Báo cáo: Tìm hiểu bao bì trong công nghệ sản xuất bia trình bày tổng quan về bia, tổng quan về bao bì bia, công nghệ chế tạo lon nhôm – rót bia vào lon, công nghệ chế tạo chai thủy tinh – rót bia vào chai,....
Trang 1LÊ TH B O TRANGỊ Ả 2005110597
L P:Ớ 02DHTP3Nhóm: 9
Trang 2Bu i h cổ ọ : Chi u th 5, ti t 7,8 phòng b205ề ứ ế
TP. H Chí Minh, Tháng ồ 12 năm 2014
Trang 3L I M Đ U Ờ Ở Ầ
Th c ph m là nhu c u c n thi t cho s s ng và phát tri n c a loài ngự ẩ ầ ầ ế ự ố ể ủ ười. Th i kìờ
s khai, th c ph m đ n gi n c v pơ ự ẩ ơ ả ả ề ương pháp ch bi n và b o qu n. Khi khoa hc5ế ế ả ả
kĩ thu t phát tri n nhanh chóng thì vi c ch bi n lậ ể ệ ế ế ương th c, th c ph m cũng ti nự ự ẩ ế
nh ng bữ ước khá nhanh, cách xa so v i trình đ ch bi n c x a. Cho đ n khi xu tớ ộ ế ế ổ ư ế ấ
hi n s b sung nh ng kĩ thu t ch bi n n đ nh s n ph m trong th i gian l u tr thìệ ự ổ ữ ậ ế ế ổ ị ả ẩ ờ ư ữ
m t ngành công nghi p m i ra đ i – công nghi p th c ph m.ộ ệ ớ ờ ệ ự ẩ
Nh ng thành t u m i nh t c a các ngành khoa h c đã đữ ự ớ ấ ủ ọ ược con người áp d ng vàoụ
s n xu t và ch bi n lả ấ ế ế ượng th c, th c ph m. H u h t các lo i th c ph m đ u b nhự ự ẩ ầ ế ạ ự ẩ ề ị ả
hưởng b i các y u t bên ngoài nh nở ế ố ư ước, đ t, b i, oxi, vi sinh v t,… Vì v y chúngấ ụ ậ ậ
ph i đả ược ch a đ ng trong bao bì kín.ứ ự
Theo xu hướng đi lên c a xã h i, con ngủ ộ ười ngày càng có nhu c u cao h n v giáầ ơ ề
tr c m quan và đòi h i v tính th m mĩ. Do đó, m u mã bao bì cũng d n tr thành y uị ả ỏ ề ẩ ẫ ầ ở ế
t quan tr ng trong c nh tranh.ố ọ ạ
Xu t phát t yêu c u th c ti n đó bao bì ra đ i không ch v i ch c năng đ n thu nấ ừ ầ ự ễ ờ ỉ ớ ứ ơ ầ
là bao gói và b o v s n ph m mà đã tr thành công c chi n lả ệ ả ẩ ở ụ ế ược trong vi c qu ngệ ả
bá s n ph m và gây d ng m t thả ẩ ự ộ ương hi u.ệ
V i s phát tri n m nh m c a ngành c khí, ch t d o, công ngh v t li u, bbaoớ ự ể ạ ẽ ủ ơ ấ ẻ ệ ậ ệ
bì kim lo i ra đ i. V i u th vạ ờ ớ ư ế ượ ật b c v th i gian bào qu n, trong th i gian ng nề ờ ả ờ ắ bao bì kim lo i đã t o nên bạ ạ ước đ t phá cho công ngh b o qu n th c ph m.ộ ệ ả ả ự ẩ
T i sao bao bì kim lo i có th làm đạ ạ ể ược đi u đó? Câu tr l i s có trong bài ti uề ả ờ ẽ ể
lu n này.ậ
Trang 4CH ƯƠ NG 1 T NG QUAN V BIA Ổ Ề
1.1. Khái ni mệ
Bia là m t lo i nộ ạ ước u ng ch a c n đố ứ ồ ược s nả
xu t b ng quá trình lên men c a đấ ằ ủ ường l l ngơ ữ
trong môi trường l ng và nó không đỏ ược ch ngư
c t sau khi lên men. Nói m t cách khác, bia là lo iấ ộ ạ
nước gi i khát có đ c n th p, b t m n x p và cóả ộ ồ ấ ọ ị ố
hương v đ c tr ng c a hoa houblon. Đ c bi tị ặ ư ủ ặ ệ
CO2 hòa tan trong bia có tác d ng gi i nhi tụ ả ệ
nhanh, h tr cho quá trình tiêu hóa, ngoài ra trong bia còn ch a m t lỗ ợ ứ ộ ượng vitamin kha phong phú (ch y u là vitamin nhóm B nh Bủ ế ư 1, B2, PP ). Nh nh ng u đi mờ ữ ư ể này, bia được s d ng r ng rãi h u h t các nử ụ ộ ở ầ ế ước trên th gi i v i s n lế ớ ớ ả ượ ngngày càng tăng. Đ i v i nố ớ ước ta bia đã tr thành lo i đ u ng quen thu c v i s nở ạ ồ ố ộ ớ ả
lượng ngày càng tăng đã tr thành ngành công nghi p mũi nh n trong ngành côngở ệ ọ nghi p nệ ước ta
Quá trình s n xu t bia đả ấ ược g i là n u bia. Do đó các thành ph n s d ng đ s nọ ấ ầ ử ụ ể ả
xu t bia có khác bi t tùy theo t ng khu v c, các đ c tr ng c a bia nh hấ ệ ừ ự ặ ư ủ ư ương v vàị màu s c cũng thay đ i r t khác nhau và do đó có khái ni m lo i bia hay các sắ ổ ấ ệ ạ ự phân lo i khác.ạ
1.2. L ch s phát tri nị ử ể c a biaủ
Tài li u l ch s cho th y kho ng 6.000 năm trệ ị ử ấ ả ước, n n văn minh Trung Qu c cề ố ổ
đ i đã làm m t lo i đ u ng gi ng bia có tên g i kyui.ạ ộ ạ ồ ố ố ọ
vùng L ng Hà c đ i, các t m đ t sét cho th y vi c làm bia là m t ngh
nghi p đệ ược kính tr ng vào th i đó. Các phát hi n cho th y vi c dùng l i cùng cácọ ờ ệ ấ ệ ạ
d ng c ch a (chai, l , v i…) cho quá trình lên men nguyên li u cung c p các k tụ ụ ứ ọ ạ ệ ấ ế
qu đáng tin c y h n khám phá ban đ u là: nh ng ngả ậ ơ ầ ữ ười làm bia khi di chuy nể mang theo các bình bên mình
Các t m kh c đ t sét Ebla đấ ắ ấ ược phát hi n năm 1974 t i Ebla, Syria, có niên đ iệ ạ ạ
2500 năm TCN, ti t l vi c thành ph c này đã s n xu t m t lo t các lo i biaế ộ ệ ố ổ ả ấ ộ ạ ạ
Trang 5khác nhau, g m c m t lo i bia có tên g i là "Ebla". Các d u v t ban đ u c a biaồ ả ộ ạ ọ ấ ế ầ ủ
và quá trình làm bia cũng đã được tìm th y Babylon c đ i. Vào th i đi m đó,ấ ở ổ ạ ờ ể
ph n và th y tu cũng làm bia. M t s lo i bia đã đụ ữ ầ ộ ố ạ ượ ử ục s d ng, đ c bi t trongặ ệ các nghi l tôn giáo. Năm 2100 TCN, vua Babylon là Hammurabi đã ban hành bễ ộ
lu t c a mình, trong đó có c các quy đ nh v ch quán rậ ủ ả ị ề ủ ượu
Bia là m t ph n trong ch đ ăn u ng hàng ngày c a các Pharaoh Ai C p cáchộ ầ ế ộ ố ủ ậ đây h n 5000 năm. Sau đó, nó đơ ược làm t bánh mì lúa m ch nừ ạ ướng, và cũng đượ c
s d ng trong các ho t đ ng tôn giáo.ử ụ ạ ộ
Vai trò c a bia trong xã h i Ai C p c đ i là r t l n, nó không ch là m t đ u ng.ủ ộ ậ ổ ạ ấ ớ ỉ ộ ồ ố Thông thường, bia được s d ng đ ch a m t s b nh khác nhau, bia còn đử ụ ể ữ ộ ố ệ ượ cxem nh m t món quà thích h p nh t đ t ng cho các Pharaoh Ai C p, và nó cũngư ộ ợ ấ ể ặ ậ
