1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6

61 382 4
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Ngày đầu tiên đi học
Tác giả Lê Duy Thanh
Trường học Trường THCS Thanh Lương - Văn Chấn - Yên Bái
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại Bài viết tự kể chuyện hồi tưởng
Năm xuất bản 2009-2010
Thành phố Văn Chấn - Yên Bái
Định dạng
Số trang 61
Dung lượng 1,62 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp 8 .Trong cuộc đời mỗi con ngời những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ lâu bền trong trí nhớ đ

Trang 1

Ngày soạn : 16/9/2009 Ngày giảng :17/9/2009

- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm

b chuẩn bị

G: Giáo án , tranh minh họa cảnh khai trờng

H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7

c Tiến trình tổ chức các hoạt động

1 ổ n định tổ chức

2 k iểm tra bài cũ .

Trong các văn bản đã học ở lớp 7 dới đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật dụng ?

Giới thiệu bài

Dẫn dắt từ phần KTBC '' Tôi đi học '' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp

8 Trong cuộc đời mỗi con ngời những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ lâu bền trong trí nhớ đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trờng đầu tiên Ngày đầu tiên đi học “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản …” văn bản văn bản Tôi đi học đã diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của nhân vật '' tôi'' trong

“Ngày đầu tiên đi học…” văn bản ” văn bản

ngày đầu tiên đến trờng Chúng ta cùng tìm hiểu bài

I/Tìm hiểu chung

Trang 2

và bắt đầu viết văn , làmthơ

- Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, lên 6 tuổi đổi là Trần Thanh Tịnh Quê:

Gia Lạc, ven sông Hơng (Huế).

1933 đi làm rồi vào nghề dạy học

và bắt đầu sáng tác văn chơng.

- Thanh Tịnh sáng tác nhiều thể loại: Truyện ngắn, dài, thơ, cac dao, bút ký, giáo khoa…

- Đậm chất trữ tình, toát lên vẽ

đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.

1/Tác giả

( 1911-1988) quê ởHuế

- Đậm chất trữ tình,toát lên vẽ đằmthắm, tình cảm êmdịu, trong trẻo

? Xuất xứ tác phẩm “Tôi đi

học”?

In trong tập ''Quê

mẹ '' 1941

G nêu yêu cầu đọc , giọng

chậm , hơi buồn , lắng sâu ; chú

ý giọng nói của nhân vật '' tôi

tự thời gian của buổi tựu ờng (theo dòng hồi tởng củanhân vật '' tôi'')

tr-? Truyện đợc kể theo ngôi thứ

mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?

Truyện đợc kể theo ngôi thứ I Ngôi kể này giúp cho ngời

kể chuyện dễ dàng bộc lộcảm xúc , tình cảm của mìnhmột cách chân thực nhất

? Mạch truyện đợc kể theo

dòng hồi tởng của nvật “tôi”

theo trình tự thời gian của buổi

tựu trờng đầu tiên, vậy ta có thể

tạm ngắt bằng những đoạn nh

thế nào?

- Bố cục: Truyện có 5 đoạn cụ thể:

Đ1 Từ đầu … rộn rã: Khơi nguồn nổi nhớ

Đ2 Tiếp … ngọn núi: Tâm trạng hoặc cảm giác của nhân vật tôi trên

đờng cùng mẹ đến trờng

Đ3 Tiếp … các lớp: Khi đứng giữa sân trờng, khi nhìn mọi ngời, các bạn

Đ4 Tiếp … nào hết: … Khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp.

- Bố cục: 5 đoạn

?Hãy kể tóm tắt nội dung vb? -1,2 hs tóm tắt:

Nhà văn kể lại buổi tựu trờng đầu

Trang 3

tiên qua dòng hồi tởng bộc lộ tâm trạng,cảm giác trong sáng hồn nhiên nảy nở trong lòng

Nỗi nhớ về buổi tựu trờng của

tác giả đợc khơi nguồn từ thời

điểm nào ? Quang cảnh ra

sao ?

- tìm kiếm, trả lời

- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu(hàng năm ) - ngày khai trờng

- Cảnh thiên nhiên : lá rụngnhiều , mây bàng bạc

- Cảnh sinh hoạt : mấy em bérụt rè cùng mẹ đến trờng

a, Khơi nguồn kỉ niệm

? Kỉ niệm về buổi tựu trờng đợc

diễn tả theo trình tự nào ? - Suy nghĩ, trả lời.- Diễn tả theo trình tự thời

gian : từ hiện tại mà nhớ vềquá khứ

Đó là những cảm giác trongsáng nảy nở trong lòngGóp phần rút ngắn khoảngcách thời gian giữa quá khứ

và hiện tại Chuyện đã xảy ra

từ bao năm rồi mà dờng nhvừa mới xảy ra hôm qua

- Các từ láy diễn tảtâm trạng , cảm xúc

Từ hiện tại quákhứ Đó là nhữngcảm giác trong sángnảy nở trong lòng

? Hãy tìm những hình ảnh , chi

tiết chứng tỏ tâm trạng nhân vật

''tôi'' trên con đờng cùng mẹ tới

trờng có sự thay đổi ?ý nghĩa

của cảm giác quen mà lạ là gì ?

- Con đờng này tôi đã quen đilại lắm lần Cảnh vật chungquanh tôi đều thay đổi ->tựthấy mình lớn lên

b Trên con đ ờngcùng mẹ tới tr ờng

-Cảm giác hồi hộp ,ngỡ ngàng

?Chi tiết Tôi không lội… có ý

nghĩa gì ? - Suy nghĩ, trả lời.Lần đầu tiên đợc đến trờng ,

đợc tiếp xúc với một thế giớihoàn toàn khác lạ không chỉnô đùa , rong chơi, thả diềungoài đồng nữa , cho nên -

>''tôi'' cảm thấy tất cả dờng

nh trang trọng và đứng

đắn->báo hiệu sự thay đổi về nhậnthức -Nhận thức nghiêmtúc về chuyện học

hành

Trang 4

? Em có nhận xét gì về nhân

vật ''tôi''qua chi tiết ghì thật

chặt 2 quyển vở mới và muốn

đợc cầm bút , thớc nh các bạnkhác

-Cảm thấy trangtrọng , đứng đắnVừa muốn thử sức

và khẳng định mình

GV: Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút , thớc và 2 quyển vở

Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên đợc đến trờng Tất cả những cử chỉ ấy giúp ta hình dung t thế ngộ nghĩnh , đáng yêu của chú

?Hãy phát hiện và phân tích ý

nghĩa biện pháp nghệ thuật sử

dụng trong câu văn ((ý nghĩ ấy

thoáng qua…núi )

-hs thảo luận nhóm+Dùng nghệ thuật so sánh+Đề cao sự học của con ngời

?Hãy kể cho các bạn nghe cảm

giác của em lần đầu tiên đi

- Tìm kiếm, suy nghĩ, trả lời

- Sân trờng hôm nay dày đặcngời Ai cũng quần áo sạch

?Em hãy miêu tả lại không khí

ngày khai trờng ở trờng em

tích trong trong h/a so sánh lớp

học với đình làng ? -Đình làng : là nơi… ->có cảm xúc trang

nghiêm về mái ờng

tr-?Khi tả những học trò nhỏ khác

trên sân t/g dùng h/a so sánh

nào ?

