Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp 8 .Trong cuộc đời mỗi con ngời những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ lâu bền trong trí nhớ đ
Trang 1Ngày soạn : 16/9/2009 Ngày giảng :17/9/2009
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm
b chuẩn bị
G: Giáo án , tranh minh họa cảnh khai trờng
H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7
c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổ n định tổ chức
2 k iểm tra bài cũ .
Trong các văn bản đã học ở lớp 7 dới đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật dụng ?
Giới thiệu bài
Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp
8 Trong cuộc đời mỗi con ngời những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ lâu bền trong trí nhớ đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trờng đầu tiên Ngày đầu tiên đi học “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản …” văn bản văn bản Tôi đi học đã diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của nhân vật '' tôi'' trong
“Ngày đầu tiên đi học…” văn bản ” văn bản
ngày đầu tiên đến trờng Chúng ta cùng tìm hiểu bài
I/Tìm hiểu chung
Trang 2và bắt đầu viết văn , làmthơ
- Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, lên 6 tuổi đổi là Trần Thanh Tịnh Quê:
Gia Lạc, ven sông Hơng (Huế).
1933 đi làm rồi vào nghề dạy học
và bắt đầu sáng tác văn chơng.
- Thanh Tịnh sáng tác nhiều thể loại: Truyện ngắn, dài, thơ, cac dao, bút ký, giáo khoa…
- Đậm chất trữ tình, toát lên vẽ
đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
1/Tác giả
( 1911-1988) quê ởHuế
- Đậm chất trữ tình,toát lên vẽ đằmthắm, tình cảm êmdịu, trong trẻo
? Xuất xứ tác phẩm “Tôi đi
học”?
In trong tập ''Quê
mẹ '' 1941
G nêu yêu cầu đọc , giọng
chậm , hơi buồn , lắng sâu ; chú
ý giọng nói của nhân vật '' tôi
tự thời gian của buổi tựu ờng (theo dòng hồi tởng củanhân vật '' tôi'')
tr-? Truyện đợc kể theo ngôi thứ
mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?
Truyện đợc kể theo ngôi thứ I Ngôi kể này giúp cho ngời
kể chuyện dễ dàng bộc lộcảm xúc , tình cảm của mìnhmột cách chân thực nhất
? Mạch truyện đợc kể theo
dòng hồi tởng của nvật “tôi”
theo trình tự thời gian của buổi
tựu trờng đầu tiên, vậy ta có thể
tạm ngắt bằng những đoạn nh
thế nào?
- Bố cục: Truyện có 5 đoạn cụ thể:
Đ1 Từ đầu … rộn rã: Khơi nguồn nổi nhớ
Đ2 Tiếp … ngọn núi: Tâm trạng hoặc cảm giác của nhân vật tôi trên
đờng cùng mẹ đến trờng
Đ3 Tiếp … các lớp: Khi đứng giữa sân trờng, khi nhìn mọi ngời, các bạn
Đ4 Tiếp … nào hết: … Khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp.
- Bố cục: 5 đoạn
?Hãy kể tóm tắt nội dung vb? -1,2 hs tóm tắt:
Nhà văn kể lại buổi tựu trờng đầu
Trang 3tiên qua dòng hồi tởng bộc lộ tâm trạng,cảm giác trong sáng hồn nhiên nảy nở trong lòng
Nỗi nhớ về buổi tựu trờng của
tác giả đợc khơi nguồn từ thời
điểm nào ? Quang cảnh ra
sao ?
- tìm kiếm, trả lời
- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu(hàng năm ) - ngày khai trờng
- Cảnh thiên nhiên : lá rụngnhiều , mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt : mấy em bérụt rè cùng mẹ đến trờng
a, Khơi nguồn kỉ niệm
? Kỉ niệm về buổi tựu trờng đợc
diễn tả theo trình tự nào ? - Suy nghĩ, trả lời.- Diễn tả theo trình tự thời
gian : từ hiện tại mà nhớ vềquá khứ
Đó là những cảm giác trongsáng nảy nở trong lòngGóp phần rút ngắn khoảngcách thời gian giữa quá khứ
và hiện tại Chuyện đã xảy ra
từ bao năm rồi mà dờng nhvừa mới xảy ra hôm qua
- Các từ láy diễn tảtâm trạng , cảm xúc
Từ hiện tại quákhứ Đó là nhữngcảm giác trong sángnảy nở trong lòng
? Hãy tìm những hình ảnh , chi
tiết chứng tỏ tâm trạng nhân vật
''tôi'' trên con đờng cùng mẹ tới
trờng có sự thay đổi ?ý nghĩa
của cảm giác quen mà lạ là gì ?
- Con đờng này tôi đã quen đilại lắm lần Cảnh vật chungquanh tôi đều thay đổi ->tựthấy mình lớn lên
b Trên con đ ờngcùng mẹ tới tr ờng
-Cảm giác hồi hộp ,ngỡ ngàng
?Chi tiết Tôi không lội… có ý
nghĩa gì ? - Suy nghĩ, trả lời.Lần đầu tiên đợc đến trờng ,
đợc tiếp xúc với một thế giớihoàn toàn khác lạ không chỉnô đùa , rong chơi, thả diềungoài đồng nữa , cho nên -
>''tôi'' cảm thấy tất cả dờng
nh trang trọng và đứng
đắn->báo hiệu sự thay đổi về nhậnthức -Nhận thức nghiêmtúc về chuyện học
hành
Trang 4? Em có nhận xét gì về nhân
vật ''tôi''qua chi tiết ghì thật
chặt 2 quyển vở mới và muốn
đợc cầm bút , thớc nh các bạnkhác
-Cảm thấy trangtrọng , đứng đắnVừa muốn thử sức
và khẳng định mình
GV: Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , thớc và 2 quyển vở
Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên đợc đến trờng Tất cả những cử chỉ ấy giúp ta hình dung t thế ngộ nghĩnh , đáng yêu của chú
bé
?Hãy phát hiện và phân tích ý
nghĩa biện pháp nghệ thuật sử
dụng trong câu văn ((ý nghĩ ấy
thoáng qua…núi )
-hs thảo luận nhóm+Dùng nghệ thuật so sánh+Đề cao sự học của con ngời
?Hãy kể cho các bạn nghe cảm
giác của em lần đầu tiên đi
- Tìm kiếm, suy nghĩ, trả lời
- Sân trờng hôm nay dày đặcngời Ai cũng quần áo sạch
?Em hãy miêu tả lại không khí
ngày khai trờng ở trờng em
tích trong trong h/a so sánh lớp
học với đình làng ? -Đình làng : là nơi… ->có cảm xúc trang
nghiêm về mái ờng
tr-?Khi tả những học trò nhỏ khác
trên sân t/g dùng h/a so sánh
nào ?