được xem là v t cúng t đ dâng lên các v th n.ậ ế ể ị ầ
D a b ng ch ng l ch s , ngự ằ ứ ị ử ười Ai C p đã d y cho ngậ ạ ười Hy L p cách làm bia.ạ Nhà văn Hy L p là Sophocles (450 TCN) đã th o lu n v khái ni m c a s đi uạ ả ậ ề ệ ủ ự ề
đ khi nói đ n vi c tiêu th bia trong n n văn hóa Hy L p, và ông tin r ng ch độ ế ệ ụ ề ạ ằ ế ộ
ăn u ng t t nh t cho ngố ố ấ ười Hy L p g m bánh mì, th t, các lo i rau và bia (ngạ ồ ị ạ ườ i
Hy L p g i bia là "ạ ọ ζ θοςῦ " (zythos)). Người Hy L p c đ i cũng làm bia barleywineạ ổ ạ (ti ng Hy L p: "ế ạ κρ θινος ο νοςί ἶ " krithinos oinos, "barley wine"), lo i bia nàyạ
đượ ửc s gia Hy L p Polybius đ c p trong tác ph m The Histories c a ông, trongạ ề ậ ẩ ủ
cu n sách này ông nói ngố ười Phaeacia gi bia barleywine trong krater (m t lo i v i)ữ ộ ạ ạ
b ng b c và vàng.ằ ạ
Ngượ ạ ớc l i v i người Ai C p và Sumer, v i ngậ ớ ười Do Thái thì "bia ch a bao giư ờ đóng m t vai trò quan tr ng trong các thói quen u ng đ u ng có c n vùng đ tộ ọ ố ồ ố ồ ở ấ Israel." Đây là tuyên b c a B ng tàng Do Thái, New York và Jerusalem, liên quanố ủ ả
t i t p quán c a ngớ ậ ủ ười Do Thái c đ i.ổ ạ
Quá trình s n xu t bia đã tăng lên r t nhanh khi Kitô giáo phát tri n. Đi u này chả ấ ấ ể ề ủ
y u do các th y tu cũng làm bia. Tu vi n là các t ch c đ u tiên làm bia vì m cế ầ ệ ổ ứ ầ ụ đích thương m i. Các th y tu xây xạ ầ ưởng n u bia là m t ph n c a m c tiêu cungấ ộ ầ ủ ụ
c p th c ph m, ch trú chân và đ u ng cho ngấ ự ẩ ỗ ồ ố ười hành hương và khách b hành.ộ
Trang 6M t s lộ ố ượng l n các v thánh c a Kito giáo là thánh b o tr cho vi c làm bia.ớ ị ủ ả ợ ệ Thánh Augustine thành Hippo, thánh Arnulf thành Metz, Thánh Luca người truy nề giáo và thánh Nicôla thành Myra đ u đề ược xem là ngườ ải b o tr cho ngh làm bia.ợ ềHoàng đ Charlemagne, ngế ười cai tr vị ương qu c Thiên chúa giao kho ng năm 770ố ả SCN coi bia là m t ph n quan tr ng c a cu c s ng, và m i ngộ ầ ọ ủ ộ ố ọ ười thường nghĩ chính ông đã d y cách làm bia cho ngạ ười C đ c.ơ ố
1.3. Phân lo i biaạ
Có r t nhi u lo i bia khác nhau, m i lo i là m t ki u bia c th có đ c tr ng riêngấ ề ạ ỗ ạ ộ ể ụ ể ặ ư
v hề ương v t ng th , hình thái và có ngu n g c khác nhau trong quá trình ti n hoáị ổ ể ồ ố ế
c a ngành công nghi p bia. D a vào cách lên men, bia đủ ệ ự ược chia làm 3 lo i:ạ
1.3.1. Lên men n i: Bia Aleổ
Nhi t đ lên men cao t 15 đ n 23ệ ộ ừ ế oC do đó lượng ester t o ra nhi u, còn có cácạ ề
hương li u th c p và các s n ph m t o mùi khác làm cho bia có mùi v c aệ ứ ấ ả ẩ ạ ị ủ hoa hay qu tả ương t nh táo, lê, d a, …. ự ư ứ
Các khác bi t v ki u gi a các lo i ale là nhi u h n so v i các lo i lager, vàệ ề ể ữ ạ ề ơ ớ ạ nhi u lo i bia ale r t khó đ phân lo i chúngề ạ ấ ể ạ
Trang 71.3.2. Lên men chìm: Bia lager đ c s n xu t nhi u nh t trên th gi iượ ả ấ ề ấ ế ớ
Lager trong ti ng Đ c nghĩa là l u tr đế ứ ư ữ ược phát minh m t cách tình c khi độ ờ ể bia qua mùa đông. Do nhi t đ lên men th p 710ệ ộ ấ oC và 04oC trong quá trình tr màữ ester và các s n ph m ph t o ra ít, nh đó ngả ẩ ụ ạ ờ ườ ối u ng không b nh c đ u khiị ứ ầ
thưởng th c các lo i bia nay.ứ ạ
Ph n l n bia lager ngày nay d a trên ki u Pilsener, đầ ớ ự ể ượ ảc s n xu t l n đ u tiênấ ầ ầ năm 1842 t i thành ph Pilsen (Plzeň), C ng hòa Séc. Các lo i bia lager Pilsener cóạ ố ộ ạ màu sáng, được cacbonat hóa n ng đ cao có hồ ộ ương v m nh c a hoa bia và n ngị ạ ủ ồ
đ c n 36% theo th tích. Các s n ph m bia Sài Gòn đ u thu c lo i bia này.ộ ồ ể ả ẩ ề ộ ạ
Hình: Bia lager
1.3.3. Lên men t nhiên:ự
Các lo i bia này dùng men bia hoang dã ch không ph i các lo i men bia đạ ứ ả ạ ược nuôi
c y. T t c các lo i bia trấ ấ ả ạ ước khi có vi c nuôi c y men bia trong th k 19 đã r t g nệ ấ ế ỷ ấ ầ
v i ki u bia này, đớ ể ược đ c tr ng b i các v chua.ặ ư ở ị
Ngoài ra còn có lo i bia h n h p:ạ ỗ ợ
Ki u bia lai hay bia h n h p s d ng các nguyên li u và công ngh hi n đ i thayể ỗ ợ ử ụ ệ ệ ệ ạ
vì (ho c b sung cho) các khía c nh truy n th ng c a s n xu t bia. M c dù có m t sặ ổ ạ ề ố ủ ả ấ ặ ộ ố
bi n thái gi a các ngu n khác nhau, nh ng nói chung bia h n h p có th r i vào cácế ữ ồ ư ỗ ợ ể ơ
th lo i sau:ể ạ
Trang 8Bia hoa qu và bia rau c là h n h p v i m t s lo i ph gia t hoa qu hay rauả ỏ ỗ ợ ớ ộ ố ạ ụ ừ ả
c có th lên men trong quá trình lên men, t o ra ch t lỏ ể ạ ấ ượng hài hòa m t cách rõộ nét
Hình: Bia hoa quả
Bia th o m c và bia gia v b sung các ch t chi t ra t r , h t, lá, hoa hay quả ộ ị ổ ấ ế ừ ễ ạ ả
th o m c ho c các lo i cây gia v thay vì (ho c b sung cho) hoa bia.ả ộ ặ ạ ị ặ ổ
Các lo i bia t n tr trong các thùng g là các lo i bia truy n th ng hay th cạ ồ ữ ỗ ạ ề ố ự nghi m đệ ượ ưc l u tr trong các thùng g ho c đữ ỗ ặ ược ti p xúc v i g (trong d ngế ớ ỗ ạ các m nh nh , m u hay h t) trong m t kho ng th i gian (g s i là ph bi n nh t).ả ỏ ẩ ạ ộ ả ờ ỗ ồ ổ ế ấ Thông thường, thùng g hay các mi ng g đ u tiên đỗ ế ỗ ầ ược x lý b ng m t s lo iử ằ ộ ố ạ
