-Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông cũng như tính hợp lí của những kiến nghị mà văn bản đề xuất.. - Từ việc sử dụng bao bì ni lô
Trang 1Tuần 10 - Bài 10 - Tiết 39
THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
(Theo tài liệu của Sở Khoa học - Công nghệ Hà Nội )
I MỤC ĐÍCH CẦN ĐẠT :
-Thấy được tác hại, mặt trái của việc sử dụng bao bì ni lông, tự mình hạn chế sử dụng bao bì ni lông và vận động mọi người cùng thực hiện khi có điều kiện
-Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao
bì ni lông cũng như tính hợp lí của những kiến nghị mà văn bản đề xuất
- Từ việc sử dụng bao bì ni lông có những suy nghĩ tích cực về các việc tương tự trong vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt, một vấn đề vào loại khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo vệ môi trường
II TRỌNG TÂM KIẾN THƯC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người của thói quen dùng tui ni lông
- Tính khả thi của những đề xuất được tác giả trình bày
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cục chặt chẽ, hợp lí đã tạo nên tính thuyết phục cho văn bản
2 Kĩ năng
- Tích hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh
- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.Giáo viên: chuẩn bị bài soạn và những tư liệu có liên quan đến văn bản; soạn giáo
án điện tử
2.Học sinh: đọc bài và soạn bài theo những câu hỏi gợi ý của sách giáo khoa, chuẩn
bị khẩu hiệu, vẽ tranh cổ động có thuyết minh
IV.
TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.
Ổ n định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới :
a Giới thiệu:Trái Đất-hành tinh xanh-ngôi nhà chung của chúng ta …Hiện nay,
toàn nhân loại đang lo lắng khi hành tinh xanh của loài người bị đe dọa mà vấn nạn chính là vấn đề rác thải gây ô nhiễm môi trường , đặc biệt trong đó như là bao ni lông Bao ni lông ảnh hưởng đến môi trường sống như thế nào? Vì sao , năm 2000,Việt Nam tham gia Ngày Trái Đất với chủ đề được chọn là “Một ngày không dùng bao bì ni lông” Chúng ta cùng tìm hiểu văn bản :Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
b.Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: Đọc-tìm hiểu chú
thích:
Nhiệm vụ 1: Đọc – hiểu chú
thích:
Khi đọc, các em nhớ thể hiện
giọng thuyết minh Đoạn từ “Vì
I.Tìm hiểu chung
Trang 2
vậy chúng ta cần phải” đến “gây ô
nhiễm nghiêm trọng đối với môi
trường” cần nhấn mạnh từng điểm
kiến nghị; đoạn “Mọi người
hãy…hết” giọng điệu hô hào khẩn
thiết
GV đọc mẫu PI HS đọc P II,
III
Hỏi: Em hãy cho biết xuất xứ của
văn bản?
Hỏi: Văn bản viết về vấn đề gì?
Vậy, xét về nội dung thì đây là
văn bản gì?
Hỏi: Phương thức biểu đạt của
văn bản này ?
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu bố cục
của văn bản
Hỏi: Theo em, văn bản được chia
làm mấy phần? Nội dung chính
của từng phần là gì?
Hỏi: Em có nhận xét gì về bố cục
của văn bản?
Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn
bản:
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu phần 1
Hỏi: Đoạn văn cho em biết điều
gì về Ngày Trái Đất?