- Tìm kiếm, trả lờiCác bạn nh chim non…
?Trong ngày đầu này h/a mái
trờng còn gắn với h/a nào ?h/a
ấy đợc nhớ lại qua các chi tiết
nào ?
-hs phát hiện-nêu-Đó là h/a thầy hiệu tr-ởng(ngày nay)-Thầy nói,c-ời,nhìn…
? Hãy tìm những chi tiết Tả tâm
trạng và cảm giác của nhân vật - Khi nghe ông đốc gọi đếntên thì bất giác dúi đầu vào
Trang 5''tôi'' khi nghe ông đốc gọi
tên ?
lòng mẹ khóc nức nở tâmtrạng lúng túng , sợ sệt khiphải rời xa bàn tay dịu dàngcủa mẹ
? Vì sao khi nghe ông đốc gọi
tên h/s nhân vật ''tôi'' lại bất
giác dúi đầu vào lòng mẹ nức
?Qua lời nói,nét cời của ông
-Cách dùng nhiều
động từ,từ láy diễntả tâm trạng bỡ ngỡhồi hộp lo lắng ,lúng túng sợ sệt
?Em có suy nghĩ gì về tiếng
khóc của các cậu bé khi xếp
hàng vào lớp ?Hãy kể lại cảm
xúc lúc ấy của em cho các bạn
G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở trên đờng tới trờng chuyển sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ , rồi bỡ ngỡ, ngập ngừng , đây là sự chuyển biến tâm lí rất phù hợp của một đứa trẻ lần đầu tiên đợc đến trờng
? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối
đó là chỗ của riêng mình sau
đó nhìn ngời bạn mới chaquen mà đã thấy quyến luyến
d Tâm trạng và cảmgiác của nhân vật''tôi'' khi ngồi vàochỗ của mình và
đón nhận giờ học
đầu tiên
?Đó là cảm giác ntn?
?Em có nhận xét gì về tác
động của môi tr ờng học đối
-Dễ chịu vì ở trong môi tr ờng sạch sẽ -Có cảm giác gần gũi thân thiện
->là t/c trong sángthiết tha
Câu hỏi thảo luận nhóm :
N1: Tại sao ở phần cuối truyện
tác giả đa hình ảnh '' con chim
Hs tự do thảo lụân theo nhóm
N1 : Hình ảnh '' một con chim non liệng đến '' có ý
nghĩa tợng trng sự nuối tiếc quãng đời tuổi thơ tự do
Trang 6liệng bay cao '' có ý nghĩa
N2 : Cách kết thúc truyện rất tự nhiên và bất ngờ
Dòng chữ '' Tôi đi học '' nh mở ra một thế giới , mộtkhoảng không gian mới , một giai đoạn mới trongcuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệchngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm tựhào , khao khát trong tuổi thơ của con ngời và dòngchữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này
? Em có cảm nhận gì về thái độ
cử chỉ của những ngời lớn ( ông
đốc, thầy giáo đón nhận học trò
mới , các bậc phụ huynh ) đối
với các em bé lần đầu đi học ?
- Các phụ huynh đều chuẩn bịchu đáo cho con em trongbuổi tựu trờng đầu tiên , đềutrân trọng tham dự buổi lễnày Có lẽ các vị cũng đang
lo lắng hồi hộp cùng con emmình
- Ông đốc là hình ảnh ngờithầy , ngời lãnh đạo nhà trờngrất từ tốn , hiền hậu bao dung
đối với h/s
- Thầy giáo trẻ với gơng mặttơi cời đón h/s vào lớp cũng làmột ngời vui tính thơng yêuh/s
2 Thái độ , cử chỉ của ng ời lớn đối với các em
-Tất cả đều dành sựquan tâm lớn nhất
? Hãy tìm và phân tích những
h/ả so sánh đợc nhà văn sử
dụng trong truyện ngắn này ?
'' Tôi quên thế nào đợc '''' ý nghĩ ấy thoáng qua '''' Họ nh con chim con '' Đây là những so sánhgiàu h/ả , giàu sức gợi cảmddợc gắn với những cảnh sắcthiên nhiên tơi sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phầndiễn tả cụ thể , rõ ràng nhữngcảm giác , ý nghĩ của nhânvật ''tôi'' trong buổi đầu tien đihọc , góp phần tạo nên chấtthơ mang mác và cảm giácnhẹ nhàng êm dịu cho truyệnngắn
Trang 7miêu tả với bộc lộ cảm xúc ,tâm trạng
* Các so sánh trên xuất hiện ở các thời điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng, cảm xúc
của nhân vật tôi Đây là cách so sánh giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm đợc gắn vơí những cảnh sắc thiên nhiên tơi sáng giàu chất trữ tình Nhờ các so sánh này mà ý nghĩa và cảm giác của nhân vật đợc ngời đọc cảm nhận cụ thể, rõ ràng hơn Đó chính
là chất trữ tình trong truyện.
?Nêu khái quát nội dung ý
? Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tợng của em trong buổi khai giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )
?Em hãy hát một bài hát về mái trờng?
5/Dặn dò:
-Tập hát bài Mái trờng Thanh Lơng
- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ - Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''
- Đọc trớc bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Ngày soạn : 17/82009 Ngày giảng :19/8/2009
2 Kiểm tra bài cũ
ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Em hãy nhắc lại một số ví dụ về từ
đồng nghĩa , từ trái nghĩa ?
3 Bài mới
1 Giới thiệu bài:
ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhng trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của từ không giống nhau Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn Chúng ta sẽ tìm hoỷi bài học hôm nay để rõ hơn
Trang 8hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ
thú , chim , cá Tại sao ?
