Bài giảng Nhập môn công nghệ phần mềm: Chương 5 - Nguyễn Thanh Bình

Bài giảng Nhập môn công nghệ phần mềm - Chương 5: Đặc tả Z cung cấp cho người đọc các kiến thức: Giới thiệu, kiểu dữ liệu, vị từ, sơ đồ trạng thái, sơ đồ thao tác, toán tử sơ đồ, quan hệ, partial function,... Mời các bạn cùng tham khảo.

 các s ơ ñồ thao tác (operation schemas)

• mô t ả các thao tác (thay ñổ i tr ạ ng thái)

 các toán t ử sơ ñồ (schema operations)

Ví d ụ

 x > 0

 π ∈ R

13

Kh ở i gán bi ế

Khai báo thao tác trên bi ế

 kí hi ệ u ∆ bi ể u di ễ n bi ế n tr ạ ng thái b ị thay ñổ i b ở i thao tác

 kí hi ệ u ‘ (d ấ u nháy ñơ n) bi ể u di ễ n giá tr ị m ớ i c ủ a bi ế

14

Thao tác có th ể có các tham s ố vào và ra

 tên tham s ố vào k ế t thúc b ở i kí t ự “?”

 tên tham s ố ra k ế t thúc b ở i kí t ự “!”

• tập hợp các nhân viên ñang vào in

• tập hợp các nhân viên ñang ra out

bất biến của hệthống

ðặ c t ả thao tác ki ể m tra m ộ t nhân viên vào hay ra

 Thao tác này cho k ế t qu ả là ph ầ n t ử c ủ a ki ể

QueryReply == is_in | is_out

 ðặ c t ả thao tác

Kh ở i t ạ o h ệ th ố ng

• ð i ề u ki ệ n trên các tham s ố vào

• Quan h ệ gi ữ a tr ạ ng thái tr ướ c và sau

 Register: thêm vào m ộ t nhân viên m ớ i

 QueryIn: cho bi ế t nh ữ ng nhân viên ñ ang vào/làm vi ệ c

Các s ơ ñồ có th ể ñượ c k ế t h ợ p ñể t ạ o ra các s ơ ñồ m ớ i

 Schema3 == Schema1 ∧ Schema2

 Schema4 == Schema1 ∨ Schema2

29

Ví d ụ 1 (ti ế p)

C ả i ti ế n thao tác CheckIn

 X ử lý thêm hai trườ ng h ợ p l ỗ i

1 name? ñã ñượ c ghi nh ậ

2 name? ch ư a ñượ c ñă ng ký

 (x, y)

Tích ðề -các c ủa hai kiểu T1 và T2

 T1 x T2

 (x, y) : T1 x T2

33

Quan h ệ (relation) là tập các cặp phần tử có thứ tự

Domain và Range

 t ậ p h ợ p các thành ph ầ n th ứ nh ấ t trong m ộ t quan h ệ ñượ c g ọ i là domain (mi ề n)

• kí hiệu: dom

• ví dụ:

dom(directory) = {mary, john, jim, jane}

 t ậ p h ợ p các thành ph ầ n th ứ hai trong m ộ t quan h ệ ñượ c g ọ i là range

 Ngh ĩ a là:

Tìm s ố ñiệ n tho ạ i c ủ a m ộ t ng ườ i

Tìm tên theo s ố ñiệ n tho ạ i

có thểcải tiến ?

Xóa các m ụ c trong danh b ạ ứ ng v ớ i m ộ t tên

Xóa các m ụ c trong danh b ạ ứ ng v ớ i m ộ t t ậ p các tên

Tìm ngày sinh c ủ a m ộ t ng ườ i

 thông báo khi tìm th ấ y

 khi ñ

Tìm nh ữ ng ng ườ i cùng ngày sinh

53

Total Function

ñị nh ngh ĩ a ánh x ạ t ừ t ấ t c ả giá tr ị c ủ a domain ñế n range