rượu m nh hay các đ u ng ch a c n khác—vi c s d ng rạ ồ ố ứ ồ ệ ử ụ ượu bourbon, scotch
Trang 9Bia đ c bi t là cách g i chung đ ch các lo i bia đặ ệ ọ ể ỉ ạ ược s n xu t mà s d ngả ấ ử ụ các ngu n đồ ường, h t ngũ c c và tinh b t có th lên men không thông d ng.ạ ố ộ ể ụ
1.4. Giá tr dinh dị ưỡng c a biaủ
Bia có giá tr dinh dị ưỡng cao. Bia thường có n ng đ c n th p, l i thồ ộ ồ ấ ạ ường có 5% nước khí Carbonic, 0,5% Albumin, 17 lo i Amino acid, nhi u lo i vitamin cùngạ ề ạ nhi u lo i vi lề ạ ượng t nh Calci, Phosphore, s t, ch t đ ng t hoa houblon có tácố ư ắ ấ ắ ừ
d ng kích thích tiêu hóa, có tính di t khu n cao; đ c bi t CO2 b o hòa trong bia cóụ ệ ẩ ặ ệ ả tác d ng làm gi m nhanh c n khát c a ngụ ả ơ ủ ườ ối u ng. Ngoài ra đ i v i ph n r t cóố ớ ụ ữ ấ
l i khi dùng đúng lợ ượng thích h p s làm sáng da, mợ ẽ ượt tóc
Giá tr năng lị ượng c a lo i bia v i 12% đ c n là kho ng 440 calories/lít, b ngủ ạ ớ ộ ồ ả ằ 2/3 giá tr dinh dị ưỡng c a s a.ủ ữ
Nh nh ng u đi m nh v y mà ngày nay bia đờ ữ ư ể ư ậ ượ ử ục s d ng r ng rãi nh m t lo iộ ư ộ ạ
nước gi i khát h u h t các nả ở ầ ế ước trên th gi i.ế ớ
1.5. M t s s n ph m bia hi n nayộ ố ả ẩ ệ
Hi n nay trên th trệ ị ường có vô s các s n ph m bia khác nhau:ố ả ẩ
M t s s n ph m bia hi n có trên th trộ ố ả ẩ ệ ị ường nh : Bia Hà N i, bia 333, iaư ộ Henninger
Trang 12CH ƯƠ NG 2 T NG QUAN V BAO BÌ BIA Ổ Ề
2.1. S lơ ượ ịc l ch s phát tri n c a bao bì biaử ể ủ
S thay th các d ng c ch a thô s b i thùng ch aự ế ụ ụ ứ ơ ở ứ
Tuy nhiên cách đây h n 1000 năm thì đã xu t hi n thêm bên c nh nó m t d ng d ngơ ấ ệ ạ ộ ạ ụ
c ch a khác mà ngày nay v n dùng đ ch a bia, đó là các thùng g ụ ứ ẫ ể ứ ỗ
Cũng gi ng nh đ i v i h u h t các lo i th c ph m khác, ch t lố ư ố ớ ầ ế ạ ự ẩ ấ ượng bia thườ ng
b tác đ ng sâu s c b i các vi sinh v t. Nguyên nhân chính là do vi khu n và n m menị ộ ắ ở ậ ẩ ấ
d i đã s n sinh ra các acid mà cho bia có v chua nh gi m. M c dù m t s vi sinh v tạ ả ị ư ấ ặ ộ ố ậ gây h h ng bia v n s ng đư ỏ ẫ ố ược trong các thùng g dùng ch a ba nh ng ngỗ ứ ư ười ta chỉ xem đây là m t v n đ nh Các nhà máy s n xu t bia rộ ấ ề ỏ ả ấ ượu thường v sinh các thùngệ
ch a và x lý đ kh các h p ch t hóa h c nh các ch t ki m, các ch t màu đ “làmứ ử ể ử ợ ấ ọ ư ấ ề ấ ể
s ch” chúng trạ ước khi tái s d ng đ chi t rót. Ch đ n cu i nh ng năm 1800, khi cóử ụ ể ế ỉ ế ố ữ các k t qu nghiên c u c a Louis Pateur thì m i có m t cách nhìn nh n đúng h n vế ả ứ ủ ớ ộ ậ ơ ề tính b n c a các vi sinh v t nhi m cũng nh nh hề ủ ậ ễ ư ả ưởng c a chúng đ n mùi v c aủ ế ị ủ bia.S d ng các thùng g r t có l i vì chúng có th i h n s d ng dài và có th sử ụ ỗ ấ ợ ờ ạ ử ụ ể ử
d ng m t cách d dàng.Tóm l i, chúng có th ch u đụ ộ ễ ạ ể ị ược các va ch m m nh khiạ ạ chuyên ch đ ng th i cũng ch a đở ồ ờ ứ ược m t lộ ượng bia tương đ i l n.ố ớ
Trước th k 16, h u h t các s n ph m bia và rế ỷ ầ ế ả ẩ ượu đ u đề ược bán trong các thùng, khi đó giá thành c a chúng ph thu c vào th tích thùng. Đ đ m b o tính công b ngủ ụ ộ ể ể ả ả ằ trong m u d ch, các nhà s n xu t thậ ị ả ấ ường không cho phép t ý s n xu t các thùngự ả ấ
ch a. Các thùng ch a dùng đ đ ng bia thứ ứ ể ự ương ph m có dung tích 36 gallon s đẩ ẽ ượ ccung c p b i nh ng ngấ ở ữ ười th đóng thùng và ngày nay các th ng rợ ừ ượu c a Anh v nủ ẫ
được cũng c p theo cách th c này.ấ ứ
Trong m t vài th k , các thùng ch a làm b ng g v n là d ng bao bì bia chi m u thộ ế ỉ ứ ằ ỗ ẫ ạ ế ư ế
Trang 13nh t trên toàn th gi i. Nh quá trình lên men ph đấ ế ớ ờ ụ ược th c hi n b i n m men mà sự ệ ở ấ ẽ
có thêm m t lộ ượng CO2 sinh ra bên trong các thùng ch a. Hàm lứ ượng CO2 trong bia lúc
b y gi ch c ch n là th p h n h n so v i hàm lấ ờ ắ ắ ấ ơ ẳ ớ ượng CO2 trong bia ngày nay. Đó chính là do g thì có tr ng thái x p và vi c đóng kín các nút thùng còn thô s nên đãỗ ạ ố ệ ơ làm th t thoát đi m t ph n COấ ộ ầ 2 sinh ra
Bia có th l y ra kh i thùng b ng cách m nút thùng rể ấ ỏ ằ ở ượu hay đ u vòi thông qua m tầ ộ
l đỗ ược b t kín bên dị ở ướ ỗi l thùng. L thông h i phía trên c a thùng cũng s đỗ ơ ủ ẽ ượ c
m giúp không khí đi vào bên trong thùng và t o đi u ki n thu n l i cho vi c rót bia raở ạ ề ệ ậ ợ ệ
kh i đ u vòi c a thùng.ỏ ầ ủ
Các c i ti n v k thu t giúp b o qu n t t bia ch a trong các thùng gả ế ề ỹ ậ ả ả ố ứ ỗ
Khi bia được tiêu th nhanh chóng thì vi c s d ng các thùng g đ ng bia là r t t t.ụ ệ ử ụ ỗ ự ấ ố Tuy nhiên, khi hàng b t n tr trong kho quá lâu, bia không s d ng trong các thùng b cị ồ ữ ử ụ ố
m n p s b th t thoát COở ắ ẽ ị ấ 2 và b chua do tác đ ng c a vi sinh v t nhi m vào t khôngị ộ ủ ậ ễ ừ khí. Do đó, người ta s đ ra các gi i pháp k thu t đ gi i quy t v n đ trên. Trongẽ ề ả ỹ ậ ể ả ế ấ ề
nh ng th p k cu i c a th k 19, khi các lo i khí nén tr nên ph bi n, các l thôngữ ậ ỷ ố ủ ế ỷ ạ ở ổ ế ỗ khí thường được n p COạ 2 s ch , có áp l c cao h n không khí thạ ự ơ ường trong phòng ủ
K t qu là đã làm gia tăng lế ả ượng CO2 trong bia và gi m m t lả ộ ượng l n bia b chua.ớ ị Sang năm 1900, h th ng này s đệ ố ẽ ượ ử ục s d ng trong h n 75% nhà máy bia M ơ ở ỹ