? Nghĩa của từ thú rộng hay
hẹp hơn nghĩa của từ '' voi ,
h-ơu '' Từ chim rộng hay hẹp
hơn nghĩa của từ '' tu hú , sáo
Cá
Chim
Động vật
I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp
- Một từ ngữ cónghĩa rộng…
- Một từ cónghĩa hẹp…
? Một từ ngữ có thể vừa có
nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp
đợc không ? Tại sao ?
- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng ,hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tơng đối
b Vũ khí
Trang 9-gv sửa chữa
Súng Bom súng trờng,đại bác bom bi ,ba càng
b, Kim loại : sắt ; đồng ; chì ; thiếc
c, Hoa quả : cam ; chanh ; chuối ; mít
phạm vi nghĩa của mỗi nhóm
từ ngữ : -hs làm bài cá nhâna, thuốc lào c, bút điện
b, thủ quỹ d, hoa tai
Bài tập 4 :
GV hửụựng daón hs laứm baứi
taọp
khóc , nức nở , sụt sùi -khóc : nghĩa rộng
- nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp
Bài tập 5 : ba
động từ thuộcmột phạm vinghúa
Giúp h/s : - Nắm đợc chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định , lựa chọn , sắp xếpcác phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến , cảm xúc của mình
B chuẩn bị
G: Giáo án , bảng phụ
H: Tìm hiểu trớc phần tìm hiểu bài
-Ôn lại văn bản Tôi đi học
c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1/ ổ n định tổ chức
Trang 102 k iểm tra bài cũ .:
GV đa ra một đoạn văn không có tính mạch lạc “Hôm nay tôi đi học,hàng năm cứ vào
cuối thu,lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng ” văn bản ->ĐV trên có phải
một vb không?vì sao?
3 b ài mới .
Giới thiệu bài :
Chúng ta đã đợc tìm hiểu rất nhiều văn bản Vậy chủ đề trong văn bản là gì ? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Để trả lời cho những câu hoỉ ấy chúng ta cùng tìm hiểu bài học
? Trong văn bản tác giả nhớ lại
những kỉ niệm sâu sắc nào trong
thời thơ ấu của mình ? Sự hồi
t-ởng ấy gợi lên những ấn tợng gì
trong lòng tác giả ?
-hs suy nghĩ trả lờiTác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi
đầu tiên đi học Sự hồi tởng ấygợi lên cảm giác bâng khuâng ,xao xuyến không thể nào quên
về tâm trạng náo nức , bỡ ngỡcủa nhân vật '' tôi'' trong buổitựu trờng
? Hãy nêu lên chủ đề của văn
ra trong văn bản
Gọi h/s đọc ghi nhớ 1 ? Hs đọc ghi nhớ
? Để tái hiện những kỉ niệm về
ngày đầu tiên đi học , tác giả đã
đặt nhan đề của văn bản và sử
dụng từ ngữ câu ntn ?
-hs cùng suy nghĩ-trả lời
- Nhan đề '' Tôi đi học '' giúp
chúng ta hiểu ngay nội dung củavăn bản nói về chuyện đi học
+ Các câu đều nhắc đến những
kỉ niệm của buổi tựu trờng đầutiên trong đời
+Các từ ngữ: lặp lại nhiều lần
- Hôm nay tôi đi học “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản
- Hằng năm cứ vào cuối “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản thu lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng ” văn bản
- Hai quyển vở mới đang ở “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản trên tay tôi đã bắt đầu thấy
Trang 11nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn
bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi '' khi
cùng mẹ đi đến trờng , khi cùng
các bạn vào lớp ?
G: Tất cả các chi tiết trên đều
tập trung khắc họa tâm trạng
của nhân vật '' tôi '' trong buổi
tựu trờng đầu tiên
?Em có nx gì về trình tự sắp xếp
các ý
hs phát hiện chi tiết
* Khi cùng mẹ tới trờng :
Con đờng quen đi lại lắm lần nay thấy lạ , cảnh vậtxung quanh đều thay đổi thấy mình trang trọng và
đứng dắn trong bộ quần áo mới , cố làm ra vẻ nhmột học trò thực sự '' tay bặm ghì hai quyển sách ,
đòi mẹ cầm bút thớc ''
* Khi quan sát ngôi trờng : cao ráo sạch sẽ hơn
các nhà trong làng , xinh xắn , oai nghiêm , sânrộng đâm ra lo sợ vẩn vơ Nghe trống thúc thấychơ vơ , toàn thân run run , đợc mọi ngời nhìn thì
tỏ ra lúng túng , nghe gọi tên mình thì giật mình,lúng túng
* Khi xếp hàng vào lớp ; thấy nặng nề , dúi đầu
về chủ đề là sựnhất quán vềchủ đề đã xác
định , không xarời hay lạc sangchủ đề khác
? Vậy tính thống nhất về chủ đề
thể hiện ở những phơng diện nào
trong văn bản ?
-hs nhận xét+ND:Các ý ,phần,chi tiết+HT :Nhan đề,từ ngữ,câu,trình
tự sắp xếp
-Thể hiện ở 2phơng
Gọi h/s đọc phần ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ * Ghi nhớ T12
Hoạt động 3 : Hớng dẫn học
Đọc yêu cầu bài tập 1 -hs đọc bài tập
- Thứ tự trình bày : miêu tả hìnhdáng cây cọ , sự gắn bó của cây
Trang 12xếp này đợc không ? Vì sao ? cọ với tuổi thơ tác giả , tác dụng
của cây cọ , tình cảm gắn bó củacây cọ với ngời dân sông Thao
- Khó thay đổi đợc trật tự sắpxếp vì các ý này đã rành mạch ,liên tục
? Nêu chủ đề của văn bản trên ? Chủ đề : Vẻ đẹp và ý nghĩa của
Các từ ngữ lặp lại nhiều lần :rừng cọ , lá cọ và các chi tiếtmiêu tả về :
+ hình dáng của cây cọ + sự gắn bó của cây cọ với tácgiả
+ công dụng của cây cọ đối với
Hớng dẫn hs làm bài theo nhóm -Hs thảo luận nhóm và cử đại
diện trình bày Căn cứ vào chủ đề của văn bảnthì ý b và d làm cho bài lạc đề vì
nó không phục vụ cho việcchứng minh luận điểm '' Văn ch-
ơng làm cho tình yêu quê
h-ơng ''
Bài 2
4/Củng cố:
?Chủ đề của vb là gì?