- Tìm kiếm, trả lờiCác bạn nh chim non…

?Trong ngày đầu này h/a mái

trờng còn gắn với h/a nào ?h/a

ấy đợc nhớ lại qua các chi tiết

nào ?

-hs phát hiện-nêu-Đó là h/a thầy hiệu tr-ởng(ngày nay)-Thầy nói,c-ời,nhìn…

? Hãy tìm những chi tiết Tả tâm

trạng và cảm giác của nhân vật - Khi nghe ông đốc gọi đếntên thì bất giác dúi đầu vào

Trang 5

''tôi'' khi nghe ông đốc gọi

tên ?

lòng mẹ khóc nức nở tâmtrạng lúng túng , sợ sệt khiphải rời xa bàn tay dịu dàngcủa mẹ

? Vì sao khi nghe ông đốc gọi

tên h/s nhân vật ''tôi'' lại bất

giác dúi đầu vào lòng mẹ nức

?Qua lời nói,nét cời của ông

-Cách dùng nhiều

động từ,từ láy diễntả tâm trạng bỡ ngỡhồi hộp lo lắng ,lúng túng sợ sệt

?Em có suy nghĩ gì về tiếng

khóc của các cậu bé khi xếp

hàng vào lớp ?Hãy kể lại cảm

xúc lúc ấy của em cho các bạn

G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở trên đờng tới trờng chuyển sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ , rồi bỡ ngỡ, ngập ngừng , đây là sự chuyển biến tâm lí rất phù hợp của một đứa trẻ lần đầu tiên đợc đến trờng

? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối

đó là chỗ của riêng mình sau

đó nhìn ngời bạn mới chaquen mà đã thấy quyến luyến

d Tâm trạng và cảmgiác của nhân vật''tôi'' khi ngồi vàochỗ của mình và

đón nhận giờ học

đầu tiên

?Đó là cảm giác ntn?

?Em có nhận xét gì về tác

động của môi tr ờng học đối

-Dễ chịu vì ở trong môi tr ờng sạch sẽ -Có cảm giác gần gũi thân thiện

->là t/c trong sángthiết tha

Câu hỏi thảo luận nhóm :

N1: Tại sao ở phần cuối truyện

tác giả đa hình ảnh '' con chim

Hs tự do thảo lụân theo nhóm

N1 : Hình ảnh '' một con chim non liệng đến '' có ý

nghĩa tợng trng sự nuối tiếc quãng đời tuổi thơ tự do

Trang 6

liệng bay cao '' có ý nghĩa

N2 : Cách kết thúc truyện rất tự nhiên và bất ngờ

Dòng chữ '' Tôi đi học '' nh mở ra một thế giới , mộtkhoảng không gian mới , một giai đoạn mới trongcuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệchngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm tựhào , khao khát trong tuổi thơ của con ngời và dòngchữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này

? Em có cảm nhận gì về thái độ

cử chỉ của những ngời lớn ( ông

đốc, thầy giáo đón nhận học trò

mới , các bậc phụ huynh ) đối

với các em bé lần đầu đi học ?

- Các phụ huynh đều chuẩn bịchu đáo cho con em trongbuổi tựu trờng đầu tiên , đềutrân trọng tham dự buổi lễnày Có lẽ các vị cũng đang

lo lắng hồi hộp cùng con emmình

- Ông đốc là hình ảnh ngờithầy , ngời lãnh đạo nhà trờngrất từ tốn , hiền hậu bao dung

đối với h/s

- Thầy giáo trẻ với gơng mặttơi cời đón h/s vào lớp cũng làmột ngời vui tính thơng yêuh/s

2 Thái độ , cử chỉ của ng ời lớn đối với các em

-Tất cả đều dành sựquan tâm lớn nhất

? Hãy tìm và phân tích những

h/ả so sánh đợc nhà văn sử

dụng trong truyện ngắn này ?

'' Tôi quên thế nào đợc '''' ý nghĩ ấy thoáng qua '''' Họ nh con chim con '' Đây là những so sánhgiàu h/ả , giàu sức gợi cảmddợc gắn với những cảnh sắcthiên nhiên tơi sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phầndiễn tả cụ thể , rõ ràng nhữngcảm giác , ý nghĩ của nhânvật ''tôi'' trong buổi đầu tien đihọc , góp phần tạo nên chấtthơ mang mác và cảm giácnhẹ nhàng êm dịu cho truyệnngắn

Trang 7

miêu tả với bộc lộ cảm xúc ,tâm trạng

* Các so sánh trên xuất hiện ở các thời điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng, cảm xúc

của nhân vật tôi Đây là cách so sánh giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm đợc gắn vơí những cảnh sắc thiên nhiên tơi sáng giàu chất trữ tình Nhờ các so sánh này mà ý nghĩa và cảm giác của nhân vật đợc ngời đọc cảm nhận cụ thể, rõ ràng hơn Đó chính

là chất trữ tình trong truyện.

?Nêu khái quát nội dung ý

? Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tợng của em trong buổi khai giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )

?Em hãy hát một bài hát về mái trờng?

5/Dặn dò:

-Tập hát bài Mái trờng Thanh Lơng

- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ - Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''

- Đọc trớc bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Ngày soạn : 17/82009 Ngày giảng :19/8/2009

2 Kiểm tra bài cũ

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Em hãy nhắc lại một số ví dụ về từ

đồng nghĩa , từ trái nghĩa ?

3 Bài mới

1 Giới thiệu bài:

ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhng trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của từ không giống nhau Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn Chúng ta sẽ tìm hoỷi bài học hôm nay để rõ hơn

Trang 8

hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ

thú , chim , cá Tại sao ?

