên t  linh đ ng, cây có th  dùng l i t  các lá già.ố ộ ể ạ ừ

     Hi n tệ ượng thi u Mg thế ường x y ra trong nh ng đ t r t axit ho c n iả ữ ấ ấ ặ ơ  

lượng l n K đớ ượ ử ục s  d ng nh t là sulphate kali.ấ

    N u d  th a magiê s  làm thi u kali.ế ư ừ ẽ ế

    Trường h p đ c bi t trên cây khoai tây là tri u ch ng thi u Mg xu t hi nợ ặ ệ ệ ứ ế ấ ệ  

gi a gân lá nh ng ph n còn l i c a lá v n xanh.ữ ư ầ ạ ủ ẫ

2.1.6. L u hu nh (S)ư ỳ

    Được coi là y u t  dinh dế ố ưỡng th  4 c a cây tr ng sau đ m, lân và kali.ứ ủ ồ ạ  

L u hu nh tham gia trong thành ph n c a các axit amin, ư ỳ ầ ủ  protein  và vitamin 

có ch a l u hu nh, trong đó có axit amin không th  thay th  nh  methionin.ứ ư ỳ ể ế ư  

L u hu nh còn có trong thành ph n c a men coenzim A xúc ti n nhi u quáư ỳ ầ ủ ế ề  trình sinh lý trong cây nh  quang h p, hô h p và s  c  đ nh đ m c a vi sinhư ợ ấ ự ố ị ạ ủ  

v t c ng sinh.ậ ộ

      L u hu nh đóng vai trò quy t đ nh trong vi c t o thành các ch t tinh d uư ỳ ế ị ệ ạ ấ ầ  

và t o mùi v  cho các cây hành, t i, mù t t. Nó còn là ch t c n thi t cho sạ ị ỏ ạ ấ ầ ế ự hình thành ch t di p l c, thúc đ y quá trình thành th c và chín c a qu  vàấ ệ ụ ẩ ụ ủ ả  

h t. Ngoài ra, khi cây tr ng hút l u hu nh   d ng SO42­ có trong đ t qua rạ ồ ư ỳ ở ạ ấ ễ 

và SO2 trong không khí qua lá còn góp ph n làm s ch môi trầ ạ ường

     Cây thi u l u hu nh có bi u hi n gi ng nh  thi u đ m, lá vàng l t, câyế ư ỳ ể ệ ố ư ế ạ ợ  

th p bé, ch i kém phát tri n, tuy nhiên khác v i thi u N là hi n tấ ồ ể ớ ế ệ ượng vàng lá 

xu t hi n   các lá non trấ ệ ở ước các lá trưởng thành và lá già. Khi cây thi u S,ế  gân lá chuy n vàng trong khi ph n th t lá v n còn xanh, sau đó m i chuy nể ầ ị ẫ ớ ể  vàng. Kèm theo nh ng t n thữ ổ ương trước h t   ph n ng n và lá non, c ng v iế ở ầ ọ ộ ớ  

s  xu t hi n các v t ch m đ  trên lá do mô t  bào ch t.ự ấ ệ ế ấ ỏ ế ế

   Còn th a l u hu nh thì lá nh , đôi khi b  cháy lá.ừ ư ỳ ỏ ị

    Tuy nhiên tình tr ng thi u l u hu nh hi m khi x y ra vì lạ ế ư ỳ ế ả ượng l u hu như ỳ  chi m nhi u   thành ph n mu i sulphur hay sulphate trong phân bón h n h p,ế ề ở ầ ố ỗ ợ  trong nguyên li u h u c , trong không khí,…ệ ữ ơ

2.2.  Nhóm các chât vi lượng trong đ t.ấ

Đây là các ch t dinh dấ ưỡng khoáng thi t y u mà cây tr ng c n v i s  lế ế ồ ầ ớ ố ượ  ng

ít, bao g m các nguyên t : k m (Zn), s t (Fe), đ ng (Cu), mangan (Mn), boồ ố ẽ ắ ồ  (B), molypđen (Mo), Clo (Cl)

M c dù th c v t c n các nguyên t  này v i hàm lặ ự ậ ầ ố ớ ượng r t ít nh ng nh ngấ ư ữ  nguyên t  này giúp cây phát tri n m nh m  Chúng không ph i là nh ngố ể ạ ẽ ả ữ  nguyên t  có trong c u t o th c v t nh ng ho t đ ng c a chúng gi ng nhố ấ ạ ự ậ ư ạ ộ ủ ố ư 

ch t xúc tác ho c nh ng ch t oxi hóa giúp cây h p thu hay s  d ng nh ngấ ặ ữ ấ ấ ử ụ ữ  nguyên t  đa lố ượng, nguyên t  trung lố ượng và sau đó thành l p nh ng ch tậ ữ ấ  khác nhau trong th c v t.ự ậ

2.2.1. Đ ng (Cu)ồ

    Đ ng c n thi t cho s  hình thành Di p l c và làm xúc tác cho m t s  ph nồ ầ ế ự ệ ụ ộ ố ả  

ng khác trong cây, nh ng th ng không tham gia vào thành ph n c a chúng

Nh ng cây hòa th o thi u Đ ng có th  không tr  hoa ho c không hình thànhữ ả ế ồ ể ổ ặ  

được h t. Nhi u lo i cây rau bi u hi n thi u Đ ng v i lá thi u s c trạ ề ạ ể ệ ế ồ ớ ế ứ ương, 

r  xu ng và có m u xanh, chuy n sang qu ng m u da tr i t i trủ ố ầ ể ầ ầ ờ ố ước khi trở nên b c lá, bi n cong và cây không ra hoa đạ ế ược

 Hi n tệ ượng thi u đ ng thế ồ ường x y ra trên nh ng vùng đ t đ m l y, ru ngả ữ ấ ầ ầ ộ  

l y th t. Cây tr ng thi u đ ng thầ ụ ồ ế ồ ường hay có hi n tệ ượng ch y gôm (r t hayả ấ  

x y ra   cây ăn qu ), kèm theo các v t ho i t  trên lá hay qu  V i cây hả ở ả ế ạ ử ả ớ ọ hòa th o, n u thi u đ ng s  làm m t màu xanh   ph n ng n lá.ả ế ế ồ ẽ ấ ở ầ ọ

2.2.2. Bo (B)

       Bo c n thi t cho s  n y m m c a h t ph n, s  tăng trầ ế ự ẩ ầ ủ ạ ấ ự ưởng c a  ngủ ố  

ph n, c n thi t cho s  hình thành c a thành t  bào và h t gi ng. Bo cũngấ ầ ế ự ủ ế ạ ố  hình thành nên các ph c ch t đứ ấ ường/borat có liên quan t i s  v n chuy nớ ự ậ ể  

đường và đóng vai trò quan tr ng trong vi c hình thành protein. B tác đ ngọ ệ ộ  

tr c ti p đ n quá trình phân hóa t  bào, trao đ i hocmon, trao đ i N, nự ế ế ế ổ ổ ước và 

ch t khoáng khác,  nh hấ ả ưởng rõ r t nh t c a B là t i mô phân sinh   đ nhệ ấ ủ ớ ở ỉ  sinh trưởng và quá trình phân hóa hoa, th  ph n, th  tinh, hình thành qu ụ ấ ụ ả    Khi thi u B thì ch i ng n b  ch t, các ch i bên cũng thui d n, hoa khôngế ồ ọ ị ế ồ ầ  hình thành, t  l  đ u qu  kém, qu  d  r ng, r  sinh trỷ ệ ậ ả ả ễ ụ ễ ưởng kém, lá b  dàyị  lên