Nh nh ng c i ti n này mà các thùng g v n đờ ữ ả ế ỗ ẫ ược gi l i s d ng m t cách r ngữ ạ ử ụ ộ ộ rãi cho đ n kho ng gi a th k 20 m c dù đ n giai đo n này các d ng bao bì khác cóế ả ữ ế ỷ ặ ế ạ ạ
th s d ng khá t t. Năm 1942, n ph m “ Hể ử ụ ố ấ ẩ ướng d n th c hành trong nghành côngẫ ự nghi p bia rệ ượu” c a nhà xu t b n th c nghi m v bia rủ ấ ả ự ệ ề ủ ượu đã nêu ra 5 d ng thùngạ
ch a s d ng, bao g m các d ng thùng làm b ng g , các phi n g , thép không g , thépứ ử ụ ồ ạ ằ ỗ ế ỗ ỉ
và nhôm
T i th i đi m này, t t c các d ng thùng ch atr thùng ch a làm t thép khôngạ ờ ể ấ ả ạ ứ ừ ứ ừ
g đ u đỉ ề ược quét ho c lót b ng m t lo i nh a h u c hay sáp đ ngăn bia không ti pặ ằ ộ ạ ự ữ ơ ể ế xúc tr c ti p v i các thùng ch a nó. Chính đi u này đã giúp c i thi n đi u ki n vự ế ớ ứ ề ả ệ ề ệ ệ sinh bên trong thùng trước khi chi t rót và làm gi m t i m c t i thi u s phát tri nế ả ớ ứ ố ể ự ể
c a vi sinh v t có th gây nh hủ ậ ể ả ưởng đ n mùi v c a bia. Trong trế ị ủ ường h p các thùngợ làm b ng nhôm hay thép, chúng cũng đằ ược b o v đ tránh kh i s ăn mòn hóa h cả ề ể ỏ ự ọ
Trang 14cũng nh tránh có mùi kim lo i.ư ạ
Vào nh ng th p k cu i c a th k 18, vi c ng d ng r ng rãi k thu t b o qu nữ ậ ỷ ố ủ ế ỷ ệ ứ ụ ỗ ỹ ậ ả ả
l nh trong v n chuy n và phân ph i bia tạ ậ ể ố ươi đã giúp ch ng l i s xâm nh p c a viố ạ ự ậ ủ sinh v t . Các nhà s n xu t nh n th y r ng h u h t các vi sinh v t gây h i cho biaậ ả ấ ậ ấ ằ ầ ế ậ ạ
thường phát tri n r t m nh nhi t đ cao h n. Do không th lo i tr hoàn toàn h viể ấ ạ ở ệ ộ ơ ể ạ ừ ệ khu n và n m men có trong bia nên các nhà s n xu t thẩ ấ ả ấ ường s d ng nhi t đ th pử ụ ệ ộ ấ
đ tránh các bi n đ i không mong mu n. Ngày nay, các thùng ch a bia hay thùng b cể ế ổ ố ứ ố
đ u làm t thép không g Tuy nhiên, các s n ph m bia thì l i đề ừ ỉ ả ẩ ạ ược ch a trong các baoứ
bì làm b ng v t li u r t d v Khi chi t rót, các thùng b c c n ph i đằ ậ ệ ấ ễ ỡ ế ố ầ ả ược gi l nhữ ạ
nh m gi bia d ng nguyên ch t. S phát tri n c a vi sinh v t và s gia tăng vằ ữ ở ạ ấ ự ể ủ ậ ự ề nhi t đ s thúc đ y các ph n ng oxy hóa và các ph n ng hóa h c khác làm gi mệ ộ ẽ ẩ ả ứ ả ứ ọ ả
ch t lấ ượng bia x y ra nhanh h n.ả ơ
Th c t , ngự ế ười ta ph i tìm cách đ gia tăng th i h n s d ng c a bia ch a ả ể ờ ạ ử ụ ủ ứtrong thùng b c trố ước so v i bia ch a trong các d ng bao bì khác nh chai hay lon. Bia ớ ứ ạ ưrót trong các thùng b c thố ường được gi l nh khi v n chuy n và tiêu th trong khi bia ữ ạ ậ ể ụ
ch trong các lon hay chai thì không c n. K t qu là mùi v c a bia tứ ầ ế ả ị ủ ươi thì m i h n vàớ ơ
t nhiên h n nh ng th i h n s d ng chúng thì ng n h n r t nhi ukho ng 6 tu n. Doự ơ ư ờ ạ ử ụ ắ ơ ấ ề ả ầ
đó, đa s trố ường h p, ngợ ười tiêu dùng đ u mua bia tề ươ ở ại d ng được gi l nh.ữ ạ
S ra đ i c a s n ph m bia chaiự ờ ủ ả ẩ
Theo các tài li u v ngành bia rệ ề ượu thì trước th k 20, bia đóng chai ch a hế ỷ ư ề
được đ c p đ n. Tuy nhiên, có r t nhi u b ng ch ng ch ng t r ng ngề ậ ế ấ ề ằ ứ ứ ỏ ằ ười ta đã sử
d ng chai làm bao bì ch a đ ng bia t cách đây h n 300 năm.ụ ứ ự ừ ơ
Bia đóng chai được đ c p đ n l n đ u tiên trong m t bu i nói chuy n c a ti n sĩề ậ ế ầ ầ ộ ổ ệ ủ ế Alexander Nowell, ch nhi m St.Pau’ls Cathedral kho ng năm 1560 đ n ăm 1602 . Báoủ ệ ả ế cáo đã nêu ra r ng v trí ti n sĩ này đã đánh r i m t chai bia đ y b ng nút b ng g n bằ ị ế ơ ộ ậ ằ ằ ầ ờ sông trong m t l n đi câu cá. Và sau m t vài ngày, ông y tr l i và b t nút chai thìộ ầ ộ ấ ở ạ ậ nghe th y m t ti ng n r t l n, gi ng nh ti ng súng. Đi u này ch ng t , ngay tấ ộ ế ổ ấ ớ ố ư ế ề ứ ỏ ừ
nh ng ngày đ u, đ c tr ng c b n c a bia đóng chai thữ ầ ặ ư ơ ả ủ ường được xem xét là lượ ng
CO2 được sinh ra và duy trì m c khá cao. M t nghiên c u ti n hành vào năm 1615ở ứ ộ ứ ế
c a h i ngủ ộ ườ ội n i tr Anh mô t quá trình làm rợ ả ượu bia đóng chai, cho r ng “ các nútằ
Trang 15b n đầ ược ni n ch t b ng m t s i dây nh m tránh s bay h i, đ y kí mi ng chai n iề ặ ằ ộ ợ ằ ự ơ ậ ệ ơ
thường d b nhi m, gây ra h h ng toàn b rễ ị ễ ư ỏ ộ ượu
Khi lượng CO2 phù h p, các chai đợ ược m ra d ng m t bao gói có v b ngoàiở ở ạ ộ ẻ ề
“dành cho bia mà không u ng ngay l p t c”.Nh ng lo i này g m bia đ u ng cácố ậ ứ ữ ạ ồ ể ố ở quán rượu và r ng h n là bia dành cho xu t kh u. M t tài li u khác đã nêu r ng “ cóộ ơ ấ ẩ ộ ệ ằ kho ng 3000 chai bia làm b ng th y tinh đả ằ ủ ược s n xu t Anh vào năm 1695 và biaả ấ ở đóng chai dường nh v n ph bi n trong su t th k 18.ư ẫ ổ ế ố ế ỷ
Trong su t nh ng năm 1700, các chai có hình d ng thay đ i t d ng bình thót cố ữ ạ ổ ừ ạ ổ
d ng c hành sang d ng hình tr dài v n còn thạ ủ ạ ụ ẫ ường dùng ch a rứ ượu Bordeaux,
nh ng công ngh ch t o chai v n còn ch a phát tri n l m. Các chai này v n có thêmư ệ ế ạ ẫ ư ể ắ ẫ
s tham gia h tr c a các khuôn làm t sáp, g hay đ ng thau. Kích thự ỗ ợ ủ ừ ỗ ồ ước th t s c aậ ự ủ
m i chai khác nhau khá rõ. Các nút b n thì h t s c h u d ng trong trỗ ầ ế ứ ữ ụ ường h p này.ợ Sau khi được nén và chèn khít vào chai, chúng s giãn n đ đ y kín mi ng chai b tẽ ở ể ậ ệ ấ