? Nghĩa của từ thú rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ '' voi ,

h-ơu '' Từ chim rộng hay hẹp

hơn nghĩa của từ '' tu hú , sáo

Chim

Động vật

I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp

- Một từ ngữ cónghĩa rộng…

- Một từ cónghĩa hẹp…

? Một từ ngữ có thể vừa có

nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp

đợc không ? Tại sao ?

- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng ,hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tơng đối

b Vũ khí

Trang 9

-gv sửa chữa

Súng Bom súng trờng,đại bác bom bi ,ba càng

b, Kim loại : sắt ; đồng ; chì ; thiếc

c, Hoa quả : cam ; chanh ; chuối ; mít

phạm vi nghĩa của mỗi nhóm

từ ngữ : -hs làm bài cá nhâna, thuốc lào c, bút điện

b, thủ quỹ d, hoa tai

Bài tập 4 :

GV hửụựng daón hs laứm baứi

taọp

khóc , nức nở , sụt sùi -khóc : nghĩa rộng

- nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp

Bài tập 5 : ba

động từ thuộcmột phạm vinghúa

Giúp h/s : - Nắm đợc chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định , lựa chọn , sắp xếpcác phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến , cảm xúc của mình

B chuẩn bị

G: Giáo án , bảng phụ

H: Tìm hiểu trớc phần tìm hiểu bài

-Ôn lại văn bản Tôi đi học

c Tiến trình tổ chức các hoạt động

1/ ổ n định tổ chức

Trang 10

2 k iểm tra bài cũ .:

GV đa ra một đoạn văn không có tính mạch lạc “Hôm nay tôi đi học,hàng năm cứ vào

cuối thu,lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng ” văn bản ->ĐV trên có phải

một vb không?vì sao?

3 b ài mới .

Giới thiệu bài :

Chúng ta đã đợc tìm hiểu rất nhiều văn bản Vậy chủ đề trong văn bản là gì ? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Để trả lời cho những câu hoỉ ấy chúng ta cùng tìm hiểu bài học

? Trong văn bản tác giả nhớ lại

những kỉ niệm sâu sắc nào trong

thời thơ ấu của mình ? Sự hồi

t-ởng ấy gợi lên những ấn tợng gì

trong lòng tác giả ?

-hs suy nghĩ trả lờiTác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi

đầu tiên đi học Sự hồi tởng ấygợi lên cảm giác bâng khuâng ,xao xuyến không thể nào quên

về tâm trạng náo nức , bỡ ngỡcủa nhân vật '' tôi'' trong buổitựu trờng

? Hãy nêu lên chủ đề của văn

ra trong văn bản

Gọi h/s đọc ghi nhớ 1 ? Hs đọc ghi nhớ

? Để tái hiện những kỉ niệm về

ngày đầu tiên đi học , tác giả đã

đặt nhan đề của văn bản và sử

dụng từ ngữ câu ntn ?

-hs cùng suy nghĩ-trả lời

- Nhan đề '' Tôi đi học '' giúp

chúng ta hiểu ngay nội dung củavăn bản nói về chuyện đi học

+ Các câu đều nhắc đến những

kỉ niệm của buổi tựu trờng đầutiên trong đời

+Các từ ngữ: lặp lại nhiều lần

- Hôm nay tôi đi học “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản

- Hằng năm cứ vào cuối “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản thu lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng ” văn bản

- Hai quyển vở mới đang ở “Ngày đầu tiên đi học…” văn bản trên tay tôi đã bắt đầu thấy

Trang 11

nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn

bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi '' khi

cùng mẹ đi đến trờng , khi cùng

các bạn vào lớp ?

G: Tất cả các chi tiết trên đều

tập trung khắc họa tâm trạng

của nhân vật '' tôi '' trong buổi

tựu trờng đầu tiên

?Em có nx gì về trình tự sắp xếp

các ý

hs phát hiện chi tiết

* Khi cùng mẹ tới trờng :

Con đờng quen đi lại lắm lần nay thấy lạ , cảnh vậtxung quanh đều thay đổi thấy mình trang trọng và

đứng dắn trong bộ quần áo mới , cố làm ra vẻ nhmột học trò thực sự '' tay bặm ghì hai quyển sách ,

đòi mẹ cầm bút thớc ''

* Khi quan sát ngôi trờng : cao ráo sạch sẽ hơn

các nhà trong làng , xinh xắn , oai nghiêm , sânrộng đâm ra lo sợ vẩn vơ Nghe trống thúc thấychơ vơ , toàn thân run run , đợc mọi ngời nhìn thì

tỏ ra lúng túng , nghe gọi tên mình thì giật mình,lúng túng

* Khi xếp hàng vào lớp ; thấy nặng nề , dúi đầu

về chủ đề là sựnhất quán vềchủ đề đã xác

định , không xarời hay lạc sangchủ đề khác

? Vậy tính thống nhất về chủ đề

thể hiện ở những phơng diện nào

trong văn bản ?

-hs nhận xét+ND:Các ý ,phần,chi tiết+HT :Nhan đề,từ ngữ,câu,trình

tự sắp xếp

-Thể hiện ở 2phơng

Gọi h/s đọc phần ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ * Ghi nhớ T12

Hoạt động 3 : Hớng dẫn học

Đọc yêu cầu bài tập 1 -hs đọc bài tập

- Thứ tự trình bày : miêu tả hìnhdáng cây cọ , sự gắn bó của cây

Trang 12

xếp này đợc không ? Vì sao ? cọ với tuổi thơ tác giả , tác dụng

của cây cọ , tình cảm gắn bó củacây cọ với ngời dân sông Thao

- Khó thay đổi đợc trật tự sắpxếp vì các ý này đã rành mạch ,liên tục

? Nêu chủ đề của văn bản trên ? Chủ đề : Vẻ đẹp và ý nghĩa của

Các từ ngữ lặp lại nhiều lần :rừng cọ , lá cọ và các chi tiếtmiêu tả về :

+ hình dáng của cây cọ + sự gắn bó của cây cọ với tácgiả

+ công dụng của cây cọ đối với

Hớng dẫn hs làm bài theo nhóm -Hs thảo luận nhóm và cử đại

diện trình bày Căn cứ vào chủ đề của văn bảnthì ý b và d làm cho bài lạc đề vì

nó không phục vụ cho việcchứng minh luận điểm '' Văn ch-

ơng làm cho tình yêu quê

h-ơng ''

Bài 2

4/Củng cố:

?Chủ đề của vb là gì?

