Bài giảng môn học Kỹ thuật lập trình C: Chương 1 - Đại học Kinh tế Luật

Bài giảng Kỹ thuật lập trình C - Chương 1: Tổng quan về lập trình cung cấp cho người học các kiến thức: Biến và khai báo biến, các phép toán, các hàm có sẵn của C, phát biểu điều kiện Phát biểu lặp, hàm. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Ch ươ ng 1

D  li uữ ệ

v D  li u đ u vào ữ ệ ầ

v D  li u đ u ra ữ ệ ầ

v D  li u trong quá trình x  lý ữ ệ ử

§ Ch ươ ng trình tính s  ti n nh n đ ố ề ậ ượ c khi g i ti t  ử ế

ki m ệ

Bi nế

v Bi n ế

năng ch a đ ứ ượ c m t giá tr  = m t d  li u ộ ị ộ ữ ệ

§ Đ ượ c khai báo và s  d ng đ  ch a  ử ụ ể ứ d  li u c a  ữ ệ ủ

64 bit, l u tr  các thông tin v  ngày tháng và th i gian ư ữ ề ờ Giá tr  m c đ nh : 1/1//0001 – 0:00:00 ị ặ ị

decimal S  th c có d u 128 bit (96 bit ph n nguyên và 32 bit ph n th p  ố ự ấ ầ ầ ậ

phân). Giá tr  m c đ nh : 0 ị ặ ị double S  th c có d u 64 bit ố ự ấ

Giá tr  m c đ nh : 0 ị ặ ị int S  nguyên có d u 32 bit [­231, 231) ố ấ

Giá tr  m c đ nh: 0 ị ặ ị string M ng các ký t  thu c ki u Char ả ự ộ ể

Giá tr  m c đ nh : Nothing (không ph i chu i r ng) ị ặ ị ả ỗ ỗ

M t s  v n đ  nâng caoộ ố ấ ề

v Ki u s  c p (đ n tr ) & Ki u đ i t ể ơ ấ ơ ị ể ố ượ ng (đa 

tr ) ị

v Tham chi u ế

v Ki u bi n do ng ể ế ườ ậ i l p trình t  đ nh nghĩa ự ị

v Khái ni m  ệ C u trúc d  li u  ấ ữ ệ c a ch ủ ươ ng 

trình

v Ki u m ng ể ả

v Hàm x  lý trên ki u d  li u chu i ử ể ữ ệ ỗ

v Hàm x  lý trên ki u d  li u ngày tháng ử ể ữ ệ

Phát bi u đi u ki nể ề ệ

if  (<đi u ki n> ) ề ệ {

   <Công vi c 1>; ệ }

else {

   <Công vi c 2>; ệ }

Phát bi u đi u ki nể ề ệ

Phát bi u đi u ki nể ề ệ

Toán t  3 ngôiử

v Có d ng: ạ

  <Đi u ki n>  ề ệ ?  <Bi u th c 1>  ể ứ :  <Bi u th c  ể ứ

2>

N u <Đi u ki n> đúng thì <Bi u th c 1> th c  ế ề ệ ể ứ ự

hi n, ng ệ ượ ạ c l i <Bi u th c 2> th c hi n ể ứ ự ệ

v Là d ng rút g n c a if…else ạ ọ ủ

Phát bi u l a ch nể ự ọ

switch (<bi n c n ki m tra>)  ế ầ ể {

    case <giá tr  1>: ị

<công vi c 1>; ệ break;

    case <giá tr  2>: ị

<công vi c 2>; ệ break;

…     default:

<công vi c n u không thu c tr ệ ế ộ ườ ng h p nào    ợ ở trên>;

break;