A.Là một luận điểm lớn đợc triển khai trong vb
B.Là câu chủ đề của một đoạn văn trong vb
C.Là đối tợng mà vb nói tới,là t tởng ,t/c thể hiện trong vb
Ngày soạn : 22/8/2009 Ngày giảng :24/8/2009
Tuần 2 Tiết : 5 - 6
Trang 13Trong lòng mẹ
a mục tiêu :
Học xong văn bản, h/s :
- Hiểu đợc tình cảnh đắng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng , cảm nhận
đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú đối với mẹ
- Hiểu đợc những đặc sắc của thể văn hồi kí qua cách viết của nhà văn Nguyên Hồng ; lối tự truyện chân thành , truyền cảm , thấm đợm chất trữ tình
2 k iểm tra bài cũ .
? Phân tích tâm trạng và cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi '' trong buổi tựu trờng đầu tiên
? Nhận xét nào nói không đúng những yếu tố góp phần tạo nên chất thơ của tác phẩm “Tôi
đi học”?
A Truyện đợc bố cục theo dòng hồi tởng , cảm nghĩ của nhân vật '' tôi '' theo trình tự thời gian của buổi tựu trờng
B Có sự kết hợp hài hoà giữa các phơng thức tạo lập văn bản nh tự sự , miêu tả , biểu cảm
C Tình huống truyện chứa đựng chất thơ kết hợp với việc sử dụng các hình ảnh so sánh giàuchất trữ tình
(D) Khả năng quan sát thiên nhiên tinh tế của t/g
3 Bài mới
1 g iới thiệu bài :
Gv cho hs quan sát chân dung nhà văn Nguyên Hồng và cuốn hồi kí tự truyện '' Những ngày thơ ấu '' Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có tuổi thơ thật cay đắng , khốn khổ Những kỉ niệm ấy đã đợc nhà văn viết lại trong tập tiểu thuyết tự thuật '' Những ngày thơ ấu '' Kỉ niệm ấy về ngời mẹ đáng thơng qua cuộc trò chuyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chơng truyện cảm động nhất Trong tâm hồn mỗi chúng ta, tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng, trong sáng và thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ đợc sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi ký của nhà văn Nguyên Hồng, ở đó, trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp tình yêu quý dành
cho ngời mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi ký mang tên “Trong lòng mẹ ” và đó cũng
là tên của bài học hôm nay.
Trang 14biết của mình về tác giả.
HS nêu những đặc điểm
nổi bật trong các tácphẩm của nhà vănNguyên Hồng
- Trớc Cách Mạng: Sống
ở thành phố Hải Phòng,trong một xóm lao độngnghèo
- Ngòi bút của ông thờnghớng vào những con ngờicùng khổ
GV : Nguyờn Hồng viết văn sớm, ngay từ những tỏc phẩm đầu tiờn, ụng đó hướng về những con người cựng khổ trong xó hội thành thị Việt Nam trước Cỏch mạng thỏng Tỏm, tiờu biểu như: Bỉ vỏ (1936), Những ngày thơ ấu (1938), Qua những màn tối (1942)… Đặc biệt, bộ tiểu thuyết Cửa biển của Nguyờn Hồng với quy mụ khỏ đồ sộ, chứa đựng một nội dung xó hội lịch sử rộng lớn, là sự tổng hợp, cả bề rộng và bề sõu những hiểu biết, suy nghĩ, cảm xỳc, tõm huyết của nhà văn về con người, cuộc sống và cỏch mạng, đồng thời biểu lộ đầy đủ phong cỏch nghệ thuật của ụng Bộ tiểu thuyết cú những mảng, những chương đặc sắc, cú những chương dữ dội, chan chứa chất thơ, đó gúp phần đỏng
kể vào sự phỏt triển của loại tiểu thuyết dài trong văn xuụi Việt Nam hiện đại
Với gần năm chục năm lao động nghệ thuật, nhà văn Nguyờn Hồng cú một vị trớ quan trọng trong văn học Việt Nam hiện đại Toàn bộ sỏng tỏc của nhà văn thấm đượm một tỡnh cảm nhõn đạo thiết tha đối với quần chỳng lao động nghốo ễng xứng đỏng được coi là nhà văn chõn chớnh của "những người khốn khổ" Năm 1996, ụng vinh dự được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chớ Minh về văn học nghệ thuật đợt I.
- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của nền văn học VN hiện đại Ông là tác giả của nhiều cuốn tiểu thuyết nổi tiếng : '' Cửa biển '', Bỉ vỏ , tập thơ trời xanh , Sông núi quê hơng - Thời thơ ấu trải nhiều cay đắng đẫ trở thành nguồn cảm hứng cho tác giả viết cuốn hồi kí tự truyện cảm động '' Những ngày thơ ấu '' 1938-1940
- Các từ ngữ , h/ả , lời nói của bà
cô đọc với giọng đay đả , bộc lộ
sắc thái châm biếm , cay nghiệt
- GV cho 2 học sinh tìm hiểu từ
khó theo hình thức hỏi - đáp - 2 em tìm hiểu chúthích
Trang 15?Nêu những hiểu biết về tp ?
?Nhắc lại thế nào là thể hồi kí ?
(Thể văn dùng để ghi lại những
chuyện có thật đã xảy ra trong
cuộc đời 1 con ngời cụ thể thờng
đó là t/g)
- Dựa vào phần đọc vănbản để trả lời
- Tác phẩm gồm 9 chơng, mỗi chơng kể về một kỉniệm sâu sắc
-'' Những ngày thơ ấu ''
1938-1940-Thể loại: Hồi kí tựtruyện
*Chuyện về bé Hồng là
đứa trẻ mồ côi cha,bị hắthủi nhng vẫn một lòngyêu thơng mẹ
+ phần còn lại: Bé Hồngtrong lòng mẹ
(1 phong tục của ngời
-Cô độc,đau khổ,khátkhao tình mẹ
? Theo dõi cuộc hội thoại của bé
Hồng với ngời cô, hãy cho biết
nhân vật cô tôi có quan hệ nh
thế nào với nhân vật bé Hồng?
Gv:Vậy ngời thân ấy đã đối xử
ntn với cháu ,chúng ta dõi theo
cuộc đối thoại
Trang 16nào đối với cháu? Nhận
nào? Hãy tìm những chi
tiết nói lên điều đó?