k hình d ng và kích thể ạ ướ ủc c a các mi ng chai.ệ
Trong nh ng th p k ngay sau cách m ng M , các chai bia đữ ậ ỷ ạ ỹ ược xem nh m tư ộ hàng hóa quan tr ng đ i v i m t đ t nọ ố ớ ộ ấ ước còn non tr đ n m c đ mà th c t , cácẻ ế ứ ộ ự ế chai Maryland đã b tiêu h y b i l a đã đị ủ ở ử ược đem ra vay và nh n đậ ược m t s v n vayộ ố ố 8000$ t Ú Congress, giúp cho vi c tái xây d ng l i đ t nừ ệ ự ạ ấ ước
T i nạ ước Anh, vi c xu t kh u bia lúc ban đ u ch áp d ng đ i v i bia d ng đóngệ ấ ẩ ầ ỉ ụ ố ớ ở ạ chai.T 1801 đ n 1810, các ban c a nừ ế ủ ước M đã xu t kh u kho ng h n 1 tri u gallonỹ ấ ẩ ả ơ ệ bia, 15% trong s đó là d ng đóng chai.ố ạ
Trước th k 20, vi c đóng chai ti n hành theo phế ỷ ệ ế ương pháp th công và ch có 1ủ ỉ hay 2 d ng c r t thô s đ rót và đóng nút b n. Nhìn chung, các quá trình này cũngụ ụ ấ ơ ể ầ
tương t nh các quá trình đự ư ược th c hi n b i nh ng ngự ệ ở ữ ườ ải s n xu t bia và rấ ượ ở u quy mô gia đình hi n nay.ệ
S c gi i hóa c a công đo n đóng chai b t đ u v i vi c c i ti n các khuôn vàự ơ ớ ủ ạ ắ ầ ớ ệ ả ế
m t vài s cách tân nh ng d ng khí nén đã độ ự ư ứ ụ ược đ c p đ n vào kho ng gi a thề ậ ế ả ữ ế
k 19, vào năm 1866, các khuôn làm b ng thép tôi đã đỷ ằ ược đ a ra và ti p sau đó là m tư ế ộ
lo t nh ng sáng ch v máy móc đ đóng chai. Cùng v i vi c t o ra các chai có kíchạ ữ ế ề ể ớ ệ ạ
c đ ng nh t, có m t đòi h i v m t cách đóng kín chai thích h p h n vào năm 1892,ỡ ồ ấ ộ ỏ ề ộ ợ ơ
Trang 16người ta phát minh ra n p có khía d ng mi ng mũ. Các ti n b trong lĩnh v c b oắ ạ ệ ế ộ ự ả
qu n và s ra đ i c a khí hóa l ng cũng đã giúp k thu t chi t rót vào chai phát tri n,ả ự ờ ủ ỏ ỹ ậ ế ể cho phép bia được b sung thêm COổ 2 nhân t o trạ ước khi rót, h n ch quá trình lên menạ ế trong chai
Ứng d ng phụ ương pháp thanh trùng Pasteur vào ngành bia
Khi k thu t chi t rót vào chai ngày càng phát tri n, ngỹ ậ ế ể ười ta c g ng tìm cách đ mố ắ ả
b o ch t lả ấ ượng và v sinh c a quá trình đóng chai bia. Vào năm 1982, nhà s n xu t biaệ ủ ả ấ
người Đ c Thasing đã đ c p đ n mùi hôi phát sinh khi bia đứ ề ậ ế ược b o qu n trong cácả ả chai th y tinh trong. Chính đi u này đã khi n các nhà s n xu t bia s d ng các chai cóủ ề ế ả ấ ử ụ màu nâu đ đ ng bia nh m tránh hi n tể ự ằ ệ ượng trên
Chính nh ng nghiên c u tiên phong v vi sinh c a Louis Pasteur vào nh ng nămữ ứ ề ủ ữ
gi a và cu i 1800 đã ch ra cho các nhà s n xu t bia th y r ng d a vào các s n ph mữ ố ỉ ả ấ ấ ằ ự ả ẩ thu đượ ừc t quá trình lên men, ta có th xác đ nh để ị ược b n ch t c a quá trình. Bênả ấ ủ
c nh đó, m t bạ ộ ước ti p không kém ph n quan tr ng khác trong n l c nghiên c u c aế ầ ọ ổ ự ứ ủ ông là nh m làm ch m d t quá trình h h ng trong s n ph m rằ ấ ứ ư ỏ ả ẩ ượu Pháp
Ngày nay, nó được bi t đén nh là quá trình gia nhi t nh m tiêu di t vi sinh v tế ư ệ ằ ệ ậ gây h i có bên trong các chai đã đ y kín.ạ ậ
Năm 1903 , quá trình thanh trùng đã tr thành m t ph n trong quy trình s n xu t biaở ộ ầ ả ấ chi t rót t đ ng. Các máy móc l n đ r a s ch, chi t rót và vô trùng chi m ph n l nế ự ộ ớ ể ử ạ ế ế ầ ớ
di n tích c a h u h t các nhà máy s n xu t bia.Cùng v i s phát tri n c a máy móc,ệ ủ ầ ế ả ấ ớ ự ể ủ các v t li u và quá trình c b n c a quá trình chi t rót cũng đậ ệ ơ ả ủ ế ược thay đ i chút ít trongổ
nh ng năm còn l i c a th k 20. Khi ngành công nghi s n xu t bia đữ ạ ủ ế ỷ ệ ả ấ ược tái ph cụ
h i l i sau Lu t c m n u và bán rồ ạ ậ ấ ấ ượu (th i k 19291933 M ), bia tờ ỳ ở ỹ ươi chi m h nế ơ 70% s n lả ượng. Ngày nay lượng bia tươ ải s n xu t đã gi m, ch còn kho ng 10% t ngấ ả ỉ ả ổ
lượng bia đượ ảc s n xu t M Cũng theo huynh hấ ở ỹ ướng này mà ngay c đ i v i h uả ố ớ ầ
h t các nhà máy s n xu t nh , chai đã tr thành m t ph n s n xu t c a h ế ả ấ ỏ ở ộ ầ ả ấ ủ ọ
Tuy nhiên, quá trình chi t rót đóng chai r t t n kém.Các nhà s n xu t bia l nế ấ ố ả ấ ớ
thường dành kho ng 60% ngu n v n c a h cho quá trình đóng chai. Trong môt lô 6ả ồ ố ủ ọ chai trung bình, bia th t s ch chi m dậ ự ỉ ế ưới 20% t ng giá thành c a s n ph m.ổ ủ ả ẩ
Ngay c khi m t nhà máy s n xu t có đ u t n ng v ph n thi t b máy móc vàả ộ ả ấ ầ ư ặ ề ầ ế ị
Trang 17tiêu t n chi phí cao cho vi c đóng chai, nh m thu hút khách hàng, ch t lố ệ ằ ấ ượng bia có thể kém. N u quá trình v n hành không đúng, vi c b o dế ậ ệ ả ưỡng máy móc kém hay không quan tâm đ n v n đ v sinh c a h th ng thì ngay c m t nhà máy trang b t t cũngế ấ ề ệ ủ ệ ố ả ộ ị ố
s không đ t đẽ ạ ược ch t lấ ượng. K t qu là bia có th có mùi t o ho c r t d h ngế ả ể ạ ặ ấ ễ ỏ nghĩa là chúng s h ng nhanh chóng ch sau m t vài tu n sau khi s n xu t.ẽ ỏ ỉ ộ ầ ả ấ
Đ gi m t i m c th p nh t chi phí cho vi c chi t rót đóng chai, nhi u nhà máy s nể ả ớ ứ ấ ấ ệ ế ề ả
xu t quy mô nh đã tr l i v i các phấ ỏ ở ạ ớ ương th c cũ t c là b qua bư ứ ỏ ước thanh trùng v nố
t n kém thay vì chi t rót bia “s ng” mà v n còn ch a n m men và m t lố ế ố ẫ ứ ấ ộ ượng nh ỏ
đường ch a lên men.Đi u này đã thúc đ y quá trình lên men th trong chai, s n sinh ra ư ề ẩ ứ ả
