Tóm tắt Luận án tiến sĩ Khoa học giáo dục: Vận dụng tiếp cận dạy học phân hóa để tổ chức dạy học học phần “Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học” cho sinh viên cao đẳng sư phạm

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu quy trình tổ chức dạy học phân hóa dựa trên phong cách học tập, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức của SV CĐSP để người học chủ động học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học nhằm nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức bộ môn đồng thời góp phần hình thành nhận thức về DHPH cho SV.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

PHẠM VIỆT QUỲNH

VËN DôNG TIÕP CËN D¹Y HäC PH¢N HãA §Ó

Tæ CHøC D¹Y HäC HäC PHÇN “SINH LÝ TRÎ LøA TUæI TIÓU HäC ” CHO SINH VI£N CAO §¼NG S¦ PH¹M

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học Sinh học

Mã số: 9140111

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019

LUẬN ÁN ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Nguyễn Văn Hiền

2 PGS.TS Trịnh Nguyên Giao

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Phúc Chỉnh

Đại học sư phạm – ĐH Thái Nguyên

Phản biện 2: PGS.TS Mai Văn Hưng

Đại Học Giáo dục – Đại học QGHN

Phản biện 3: TS Hoàng Hữu Niềm

Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Nội

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng cấp trường họp tại

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

vào hồi … giờ, ngày … tháng … năm 2019

Có thể tìm đọc luận án tại:

- Thư viện Quốc gia;

- Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

1.1 Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và đổi mới phương pháp dạy học ở các trường cao đẳng sư phạm

1.2 Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của sinh viên CĐSP

Thực tế cho thấy, ngay trong một khóa học, SV ngoài những đặc điểm chung về tâm sinh lí lứa tuổi còn có những đặc điểm khác nhau về hứng thú, kiểu trí tuệ, trình

độ nhận thức, năng lực và phong cách học tập

1.3 Xuất phát từ vai trò của dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa trong đào tạo SV CĐSP

DHPH sẽ đáp ứng được nhu cầu, phong cách học tập, năng lực của người học

Và góp phần phát huy hết năng lực của người học, tạo điều kiện thuận lợi để người học có thể khắc phục được những trở ngại, tạo cơ hội cho mỗi người tiếp tục được học tập và phát triển không ngừng

Để góp phần giải quyết vấn đề này, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: Vận dụng tiếp cận dạy học phân hóa để tổ chức dạy học học phần “Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học” cho sinh viên cao đẳng sư phạm

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu quy trình tổ chức dạy học phân hóa dựa trên phong cách học tập, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức của SV CĐSP để người học chủ động học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học nhằm nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức bộ môn đồng thời góp phần hình thành nhận thức về DHPH cho SV

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Quy trình tổ chức dạy học phân hóa dựa trên phong cách học tập, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức của SV CĐSP

3.2 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học cho SV CĐSP

4 Giả thuyết khoa học

Nếu tổ chức cho SV chủ động học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học theo tiếp cận dạy học phân hóa thì có thể nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức bộ môn, đồng thời góp phần hình thành nhận thức về dạy học phân hóa cho sinh viên cao đẳng sư phạm tiểu học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về DHPH trên thế giới và ở Việt Nam Hệ thống hóa cơ sở lí luận về DHPH làm cơ sở lí luận để triển khai nghiên cứu

5.2 Khảo sát, điều tra thực trạng dạy học phân hóa học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học cho SV CĐSP làm cơ sở thực tiễn để đề xuất các biện pháp, kĩ thuật tổ chức DHPH

5.3 Nghiên cứu đề xuất nguyên tắc, quy trình tổ chức DHPH cho SV CĐSP trong dạy học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học

5.4 Xác định cấu trúc, tiêu chí đánh giá năng lực DHPH Từ đó xây dựng tiêu chí và bộ công cụ để đánh giá nhận thức về DHPH của SV CĐSP Tiểu học

5.5 Thực nghiệm sư phạm để kiểm định tính khả thi của quy trình tổ chức DHPH đã được đề xuất Từ đó khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết đề tài đã nêu

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu việc vận dụng tiếp cận dạy học phân hóa để tổ chức dạy học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học dựa trên phong cách học tập, trình độ, kiểu trí tuệ của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm tiểu học