A.Là một luận điểm lớn đợc triển khai trong vb

B.Là câu chủ đề của một đoạn văn trong vb

C.Là đối tợng mà vb nói tới,là t tởng ,t/c thể hiện trong vb

Ngày soạn : 22/8/2009 Ngày giảng :24/8/2009

Tuần 2 Tiết : 5 - 6

Trang 13

Trong lòng mẹ

a mục tiêu :

Học xong văn bản, h/s :

- Hiểu đợc tình cảnh đắng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng , cảm nhận

đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú đối với mẹ

- Hiểu đợc những đặc sắc của thể văn hồi kí qua cách viết của nhà văn Nguyên Hồng ; lối tự truyện chân thành , truyền cảm , thấm đợm chất trữ tình

2 k iểm tra bài cũ .

? Phân tích tâm trạng và cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi '' trong buổi tựu trờng đầu tiên

? Nhận xét nào nói không đúng những yếu tố góp phần tạo nên chất thơ của tác phẩm “Tôi

đi học”?

A Truyện đợc bố cục theo dòng hồi tởng , cảm nghĩ của nhân vật '' tôi '' theo trình tự thời gian của buổi tựu trờng

B Có sự kết hợp hài hoà giữa các phơng thức tạo lập văn bản nh tự sự , miêu tả , biểu cảm

C Tình huống truyện chứa đựng chất thơ kết hợp với việc sử dụng các hình ảnh so sánh giàuchất trữ tình

(D) Khả năng quan sát thiên nhiên tinh tế của t/g

3 Bài mới

1 g iới thiệu bài :

Gv cho hs quan sát chân dung nhà văn Nguyên Hồng và cuốn hồi kí tự truyện '' Những ngày thơ ấu '' Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có tuổi thơ thật cay đắng , khốn khổ Những kỉ niệm ấy đã đợc nhà văn viết lại trong tập tiểu thuyết tự thuật '' Những ngày thơ ấu '' Kỉ niệm ấy về ngời mẹ đáng thơng qua cuộc trò chuyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chơng truyện cảm động nhất Trong tâm hồn mỗi chúng ta, tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng, trong sáng và thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ đợc sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi ký của nhà văn Nguyên Hồng, ở đó, trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp tình yêu quý dành

cho ngời mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi ký mang tên “Trong lòng mẹ ” và đó cũng

là tên của bài học hôm nay.

Trang 14

biết của mình về tác giả.

HS nêu những đặc điểm

nổi bật trong các tácphẩm của nhà vănNguyên Hồng

- Trớc Cách Mạng: Sống

ở thành phố Hải Phòng,trong một xóm lao độngnghèo

- Ngòi bút của ông thờnghớng vào những con ngờicùng khổ

GV : Nguyờn Hồng viết văn sớm, ngay từ những tỏc phẩm đầu tiờn, ụng đó hướng về những con người cựng khổ trong xó hội thành thị Việt Nam trước Cỏch mạng thỏng Tỏm, tiờu biểu như: Bỉ vỏ (1936), Những ngày thơ ấu (1938), Qua những màn tối (1942)… Đặc biệt, bộ tiểu thuyết Cửa biển của Nguyờn Hồng với quy mụ khỏ đồ sộ, chứa đựng một nội dung xó hội lịch sử rộng lớn, là sự tổng hợp, cả bề rộng và bề sõu những hiểu biết, suy nghĩ, cảm xỳc, tõm huyết của nhà văn về con người, cuộc sống và cỏch mạng, đồng thời biểu lộ đầy đủ phong cỏch nghệ thuật của ụng Bộ tiểu thuyết cú những mảng, những chương đặc sắc, cú những chương dữ dội, chan chứa chất thơ, đó gúp phần đỏng

kể vào sự phỏt triển của loại tiểu thuyết dài trong văn xuụi Việt Nam hiện đại

Với gần năm chục năm lao động nghệ thuật, nhà văn Nguyờn Hồng cú một vị trớ quan trọng trong văn học Việt Nam hiện đại Toàn bộ sỏng tỏc của nhà văn thấm đượm một tỡnh cảm nhõn đạo thiết tha đối với quần chỳng lao động nghốo ễng xứng đỏng được coi là nhà văn chõn chớnh của "những người khốn khổ" Năm 1996, ụng vinh dự được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chớ Minh về văn học nghệ thuật đợt I.

- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của nền văn học VN hiện đại Ông là tác giả của nhiều cuốn tiểu thuyết nổi tiếng : '' Cửa biển '', Bỉ vỏ , tập thơ trời xanh , Sông núi quê hơng - Thời thơ ấu trải nhiều cay đắng đẫ trở thành nguồn cảm hứng cho tác giả viết cuốn hồi kí tự truyện cảm động '' Những ngày thơ ấu '' 1938-1940

- Các từ ngữ , h/ả , lời nói của bà

cô đọc với giọng đay đả , bộc lộ

sắc thái châm biếm , cay nghiệt

- GV cho 2 học sinh tìm hiểu từ

khó theo hình thức hỏi - đáp - 2 em tìm hiểu chúthích

Trang 15

?Nêu những hiểu biết về tp ?

?Nhắc lại thế nào là thể hồi kí ?

(Thể văn dùng để ghi lại những

chuyện có thật đã xảy ra trong

cuộc đời 1 con ngời cụ thể thờng

đó là t/g)

- Dựa vào phần đọc vănbản để trả lời

- Tác phẩm gồm 9 chơng, mỗi chơng kể về một kỉniệm sâu sắc

-'' Những ngày thơ ấu ''

1938-1940-Thể loại: Hồi kí tựtruyện

*Chuyện về bé Hồng là

đứa trẻ mồ côi cha,bị hắthủi nhng vẫn một lòngyêu thơng mẹ

+ phần còn lại: Bé Hồngtrong lòng mẹ

(1 phong tục của ngời

-Cô độc,đau khổ,khátkhao tình mẹ

? Theo dõi cuộc hội thoại của bé

Hồng với ngời cô, hãy cho biết

nhân vật cô tôi có quan hệ nh

thế nào với nhân vật bé Hồng?

Gv:Vậy ngời thân ấy đã đối xử

ntn với cháu ,chúng ta dõi theo

cuộc đối thoại

Trang 16

nào đối với cháu? Nhận

nào? Hãy tìm những chi

tiết nói lên điều đó?