CO2 và giúp ch ng l i quá trình oxy hóa. Các s n ph m này có th có mùi t nhiên, ố ạ ả ẩ ể ự
tươi nh ng r t d h h ng n u không đư ấ ễ ư ỏ ế ược x lý đúng cách.ử
S xu t hi n c a bia lonự ấ ệ ủ
Cùng v i vi c tr thành hàng hóa bán hàng lo t, vi c s d ng lon đ chi t rót bia,ớ ệ ở ạ ệ ử ụ ể ế ngày càng tr nên ph bi n h n là dùng các lo i bao bì khác. T ng c ng có kho ngở ổ ế ơ ạ ổ ộ ả 60% lượng bia tiêu th M đụ ở ỹ ược xu t ra kh i các nhà máy d ng các lon.ấ ỏ ở ạ
M c dù ngày nay lon chi m u th trong các lo i bao bì, tuy nhiên lon v n là lo iặ ế ư ế ạ ẫ ạ bao bì m i nh t dùng đ chi t rót bia. Bia đớ ấ ể ế ược rót vào các lon được xu t hi n l nấ ệ ầ
đ u tiên trên th trầ ị ường M vào năm 1935 và các lon bia ch đỹ ỉ ược bán ch y h n so v iạ ơ ớ bia d ng chai t năm 1969. Tuy nhiên, k thu t c b n c a vi c đóng lon, thì đãở ạ ừ ỹ ậ ơ ả ủ ệ
được bi t đ n cách đây h n 200 năm.ế ế ơ
Vào nh ng năm 1970, m t nhà s n xu t bánh k o ngu i Pháp là Nicholas Appert đãữ ộ ả ấ ẹ ờ phát hi n ra r ng khi n u th c ph m trong các chai đã đệ ằ ấ ự ẩ ược đ y kín thì chúng sậ ẽ không b gi m giá tr Navy (ngị ả ị ười Pháp) đã ki m tra l i đi u này vào năm 1806 trênể ạ ề
m t s th c ph m khác nhau g m th t, rau qu , trái cây, và s a. Ch m t th i gianộ ố ự ẩ ồ ị ả ữ ỉ ộ ờ
ng n sau đó, m t ngắ ộ ười Anh là Peter Durand đã được nh n b ng sáng ch cho m tậ ằ ế ộ
phương pháp tương t đ i v i bao bì làm b ng thép tráng thi c. Cho đ n lúc này, khiự ố ớ ằ ế ế quá trình đã được bi t đ n thì v n ch a xu t hi n nghiên c u khoa h c đ có th ngế ế ẫ ư ấ ệ ứ ọ ể ể ứ
d ng nó vào trong th c ti n m t cách r ng rãi. S n lụ ự ễ ộ ộ ả ượng c a s n ph m d ng này chủ ả ẩ ạ ỉ kho ng 10 lon/ ngày.ả
Vào năm 1900 m t ngộ ười Đ c di dân sang M tên là Max Am đã phát minh ra m tứ ỹ ộ
Trang 18h th ng giúp th c hi n quá trình đóng lon t đ ng. Ban đ u, các lon thi c hoàn toànệ ố ự ệ ự ộ ầ ế không b đ y giúp cho quá trình chi t rót th c hi n nhanh chóng và sau đó, th c hi nị ậ ế ự ệ ự ệ nhanh quá trình đóng n p (n p có d ng mi ng có gân). H th ng này nhanh chóng thayắ ắ ạ ế ệ ố
th các h th ng đóng gói th c ph m khác và ngay nay nó đã tr thành m t quá trìnhế ệ ố ự ẩ ở ộ
c b n đơ ả ượ ử ục s d ng đ i v i các th c ph m d ng đóng gói.ố ớ ự ẩ ạ
Theo tài li u, s n ph m bia d ng đóng lon đ u tiên đệ ả ẩ ạ ầ ượ ảc s n xu t là vào ngày 24ấ tháng 6 năm 1935, do công ty bia rượu Krueger Newark s n xu t. Cũng trong nămở ả ấ này, Schlitz cũng gi i thi u m t d ng lon có ph n phía trên d ng hình nón m t thayớ ệ ộ ạ ầ ạ ộ
đ i nh nh ng r t đáng chú ý trong vi c thi t k hình d ng chai.ổ ỏ ư ấ ệ ế ế ạ
Vào năm 1959, Coors đã l n đ u gi i thi u d ng lon nhôm. Năm 1965, công ty biaầ ầ ớ ệ ạ
rượu Pittsburgh cũng gi i thi u d ng lon có g n m t mi ng kim lo i đ m Cũngớ ệ ạ ắ ộ ế ạ ể ở trong năm 1965 , các vong dùng đ m n p lon cũng tr nên ph bi n và làm cho trể ở ắ ở ổ ế ở thành lo i bao bì đãn đ u trong các lo i bao bì bia. T đó đ n nay, ch có m t thay đ iạ ầ ạ ừ ế ỉ ộ ổ
nh trong vi c t o ra khóa m lon làm sao đ gi m lỏ ệ ạ ở ể ả ượng ph li u phát sinh trong quáế ệ trình d p c c vòng dùng đ m n p lon.ậ ấ ể ở ắ
T m t v ch t lừ ặ ề ấ ượng s n ph m, các s n ph m bia lon thì đả ẩ ả ẩ ược người tiêu dùng
a thích h n so v i các s n ph m đóng chai. Do sau khi chi t rót, ta th c hi n quá
trình thanh trùng trong bao bì nên m i quan tâm ch y u là làm gi m t i m c th pố ủ ế ả ớ ứ ấ
nh t hàm lấ ượng oxy đ gi m s tác đ ng c a quá trình thanh trùng đ n mùi v bia vàể ả ự ộ ủ ế ị làm ch m các ph n ng gây nh t v n có trong quá trình b o qu n bia.ậ ả ứ ạ ố ả ả
H n ch đ c tr ng c a vi c s d ng các lon đ đ ng bia là kh năng gây nh ạ ế ặ ư ủ ệ ử ụ ể ự ả ả
hưởng t i mùi v c a bia. Các d ng ch t bôi tr n, các l p ph và các lo i s n khác ớ ị ủ ạ ấ ơ ớ ủ ạ ơnhau đượ ử ục s d ng trong quá trình s n xu t lon và đóng n p thì là các nguyên nhân ả ấ ắ
ti m tàng có th làm nh hề ể ả ưởng t i mùi v bia. M c dù các y u t này h u nh ít nh ớ ị ặ ế ố ầ ư ả
hưởng đ n ch t lế ấ ượng bia, tuy nhiên chúng đòi h i các nhà s n xu t ph i ki m soát ỏ ả ấ ả ểcác quá trình m t cách th n tr ng và qu n lý ch t lộ ậ ọ ả ấ ượng s n ph m.ả ẩ
2.2. Yêu c u đ i v i bao bì biaầ ố ớ
Bia là m t s n ph m có t lâu đ i, độ ả ẩ ừ ờ ược làm t lúa m ch.Do s tăng v nhu c u,ừ ạ ự ề ầ bia đã tr thành m t th c u ng đ n gi n và đở ộ ứ ố ơ ả ượ ử ục s d ng nhi u nh t trên th gi i.ề ấ ế ớ
B n m i nguy thố ố ường khi n các nhà s n xu t bia lo ng i boa g m: vi sinh v t, oxi,ế ả ấ ạ ồ ậ
Trang 19nhi t đ , ánh sáng.ệ ộ
2.2.1. Vi sinh v tậ
Vi sinh v t là tác nhân gây h h ng chính trong t t c các đ ăn và th c u ng. M cậ ư ỏ ấ ả ồ ứ ố ặ
dù trong bia có ch a rứ ượu và các lo i nh a hoa hublon v n không thích h p cho b t kìạ ự ố ợ ấ tác nhân gây h i nào, các vi sinh v t làm nh hạ ậ ả ưởng đ n mùi v c a s n ph m v nế ị ủ ả ẩ ẫ phát tri n r t m nh t i m i th i đi m, đ c bi t là trong trể ấ ạ ạ ọ ờ ể ặ ệ ường h p bia không đợ ượ c