7 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được sử dụng: Phương pháp nghiên cứu lí thuyết; Phương pháp điều tra; Phương pháp chuyên gia; Phương pháp thực nghiệm sư phạm; Xử lí số liệu bằng thống kê toán học

8 Đóng góp mới của luận án

8.1 Xác định và hệ thống hóa được cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về DHPH cho sinh viên cao đẳng sư phạm trong dạy học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học 8.2 Đề xuất được nguyên tắc, quy trình để tổ chức cho sinh viên chủ động tham gia học tập phân hóa học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học

8.3 Thiết kế được các hoạt động học tập phù hợp với các đặc điểm về phong cách học tập, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức của sinh viên trong dạy học học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học

8.4 Xác định được cấu trúc, tiêu chí đánh giá năng lực dạy DHPH làm căn cứ

để xây dựng nên tiêu chí và bộ công cụ đánh giá nhận thức về DHPH của sinh viên 8.5 Đề xuất được quy trình tổ chức dạy học phân hóa sử dụng dạy học theo trạm, dạy học theo hợp đồng và kĩ thuật mảnh ghép trên cơ sở phân hóa người học theo phong cách học tập, theo trình độ nhận thức và theo kiểu trí tuệ

9 Bố cục của luận án

Ngoài phần “Mở đầu” và “Kết luận và đề nghị”, “Tài liệu tham khảo”, “ Phụ lục”, nội dung chính của luận án gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn liên quan đến đề tài

Chương 2: Tổ chức DHPH học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học cho sinh viên cao đẳng sư phạm

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

PHẦN 2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Chương 1 CỞ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Xu hướng nghiên cứu, vận dụng DHPH trên thế giới và ở Việt Nam

1.1.1 Trên thế giới

Các nhà giáo dục học đều cho rằng, cơ sở khoa học của DHPH xuất phát từ các

lí thuyết nền tảng như: 1) Lí thuyết vùng phát triển gần của L.S Vygotsky; 2) Thuyết

đa trí tuệ của Gardner (1993); 3) Lí thuyết học tập trải nghiệm của David Kold (1984) với mô hình về phong cách học tập (PCHT) Xu hướng nghiên cứu và ứng dụng DHPH trên thế giới hướng vào phát triển tiềm năng trí tuệ, phong cách học cá nhân

trong lớp, cụ thể là phân hóa trong quá trình dạy học từng bài, từng chương của từng môn học là dạy học tự chọn

1.1.2 Ở Việt Nam

Tư tưởng về DHPH được thể hiện từ rất sớm trong các nguyên tắc giáo dục và nguyên tắc dạy học được nhiều nhà giáo dục Việt Nam đưa ra như: Đặng Vũ Hoạt (1987, 2015), Thái Duy Tuyên (1993, 2012), Nguyễn Bá Kim (2006)…Theo các tác giả Tôn Thân (2005); Trần Ngọc Lan - Nguyễn Thùy Vân (2009), DHPH được tiến

hành ở 2 mức độ: 1) Phân hóa ở cấp độ vĩ mô và 2) Phân hóa ở cấp độ vi mô Ở Việt

Nam, các nghiên cứu tập trung chủ yếu DHPH theo trình độ nhận thức của người học, bước đầu quan tâm tới PCHT, kiểu trí tuệ… và các nghiên cứu tập trung nhiều trên

đối tượng HS phổ thông và ít chú ý trên đối tượng SV Trong đề tài này, chúng tôi

tập trung nghiên cứu và vận dụng quan điểm phân hóa vi mô trong dạy học học phần

Sinh lý trẻ lứa tuổi tiểu học

1.2 Dạy học phân hóa

1.2.1 Khái niệm DHPH

DHPH là một chiến lược dạy học mà ở đó người học được chủ động, tự giác, tự do khám phá kiến thức, lựa chọn các HĐHT phù hợp với mình trong bối cảnh nội dung học tập mới và trên cơ sở người dạy đã thiết kế các HĐHT phù hợp, dựa trên sự

đa dạng của người học về năng lực, phong cách học tập, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức, sở thích, và các điều kiện học tập khác

1.2.2 Đặc điểm của DHPH

+ Tích cực hóa hoạt động của người học là chìa khóa của DHPH

+ DHPH hướng đến người học là chủ thể của hoạt động, được tạo điều kiện để chủ động khám phá, trải nghiệm, tìm kiếm tri thức