- giọng ngọt: mỉa mai -Lòng thắt lại,khoé mắt cay
cay…->nớc mắt chan hoà…
?Về cử chỉ,thái độ của bà -Cời,hỏi,cời rất kịch,tơi -Cời dài trong tiếng khóc
cô?Em hiểu thế nào là cời
rất kịch?
? Theo em, trong những
lời nói của ngời cô, lời nói
nào là cay độc nhất? Vì
=> Lời nói của ngời cô
chứa đựng sự giả dối, mỉamai, hắt hủi, thậm chí là
độc ác giành cho ngời mẹ
cách nv?NV này đại diện
cho tầng lớp nào trong xh
lúc đó?
? Qua phân tích, em hiểu
gì về bé Hồng?
->BP tăng tiến làm nổibật t/c độc ác thâm hiểmgiả tạo của bà cô->là sảnphẩm của những địnhkiến với phụ nữ trong xhcũ
->Có sự tăng tiến bộc lộ tìnhyêu mẹ sâu sắc,căm hờn cáixấu,cái ác
? Trong đoạn văn này, phơng
thức biểu đạt nào đợc tác giả vận
dụng? Tác dụng của phơng thức
biẻu đạt ấy?
- Trao đổi, suy nghĩ, trả
lời, nhận xét, bổ xung - Phơng thức biểu cảm.=> Thể hiện trực tiếp và
gợi cảm trạng thái tâmhồn của bé hồng
? những suy nghĩ của em về
nhân vật bé Hồng? - Nêu những suy nghĩcủa mình
? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì
khi kể về cuộc đối thoại giữa
ng-ời cô và bé Hồng?ý nghĩa của
nó?
- Suy nghĩ và trả lời - Nghệ thuật: Đối lập
Giữa tính cách của ngờicô với Bé Hồng => Làmnổi bật đặc điểm chính
Trang 17? Hình ảnh ngời mẹ hiện lên qua
những chi tiết nào?so sánh với
lời kể của bà cô?
-Tìm kiếm và trả lời
- Cách gọi mẹ tôi liên tục trong những chi tiết ấy cho thấy ngời mẹ là trung tâm của mọi
cảm nhận cảu bé Hồng.Đó là ngời mẹ của riêng bé Hồng, thân thiết, gắn bó, không có rắp tâm tanh bẩn nào chia cắt đợc.
? ở đây nhân vật ngời mẹ đợc kể
qua cái nhìn và cảm xúc tràn
ngập yêu thơng của ngời con
Theo em, điều đó có tác dụng
?ND chính của đv “Gơng mặt …
lạ thờng” là gì? A.Mẹ bé Hồng là ngời phụ nữ đẹp,thơng conB.Những việc làm của bé khi gặp lại mẹ
C.Niềm sung sớng vô biên khi gặp mẹ
D.Sự khát khao tình mẹ của bé trong những ngày xacách
? Qua đó, em thấy bé Hồng có
một ngời mẹ nh thế nào?
- Một ngời mẹ vô cùngyêu con, đẹp đẽ và caoquý
? Tình yêu thơng mẹ của bé
Hồng đợc biểu hiện trực tiếp qua
những chi tiết nào?
- tình yêu thơng mẹ:
+ Tiếng gọi:“Mẹ ơi!Mẹ
ơi! Mẹ ơi!”
+ Hành động: “ Tôi thởhồng hộc Khắp dathịt”
+ Cảm nghĩ: “ phải bé lại êm dịu vô cùng”
-.Niềm sung sớng vô biên
khi gặp mẹ->Hạnh phúc tràn đầy
+ Có nội tâm sâu sắc
+ Có tình yêu mẹ mãnhliệt
Quan sát tranh-đặt tiêu đề cho -hs làm theo y/c
Trang 18Câu hỏi thảo luận : Có ý kiến
cho rằng đoạn văn cuối bài tả lại
cảm giác trong lòng mẹ của bé
Hồng là một đoạn văn hay , một
bài ca chân thành , cảm động về
tình mẫu tử thiêng liêng , bất
diệt ? ý kiến của em ra sao ?
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể với bộc lộ cảm xúc
- Lời văn ( nhất là phần cuối chơng ) đợc viết trong dòng cảm xúc dạt dào
*GV gọi một học sinh đọc phần
ghi nhớ một học sinh đọc phầnghi nhớ * Ghi nhớ.
4/Củng cố:
* GV phát phiếu học tập có ghi câu hỏi thảo luận:
? Em học đợc những gì sau khi học xong đoạn trích “ Trong lòng mẹ”?
- Nhận phiếu học tập và thảo luận theo nhóm
- Đại diện nhóm 3 trả lời, các nhóm khác nhận xét và bổ sung.( - Ta có thể nhận thấy đoạn trích là một bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng.)
5/Dặn dò:
- Đọc thuộc lòng đoạn văn mà em yêu thích nhất
- phân tích diễn biến tâm trạng bé Hồng trong đoạn trích
- Chuẩn bị bài “Tức nớc vỡ bờ”
***********************************************************
Ngày soạn : 24/8/2009 Ngày giảng :26/8/2009
Tiết 7 Trờng từ vựng
a mục tiêu.
Giúp h/s :- Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng , biết cách xác lập các trờng từ vựng đơn giản
- Bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hiện tợng nngôn ngữ đã học nh
đồng nghĩa , trái nghĩa ,ẩn dụ , hoán dụ nhân hoá
- Rèn luyện kĩ năng lập trờng từ vựng và sử dụng trong nói , viết
2 k iểm tra bài cũ .
1 Khi nào một từ ngữ đợc coi là có nghĩa rộng ? Khi nào một từ ngữ đợc coi là có nghĩa hẹp ? Lấy ví dụ minh họa ?
Trang 192 từ nào có nghĩa bao hàm phạm vi nghĩa của các từ sau đây : h/s , sinh viên , giáo viên, bác sĩ , kĩ s , luật s , nông dân , công nhân, nội trợ
A Con ngời C Nghề nghiệp
B Môn học D Tính cách
3 Bài mới
g iới thiệu bài .