- giọng ngọt: mỉa mai -Lòng thắt lại,khoé mắt cay

cay…->nớc mắt chan hoà…

?Về cử chỉ,thái độ của bà -Cời,hỏi,cời rất kịch,tơi -Cời dài trong tiếng khóc

cô?Em hiểu thế nào là cời

rất kịch?

? Theo em, trong những

lời nói của ngời cô, lời nói

nào là cay độc nhất? Vì

=> Lời nói của ngời cô

chứa đựng sự giả dối, mỉamai, hắt hủi, thậm chí là

độc ác giành cho ngời mẹ

cách nv?NV này đại diện

cho tầng lớp nào trong xh

lúc đó?

? Qua phân tích, em hiểu

gì về bé Hồng?

->BP tăng tiến làm nổibật t/c độc ác thâm hiểmgiả tạo của bà cô->là sảnphẩm của những địnhkiến với phụ nữ trong xhcũ

->Có sự tăng tiến bộc lộ tìnhyêu mẹ sâu sắc,căm hờn cáixấu,cái ác

? Trong đoạn văn này, phơng

thức biểu đạt nào đợc tác giả vận

dụng? Tác dụng của phơng thức

biẻu đạt ấy?

- Trao đổi, suy nghĩ, trả

lời, nhận xét, bổ xung - Phơng thức biểu cảm.=> Thể hiện trực tiếp và

gợi cảm trạng thái tâmhồn của bé hồng

? những suy nghĩ của em về

nhân vật bé Hồng? - Nêu những suy nghĩcủa mình

? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì

khi kể về cuộc đối thoại giữa

ng-ời cô và bé Hồng?ý nghĩa của

nó?

- Suy nghĩ và trả lời - Nghệ thuật: Đối lập

Giữa tính cách của ngờicô với Bé Hồng => Làmnổi bật đặc điểm chính

Trang 17

? Hình ảnh ngời mẹ hiện lên qua

những chi tiết nào?so sánh với

lời kể của bà cô?

-Tìm kiếm và trả lời

- Cách gọi mẹ tôi liên tục trong những chi tiết ấy cho thấy ngời mẹ là trung tâm của mọi

cảm nhận cảu bé Hồng.Đó là ngời mẹ của riêng bé Hồng, thân thiết, gắn bó, không có rắp tâm tanh bẩn nào chia cắt đợc.

? ở đây nhân vật ngời mẹ đợc kể

qua cái nhìn và cảm xúc tràn

ngập yêu thơng của ngời con

Theo em, điều đó có tác dụng

?ND chính của đv “Gơng mặt …

lạ thờng” là gì? A.Mẹ bé Hồng là ngời phụ nữ đẹp,thơng conB.Những việc làm của bé khi gặp lại mẹ

C.Niềm sung sớng vô biên khi gặp mẹ

D.Sự khát khao tình mẹ của bé trong những ngày xacách

? Qua đó, em thấy bé Hồng có

một ngời mẹ nh thế nào?

- Một ngời mẹ vô cùngyêu con, đẹp đẽ và caoquý

? Tình yêu thơng mẹ của bé

Hồng đợc biểu hiện trực tiếp qua

những chi tiết nào?

- tình yêu thơng mẹ:

+ Tiếng gọi:“Mẹ ơi!Mẹ

ơi! Mẹ ơi!”

+ Hành động: “ Tôi thởhồng hộc Khắp dathịt”

+ Cảm nghĩ: “ phải bé lại êm dịu vô cùng”

-.Niềm sung sớng vô biên

khi gặp mẹ->Hạnh phúc tràn đầy

+ Có nội tâm sâu sắc

+ Có tình yêu mẹ mãnhliệt

Quan sát tranh-đặt tiêu đề cho -hs làm theo y/c

Trang 18

Câu hỏi thảo luận : Có ý kiến

cho rằng đoạn văn cuối bài tả lại

cảm giác trong lòng mẹ của bé

Hồng là một đoạn văn hay , một

bài ca chân thành , cảm động về

tình mẫu tử thiêng liêng , bất

diệt ? ý kiến của em ra sao ?

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể với bộc lộ cảm xúc

- Lời văn ( nhất là phần cuối chơng ) đợc viết trong dòng cảm xúc dạt dào

*GV gọi một học sinh đọc phần

ghi nhớ một học sinh đọc phầnghi nhớ * Ghi nhớ.

4/Củng cố:

* GV phát phiếu học tập có ghi câu hỏi thảo luận:

? Em học đợc những gì sau khi học xong đoạn trích “ Trong lòng mẹ”?

- Nhận phiếu học tập và thảo luận theo nhóm

- Đại diện nhóm 3 trả lời, các nhóm khác nhận xét và bổ sung.( - Ta có thể nhận thấy đoạn trích là một bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng.)

5/Dặn dò:

- Đọc thuộc lòng đoạn văn mà em yêu thích nhất

- phân tích diễn biến tâm trạng bé Hồng trong đoạn trích

- Chuẩn bị bài “Tức nớc vỡ bờ”

***********************************************************

Ngày soạn : 24/8/2009 Ngày giảng :26/8/2009

Tiết 7 Trờng từ vựng

a mục tiêu.

Giúp h/s :- Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng , biết cách xác lập các trờng từ vựng đơn giản

- Bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hiện tợng nngôn ngữ đã học nh

đồng nghĩa , trái nghĩa ,ẩn dụ , hoán dụ nhân hoá

- Rèn luyện kĩ năng lập trờng từ vựng và sử dụng trong nói , viết

2 k iểm tra bài cũ .

1 Khi nào một từ ngữ đợc coi là có nghĩa rộng ? Khi nào một từ ngữ đợc coi là có nghĩa hẹp ? Lấy ví dụ minh họa ?

Trang 19

2 từ nào có nghĩa bao hàm phạm vi nghĩa của các từ sau đây : h/s , sinh viên , giáo viên, bác sĩ , kĩ s , luật s , nông dân , công nhân, nội trợ

A Con ngời C Nghề nghiệp

B Môn học D Tính cách

3 Bài mới

g iới thiệu bài .

Dẫn dắt từ phần KTBC : tất cả những từ h/s , sinh viên , bác sĩ đều bị bao hàm trong từ nghề nghiệp Những từ đó đều có điểm chung về nghĩa , nằm trong một tr ờng từ vựng Vậy trờng từ vựng là gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.