}

Phát bi u l a ch nể ự ọ

Phát bi u l a ch nể ự ọ

● B3: N u k t qu  là  ế ế ả false  thì 

v Đ  thoát vòng l p: dùng ể ặ break

v Đ  k t thúc s m 1 vòng l p: dùng ể ế ớ ặ continue

v L nh trong while có th  không đệ ể ược th c hi n l n nàoự ệ ầ

− Exp2: là bi u th c đi u ki n ể ứ ề ệ

− Exp3:  bi u  th c  đi u  khi n  ể ứ ề ể

l p ặ

v Đ  thoát vòng l p: dùng ể ặ break

v Đ  k t thúc s m 1 vòng l p: dùng ể ế ớ ặ continue

Phát bi u l pể ặ

§ do  …  while:  phù  h p  v i  suy  nghĩ  t  nhiên  khi  ợ ớ ự

thi t k  thu t toán ế ế ậ

§ while: kh c ph c m t s  tr ng h p l i c a phát  ắ ụ ộ ố ườ ợ ỗ ủ

bi u  ể do … while

§ for: cách vi t ng n g n c a phát bi u  ế ắ ọ ủ ể while, s   ử

d ng khi đi u ki n l p ph  thu c vào bi n l p  ụ ề ệ ặ ụ ộ ế ặ

và s  l n l p có th  bi t tr ố ầ ặ ể ế ướ c

§ foreach: duy t đ i t ng trong t p danh sách ệ ố ượ ậ

Ø Hàm là m t kh i l nh th c hi n m t công  ộ ố ệ ự ệ ộ

vi c hoàn ch nh (module), đ ệ ỉ ượ c đ t tên và  ặ

đ ượ c g i th c thi nhi u l n t i nhi u v  trí   ọ ự ề ầ ạ ề ị

trong ch ươ ng trình.

Ø Hàm còn g i là ch ọ ươ ng trình con ,ph ươ ng 

th c, hành vi ứ

Ø Hàm  có  th   đ ể ượ c  g i  t   ch ọ ừ ươ ng  trình 

chính (hàm main) ho c t  1 hàm khác ặ ừ

Ø Hàm có giá tr  tr  v  ho c không. N u hàm  ị ả ề ặ ế

không  có  giá  tr   tr   v   g i  là  th   t c  ị ả ề ọ ủ ụ

(procedure)

Tham s  hình th c & tham s  th cố ứ ố ự

Ø Khi  hàm  c n  nh n  đ i  s   ( ầ ậ ố ố arguments)  đ   ể

th c  thi  thì  khi  khai  báo  hàm  c n  khai  báo  ự ầ danh  sách  các  tham  s   đ   nh n  giá  tr   t   ố ể ậ ị ừ

ch ươ ng trình g i. Các tham s  này đ ọ ố ượ c g i  ọ

Tham s  hình th c & tham s  th cố ứ ố ự

• Khi g i hàm, ta cung c p các giá tr  th t, các  ọ ấ ị ậ

giá tr  này s  đ ị ẽ ượ c sao chép vào các tham s   ố

hình  th c  và  các  giá  tr   th t  đ ứ ị ậ ượ c  g i  là  ọ

Truy n tham tr  và tham chi u trong hàmề ị ế

Truy n  tham  bi n:  Sau  khi  thoát  ề ế

kh i  hàm,  nó  s   l y  giá  tr   b   thay  ỏ ẽ ấ ị ị

đ i trong hàm (N b  đ i thành 8) ổ ị ổ

Truy n tham tr  và tham chi u trong hàmề ị ế

• Truy n tham tr  (call by value) ề ị

– Sao chép giá tr  ịc a  ủ đ i s ố ố  vào  tham s   ố

hình th c ứ  c a hàm.  ủ

– Nh ng  thay  đ i  c a  tham  s   không  nh  ữ ổ ủ ố ả

h ưở ng đ n giá tr  c a đ i s   ế ị ủ ố ố

Truy n tham tr  và tham chi u trong hàmề ị ế

• Truy n tham chi u  ề ế (call by reference)

– Sao chép đ a ch   ị ỉ c a đ i s  vào tham s   ủ ố ố ố hình  th c.  Do  đó,  nh ng  thay  đ i  đ i  v i  ứ ữ ổ ố ớ tham s  s  có tác d ng trên đ i s ố ẽ ụ ố ố

• S  d ng t  khoá  ử ụ ừ ref  ho c  ặ out

• Tham s  ki u đa tr  (m ng, đ i t ố ể ị ả ố ượ ng…) 

m c đ nh là truy n theo tham chi u (t c là  ặ ị ề ế ứ

không c n dùng t  khóa  ầ ừ ref  ho c  ặ out )