b o qu n l nh. Đ ngăn c n đi u đó, các nhà s n xu t th c u ng thả ả ạ ể ả ề ả ấ ứ ố ường áp d ngụ
phương pháp thanh trùng th i gian ng n nh ng nhi t đ cao đ tieu di t các vi sinhờ ắ ư ệ ộ ể ệ
v t nh m t o ra s n ph m an toàn v m t vi sinh.ậ ằ ạ ả ẩ ề ặ
Mu n tránh thanh trùng, m t s nhà s n xu t l n thố ộ ố ả ấ ớ ường s d ng phử ụ ương pháp l c vôọ trùng. Khác v i quá trình l c bia nh m lo i b n m men v n thớ ọ ằ ạ ỏ ấ ẫ ường được ti n hànhế trong t t c các nhà máy, quá trình l c vô trùng s giúp lo i b ph n l n vi khu n thúcấ ả ọ ẽ ạ ỏ ầ ớ ẩ
đ y s h h ng c a bia. Nh ng s n ph m nh v y đẩ ự ư ỏ ủ ữ ả ẩ ư ậ ược bán trên th trị ường d ngở ạ
“bia tươi trong chai” b i vì chúng thi u h n mùi n u có đở ế ẳ ấ ược sau quá trình thanh trùng. Tuy nhiên, n u kích thế ướ ỗ ọc l l c quá nh thì quá trình l c cũng s làm m t đi m t sỏ ọ ẽ ấ ộ ố mùi hương và v đ c tr ng c a bia.ị ặ ư ủ
2.2.2. Oxy
Sau vi sinh v t, mùi v bia có th b nh t ch y u do s tác d ng c a oxy v i cácậ ị ể ị ạ ủ ế ự ụ ủ ớ
h p ch t khác. T i m i th i đi m, trong bia luôn x y ra các ph n ng oxy hóa nh ngợ ấ ạ ọ ờ ể ả ả ứ ư
t c đ c a chúng thì ph thu c vào nhi t đ và hàm lố ộ ủ ụ ộ ệ ộ ượng oxy trong l ọ
Đ ch ng l i quá trình oxy hóa các h p ch t mùi, các nhà s n xu t bia thể ố ạ ợ ấ ả ấ ường cố
g ng làm cho hàm lắ ượng oxy trong chai l ho c trong các lon là r t nh M c dùọ ặ ấ ỏ ặ kho ng không gian gi a n p và m c bia trong h u h t các chai thả ữ ắ ự ầ ế ường ch a kho ngứ ả 20ml khí nh ng v i các dây chuy n đóng chai có ch t lư ớ ề ấ ượng cao, hàm lượng oxy có
th gi m đ n 2%.ể ả ế
Nh quá trình thanh trùng, h u h t các s n ph m bia đ t đờ ầ ế ả ẩ ạ ược nhi t đ c n thi t ngayệ ộ ầ ế
t c thì sau khi nó đứ ược chi t rót vào chai hay lon. N u hàm lế ế ượng oxy là nh , quá trìnhỏ thanh trùng có th để ược đi u khi n ch đ thích h p nh m đ m b o s gi m v đề ể ở ế ộ ợ ằ ả ả ự ả ề ộ
tươ ủi c a bia là không đáng k Trong t t c các trể ấ ả ường h p nh s khác bi t v mùi vợ ư ự ệ ề ị
có th để ược phát hi n b i nh ng ngệ ở ữ ười tiêu dùng đã được hu n luy n c m quan vấ ệ ả ề
Trang 20bia ho c hàm lặ ượng oxy cao hay quá trình thanh trùng được ki m soát không t t, mùiể ố
n u đ c tr ng đ u có th phát hi n d dàng.ấ ặ ư ề ể ệ ễ
2.2.3. Nhi t đệ ộ
Nhi t đ b o qu n cũng có tác d ng sâu s c đ n quá trình oxy hóa hay s nh t d nệ ộ ả ả ụ ắ ế ự ạ ầ
v mùi v c a bia. Thông thề ị ủ ường, v bia b nh t khi nó đị ị ạ ược b o qu n kho ng 1 tu nả ả ả ầ nhi t đ 100
ở ệ ộ oF thì tương đương v i khi nó đớ ược b o qu n 70ả ả ở oF trong 2 tu n vàầ
m t tr i và ánh sáng đèn hu nh quang, có s tác đ ng c a ánh sáng lên các h p ch tặ ờ ỳ ự ộ ủ ợ ấ
c a hoa houblon, làm cho bia có mùi hôi.Các chai th y tinh s m màu s có tác d ngủ ủ ậ ẽ ụ
ch ng l i các ph n ng trên và làm gi m t i m c th p nh t nh hố ạ ả ứ ả ớ ứ ấ ấ ả ưởng c a chúng lênủ
h u h t s n ph m bia. Các chai th y tinh trong xanh không có kh năng đó. Và cácầ ế ả ẩ ủ ả
ph n ng oxy hóa khác mà có th nh hả ứ ể ả ưởng t i mùi v c a bia vào m t lúc nào đó thìớ ị ủ ộ
x y ra g n nh ngay l p t c. Đ i v i bia đ ng trong các chai th y tinh xanh n u đ tả ầ ư ậ ứ ố ớ ự ủ ế ặ
dưới ánh sáng hu nh quang kho ng g n 1 gi thì ta s d dàng phát hi n mùi hôi đ cỳ ả ầ ờ ẽ ễ ệ ặ
tr ng.ư
Đ i v i nh ng ngố ớ ữ ườ ối u ng bia, bia tươi và th m ngon luôn là yêu c u hàng đ u. ơ ầ ầ
Do đó, th t là lý tậ ưởng n u chúng ta đi đ n nhà máy bia và u ng ngay bia t các thùng ế ế ố ừlên men. Nh ng đi u đó thì không ph i lúc nào cũng có th làm đư ề ả ể ược. Đ giúp cho ể
người tiêu dùng thu n l i h n vi c s d ng đ ng th i đem l i c h i to l n đ m ậ ợ ơ ệ ử ụ ồ ờ ạ ơ ộ ớ ể ở
r ng vi c mua bán c a các nhà s n xu t thì cách đây r t lâu, bia đã độ ệ ủ ả ấ ấ ược chi t rót vào ếcác d ng bao bì. Chính nh quá trình chi t rót này mà bia đạ ờ ế ược cung c p đ n đấ ế ược
người tiêu dùng v n gi đẫ ữ ược tr ng thái tạ ươi, mùi v th m ngon đ c tr ng. Do đó, ị ơ ặ ưcông đo n chi t rót ph i đạ ế ả ược ti n hành d a trên nguyên t c đ m b o cho s n ph m ế ự ắ ả ả ả ẩsau khi chi t rót có th ch ng ch u t t v i các tác đ ng không có h i, làm gi m ch t ế ể ố ị ố ớ ộ ạ ả ấ
Trang 21lượng c a bia trên đủ ường v n chuy n hay trong giai đo n phân ph i, b o qu n s n ậ ể ạ ố ả ả ả
ph m trẩ ước khi nó th t s đ n tay ngậ ự ế ười tiêu dùng
2.3. Phân lo i bao bì biaạ
2.3.1. Theo v t li u làm bao bìậ ệ
V c b n, ta có th s d ng 4 lo i đ ch t o bao bì ch a đ ng bia là:ề ơ ả ể ử ụ ạ ể ế ạ ứ ự
Bia có ch a COứ 2 sau quá trình lên men th đứ ược ch a trong các thùng hay thùng b cứ ố
r i đồ ược phân ph i t i tay ngố ớ ười tiêu dùng. Do nhu c u c a ngầ ủ ười tiêu dùng, ngày nay
nh ng s n ph m d ng này có th đữ ả ẩ ạ ể ược th y r t d dàng Anh Qu c và ngày càng giaấ ấ ễ ở ố tăng v s lề ố ượng trong các quán bar và quán rượu
B i vì bia trong thùng b c thì không qua thanh trùng – và đôi khi bia cũng khôngở ố
được qua loc – cho nên v n gi đẫ ữ ược mùi v tị ươi m i h n so v i các d ng bia đã đớ ơ ớ ạ ượ crót vào chai hay lon. Tuy nhiên, h th ng các đ i lý phân ph i ph i đệ ố ạ ố ả ược thi t k saoế ế cho quá trình v n chuy n, phân ph i s n ph m ti n hành thu n l i cũng nh hàng hóaậ ể ố ả ẩ ế ậ ợ ư