I Thế nào là tr ờng

từ vựng

G chép đoạn văn bảng phụ Yêu

cầu h/s đọc kĩ đoạn văn trên Hs đọc kĩ đoạn văn và chú ý các từ in đậm 1/Khái niệm

về nghĩa

? Gọi h/s đọc ghi nhớ / sgk ? h/s đọc ghi nhớ Ghi nhớ

Bài tập nhanh : Hãy đặt tên

tr-ờng từ vựng cho dãy từ dới đây :

nồi, chảo, bếp , đũa nấu -hs làm cá nhân=>Dụng cụ nấu nớng

-1 TTV có thể cónhiều từ loại khácnhau

?Trong vb “Trong lòng mẹ”bà

cô có điệu cời ngọt

Trang 20

thời tiết : rét ngọt

mùi vị

? Qua VD em rút ra nhận xét gì Hs quan sát ví dụ-nx

nghĩa có thể thuộcnhiều trờng từ vựngkhac nhau

năng diễn đạt cho bài văn

- Trong thơ văn ,trong cuộc sốngngời ta thờng dùngcách chuyển trờng

từ vựng làm tăngsức gợi cảm

* Ghi nhớ

G chốt : - Thờng có hai bậc trờng từ vựng : là lớn và nhỏ

- Các trờng từ vựng khác nhau về từ loại

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng từ vựng khác nhau

- Cách chuyển trờng từ vựng làm tăng sức gợi cảm

Trang 21

Học xong bài này, h/s :

- Nắm đợc bố cục văn bản , đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc , phù hợp với đối tợng và nhận thức của ngời đọc

2 Kiểm tra bài cũ

- Chủ đề của văn bản là gì ? Một văn bản có tính thống nhất về chủ đề phải đảm bảo những yêu cầu gì ?

- Kiểm tra bài tập 3 của h/s

3 Bài mới

Giới thiệu bài

Trong tiết trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về chủ đề của văn bản Vậy chủ đề của văn bản có liên quan gì đến bố cục của văn bản Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về mối quan hệ

ấy và ôn tập lại bố cục trong văn bản

Hoạt động 1 : Hớng dẫn ôn

tập lại bố cục của văn bản

? Gọi h/s đọc văn bản '' Ngời I Bố cục của văn bản

Trang 22

thầy đạo cao đức trọng '' Hs đọc văn bản Nhận xét

P2 : Tiếp không cho vàothăm

P3 : Còn lại

-Chia 3 phần

? Hãy cho biết nhiệm vụ của

từng phần trong văn bản trên ? P1 : Giới thiệu về Chu VănAn

P2 : Công lao , uy tín , tínhcách của Chu Văn An

P3 : Tình cảm của mọi ngời

đối với Chu Văn An

? Phân tích mối quan hệ giữa

các phần trong văn bản ? -hs phân tích- Các phần đều tập trung làm

rõ chủ đề của văn bản là '' ''''Ngời thầy đạo cao đức trọng''

- Các phần luôn gắn

bó chặt chẽ vớinhau , phần trớc làtiền đề cho phầnsau , phần sau là sựnối tiếp phần trớc

? Qua việc phân tích hãy cho

biết bố cục của văn bản gồm

mấy phần ? Nhiệm vụ của từng

phần ? Mối quan hệ giữa các

phần trong văn bản ?

-hs khái quát

Bố cục của văn bản gồm 3phần : MB , TB , KB Mở bài

có nhiệm vụ nêu ra chủ đềcủa văn bản Thân bài cónhiệm vụ làm rõ nội dung màchủ đề nêu ra Kết bài tổngkết chủ đề của văn bản

Có quan hệ chặt chẽ với nhau

để tập trung làm rõ chủ đềcủa văn bản

Gọi h/s đọc ghi nhớ 1-2 Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2 : Hớng dẫn cách

bố trí , sắp xếp nội dung phần

thân bài

II Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản

và bắt đầu buổi học đầutiên

* Cảm xúc trong thời điểm

(1)Trình bày theo thứ

tự (t),không gian

Trang 23

hiện tại của tác giả đợc sắpxếp theo sự liên tởng đối lậpvới cảm xúc cùng về mùa thutrong buổi tựu trờng trớc

đây

? Văn bản '' Trong lòng mẹ ''

của Nguyên Hồng chủ yếu

trình bày diễn biến tâm trạng

của bé Hồng hãy chỉ ra diễn

biến tâm trạng của cậu bé

trong phần thân bài ?

-hs nêu ra

- Tình thơng mẹ và thái độcăm ghét cực độ những cổtục đã đày đoạ mẹ của béHồng khi nghe bà cô cố tìnhbịa chuyện nói xấu mẹ em

- Niềm vui sớng cực độ củacậu bé Hồng khi đợc ở tronglòng mẹ

(2)Trình bày theomạch suy luận cảmxúc

? Khi tả ngời , vật , con vật ,

(3)Trình bày theo(t),không gian,ngoạihình đến quan hệcảm xúc

- Các sự việc nói về Chu văn

an là ngời tài cao

- Các sự việc nói về Chu văn

An là ngời đạo đức , đợc học trò kính trọng

? Qua bài tập trên hãy cho biết

cách sắp xếp nội dung phần

thân bài của văn bản ?

- Nội dung phần thân bài ờng đợc sắp xếp theo thứ tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề văn bản , ý đồ giao tiếp của ngời viết

th Các ý trong phần thân bài thờng sắp xếp theo trình tự thời gian , không gian , sự phát triển của sự việc Gọi h/s đọc ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ * Ghi nhớ T25

Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s

? Đọc yêu cầu bài 1 Phân tích

- Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và truyền thuyết

- Luận chứng về lời bàn trên

Bài 1 :

Trang 24

- Phát triển lời bàn và luận chứng

- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứng quyết liệt của chú

bé Hồng trớc thái độ của bà cô khi nói về mẹ mình

- Niềm sung sớng hạnh phúc của bé Hồng khi đợc ở trong lòng mẹ

Ngày soạn : / /09 Ngày dạy : / /09

Tuần 3 Tiết 9

Trang 25

a mục tiêu

Học xong văn bản này, h/s :

- Qua đoạn trích thấy đợc : + Bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ XH đơng thời và tình cảnh khốn khổ cùng cực của ngời nông dân trong xã hội cũ

+ Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh

+ Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân

- Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả

- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại , cử chỉ , hành động , qua biện pháp đối lập , tơng phản

2 Kiểm tra bài cũ

? Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm trong lòng mẹ

? Em hiểu gì về chú bé Hồng qua đoạn trích '' Trong lòng mẹ ''