Truy n tham tr  và tham chi u trong hàmề ị ế

int b = TangSo(out a);

v K t qu ế ả

§ a = 11

§ b = 11

Hàm đ  quiệ

v Thu t toán đ  qui ậ ệ

§ Gi i bài toán b ng cách rút g n liên ti p bài toán  ả ằ ọ ế

ban đ u thành bài toán cũng t ầ ươ ng t  nh ng có  ự ư

d  li u đ u vào nh  h n ữ ệ ầ ỏ ơ

Đ  qui tuy n tínhệ ế

Trong thân ha m co  duy nhâ t môt l i goi ha m goi lai ̀ ́ ́ ̣ ờ ̣ ̀ ̣ ̣

chi nh nó ́

môt ca ch ṭ ́ ường minh:

<Kiêu d  liêu ha m>̉ ữ ̣ ̀  TenHam (<danh sa ch tham sô >)́ ́

Đ  qui nh  phânệ ị

Trong thân cua ha m co  hai l i goi ha m goi lai chi nh  ̉ ̀ ́ ơ ̀ ̣ ̀ ̣ ̣ ́

no  môt ca ch t ́ ̣ ́ ươ ̀ ng minh:

<Kiêu d  liêu ha m>̉ ữ ̣ ̀  TenHam (<danh sa ch tham sô >)́ ́

//Th c hiên môt sô  công viêc (nê u co )ự ̣ ̣ ́ ̣ ́ ́

. . .TenHam (<danh sa ch tham sô >); ́ ́ //Giai quyê t vâ n đê  nho h n ̉ ́ ́ ̀ ̉ ơ

//Th c hiên môt sô  công viêc (nê u co )ự ̣ ̣ ́ ̣ ́ ́

. . . TenHam (<danh sa ch tham sô >); //Giai quyê t vâ n đê  co n ́ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̀laị

//Th c hiên môt sô  công viêc (nê u co )ự ̣ ̣ ́ ̣ ́ ́

}

Đ  qui nh  phânệ ị

Vi  du: Ti nh sô  hang th  n cua da y Fibonaci đ ́ ̣ ́ ́ ̣ ư ́ ̉ ̃ ượ c 

đinh nghi a nh  sau: ̣ ̃ ư

Đ  qui tệ ương hỗ

Trong thân cua ha m na y co  l i goi ha m đê n ha m  ̉ ̀ ̀ ́ ơ ̀ ̣ ̀ ́ ̀

kia va  trong thân cua ha m kia co  l i goi ha m t i  ̀ ̉ ̀ ́ ơ ̀ ̣ ̀ ơ ́

ha m na y ̀ ̀

Đ  qui tệ ương hỗ

<Kiêu d  liêu ha m>̉ ữ ̣ ̀  TenHam2 (<danh sa ch tham sô >);́ ́

<Kiêu d  liêu ha m>̉ ữ ̣ ̀  TenHam1 (<danh sa ch tham sô >)́ ́

­ Điê u kiên d ng:X(0) = Y(0) = 1.̀ ̣ ừ

long  TinhXn  (int n)

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Ho t đ ng theo c  ch  LIFO (LAST IN FIRST  ạ ộ ơ ế

OUT)

Ø Dùng stack đ  l u v t d  li u và ch  th  l nh ể ư ế ữ ệ ỉ ị ệ

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Minh h a Đ  qui giai th a ọ ệ ừ

Ví d  tính n! v i n=3 ụ ơ ́

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Minh h a Đ  qui chuy n c  s  10 sang c  s  2 ọ ệ ể ơ ố ơ ố

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Minh h a Đ  qui Fibonacci ọ ệ

long Fibonaci (int n) {

if(n==0 || n==1) return 1;

return Fibonaci(n­1) +          Fibonaci(n­2);

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Minh h a Đ  qui Tháp Hà N i ọ ệ ộ

C  ch  ho t đ ng c a Đ  quiơ ế ạ ộ ủ ệ

Ø Minh h a Đ  qui Tháp Hà N i ọ ệ ộ

Kh  đ  quiử ệ

Ø Nh ng  gi i  thu t  có  th   cài  đ t  đ ữ ả ậ ể ặ ượ c  b ng  các  ằ

vòng l p thay th  cho đ  qui thì nên dùng vòng l p,  ặ ế ệ ặ

vì đ  qui r t t n b  nh , x  lý ch m ệ ấ ố ộ ớ ử ậ

Ø Hãy kh  đ  qui tính giai th a ử ệ ừ

Ø Hãy kh  đ  qui tính s  fibonacci ử ệ ố

END