được xoay vòng nhanh chóng đ t đó góp ph n đ m b o ch t lể ừ ầ ả ả ấ ượng s n ph m.ả ẩ
Bia đóng chai có ki m soát ể
M t s nhà s n xu t bia rộ ố ả ấ ượu đã theo cách th c truy n th ng là rót tr c ti p bia màứ ề ố ự ế
v n còn ch a n m men vào trong bao bì. D đó COẫ ứ ấ 2 d ng t nhiên v n đạ ự ẫ ược sinh ra thêm ngay trong bao bì đ ng bia. M t đi m có l i n a là do bia không qua quá trìnhự ộ ể ợ ữ thanh trùng nên n m men v n còn s ng và chính chúng s làm h n ch s x y ra c aấ ẫ ố ẽ ạ ế ự ả ủ các ph n ng gây làm mùi v bia nh t đi, t đó giúp b o toàn đả ứ ị ạ ừ ả ược mùi v c a bia.ị ủ
M c dù vi c s d ng các s n ph m này t t nh t v n là khi chúng còn m i và đặ ệ ử ụ ả ẩ ố ấ ẫ ớ ượ c
l nh nh ng chúng r t rõ ràng là có l i h n các s n ph m bia đóng chai khác
Đ ki m soát quá trình đóng chai này, trể ể ước khi chi t rót, ta c n ph i xác đ nh m cế ầ ả ị ứ
Trang 22 Bia t ươ i đóng chai
Các s n ph m này – đáng chú ý nh t là Miller Genuine (MGD) đả ẩ ấ ược s n xu tả ấ
b ng phằ ương pháp l c vô trùng do đó g đọ ữ ược mùi v tị ươi m i c a bia t t h n là cácớ ủ ố ơ
s n ph m bia thanh trùng đ ng trong các chai và lon.ả ẩ ự
Bia đ ng trong các chai nâuự
Đây là d ng bao bì thạ ường đượ ử ục s d ng nh t b i h u h t các công ty bia. M c dùấ ở ầ ế ặ bia v n qua quá trình thanh trùng, tuy nhiên nó v n gi đẫ ẫ ữ ược c s hài hòa l n cả ự ẫ ườ ng
đ mùi v h t s c đ c tr ng cho bia.Nh ng ngộ ị ế ứ ặ ư ữ ườ ối u ng bia sành đi u quan sát h n sệ ạ ử
d ng in trên nhãn chai đ có th mua đụ ể ể ượ ảc s n ph m bia tẩ ươi nh t.ấ
Bia đ ng trong các chai xanh ự
Các chai màu xanh thường được qu ng cáo là dành cho các s n ph m có giá tr cao.ả ả ẩ ị
Th nh ng chúng hoàn toàn không t t đ i v i mùi v c a bia. Không gi ng v i cácế ư ố ố ớ ị ủ ố ớ chai nâu, các chai xanh không th ngăn c n s truy n ánh sáng qua do đó s có s x yể ả ự ề ẽ ự ả
ra các ph n ng v n t o thành mùi hôi trong bia. Thông thả ứ ố ạ ường, bia đ ng trong chaiự xanh luôn có mùi này và hi n nay, đa s ngệ ố ười tiêu dùng ch p nh n nó, th m chí cònấ ậ ậ than phi n khi không có nó.V i nh ng ngề ớ ữ ười tiêu dùng mà không thích mùi này thì họ nên mua các s n ph m đ ng trong các h p kín, không ti p xúc tr c ti p v i ánh sángả ẩ ự ộ ế ự ế ớ hay có th s d ng các s n ph m bia tể ử ụ ả ẩ ươi
Bia lon
Gi ng nh trố ư ường h p bia chai, bia lon cũng đợ ược thanh trùng sau khi rót và h uầ
nh ngư ười ta không nh n th y có s u khác bi t v mùi v c a bia. Tuy nhiên, khậ ấ ự ệ ề ị ủ ả năng mùi v c a bia lon b nh t đi thị ủ ị ạ ường khá hi m – thì l n h n so v i bia chai b i vìế ớ ơ ớ ở khi ch t o lon, ngế ạ ười ta s d ng thêm các ch t bôi tr n, các lo i s n và các l p phử ụ ấ ơ ạ ơ ớ ủ
và chính các v t li u này có th h p thu các mùi v v n có c a bia.ậ ệ ể ấ ị ố ủ
Bia ch a trong các chai nh aứ ự
G n đây, s n ph m bia các d ng chai nh a đầ ả ẩ ở ạ ự ược tung ra th trị ường l n đ u tiênầ ầ
b i công ty rở ượu Miller. Các chai d ng ch a bia d ng này đụ ứ ạ ược ch t o b ng nh ngế ạ ằ ữ
lo i nh a đ c bi t g m 5 l p nh m b o v bia tránh kh i s xâm nh p c a Oạ ự ặ ệ ồ ớ ằ ả ệ ỏ ự ậ ủ 2 đ ngồ
th i giúp bia tránh đờ ược “mùi hôi” gây ra b i ánh sáng, cho phép bia có th bán trên thở ể ị
trường các d ng bao bì trong su t không màu mà ch t lở ạ ố ấ ượng không b gi m nh cácị ả ư
Trang 23s n ph m bia khác. Tuy nhiên, s n ph m d ng này ch m i đả ẩ ả ẩ ạ ỉ ớ ược đ a ra trên m t sư ộ ố
th trị ường gi i h n và v n ch a đa d ng v ch ng lo i.ớ ạ ẫ ư ạ ề ủ ạ
Trang 24CH ƯƠ NG 3 CÔNG NGH CH T O LON NHÔM – RÓT BIA Ệ Ế Ạ
VÀO LON
3.1. Công ngh ch t o lon nhôm ệ ế ạ
3.1.1 Nguyên li uệ
3.1.1.1 Nguyên li u chínhệ
Nguyên li u chính là s n ph m c a công ngh ch t o nhôm. Lon nhôm ch u tácệ ả ẩ ủ ệ ế ạ ị
đ ng c h c kém, khi bao bì nhôm ch a nh ng ch t l ng có gas, áp l c t o thành bênộ ơ ọ ứ ữ ấ ỏ ự ạ trong làm lon nhôm tr nên c ng và vở ứ ữ ng
Trang 25 Gi i thích quy trình: ả
• Khâu tinh chế:
Nhôm sau khi khai thác t qu ng đừ ặ ược đưa t i nhà máy đ nghiớ ể ền nh , sau đóỏ
th c hi n ph n ng hóa h c bayer đ chiự ệ ả ứ ọ ể ết l c ra nhôm.ọ
Nhôm làm bao bì có đ tinh khiộ ết đến 99%, 1% còn l i là nh ng thành ph nạ ữ ầ kim lo i khác nhạ ư Si, Fe, Cu, Mn, Mg, Zn, Ti
Nhôm này s đẽ ược nung nóng đ lo i b hể ạ ỏ ơi m.ẩ
• Khâu đi n phânệ :
Đây là phòng ch a các n i đi n phân, 1 dòng đi n ch y trong n i đi n phân nàyứ ồ ệ ệ ạ ồ ệ
s giúp ta th c hiên phẽ ự ương pháp đi n phân đ tách nhôm ra.ệ ể
Có m t chiộ ếc c u chuy n nhôm đầ ể ến t ng n i đi n phân v i nh ng nguyên từ ồ ệ ớ ữ ố hóa h c b sung nhọ ổ ư canxi florua ho c nhôm florua đ gi m đ nóng ch y c a nhôm.ặ ể ả ộ ả ủ
Dòng đi n phóng ra t anot chuy n qua l p nhôm tan ch y trong n i và tiệ ừ ể ớ ả ồ ến t iớ đáy n i đi n phân, đó có catot. Dồ ệ ở ưới tác d ng nhi t nóng ch y c a nhôm các anot sụ ệ ả ủ ẽ tan ch y d n d n và c n đả ầ ầ ầ ược thay theo đ nh k Công vi c này c n đị ỳ ệ ầ ược th c hi nự ệ