Hỏi: Việt Nam tham gia Ngày
Trái Đất vào năm nào và với chủ
đề gì? Tại sao ta lại chọn chủ đề
-Đọc văn bản theo hướng dẫn cách đọc của GV
-Theo tài liệu của Sở Khoa học – Công nghệ Hà Nội
Ngày 22-4-2000 nhân lần đầu tiên Việt Nam tham gia
Ngày Trái Đất
-Vấn đề môi trường Văn bản nhật dụng
- Thuyết minh , nghị luận
-3 phần
+Phần 1: từ đầu đến “không
sử dụng bao bì ni lông”:
nguyên nhân ra đời bản thông điệp
+Phần 2: từ “Như chúng ta…đối với môi trường”:
Tác hại, giải pháp cho vấn đề
+Phần 3: còn lại: Lời kêu gọi
-Bố cục hợp lí, chặt chẽ
- Ngày 22 tháng 4 hằng năm được gọi là Ngày Trái Đất
do một tổ chức bảo vệ môi trường của Mĩ khởi xướng
từ năm 1970 Từ đó đến nay đã có 141 nước trên thế giới tham gia tổ chức này với quy mô và nội dung thiết thực về bảo vệ môi trường
- Năm 2000, Việt Nam tham gia Ngày Trái Đất với chủ
Văn bản nhật dụng
II Đọc – hiểu văn bản :
Trang 3Giáo viên bình ngắn: Chỉ mấy
dòng ngắn gọn mà đoạn văn đã
tóm tắt được lịch sử ra đời, tôn
chỉ, quá trình hoạt động của một
tổ chức quốc tế bảo vệ môi trường
cũng như lí do Việt Nam chọn chủ
đề năm 2000 là “Một ngày không
dùng bao bì ni lông”.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu phần tác
hại
Các em theo dõi phần 2 từ chỗ:
“Như chúng ta đã biết” đến
“cho trẻ sơ sinh”.
Hỏi: Em nào có thể cho cô biết
nghĩa của từ plax-tíc ?
-Giáo viên giảng: Pla-xtíc còn
gọi chung là nhựa, là những vật
liệu tổng hợp gồm những phân tử
lớn gọi là Pô-li-me Túi ni lông
được sản xuất từ hạt PE
(Pô-li-ê-ti-len) , PP (Pô-li-prô-pi-len) và
nhựa tái chế Các loại ni lông
cũng như các loại nhựa có một
đặc tính chung là không thể tự
phân huỷ Nếu không bị thiêu hủy
ni lông có thể tồn tại từ 20 đến
5000 năm
Hỏi: Qua hai đoạn văn bạn vừa
đọc và hình ảnh các em vừa xem
ở trên , hãy cho biết vì sao mà bao
bì ni lông lại có thể gây nguy hại
đối với môi trường?
Hỏi: Đặc tính không phân hủy
của plax-tíc đã gây ra những tác
hại nào?
đề “Một ngày không dùng
bao bì ni lông” Vì môi
trường bị ô nhiễm mà nguồn gây nghiêm trọng nhất là rác thải trong đó như túi ni lông
-Pla-xtíc :chất dẻo
Vì tính không phân huỷ của pla-xtíc
+Lẫn vào đất xói mòn ở vùng đồi núi
+Xuống cống rãnh lây truyền dịch bệnh
+Trôi ra biển làm chết sinh vật
+Bao bì ni lông màu ô nhiễm thực phẩm do chứa kim loại chì , ca-đi-mi tác hại cho não, ung thư phổi
1.Nội dung
a.Tác hại
Vì tính không phân huỷ của pla-xtíc
+Vào đất xói mòn
+Xuống cống lây dịch bệnh
+Ra biển chết sinh vật
+Ni lông màu ung thư phổi
+Đốt đi-ô-xin
ung thư
Trang 4Hỏi: Ngoài những tác hại trên,
em còn thấy bao bì ni lông còn có
tác hại nào khác nữa?
- Giáo viên bình: Nguyên nhân
cơ bản khiến cho việc dùng bao bì
ni lông có thể gây nguy hại đối
với môi trường là “đặc tính không
phân hủy của pla-xtíc” Vậy mà ở
nước ta hiện nay là mọi người
đang lạm dụng bao bì ni lông quá
mức, người ta sử dụng nó một
cách vô tội vạ Kết quả là: rác ni
lông có mặt dày đặc ở khắp nơi:
bên lề đường bộ, kênh rạch, ven
sông hồ, bãi biển , …
Giờ đây, khi đọc văn bản này,
chúng ta mới thấm thía những tác
hại ghê gớm của hiện tượng ni
lông bị vứt bừa bãi ấy:
Làm cản trở sự sống, quá trình
phát triển của cỏ cây, các loài
thực vật,…
Làm tắc các đường cống dẫn
nước, gây ô nhiễm nước, làm cho
muỗi sinh sôi, dịch bệnh lan
truyền.