Dẫn dắt từ phần KTBC : tất cả những từ h/s , sinh viên , bác sĩ đều bị bao hàm trong từ nghề nghiệp Những từ đó đều có điểm chung về nghĩa , nằm trong một tr ờng từ vựng Vậy trờng từ vựng là gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
I Thế nào là tr ờng
từ vựng
G chép đoạn văn bảng phụ Yêu
cầu h/s đọc kĩ đoạn văn trên Hs đọc kĩ đoạn văn và chú ý các từ in đậm 1/Khái niệm
về nghĩa
? Gọi h/s đọc ghi nhớ / sgk ? h/s đọc ghi nhớ Ghi nhớ
Bài tập nhanh : Hãy đặt tên
tr-ờng từ vựng cho dãy từ dới đây :
nồi, chảo, bếp , đũa nấu -hs làm cá nhân=>Dụng cụ nấu nớng
-1 TTV có thể cónhiều từ loại khácnhau
?Trong vb “Trong lòng mẹ”bà
cô có điệu cời ngọt
Trang 20thời tiết : rét ngọt
mùi vị
? Qua VD em rút ra nhận xét gì Hs quan sát ví dụ-nx
nghĩa có thể thuộcnhiều trờng từ vựngkhac nhau
năng diễn đạt cho bài văn
- Trong thơ văn ,trong cuộc sốngngời ta thờng dùngcách chuyển trờng
từ vựng làm tăngsức gợi cảm
* Ghi nhớ
G chốt : - Thờng có hai bậc trờng từ vựng : là lớn và nhỏ
- Các trờng từ vựng khác nhau về từ loại
- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng từ vựng khác nhau
- Cách chuyển trờng từ vựng làm tăng sức gợi cảm
Trang 21Học xong bài này, h/s :
- Nắm đợc bố cục văn bản , đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài
- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc , phù hợp với đối tợng và nhận thức của ngời đọc
2 Kiểm tra bài cũ
- Chủ đề của văn bản là gì ? Một văn bản có tính thống nhất về chủ đề phải đảm bảo những yêu cầu gì ?
- Kiểm tra bài tập 3 của h/s
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Trong tiết trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về chủ đề của văn bản Vậy chủ đề của văn bản có liên quan gì đến bố cục của văn bản Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về mối quan hệ
ấy và ôn tập lại bố cục trong văn bản
Hoạt động 1 : Hớng dẫn ôn
tập lại bố cục của văn bản
? Gọi h/s đọc văn bản '' Ngời I Bố cục của văn bản
Trang 22thầy đạo cao đức trọng '' Hs đọc văn bản Nhận xét
P2 : Tiếp không cho vàothăm
P3 : Còn lại
-Chia 3 phần
? Hãy cho biết nhiệm vụ của
từng phần trong văn bản trên ? P1 : Giới thiệu về Chu VănAn
P2 : Công lao , uy tín , tínhcách của Chu Văn An
P3 : Tình cảm của mọi ngời
đối với Chu Văn An
? Phân tích mối quan hệ giữa
các phần trong văn bản ? -hs phân tích- Các phần đều tập trung làm
rõ chủ đề của văn bản là '' ''''Ngời thầy đạo cao đức trọng''
- Các phần luôn gắn
bó chặt chẽ vớinhau , phần trớc làtiền đề cho phầnsau , phần sau là sựnối tiếp phần trớc
? Qua việc phân tích hãy cho
biết bố cục của văn bản gồm
mấy phần ? Nhiệm vụ của từng
phần ? Mối quan hệ giữa các
phần trong văn bản ?
-hs khái quát
Bố cục của văn bản gồm 3phần : MB , TB , KB Mở bài
có nhiệm vụ nêu ra chủ đềcủa văn bản Thân bài cónhiệm vụ làm rõ nội dung màchủ đề nêu ra Kết bài tổngkết chủ đề của văn bản
Có quan hệ chặt chẽ với nhau
để tập trung làm rõ chủ đềcủa văn bản
Gọi h/s đọc ghi nhớ 1-2 Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 2 : Hớng dẫn cách
bố trí , sắp xếp nội dung phần
thân bài
II Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản
và bắt đầu buổi học đầutiên
* Cảm xúc trong thời điểm
(1)Trình bày theo thứ
tự (t),không gian
Trang 23hiện tại của tác giả đợc sắpxếp theo sự liên tởng đối lậpvới cảm xúc cùng về mùa thutrong buổi tựu trờng trớc
đây
? Văn bản '' Trong lòng mẹ ''
của Nguyên Hồng chủ yếu
trình bày diễn biến tâm trạng
của bé Hồng hãy chỉ ra diễn
biến tâm trạng của cậu bé
trong phần thân bài ?
-hs nêu ra
- Tình thơng mẹ và thái độcăm ghét cực độ những cổtục đã đày đoạ mẹ của béHồng khi nghe bà cô cố tìnhbịa chuyện nói xấu mẹ em
- Niềm vui sớng cực độ củacậu bé Hồng khi đợc ở tronglòng mẹ
(2)Trình bày theomạch suy luận cảmxúc
? Khi tả ngời , vật , con vật ,
(3)Trình bày theo(t),không gian,ngoạihình đến quan hệcảm xúc
- Các sự việc nói về Chu văn
an là ngời tài cao
- Các sự việc nói về Chu văn
An là ngời đạo đức , đợc học trò kính trọng
? Qua bài tập trên hãy cho biết
cách sắp xếp nội dung phần
thân bài của văn bản ?