( Là chú bé phải chịu nhiều nỗi đau mất mát , dễ xúc động , tinh tế

và nhạy cảm , có tình thơng yêu vô bờ đối với mẹ )

3 Bài mới

1 Giới thiệu bài

Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn xuất sắc nhất của trào lu văn học hiện thực

tr-ớc cách mạng Đề tài trong các tác phẩm văn học của ông chủ yếu viết về ngời nông dân , cho nên ông đợc mệnh danh là '' nhà văn của nông dân '' '' Tắt đèn '' là tác phẩm tiêu biểu trong sự ngghiệp văn học của Ngô Tất Tố Tác phẩm đã phản ánh đợc những nỗi cơ cực , khốn khổ của ngời nông dân trong vụ thuế ở làng quê đồng bằng Bắc Bộ

2 Tiến trình bài dạy

Hoạt động 1 : Hớng dẫn h/s

GV giới thiệu chân dung

t/g? Gọi h/s đọc chú thích

* ? Nêu ngắn gọn về tác

giả ?

-hs quan sáth/s đọc chú thích *( 1893 - 1954 ) quê ở

Đông Anh - HN Làmột trong những nhàvăn xuất sắc nhất củatrào lu văn học hiệnthực trớc cách mạng

-Đề tài trong các sáng tác của

ông chủ yếu viết về ngời nôngdân

GV tóm tắt tp: Tắt đèn lấy đề tài từ 1 vụ thuế ở 1 làng quê đồng bằng BB (làng Đông Xá)đó là thuế thân đánh vào ngời đàn ông từ 18 tuổi trở lên( 2đ 7 hào/suất) vào mùa thu thuế bọn cờng hào lý trởng ra sức đi tróc của dân, bọn địa chủ đợc dịp vơ vét bóc lột cùng cực.Gia đình chị Dậu đang lâm vào cảnh khốn cùng(chồng ốm,3 con nhỏ,1

Trang 26

suất su cha chạy đủ chúng lại thúc ép bắt nộp suất nữa cho em chú đã chết … Chị Dậu

đã phải bán con bán chó bán khoai mà vẫn không đủ bởi vậy anh Dậu vẫn bị trói ngoài đình.Đến đêm anh yếu quá ngất đi nên bọn chúng tạm tha về, bà lão hàng xóm cho vay bơ gạo chị nấu cháo cho chồng húp,cha kịp ăn thì lí trởng ập vào->nội dung

đoạn trích học

- '' Tắt đèn '' là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn học của Ngô Tất Tố , đồng thời là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của trào lu văn học hiện thực trớc cách mạng '' Tắt đèn '' đợc Vũ Trọng Phụng gọi là '' một thiên tiểu thuyết có luận đề xã hội hoàn toàn phụng sự dân quê , một áng văn có thể gọi là kiệt tác trùng lai ch a từng thấy ''

G nêu yêu cầu đọc : rõ

ràng , chú ý lời đối thoại của

thuyết

? Cho h/s kiểm tra chú thích

bằng cách hỏi - đáp ? Chú thích : su , cai lệ , xái , lực điền , hầu cận

( Hs giải thích dựa vào SGK

?Nêu bố cục đoạn trích? - Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu

- Cuộc đối mặt của chị Dậu với bọn cai lệ; ngời nhà lí trởng

-Bố cục: 2 đoạn

? Gọi h/s tóm tắt lại đoạn

trích? Hs tóm tắt dựa vào hai nội dung chính

Hoạt động 2 : Hớng dẫn h/s

1 Tình thế của gia

đình chị Dậu

Trang 27

đem ra đình cùm kẹp

+ Chị Dậu phải bán con , bánchó , cả gánh khoai nhng vẫnkhông đủ tiền để nộp cả xuất sucho em chồng đã chết từ nămngoái

+ Anh Dậu đang ốm đau rề rềvẫn có thể bị bắt trói , đánh đập ,hành hạ bất cứ lúc nào

?Qua đó em thấy chị Dậu là

ngời vợ ntn? ->một ngời vợ đảmđang hết lòng thơng

yêu,lo lắng chochồng

?Chỉ qua chi tiết lời bà cụ

hàng xóm,chị Dậu kháI quát

2/Chị Dậu đ ơng

đầu với tên cai lệ

và ng ời nhà lí tr ởng

a, Nhân vật cai lệ

Trang 28

trong quân đội thực dân phongkiến

-ở làng Đông Xá , cai lệ đợc coi

là tên tay sai đắc lực của quanphủ , giúp quan tróc nã nhữngngời nghèo cha nộp đủ tiền suthuế Có thể nói đánh trói ngời

là nghề của hắn , đợc hắn làmvới một kĩ thuật thành thạo và sựsay mê

-Là tên tay sai đắclực của quan huyện

- Lời nói : hắn chỉ biết quát , thét, hầm hè , nham nhảm giống nhtiếng sủa , rít , gầm của thú dữ

?Khi miêu tả hđ của cai lệ t/

g chủ yếu dùng từ loại nào? -hs nhận xét -Dùng nhiều ĐT->kết hợp chi tiết

điển hình về bộdạng,lời nói,hđ khắchoạ nv

-hs thảo luận-trả lời

- Hắn bỏ ngoài tai mọi lời vanxin , trình bày lễ phép có lí cótình của chị Dậu Trái lại , hắn

đã đáp lại chị Dậu bằng nhữnglời lẽ thô tục , hành động đểucáng , hung hãn , táng tận lơngtâm

-Bộc lộ b/c :hốnghách,thô bạo,không có tình ngời

? Chỉ là tên tay sai mạt hạng

nhng tại sao hắn lại có

quyền đánh trói ngời vô tội

vạ nh vậy ? Qua nhân vật cai

lệ em hiểu ntn về chế độ xã

hội đơng thời ?

-hs nêu ý kiến-Tố cáo 1 xh bất công tàn ác cóthể gieo hoạ xuống đầu ngời dânbất cứ lúc nào

- Trong bộ máy XH đơng thời , cai lệ chỉ là gã tay sai mạt hạng nhng núp dới bóng

quan phủ hắn tha hồ tác oai tác quái Hắn hung dữ , sẵn sàng gây tội ác mà không hề chùn tay , cũng không hề bị ngăn chặn vì hắn đại diện cho '' nhà nớc '' nhân danh '' phép nớc '' để hành động Có thể nói , tên cai lệ vô danh không chút tình ngời là hiện thân đầy đủ nhất , rõ nét nhất của xã hội thực dân phong kiến đơng thời

G nêu câu hỏi h/s thảo

luận theo nhóm : Hs thảo luận Cử đại diện trìnhbày b Nhân vật chị Dậu

Trang 29

? Chị Dậu đối phó với bọn

tay sai để bảo vệ chồng bằng

cách nào ? Quá trình ấy diễn

ra ntn ?