+ Người dạy phải cân bằng sự đa dạng của người học và hoạt động học tập Do

đó, người dạy phải hiểu nhu cầu, năng lực, phong cách học tập của người học để thiết kế các HĐHT đủ đa dạng, phù hợp với đối tượng người học của mình

+ Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn các HĐHT của người học như điều kiện cơ sở vật chất, người dạy và người học, hoạt động đánh giá

+ Dù người học được lựa chọn các HĐHT tức là đường đi đến tri thức khác nhau nhưng tất cả mọi người học đều phải đi đến đích hay đạt được mục tiêu của bài học

1.2.3 Vai trò của DHPH trong dạy học cho SV CĐSP tiểu học

Vận dụng quan điểm DHPH trong dạy học SV CĐSP thông qua học phần “Sinh

lí trẻ lứa tuổi tiểu học” không chỉ nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn góp phần hình thành NLDHPH cho SV

1.2.4 Phân loại dạy học phân hóa vi mô

1.2.4.1 Phân loại DHPH vi mô theo các yếu tố của quá trình dạy học

Theo Tomlinson DHPH được tiến hành dựa trên 3 yếu tố: phân hóa về nội dung, phân hóa về quá trình và phân hóa về sản phẩm học tập Theo Đỗ Hương Trà có thể tiến hành DHPH dựa trên 3 yếu tố: phân hóa mục tiêu, phân hóa nội dung và phân hóa giải pháp

1.2.4.2 Phân loại DHPH vi mô dựa trên đặc điểm của người học

- DHPH dựa trên trình độ nhận thức của người học

- DHPH dựa trên các kiểu trí tuệ của người học

- DHPH dựa trên PCHT của người học

Trong khuôn khổ của luận án này, chúng tôi thực hiện tiếp cận DHPH theo PCHT, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức

1.2.5 Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học sử dụng trong DHPH

GV cần sử dụng đa dạng về phương pháp, kĩ thuật dạy học để mỗi SV đều được thực hiện các HĐHT một cách tích cực, chủ động nhất Trong khuôn khổ luận án này, chúng tôi tập trung vào việc vận dụng dạy học theo trạm, dạy học theo hợp đồng,…

và một số kĩ thuật dạy học tích cực để sử dụng trong DHPH

1.2.5.1 Dạy học theo hợp đồng

rằng: Năng lực dạy học phân hóa là khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ để

tổ chức hiệu quả hoạt động dạy học đáp ứng sự đa dạng của người học về trình độ nhận thức, phong cách học tập, kiểu trí tuệ

1.3.2 Cấu trúc của năng lực dạy học phân hóa

Dựa trên các nghiên cứu về NL DHPH chúng tôi xác định cấu trúc NL DHPH

của SV CĐSP gồm các kĩ năng thành phần là: Kĩ năng tìm hiểu và phân hóa HS để xây dựng HSHT phục vụ DHPH, kĩ năng lập kế hoạch DHPH, kĩ năng tổ chức DHPH, kĩ năng tự đánh giá và điều chỉnh Biểu hiện các kĩ năng thành phần của

NL DHPH được thể hiện ở bảng 1.3 (trong luận án toàn văn trang 36)

1.3.3 Bộ tiêu chí đánh giá năng lực DHPH

Khi xây dựng thang đo cấp độ đạt được NL DHPH, chúng tôi dựa vào yêu cầu cần đạt đối với mỗi KN, xây dựng tiêu chí xác định cấp độ đạt được của mỗi KN trong NL DHPH Để đánh giá biểu hiện của KN, chúng tôi chia 3 cấp độ thành thạo của các thành tố trong mỗi KN làm 3 mức: Chưa có thao tác thực hiện KN (mức M0);

Có thao tác thực hiện KN nhưng chưa cao (mức M1); thực hiện thành thạo KN và đạt hiệu quả (mức M2) (được trình bày chi tiết trong luận án từ trang 37 đến trang 40)

1.4 Thực trạng DHPH trong đào tạo SV CĐSP tiểu học

1.4.1 Mục đích, nội dung và phương pháp điều tra

Sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát và điều tra qua phỏng vấn