- Nội dung phần thân bài ờng đợc sắp xếp theo thứ tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề văn bản , ý đồ giao tiếp của ngời viết
th Các ý trong phần thân bài thờng sắp xếp theo trình tự thời gian , không gian , sự phát triển của sự việc Gọi h/s đọc ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ * Ghi nhớ T25
Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s
? Đọc yêu cầu bài 1 Phân tích
- Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và truyền thuyết
- Luận chứng về lời bàn trên
Bài 1 :
Trang 24- Phát triển lời bàn và luận chứng
- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứng quyết liệt của chú
bé Hồng trớc thái độ của bà cô khi nói về mẹ mình
- Niềm sung sớng hạnh phúc của bé Hồng khi đợc ở trong lòng mẹ
Ngày soạn : / /09 Ngày dạy : / /09
Tuần 3 Tiết 9
Trang 25
a mục tiêu
Học xong văn bản này, h/s :
- Qua đoạn trích thấy đợc : + Bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ XH đơng thời và tình cảnh khốn khổ cùng cực của ngời nông dân trong xã hội cũ
+ Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh
+ Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân
- Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả
- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại , cử chỉ , hành động , qua biện pháp đối lập , tơng phản
2 Kiểm tra bài cũ
? Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm trong lòng mẹ
? Em hiểu gì về chú bé Hồng qua đoạn trích '' Trong lòng mẹ ''
( Là chú bé phải chịu nhiều nỗi đau mất mát , dễ xúc động , tinh tế
và nhạy cảm , có tình thơng yêu vô bờ đối với mẹ )
3 Bài mới
1 Giới thiệu bài
Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn xuất sắc nhất của trào lu văn học hiện thực
tr-ớc cách mạng Đề tài trong các tác phẩm văn học của ông chủ yếu viết về ngời nông dân , cho nên ông đợc mệnh danh là '' nhà văn của nông dân '' '' Tắt đèn '' là tác phẩm tiêu biểu trong sự ngghiệp văn học của Ngô Tất Tố Tác phẩm đã phản ánh đợc những nỗi cơ cực , khốn khổ của ngời nông dân trong vụ thuế ở làng quê đồng bằng Bắc Bộ
2 Tiến trình bài dạy
Hoạt động 1 : Hớng dẫn h/s
GV giới thiệu chân dung
t/g? Gọi h/s đọc chú thích
* ? Nêu ngắn gọn về tác
giả ?
-hs quan sáth/s đọc chú thích *( 1893 - 1954 ) quê ở
Đông Anh - HN Làmột trong những nhàvăn xuất sắc nhất củatrào lu văn học hiệnthực trớc cách mạng
-Đề tài trong các sáng tác của
ông chủ yếu viết về ngời nôngdân
GV tóm tắt tp: Tắt đèn lấy đề tài từ 1 vụ thuế ở 1 làng quê đồng bằng BB (làng Đông Xá)đó là thuế thân đánh vào ngời đàn ông từ 18 tuổi trở lên( 2đ 7 hào/suất) vào mùa thu thuế bọn cờng hào lý trởng ra sức đi tróc của dân, bọn địa chủ đợc dịp vơ vét bóc lột cùng cực.Gia đình chị Dậu đang lâm vào cảnh khốn cùng(chồng ốm,3 con nhỏ,1
Trang 26suất su cha chạy đủ chúng lại thúc ép bắt nộp suất nữa cho em chú đã chết … Chị Dậu
đã phải bán con bán chó bán khoai mà vẫn không đủ bởi vậy anh Dậu vẫn bị trói ngoài đình.Đến đêm anh yếu quá ngất đi nên bọn chúng tạm tha về, bà lão hàng xóm cho vay bơ gạo chị nấu cháo cho chồng húp,cha kịp ăn thì lí trởng ập vào->nội dung
đoạn trích học
- '' Tắt đèn '' là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn học của Ngô Tất Tố , đồng thời là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của trào lu văn học hiện thực trớc cách mạng '' Tắt đèn '' đợc Vũ Trọng Phụng gọi là '' một thiên tiểu thuyết có luận đề xã hội hoàn toàn phụng sự dân quê , một áng văn có thể gọi là kiệt tác trùng lai ch a từng thấy ''
G nêu yêu cầu đọc : rõ
ràng , chú ý lời đối thoại của
thuyết
? Cho h/s kiểm tra chú thích
bằng cách hỏi - đáp ? Chú thích : su , cai lệ , xái , lực điền , hầu cận
( Hs giải thích dựa vào SGK
?Nêu bố cục đoạn trích? - Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu
- Cuộc đối mặt của chị Dậu với bọn cai lệ; ngời nhà lí trởng
-Bố cục: 2 đoạn
? Gọi h/s tóm tắt lại đoạn
trích? Hs tóm tắt dựa vào hai nội dung chính
Hoạt động 2 : Hớng dẫn h/s
1 Tình thế của gia
đình chị Dậu
Trang 27đem ra đình cùm kẹp
+ Chị Dậu phải bán con , bánchó , cả gánh khoai nhng vẫnkhông đủ tiền để nộp cả xuất sucho em chồng đã chết từ nămngoái
+ Anh Dậu đang ốm đau rề rềvẫn có thể bị bắt trói , đánh đập ,hành hạ bất cứ lúc nào
?Qua đó em thấy chị Dậu là
ngời vợ ntn? ->một ngời vợ đảmđang hết lòng thơng
yêu,lo lắng chochồng
?Chỉ qua chi tiết lời bà cụ
hàng xóm,chị Dậu kháI quát
2/Chị Dậu đ ơng
đầu với tên cai lệ
và ng ời nhà lí tr ởng
a, Nhân vật cai lệ
Trang 28trong quân đội thực dân phongkiến
-ở làng Đông Xá , cai lệ đợc coi
là tên tay sai đắc lực của quanphủ , giúp quan tróc nã nhữngngời nghèo cha nộp đủ tiền suthuế Có thể nói đánh trói ngời
là nghề của hắn , đợc hắn làmvới một kĩ thuật thành thạo và sựsay mê
-Là tên tay sai đắclực của quan huyện
- Lời nói : hắn chỉ biết quát , thét, hầm hè , nham nhảm giống nhtiếng sủa , rít , gầm của thú dữ
?Khi miêu tả hđ của cai lệ t/
g chủ yếu dùng từ loại nào? -hs nhận xét -Dùng nhiều ĐT->kết hợp chi tiết
điển hình về bộdạng,lời nói,hđ khắchoạ nv
-hs thảo luận-trả lời
- Hắn bỏ ngoài tai mọi lời vanxin , trình bày lễ phép có lí cótình của chị Dậu Trái lại , hắn
đã đáp lại chị Dậu bằng nhữnglời lẽ thô tục , hành động đểucáng , hung hãn , táng tận lơngtâm
-Bộc lộ b/c :hốnghách,thô bạo,không có tình ngời
? Chỉ là tên tay sai mạt hạng
nhng tại sao hắn lại có
quyền đánh trói ngời vô tội
vạ nh vậy ? Qua nhân vật cai
lệ em hiểu ntn về chế độ xã
hội đơng thời ?