- Trớc thái độ hống hách , đe dọa, sỉ nhục chị Dậu cố '' van xin tha

thiết '' –Cháu-ông Bọn tay sai

hung hãn đang nhân danh '' phépnớc '' '' ngời nhà nớc '' để ra tay ,còn chồng chị chỉ là kẻ cùng

đinh đang có tội nên chị phải vanxin Bởi vì chị luôn biết rõ thânphận mình là hạng thấp cổ béhọng , cùng với bản tính mộcmạc , quen nhẫn nhục khiến chịchỉ biết van xin rất lễ phép, cốkhơi gợi chút từ tâm, lòng thơngngời của ông cai

-Van xin lễ phép

đến pháp luật mà chỉ nói cái lí

đ-ơng nhiên, cái đạo lí tối thiểucủa con ngời Chị đã thay đổi

cách xng hô tôi- ông nh một

ng-ời ngang hàng

Thay đổi thái độ

->bắt đầu phảnkháng

đã lên đến đỉnh cao , không nghĩgì đến thân phận , đến hoàn cảnh, chị Dậu đã quát lại ông caibằng lời lẽ nanh nọc , đanh đá vàthách thức báo hiệu hành động

bạo lực tất yếu phải xảy ra ''

Mày trói bà ''.

-Nghiến răng->cămgiận

G: Đến khi tên cai lệ không

thèm trả lời , còn tát vào mặt

chị một cái đánh '' bốp '' rồi

nhảy vào cạnh anh Dậu , chị

đã vụt đứng dậy với niềm

căm giận ngùn ngụt

? Hãy tìm những chi tiết

miêu tả cảnh tợng chị Dậu

quật ngã hai tên tay sai ?

- Với tên cai lệ '' lẻo khoẻo '' vì

nghiện ngập , chị chỉ cần một

động tác '' túm lấy cổ hắn, ấn dúi

ra cửa '' làm y không kịp trở tay ngã '' chỏng quèo '' trên mặt đất

- Đến tên ngời nhà lí trởng, cuộc

đọ sức có dai dẳng hơn mộtchút , nhng cũng không lâu hắn

bị chị '' túm tóc lẳng cho một cáingã nhào ra thềm''

-Chống trả quyếtliệt

G: Vừa ra tay , chị Dậu đã nhanh chóng biến hai tên hũng hãn , vũ khí đầy mình thành những kẻ tảm bại xấu xí , tơi tả Sự thất bại của chúng thật hài hớc Tiến sĩ Vũ Ngọc Phan có nhận xét : '' Đoạn văn đặc biệt sống động và toát lên một không khí hào hứng rất thú vị làm cho độc giả hả hê một chút sau khi đọc những trang rất buồn '

? Vì sao chị Dậu lại có đủ

dũng khí để quật ngã hai tên

đàn ông độc ác , tàn nhẫn ấy

? Việc hai tên tay sai thảm

-hs phát biểu

Trang 30

hại trớc chị Dậu còn có ý

nghĩa và chứng tỏ điều gì ?

-Sức mạnh phản kháng của con ngời

?t/g chủ yếu dùng nghệ

thuật nào khi mt nv ?

hành vi,lời nói,hđ

?Câu trả lời của chị với anh

Dởu ở cuối đoạn nói lên thái

- Hành động chống trả dữ dội, quyết liệt của chị Dậu xuất phát từ lòng yêu thơng chồng hết mực Chị không cam lòng khi nhìn thấy chồng đau ốm lệt bệt mà bị hành hạ , cho nên chị đã quên mình để bảo vệ chồng của mình khỏi sự tra tấn của bọn tay sai Chiến thắng của chị Dậu cho thấy sức mạnh tiềm tàng của ngời nông dân , ngời phụ nữ VN Chiến thắng của chị là tất yếu , phù hợp với quy luật có áp bức có đấu tranh

? Qua phân tích đoạn trích ta

thấy chị Dậu là ngời ntn ?

?Tại sao chị Dậu đợc gọi là

mà cứng cỏi , lạitiềm tàng sức sốngmạnh mẽ ->là điểnhình về ngời nôngdân VN

? Sau khi tìm hiểu đoạn trích

em hiểu gì về nhan đề '' Tức

nớc vỡ bờ '' Theo em cách

đặt tên nh vậy có thoả đáng

không ? Vì sao ?

-hs thảo luận –trả lời

GV : - Đoạn trích đã diễn tả tâm trạng chị Dậu từ chỗ cam chịu, van xin tên cai lệ cho

đến khi vùng dậy quật ngã tên cai lệ và ngời nhà lí trởng Ngòi bút hiện thực NTT đã cho ta thấy quy luật : có áp bức, có đấu tranh , tức nớc thì vỡ bờ Trong tác phẩm mặc dù NTT cha chỉ ra đợc con đờng đấu tranh CM là tất yếu của quần chúng bị áp bức những bằng cảm quan hiện thực nhà văn đã cảm nhận đợc xu thế '' tức nớc vỡ bờ '' và sức mạnh và sức mạnh của nó

? Hs đọc phần ghi nhớ Hs đọc phần ghi nhớ * Ghi nhớ

4/Củng cố :

? Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng tác phẩm '' Tắt đèn '' NTT đã '' xui ngời nông dân nổi loạn'' Em hiểu thế nào về nhận xét đó Qua đoạn trích , em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên ?

Ngày đăng: 17/09/2013, 16:10

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình thành khái niệm tính thống - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
Hình th ành khái niệm tính thống (Trang 10)
Hình ảnh thể hiện cảm xúc của - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
nh ảnh thể hiện cảm xúc của (Trang 14)
Bảng phụ -1 em đọc - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
Bảng ph ụ -1 em đọc (Trang 20)
Hình   ,   từ   tợng   thanh   trong   đoạn - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
nh , từ tợng thanh trong đoạn (Trang 42)
Hình thức : cá nhân . - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
Hình th ức : cá nhân (Trang 45)
Hình thức : chia 2 nhóm . Yêu - GA NV 8(3 cột)có ảnh minh họa từ tuần 1->6
Hình th ức : chia 2 nhóm . Yêu (Trang 47)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w