Làm chết các sinh vật khi chúng
nuốt phải Hằng năm, trên thế
giới có 100.000 con chim, thú
biển chết do nuốt phải túi ni lông
Những bao bì ni lông nhuộm
màu gói thực phẩm, cá thịt, rau
quả thấm các màu có chất độc
hóa học sang vật được gói dễ dẫn
đến các bệnh nguy hiểm tác hại
cho não, cho phổi của con người.
Nguy hiểm nhất là khi chúng ta
đốt các chất thải ni lông sẽ thải
ra khí đi-ô-xin gây ung thư, dị tật,
…thật đáng sợ.
Và không chỉ có thế, bao bì ni
lông thường bị vứt bừa bãi nơi
công cộng như đường phố, có khi
là những di tích, thắng cảnh, gây
mất mĩ quan và cảnh quan
+Đốt đi-ô-xin ung thư ; ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch
- Học sinh nêu ý kiến cá nhân
- Làm ô nhiễm môi trường
và ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Trang 5Túi ni lông qua sử dụng đã là rác
thải, song cái đặc biệt của loại rác
thải này lại thường được dùng để
gói, đựng các loại rác thải khác
Rác đựng trong những túi ni lông
sẽ sinh ra các chất gây độc hại
như : NH3,CH4, H2S
Rác thải ni lông thường được đổ
chung vào một chỗ với các rác
thải khác Nó đã không tự phân
hủy được, lại còn ngăn cản quá
trình phân hủy của các loại rác
khác
Tóm lại, tất cả các khâu của vòng
đời túi ni lông, từ sản xuất đến
tiêu dùng và thải bỏ đều có tác
động tiêu cực đến môi trường và
xã hội
Thiên nhiên không biết nói, nên
chúng ta cứ thản nhiên hủy hoại
Rồi đến lúc tài nguyên thiên
nhiên cạn kiệt, ô nhiễm không
khí, ô nhiễm nước, ô nhiễm đất,
Tức là khi đó, con người đã tự
làm hại chính mình
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu phần
Giải pháp
- Các em theo dõi đoạn tiếp theo
từ chỗ: “Vì vậy chúng ta cần
phải” cho đến: “gây ô nhiễm
môi trường”.
Hỏi:Trong đoạn văn này, những
giải pháp nào được đưa ra để hạn
chế việc sử dụng bao bì ni lông?
Hỏi: Em có nhận xét gì về giải
pháp này? Nhưng đó lại là những
giải pháp chưa triệt để, em hãy
giải thích vì sao ?
-Học sinh ghi chốt ý
-Thay đổi thói quen sử dụng
-Không sử dụng khi không cần thiết, giặt khô dùng lại
-Sử dụng…bằng giấy, lá…
-Tuyên truyền tác hại của việc sử dụng bao ni lông với mọi người
- Các giải pháp mà tác giả
đề xuất là hợp lý và khả thi nhưng chưa triệt để vì dùng bao ni lông là một thói quen với tất cả các nước chứ không riêng vì Việt Nam do bao ni lông có nhiều mặt thuận lợi (Nhẹ , dai , rẻ, giữ được nước, lại trong suốt để
Gây nguy hại môi trường và sức khỏe con người
b Giải pháp :
-Thay đổi thói quen
sử dụng
-Không sử dụng khi không cần thiết -Sử dụng…bằng giấy, lá…
-Tuyên truyền tác hại
Trang 6Giáo viên bình: Hiểu tác hại của
việc vứt và sử dụng bao ni lông
tùy tiện, chúng ta dễ dàng đồng
tình với những giải pháp mà tác
giả nêu ra Đó là thay đổi thói
quen dùng bao ni lông: không
dùng nếu thấy không cần thiết,
thay túi ni lông bằng vật liệu
khác như giấy,lá.Vận động mọi
người trong gia đình và những
người xung quanh không dùng
bao ni lông
*Liên hệ thực tế:
CÂU HỎI THẢO LUẬN : 3’
Hỏi: Em sẽ làm gì để hạn chế
việc dùng bao bì ni lông ?
(Có trình bày các khẩu hiệu và
thuyết minh về tranh cổ động mà
các em đã chuẩn bị.)
-Giáo viên chiếu hình ảnh rồi
thuyết minh:
1.Sử dụng túi dùng nhiều lần:
Metro, Coop Mart, … dùng bao bì
tự hủy: Thương tá Tax , Big C,…
2.Phân loại rác: thay vì tập trung
tất cả rác vào một chỗ thì sẽ để
riêng rác hữu cơ (gồm thức ăn
thừa, hoa , bã trà và cà phê, ) vào
người mua có thể quan sát hàng hóa mà không cần mở xem.Túi ni lông đáp ứng dễ dàng nhiều yêu cầu khác nhau của người sử dụng; sản xuất lại lại tiết kiệm được năng lượng 40% so với lượng bột giấy từ gỗ)
-Tái chế (Giá thành tái chế
bao bì ni lông đắt gấp 20 lần giá thành sản xuất bao bì mới.Công đoạn tái chế cầu
kì và phức tạp.) -Học sinh ghi chốt ý
4 nhóm thảo luận -Học sinh lên trình bày khẩu hiệu và tranh kèm theo thuyết minh
+Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp bằng tranh cổ động không sử dụng bao bì
ni lông, xé giấy dán tranh, thuyết trình về bảo vệ môi trường
+Làm poster mang thông
điệp bảo vệ môi trường
+Ngay sau buổi học, lớp tổ chức thu gom các bao bì ni lông cất vào kho
Hợp lý, khả thi
Trang 7hộp màu xanh lá cây; loại này sẽ
được chế thành phân bón Rác vô
cơ ( gồm quần áo cũ, túi ni lông,
thủy tinh, sành sứ , ) thì cho vào
hộp màu vàng cam để có thể tái
chế
3.Tái chế ni lông thành dầu FO
Từ năm 2015 trở đi, dự kiến sẽ
ban hành quy định cấm phân phối
miễn phí túi ni lông ở các siêu thị,
trung tâm thương mại, cửa hàng,
chợ, điểm bán lẻ
Các em thấy có nhiều cách để
hạn chế việc dùng bao bì ni lông
nhưng nếu bản thân mỗi người
không tự giác, không ý thức đầy
đủ tính nghiêm trọng và lâu dài,
không từ bỏ thói quen dễ dãi thì
những biện pháp trên cũng chỉ là
những lời kêu gọi suông trên giấy
mà thôi
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu phần cuối
–Lời kêu gọi
Học sinh theo dõi phần cuối.
Hỏi: Em hãy cho biết, đoạn văn
kêu gọi chúng ta điều gì? Những
câu văn nào trong đoạn thể hiện
điều đó?
- Giáo viên bình: Dùng bao ni
lông đã trở thành một thói quen
trong cuộc sống sinh hoạt hàng
ngày của con người hiện đại
chúng ta trên khắp hành tinh này
Nhưng xét về ý nghĩa lợi hại
trước mắt và lâu dài thì quả thật
đây là một vấn đề khoa học nan
giải, thực khó giải quyết triệt để
ngay trong một thời gian ngắn,
thậm chí đã trở thành một vấn đề
văn hóa xã hội, vấn đề môi trường
rộng lớn mang tầm thế giới chứ
không chỉ hạn chế trong một quốc
gia, một khu vực Bởi vậy, sự xuất
hiện Thông điệp của Việt Nam là
rất cần thiết Ba câu văn trong
đoạn cuối bài với giọng điệu
mạnh mẽ, vang ngân, kêu gọi,
-Lời kêu gọi: bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng
Hãy quan tâm tới trái đất
Hãy bảo vệ trái đất
Hãy cùng nhau hành động
“Một ngày không dùng bao
bì ni lông”
- Hiểu được tác hại, lợi ích của việc giảm bớt chất thải
ni lông, những việc cần làm ngay để cải thiện môi trường sống
c Lời kêu gọi :
-Hãy quan tâm tới trái đất
-Hãy bảo vệ trái đất
-Hãy cùng nhau hành động “Một ngày không dùng bao bì ni lông”
Trang 8động viên khích lệ thiết thực,
người viết không nhắc lại chủ đề
một cách giản đơn mà nâng ý
nghĩa của chủ đề ấy lên một tầm
cao hơn: Hãy bảo vệ môi trường
và sức khỏe cộng đồng, hãy bảo
vệ Trái Đất và kết thúc văn bản
là câu văn then chốt: “Một ngày
không dùng bao bì ni lông”
khiến cho công việc “không
dùng bao bì ni lông”- một việc
đơn giản, bình thường trở nên
trang trọng
Sáng 20/4/2014, hàng nghìn bạn
trẻ đã tham gia sự kiện Ngày Trái
Đất tại quận 7, TP HCM, kêu gọi
toàn cầu nâng cao nhận thức và
giá trị môi trường tự nhiên
Chương trình có màn trình diễn
flashmob, kêu gọi 50.000 dấu vân
tay cam kết "Một ngày không xả
rác".
Chuyển ý sang phần tìm hiểu
nghệ thuật:
Các em theo dõi từ chỗ “Như
chúng ta đã biết” đến “dị tật
bẩm sinh”
Hỏi :Em có nhận xét gì về cách
giải thích tác hại của tác giả?
Hỏi: Em có nhận xét gì về ngôn
ngữ diễn đạt của văn bản?
Hoạt động 3: Tổng kết, củng
cố, luyện tập
Nhiệm vụ 1: Tổng kết
Hỏi : Tác giả đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật nào trong
văn bản?
Hỏi: Em tiếp thu được điều gì
khi học xong văn bản này ?
Học sinh ghi chốt ý
- Giải thích đơn giản mà sáng tỏ
- Ngôn ngữ sáng rõ , chính xác , thuyết phục
- VB giải thích rất đơn giản , ngắn gọn mà sáng tỏ
-Ngôn ngữ sáng rõ, chính xác, thuyết phục
-Tính không phân hủy của
pla-xtíc là nguyên nhân cơ bản khiến cho việc dùng bao
bì ni lông gây nguy hại cho môi trường và sức khỏe mọi người
Hãy bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng
2.Nghệ thuật
- Giải thích đơn giản mà sáng tỏ
- Ngôn ngữ sáng rõ , chính xác , thuyết phục
III Tổng kết Ghi nhớ SGK/ 107
IV Hướng dẫn tự học
-Học phần ghi nhớ SGK trang 107 -Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về tác hại của việc dùng bao
bì ni lông và các vấn đề khác của rác thải làm ô nhiễm
Trang 9Giáo viên bình: Văn bản được
thể hiện bằng hình thức nghị luận
chặt chẽ, khoa học, với tựa đề đầy
tính thời sự nóng bỏng: “Thông
tin về ngày trái đất năm 2000”.
Những lời giải thích ngắn gọn,
giản đơn, rõ ràng, dễ hiểu về tác
hại của việc dùng bao bì ni lông
đã thúc đẩy mọi người quan tâm
tới những việc cần làm ngay để
cải thiện môi trường sống, bảo vệ
Trái Đất, ngôi nhà chung của
chúng ta
Nhiệm vụ 2: Củng cố
-Như vậy, cô cùng các em đã tìm
hiểu xong văn bản Để chúng ta
khắc sâu nội dung bài, cô mời các
em hoàn chỉnh sơ đồ sau trên màn
hình
Các em nhìn lên màn hình và
xem clip về sống thân thiện với
môi trường
Nhiệm vụ 3: Hướng dẫn tự học
-Học phần ghi nhớ SGK trang
107
-Chuẩn bị: “Nói giảm, nói
tránh”.
+Hướng dẫn:
-Trả lời các câu hỏi phần I Nói
giảm nói tránh và tác dụng của
nói giảm nói tránh
+Thử tìm các ví dụ về nói giảm
nói tránh
-Hạn chế dùng bao bì ni lông để giảm bớt chất thải ni lông là giải pháp hợp lí và khả thi nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe con người
Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ , có tính chất khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất
- Học sinh theo dõi
-Học sinh làm việc độc lập:
hoàn chỉnh ô trống trong sơ đồ
-Học sinh theo dõi
-Học sinh ghi phần hướng dẫn
môi trường
-Chuẩn bị : “Nói giảm, nói tránh”.
+Hướng dẫn: -Trả lời các câu hỏi phần I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh
+Thử tìm các ví dụ
về nói giảm nói tránh
Sơ đồ hệ thống nội dung bài học
Trang 10Đáp án:
* Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:
………
………
………
………
………
………
………
………
Tác hại
Hợp lí, khả thi THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
Tác hại
Giải pháp
Hợp lí, khả thi
Ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe con người THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
Lời kêu gọi