63 GV sinh học và 168 SV CĐSP Tiểu học ở một số trường sư phạm đào tạo hệ CĐSP tiểu học nhằm tìm hiểu thực trạng DHPH Từ đó, xác định luận cứ thực tiễn cho việc đề xuất các nguyên tắc và qui trình tổ chức DHPH trong dạy học học phần SLTLTTH Sau đó, sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí và thống kê các thông tin điều tra để đưa ra các kết luận về thực trạng DHPH cho SV CĐSP Tiểu học

1.4.2 Kết quả điều tra và bình luận

- GV và SV đều nhận thức được vai trò của DHPH cho SV các trường CĐSP giúp nâng cao chất lượng dạy học, hình thành và phát triển năng lực cho SV

- Hiện nay GV chủ yếu tiếp cận DHPH theo trình độ nhận thức, nội dung học tập, kiểm tra đánh giá mà ít quan tâm đến DHPH theo PCHT, kiểu trí tuệ…

- GV sử dụng đa dạng các phương pháp, hình thức, kĩ thuật dạy học tích cực Tuy nhiên một tỉ lệ thấp GV ít khi sử dụng hoặc biết nhưng chưa sử dụng dạy học theo trạm, dạy học hợp đồng,…

- Sử dụng hồ sơ học tập trong DHPH vẫn chưa được GV quan tâm hoặc biết nhưng chưa sử dụng

- GV gặp khó khăn trong phân hóa SV, thiết kế các hoạt động học tập đáp ứng được các đối tượng SV khác nhau, sử dụng các phương pháp dạy học nào để tổ chức DHPH, theo dõi và đánh giá sự tiến bộ của SV trong DHPH

Chương 2

TỔ CHỨC DẠY HỌC PHÂN HÓA HỌC PHẦN SINH LÍ TRẺ LỨA TUỔI

TIỂU HỌC CHO SINH VIÊN CAO ĐẲNG SƯ PHẠM

2.1 Phân tích đặc điểm học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học

2.1.1 Mục tiêu học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học

2.1.2 Nội dung học phần Sinh lí trẻ lứa tuổi Tiểu học

2.2 Nguyên tắc tổ chức DHPH cho SV CĐSP tiểu học

2.2.1 Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất biện chứng giữa vai trò chủ động của SV với vai trò chủ đạo của GV

2.2.2 Nguyên tắc đảm bảo dạy học đáp ứng được tính đa dạng của người học

2.2.3 Đảm bảo cho người học được trao quyền lựa chọn các chiến lược học tập của mình

2.3 Quy trình tổ chức DHPH học phần SLTLTTH

Từ quan niệm về DHPH và trên cơ sở nghiên cứu các quy trình tổ chức DHPH trong và ngoài nước, chúng tôi đề xuất quy trình gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1 - Xây dựng hồ sơ học tập gồm 2 bước là: Bước 1 - Tìm hiểu người học (PCHT, kiểu trí tuệ, trình độ nhận thức, sở thích ); Bước 2 - Thiết kế hồ sơ học tập; Giai đoạn 2 - Lập kế hoạch và tổ chức DHPH gồm 2 bước là: Bước 1- Lập kế hoạch DHPH; Bước 2 - Tổ chức DHPH; Giai đoạn 3: Đánh giá và cải tiến gồm 2 bước là: Bước 1- Thu thập thông tin về quá trình DHPH, bước 2: Điều chỉnh quá trình DHPH

Giai đoạn Các bước Hoạt động của GV Hoạt động của SV

Xây dựng phiếu và tổ chức khảo sát để tìm hiểu người học

Trả lời phiếu khảo sát của GV

Bước 2: Thiết kế hồ sơ học

tập

Xác định và giới thiệu cho

SV mục đích của hồ sơ học tập

Xác định cấu trúc của hồ sơ

Thiết kế các HĐHT phù hợp với hồ sơ học tập Lựa chọn các phương pháp và hình thức dạy học

Thiết kế, lựa chọn học liệu

để hỗ trợ SV thực hiện các

HĐHT

Tự tìm hiểu mục tiêu, nội dung bài học

Học bài cũ và chuẩn bị bài mới

Chuẩn bị học liệu theo yêu cầu của GV (nếu có)

Giới thiệu mục tiêu và nội dung bài học

Tổ chức cho SV lựa chọn các HĐHT phù hợp

Theo dõi và hỗ trợ SV thực hiện các HĐHT

Tổ chức đánh giá HĐHT của

SV và kết luận

Tìm hiểu mục tiêu và nội dung bài học

Tự lựa chọn các HĐHT phù hợp

Thực hiện các HĐHT

Tự đánh giá HĐHT Rút ra kết luận

Bước 1: Thu thập thông tin về quá trình DHPH

Bước 2: Điều chỉnh quá trình

DHPH

Hướng dẫn SV ghi nhật kí học tập trong hồ sơ học tập

Phân tích, xử lí thông tin trong hồ sơ học tập và đưa ra các biện pháp để điều chỉnh quá trình DHPH cho bài sau

Tự ghi nhật kí học tập

Tự đánh giá và rút kinh nghiệm cho bài học sau

Sơ đồ 2.1 Qui trình tổ chức DHPH

2.3.1 Giai đoạn 1: Xây dựng hồ sơ học tập

Trong phạm vi nghiên cứu của mình chúng tôi đưa ra quan niệm: Hồ sơ học tập

là tập hợp những thông tin về người học (trình độ nhận thức, phong cách học tập, kiểu trí tuệ, thành tích học tập, sản phẩm học tập, ), là căn cứ giúp giảng viên thiết kế các hoạt động học tập phù hợp Đồng thời giúp người học và giảng viên đánh giá sự phát triển và tiến bộ của người học

Giai đoạn xây dựng HSHT gồm 2 bước: Tìm hiểu người học (PCHT, kiểu trí tuệ, trình độ, sở thích ) và thiết kế HSHT được trình bày cụ thể như sau:

2.3.1.1 Bước 1: Tìm hiểu người học (PCHT, kiểu trí tuệ, trình độ, sở thích ):

Để thu thập các thông tin về người học, GV cần tiến hành khảo sát bằng phiếu hỏi kết hợp với quan sát và phỏng vấn đối tượng người học

+ Tìm hiểu PCHT của SV: Sử dụng bộ câu hỏi VARK phiên bản 7.1 đã được

điều chỉnh cho phù hợp với đặc điểm SV ở Việt Nam để khảo sát Kết quả khảo sát, giúp xác định PCHT ưu thích của SV thuộc 1 trong 4 loại: V - Người học kiểu nhìn,

A - Người học kiểu nghe, R/W - Người học kiểu đọc/viết, K - Người học kiểu vận động

+ Tìm hiểu về kiểu trí tuệ nổi trội của SV: Sử dụng bộ câu hỏi trắc nghiệm đa trí

tuệ để tìm hiểu SV nổi trội về kiểu trí tuệ nào trong 8 kiểu trí tuệ theo phân loại kiểu trí tuệ của Gardner Theo đó, mỗi SV có điểm mạnh nhận thức – kiểu trí tuệ khác nhau gồm: Trí tuệ ngôn ngữ, trí tuệ âm nhạc, trí tuệ logic – toán, trí tuệ không gian, trí tuệ hình thể - vận động, trí tuệ giao tiếp, trí tuệ nội tâm, trí tuệ tự nhiên học

+ Tìm hiểu trình độ nhận thức của SV: Sử dụng bài kiểm tra đầu vào để đánh giá

mức độ nhận thức của SV về các nội dung thuộc chủ đề/bài học mới đang ở mức nào

trong 4 mức: Nhớ/Biết, Thông hiểu; Vận dụng thấp, Vận dụng cao Kết hợp với

thông tin về kết quả xếp loại học tập của SV, GV có thể phân loại năng lực nhận thức của SV thành 3 nhóm là: SV giỏi, SV khá, SV trung bình

2.3.1.2 Bước 2: Thiết kế hồ sơ học tập

Biên soạn HSHT được phối hợp giữa GV và SV Trong quá trình làm HSHT, GV thường xuyên kiểm tra việc thực hiện, sưu tầm tài liệu để thẩm định, định hướng theo đúng mục tiêu của hồ sơ và thời hạn thực hiện GV và SV là người đồng sở hữu HSHT Tất cả các thông tin thu được từ sự hiểu biết của GV về người học được công bố cho SV biết để ghi chép lại trong HSHT của mình

Để sử dụng HSHT trong DHPH, HSHT được chia thành 3 nhóm chính là: hồ sơ theo phong cách học tập, hồ sơ theo kiểu trí tuệ và hồ sơ theo trình độ nhận thức

2.3.2 Giai đoạn 2: Lập kế hoạch và tổ chức DHPH

Giai đoạn này gồm 2 bước: Lập kế hoạch DHPH và tổ chức DHPH được thực hiện như sau:

2.3.2.1 Lập kế hoạch DHPH

+ Xác định mục tiêu bài học, phân tích cấu trúc nội dung

+ Thiết kế các HĐHT phù hợp với HSHT và lựa chọn phương

pháp và hình thức tổ chức dạy học: Căn cứ vào mục tiêu bài

học, nội dung bài học và HSHT, GV thiết kế các HĐHT phù

hợp Trong phạm vi nghiên cứu luận án, chúng tôi lựa chọn

tiếp cận dạy học chủ yếu là dạy học theo trạm, dạy học theo

hợp đồng, kết hợp sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực

+ Thiết kế, lựa chọn các học liệu hỗ trợ SV thực hiện HĐHT:

SV được chọn các HĐHT điều đó có nghĩa là các học liệu

cũng cần phải đa dạng, nhiều mức độ nhằm đáp ứng các

PCHT, trình độ nhận thức, kiểu trí tuệ, sở thích… khác nhau

+ Chuẩn bị các học liệu theo yêu cầu của

GV ( nếu có)

Trong bước lập kế hoạch DHPH, điều quan trọng là thiết kế các HĐHT phù hợp với các loại HSHT là theo PCHT, theo kiểu trí tuệ, theo trình độ nhận thức và được trình bày cụ thể như sau:

* Thiết kế HĐHT theo PCHT

Khi thiết kế HĐHT theo PCHT thì HSHT của SV được chia 4 nhóm tương ứng với các PCHT khác nhau: V, A, R/W và K Trong dạy học học phần SLTLTTH, GV thiết kế các HĐHT với những nhiệm vụ cụ thể và các phương tiện dạy học phù hợp với các thế mạnh về PCHT của người học như bảng 2.4

Bảng 2.4 Các nhiệm vụ và tài liệu học tập phù hợp với PCHT của SV trong DHPH

phần SLTLTTH

PCHT Nhiệm vụ học

tập phù hợp

Tài liệu học tập phù hợp Ví dụ HĐHT phù hợp

mô hình về cấu tạo, giải phẫu cơ thể người

Ví dụ: Tìm hiểu về thành phần cấu tạo của máu

- Phương tiện: Tranh ảnh về thành phần cấu tạo của máu, các tế bào máu

- Nhiệm vụ:

Quan sát tranh về thành phần cấu tạo của máu, về các tế bào máu kết hợp với đọc giáo trình và trả lời các câu hỏi

Câu 1 Máu gồm những thành phần nào?

Câu 2 Mô tả đặc điểm cấu tạo và chức năng các thành phần của máu

Câu 3 Vẽ sơ đồ tư duy nội dung về cấu tạo và chức năng của máu Hoặc thiết

kế một poster nội dung về cấu tạo và

phim chức năng của máu (có kèm theo hình

ảnh và sơ đồ minh họa)

việc nghe, trao

đổi, thảo luận

cơ quan trong

cơ thể người, hoặc thông tin các bệnh…

- Hội thảo, diễn đàn

Ví dụ: Tìm hiểu về thành phần cấu tạo của máu

- Phương tiện: Video về thành phần cấu tạo của máu; máy ghi âm

- Nhiệm vụ: Xem video về thành phần cấu tạo và chức năng của máu Hoặc phỏng vấn các chuyên gia y tế nội dung

về thành phần và cấu tạo của máu và trả lời các câu hỏi

Câu 1 Máu gồm những thành phần nào?

Câu 2 Mô tả đặc điểm cấu tạo và chức năng các thành phần của máu

Câu 3 Giải thích tại sao một số thầy thuốc có thể ra chỉ lệnh đếm bạch cầu cho một bệnh nhân có triệu chứng nhiễm trùng

về Sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học

Ví dụ: Tìm hiểu về thành phần cấu tạo của máu

- Phương tiện: Giáo trình, phiếu học tập

- Nhiệm vụ: Đọc giáo trình và hoàn thành phiếu học tập sau:

Câu 1: Hoàn thành bảng Thành phần Cấu tạo Chức năng Huyết tương

Hồng cầu Bạch cầu Tiểu cầu Câu 2 Giải thích tại sao một số thầy thuốc có thể ra chỉ lệnh đếm bạch cầu cho một bệnh nhân có triệu chứng nhiễm trùng

Câu 3 Phân tích sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu

SLTLTTH như: kính hiển vi, dụng

cụ mổ, các hóa chất (giấm, thuốc nhuộm…, mẫu vật thật (xương ếch, xương gà…))

- Mô hình về giải phẫu cơ thể người

Ví dụ: Tìm hiểu về thành phần cấu tạo của máu

- Phương tiện: Gà (hoặc thỏ, ếch), kính hiển vi, máy li tâm, xilanh, kim tiêm, ống nghiệm chia độ, giá ống nghiệm, dung dịch NaCl

- Nhiệm vụ:

Câu 1 Tiến hành thí nghiệm để xác định các thành phần của máu theo các bước sau:

Bước 1 Lấy kim chích 5 - 7 ml máu vào tĩnh mạch cánh gà cho vào ống nghiệm chia độ (đã tráng kim tiêm và ống chia độ bằng dung dịch Nacl 5% để chống đông máu)

Bước 2 Cho ống chia độ chứa máu vào máy li tâm với tốc độ 3000 - 4000 vòng/ phút, trong 15 phút Đặt ống nghiệm lên giá, quan sát và cho biết:

Câu 1 Dung dịch máu chia thành mấy phần? Chỉ rõ từng phần đó chứa thành phần nào của máu

Câu 2 Quan sát các tế bào máu trên kính hiển vi và cho biết đặc điểm cấu tạo của các tế bào máu

Câu 3 Phân tích sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu

* Thiết kế HĐHT theo kiểu trí tuệ

Dựa trên các nghiên cứu về đặc điểm của các kiểu trí tuệ áp dụng trong dạy học của Thomas Armstrong cũng như phân tích đặc điểm học phần Sinh lí lứa tuổi Tiểu học, chúng tôi đề xuất nhiệm vụ và tài liệu học tập phù hợp với các kiểu trí tuệ khác nhau của SV như bảng 2.5

Bảng 2.5 Các nhiệm vụ và tài liệu học tập phù hợp với các kiểu trí tuệ của SV

về sinh lí trẻ lứa tuổi tiểu học

- Các bài giảng trực tuyến, các video nội dung về cấu tạo, chức năng của các

cơ quan của

cơ thể

Ví dụ: Tìm hiểu một số bệnh về trao đổi chất và dinh dưỡng ở trẻ em (suy dinh dưỡng và béo phì)

- Phương tiện: giáo trình, các tài liệu tham khảo

- Nhiệm vụ: Đọc, tìm hiểu thông tin trong giáo trình, trên internet, báo để tìm hiểu về bệnh béo phì và suy dinh dưỡng

ở trẻ em

Hãy thiết kế một poster tuyên truyền về bệnh béo phì và suy dinh dưỡng ở trẻ em (nguyên nhân, cách phòng, tránh)

có nội dung liên quan đến bài học

Ví dụ: Tìm hiểu một số bệnh về trao đổi chất và dinh dưỡng ở trẻ em (suy dinh dưỡng và béo phì)

- Phương tiện: Băng hình về bệnh béo phì và suy dinh dưỡng; giáo trình

- Nhiệm vụ: Xem đoạn băng hình theo đường link sau để tìm hiểu về béo phì và suy dinh dưỡng ở trẻ em, kết hợp với tìm hiểu thông tin trong giáo trình

https://www.youtube.com/watch?v=ZURTHX8svPg

https://www.youtube.com/watch?v=cJgyWKM-d40

Câu 1 Hãy sáng tác các bài hát/ thơ/ rap/ vè… đề cập về nguyên nhân, tác hại, cách phòng tránh bệnh béo phì ở trẻ

em Câu 2 Hãy sáng tác các bài hát/ thơ/ rap/ vè… đề cập về nguyên nhân, tác hại, cách phòng tránh suy dinh dưỡng ở trẻ em