-hs nêu ý kiến-Tố cáo 1 xh bất công tàn ác cóthể gieo hoạ xuống đầu ngời dânbất cứ lúc nào
- Trong bộ máy XH đơng thời , cai lệ chỉ là gã tay sai mạt hạng nhng núp dới bóng
quan phủ hắn tha hồ tác oai tác quái Hắn hung dữ , sẵn sàng gây tội ác mà không hề chùn tay , cũng không hề bị ngăn chặn vì hắn đại diện cho '' nhà nớc '' nhân danh '' phép nớc '' để hành động Có thể nói , tên cai lệ vô danh không chút tình ngời là hiện thân đầy đủ nhất , rõ nét nhất của xã hội thực dân phong kiến đơng thời
G nêu câu hỏi h/s thảo
luận theo nhóm : Hs thảo luận Cử đại diện trìnhbày b Nhân vật chị Dậu
Trang 29? Chị Dậu đối phó với bọn
tay sai để bảo vệ chồng bằng
cách nào ? Quá trình ấy diễn
ra ntn ?
- Trớc thái độ hống hách , đe dọa, sỉ nhục chị Dậu cố '' van xin tha
thiết '' –Cháu-ông Bọn tay sai
hung hãn đang nhân danh '' phépnớc '' '' ngời nhà nớc '' để ra tay ,còn chồng chị chỉ là kẻ cùng
đinh đang có tội nên chị phải vanxin Bởi vì chị luôn biết rõ thânphận mình là hạng thấp cổ béhọng , cùng với bản tính mộcmạc , quen nhẫn nhục khiến chịchỉ biết van xin rất lễ phép, cốkhơi gợi chút từ tâm, lòng thơngngời của ông cai
-Van xin lễ phép
đến pháp luật mà chỉ nói cái lí
đ-ơng nhiên, cái đạo lí tối thiểucủa con ngời Chị đã thay đổi
cách xng hô tôi- ông nh một
ng-ời ngang hàng
Thay đổi thái độ
->bắt đầu phảnkháng
đã lên đến đỉnh cao , không nghĩgì đến thân phận , đến hoàn cảnh, chị Dậu đã quát lại ông caibằng lời lẽ nanh nọc , đanh đá vàthách thức báo hiệu hành động
bạo lực tất yếu phải xảy ra ''
Mày trói bà ''.
-Nghiến răng->cămgiận
G: Đến khi tên cai lệ không
thèm trả lời , còn tát vào mặt
chị một cái đánh '' bốp '' rồi
nhảy vào cạnh anh Dậu , chị
đã vụt đứng dậy với niềm
căm giận ngùn ngụt
? Hãy tìm những chi tiết
miêu tả cảnh tợng chị Dậu
quật ngã hai tên tay sai ?
- Với tên cai lệ '' lẻo khoẻo '' vì
nghiện ngập , chị chỉ cần một
động tác '' túm lấy cổ hắn, ấn dúi
ra cửa '' làm y không kịp trở tay ngã '' chỏng quèo '' trên mặt đất
- Đến tên ngời nhà lí trởng, cuộc
đọ sức có dai dẳng hơn mộtchút , nhng cũng không lâu hắn
bị chị '' túm tóc lẳng cho một cáingã nhào ra thềm''
-Chống trả quyếtliệt
G: Vừa ra tay , chị Dậu đã nhanh chóng biến hai tên hũng hãn , vũ khí đầy mình thành những kẻ tảm bại xấu xí , tơi tả Sự thất bại của chúng thật hài hớc Tiến sĩ Vũ Ngọc Phan có nhận xét : '' Đoạn văn đặc biệt sống động và toát lên một không khí hào hứng rất thú vị làm cho độc giả hả hê một chút sau khi đọc những trang rất buồn '
? Vì sao chị Dậu lại có đủ
dũng khí để quật ngã hai tên
đàn ông độc ác , tàn nhẫn ấy
? Việc hai tên tay sai thảm
-hs phát biểu
Trang 30hại trớc chị Dậu còn có ý
nghĩa và chứng tỏ điều gì ?
-Sức mạnh phản kháng của con ngời
?t/g chủ yếu dùng nghệ
thuật nào khi mt nv ?
hành vi,lời nói,hđ
?Câu trả lời của chị với anh
Dởu ở cuối đoạn nói lên thái
- Hành động chống trả dữ dội, quyết liệt của chị Dậu xuất phát từ lòng yêu thơng chồng hết mực Chị không cam lòng khi nhìn thấy chồng đau ốm lệt bệt mà bị hành hạ , cho nên chị đã quên mình để bảo vệ chồng của mình khỏi sự tra tấn của bọn tay sai Chiến thắng của chị Dậu cho thấy sức mạnh tiềm tàng của ngời nông dân , ngời phụ nữ VN Chiến thắng của chị là tất yếu , phù hợp với quy luật có áp bức có đấu tranh
? Qua phân tích đoạn trích ta
thấy chị Dậu là ngời ntn ?
?Tại sao chị Dậu đợc gọi là
mà cứng cỏi , lạitiềm tàng sức sốngmạnh mẽ ->là điểnhình về ngời nôngdân VN
? Sau khi tìm hiểu đoạn trích
em hiểu gì về nhan đề '' Tức
nớc vỡ bờ '' Theo em cách
đặt tên nh vậy có thoả đáng
không ? Vì sao ?
-hs thảo luận –trả lời
GV : - Đoạn trích đã diễn tả tâm trạng chị Dậu từ chỗ cam chịu, van xin tên cai lệ cho
đến khi vùng dậy quật ngã tên cai lệ và ngời nhà lí trởng Ngòi bút hiện thực NTT đã cho ta thấy quy luật : có áp bức, có đấu tranh , tức nớc thì vỡ bờ Trong tác phẩm mặc dù NTT cha chỉ ra đợc con đờng đấu tranh CM là tất yếu của quần chúng bị áp bức những bằng cảm quan hiện thực nhà văn đã cảm nhận đợc xu thế '' tức nớc vỡ bờ '' và sức mạnh và sức mạnh của nó
? Hs đọc phần ghi nhớ Hs đọc phần ghi nhớ * Ghi nhớ
4/Củng cố :
? Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng tác phẩm '' Tắt đèn '' NTT đã '' xui ngời nông dân nổi loạn'' Em hiểu thế nào về nhận xét đó Qua đoạn trích , em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên ?