Luận án tiến sĩ Kinh tế: Phát triển nông nghiệp hàng hoá ở vùng Đồng bằng sông Hồng

Mục đích của luận án nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn phát triển NNHH ở vùng Đồng bằng sông Hồng, từ đó đề xuất quan điểm, giải pháp thúc đẩy NNHH ở vùng này phát triển trong thời gian tới.

c a riêng tác gi , không trùng l p v i các công trình ủ ả ặ ớ   khoa h c đã công b  Các s  li u, k t qu  nêu trong ọ ố ố ệ ế ả  

lu n án là trung th c, trích d n đúng quy đ nh và đ ậ ự ẫ ị ượ   c ghi đ y đ  trong danh m c tài li u tham kh o.  ầ ủ ụ ệ ả

TÁC GI  LU N ÁNẢ Ậ

   Ph m Qu c Quânạ ố

2.2 Quan ni m, n i dung và nh ng nhân t  tác đ ng đ n  ệ ộ ữ ố ộ ế phát 

tri n nông nghi p hàng hóa   vùng  ể ệ ở Đ ng b ng sông H ng ồ ằ ồ 41       2.3 Kinh nghi m phát tri n nông nghi p hàng hóa   ệ ể ệ ở  m t s ộ ố 

qu c gia, vùng kinh t  ­ xã h i c a Vi t Nam ố ế ộ ủ ệ  và bài h c ọ  

đ i v i vùng Đ ng b ng sông H ng ố ớ ồ ằ ồ 59

Chương 3 TH C TR NG PHÁT TRI N NÔNG NGHI P HÀNG HÓAỰ Ạ Ể Ệ  

 VÙNG  Đ NG B NG SÔNG H NG TH I GIAN QUA

      3.1 Thành t u và h n ch  phát tri n nông nghi p hàng hóa  ự ạ ế ể ệ ở 

vùng Đ ng b ng sông H ng th i gian qua  ồ ằ ồ ờ 78        3.2 Nguyên nhân thành t u, h n ch  và nh ng v n đ  đ t ra t ự ạ ế ữ ấ ề ặ ừ 

th c tr ng phát tri n nông nghi p hàng hóa   vùng Đ ng ự ạ ể ệ ở ồ  

Chương 4 QUAN   ĐI M   VÀ   GI I   PHÁP   PHÁT   TRI N   NÔNGỂ Ả Ể  

NGHI P HÀNG HÓA   VÙNG Đ NG B NG SÔNGỆ Ở Ồ Ằ  

H NG TH I GIAN T I Ồ Ờ Ớ 124       4.1 Quan đi m phát tri n nông nghi p hàng hóa   vùng Đ ng ể ể ệ ở ồ  

b ng sông H ng th i gian t i  ằ ồ ờ ớ 124       4.2 Gi i pháp phát tri n nông nghi p hàng hóa   vùng Đ ng ả ể ệ ở ồ  

b ng sông H ng th i gian t i ằ ồ ờ ớ 130

PH  L CỤ Ụ 182

1 B  Nông nghi p và Phát tri n nông thônộ ệ ể B  NN&PTNTộ

2 Công nghi p hóa, hi n đ i hóaệ ệ ạ CNH, HĐH

10 Th c hành s n xu t nông nghi p t t   Vi t Nam ự ả ấ ệ ố ở ệ VietGap

11 Th c hànhự  nông nghi pệ  t t toàn c uố ầ GlobalGap

12 T  ch c H p tác và Phát tri n kinh t  Liên H p Qu cổ ứ ợ ể ế ợ ố OECD

13 T  ch c L ng th c và nông nghi p Liên H p Qu cổ ứ ươ ự ệ ợ ố FAO

14 T  ch c Thổ ứ ương m i Th  gi iạ ế ớ WTO

9 B ng 3.9.ả   C  c u s  l ng các đ n v  s n xu t nôngơ ấ ố ượ ơ ị ả ấ  

nghi p   vùng Đ ng b ng sông H ng qua 2 k  t ng đi uệ ở ồ ằ ồ ỳ ổ ề  

10 B ng 3.ả 10. So sánh t  tr ng xu t kh u m t s  m t hàngỷ ọ ấ ẩ ộ ố ặ  

nông s n c a vùng Đ ng b ng sông H ng so v i c  n cả ủ ồ ằ ồ ớ ả ướ  

3 Hình 3.3. S  lố ượng các chu i giá tr  nông s n c a vùngỗ ị ả ủ  

đ ng b ng sông H ng so v i c  nồ ằ ồ ớ ả ước.       91

4 Hình 3.4. T c đ  tăng tr ng giá tr  s n xu t toàn ngành vàố ộ ưở ị ả ấ  

ngành nông, lâm nghi p và th y s n vùng Đ ng b ng sôngệ ủ ả ồ ằ  

1 S  đ  4.1. M i quan h  gi a các ch  th  s n xu t theo chu iơ ồ ố ệ ữ ủ ể ả ấ ỗ  

giá tr  nông s n hàng hóa vùng Đ ng b ng sông H ng.ị ả ồ ằ ồ 147

M  Đ UỞ Ầ

1. Lý do l a ch n đ  tài lu n ánự ọ ề ậ

Nông nghi p là ngành s n xu t v t ch t c  b n c a xã h i, có vai tròệ ả ấ ậ ấ ơ ả ủ ộ  

h t s c quan tr ng đ i v i s  phát tri n  n đ nh và b n v ng kinh t  ­ xãế ứ ọ ố ớ ự ể ổ ị ề ữ ế  

h i c a đ t nộ ủ ấ ước. Phát tri n kinh t  nể ế ông nghi p ệ luôn được Đ ng ta xácả  

đ nh là m t trong nh ng v n đ  có ý nghĩa chi n lị ộ ữ ấ ề ế ược trong quá trình CNH, HĐH và h i nh p kinh t  qu c t  Đ i h i l n th  X c a Đ ng đã kh ngộ ậ ế ố ế ạ ộ ầ ứ ủ ả ẳ  

đ nh: Hi n nay và trong nh ng năm t i, v n đ  nông nghi p, nông dân,ị ệ ữ ớ ấ ề ệ  nông thôn có t m chi n lầ ế ược đ c bi t quan tr ng. Ph i luôn coi tr ng CNH,ặ ệ ọ ả ọ  HĐH nông nghi p, nông thôn, hệ ướng t i xây d ng m t n n nông nghi pớ ự ộ ề ệ  hàng hóa l n, đa d ng, phát tri n nhanh và b n v ng.ớ ạ ể ề ữ

Đ ng b ng sông H ng là m t vùng s n xu t nông nghi p l n c aồ ằ ồ ộ ả ấ ệ ớ ủ  

c  nả ước, có truy n th ng, ti m năng và th  m nh v  s n xu t nôngề ố ề ế ạ ề ả ấ  nghi p. Sau h n 30 năm đ i m iệ ơ ổ ớ  (t  ừ 1986 đ n nayế ), phát tri n NNHH ể ở vùng Đ ng b ng sông H ng đãồ ằ ồ  đ t đạ ược nh ng thành t u h t s c quanữ ự ế ứ  

tr ng, có ý nghĩa cách m ng, đóng góp l n vào phát tri n KT ­ XH c aọ ạ ớ ể ủ  Vùng và c  nả ướ Tuy nhiên, so v i yêu c u và ti m năng th  m nh c ac.  ớ ầ ề ế ạ ủ  Vùng thì s  phát tri n này, còn t n t i không ít h n ch : Quy mô s n xu tự ể ồ ạ ạ ế ả ấ  

nh , phân tán; t  su t, ch t lỏ ỷ ấ ấ ượng, s c c nh tranh c a nông s n hàng hóaứ ạ ủ ả  còn th p; c  c u kinh t  nông nghi p còn mang n ng tính truy n th ng,ấ ơ ấ ế ệ ặ ề ố  chuy n d ch theo hể ị ướng hàng hóa ch m, thi u tính b n v ng; đ ng th i,ậ ế ề ữ ồ ờ  

đ t ra nh ng v n đ  b c thi t c n ph i t p trung kh c ph c đó là: Mặ ữ ấ ề ứ ế ầ ả ậ ắ ụ ở 

r ng quy mô s n xu t kinh doanh nông s n hàng hóa; nâng cao h n n a tộ ả ấ ả ơ ữ ỷ 

su tấ , ch t lấ ượng và s c c nh tranh nông s n hàng hóa;  ứ ạ ả t  ch c l iổ ứ ạ   s nả  

xu t nông s n hàng hóa theo chu i giá tr  toàn c u, hi u qu , b n v ng;ấ ả ỗ ị ầ ệ ả ề ữ  tìm ki m, m  r ng th  trế ở ộ ị ường đ u ra cho nông s n hàng hóa và t o l pầ ả ạ ậ  

môi trường s n xu t kinh doanh thu n l i đ  thúc đ y NNHH c a Vùngả ấ ậ ợ ể ẩ ủ  phát tri n.ể

Trước s  tác đ ng m nh m  c a cu c cách m ng công nghi p l nự ộ ạ ẽ ủ ộ ạ ệ ầ  

th  t , xu th  toàn c u hóa, h i nh p kinh t  qu c t , t  do hóa thứ ư ế ầ ộ ậ ế ố ế ự ươ  ng

m i và yêu c u đ y nhanh s  nghi p CNH, HĐH đ t nạ ầ ẩ ự ệ ấ ước, phát tri n kinhể  

t  th  trế ị ường đ nh hị ướng XHCN làm cho m c tiêu, quan h , phụ ệ ương th cứ  phát tri n nông nghi p truy n th ng bi n đ i, đòi h i có s  nghiên c u cể ệ ề ố ế ổ ỏ ự ứ ả 

v  m t lý lu n và th c ti n, t  đó đ  xu t quan đi m, gi i pháp đ  phátề ặ ậ ự ễ ừ ề ấ ể ả ể  tri n nông nghi p hàng hóa c a Vùng toàn di n, hi n đ i, b n v ng, thamể ệ ủ ệ ệ ạ ề ữ  gia tích c c, ch  đ ng và hi u qu  vào chu i giá tr  nông s n toàn c u.ự ủ ộ ệ ả ỗ ị ả ầPhát tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng có ý nghĩa quan tr ngể ở ồ ằ ồ ọ  

c  v  lý lu n và th c ti n, nh ng ch a đả ề ậ ự ễ ư ư ược nghiên c u m t cách tri t đ ,ứ ộ ệ ể  

h  th ng, dệ ố ưới góc đ  khoa h c Kinh t  chính tr  Đây là v n đ  khoa h cộ ọ ế ị ấ ề ọ  phù h p v i chuyên ngành mà nghiên c u sinh đã đợ ớ ứ ược h c t p, nghiên c uọ ậ ứ  

và gi ng d y; đ ng th i, v i kinh nghi m đã tích lũy đả ạ ồ ờ ớ ệ ược thông qua ho tạ  

đ ng th c ti n   m t s  đ a phộ ự ễ ở ộ ố ị ương trong vùng đ ng b ng sông H ng,ồ ằ ồ  cùng v i s  hớ ự ướng d n, giúp đ  c a các nhà khoa h c cho phép nghiên c uẫ ỡ ủ ọ ứ  sinh có th  tri n khai thành công lu n án.ể ể ậ

T  nh ng c  s  trên, nghiên c u sinh đã ch n v n đ  ừ ữ ơ ở ứ ọ ấ ề “Phát tri n ể   nông nghi p hàng hoá   vùng Đ ng b ng sông H ng ệ ở ồ ằ ồ ” làm đ  tài lu n ánề ậ  

ti n sĩ chuyên ngành Kinh t  chính tr ế ế ị

2. M c đích và nhi m v  nghiên c uụ ệ ụ ứ

 M c đích: ụ  Làm rõ c  s  lý lu nơ ở ậ , th c ti n phát tri n NNHH   ự ễ ể ở vùng 

Đ ng b ng sông H ngồ ằ ồ , t  đó  ừ đ  xu t quan đi m, gi i pháp  ề ấ ể ả thúc đ yẩ  NNHH   ở vùng này phát tri n trong th i gian t i.ể ờ ớ

 Nhi m v  nghiên c u: ệ ụ ứ

T ng quan tình hình nghiên c u có liên quan đ n đ  tài lu n án;ổ ứ ế ề ậ

Xây d ng c  s  lý lu n ự ơ ở ậ v  ề phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sôngể ở ồ ằ  

H ngồ ; t p trung vào xây d ng quan ni m, làm rõ n i dung và các tiêu chíậ ự ệ ộ  đánh giá s  phát tri n NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng. Kh o sát ự ể ở ồ ằ ồ ả kinh nghi mệ   c a m t s  qu c gia, vùng KT ­ XH trong nủ ộ ố ố ước v  ề phát tri nể  NNHH, rút ra bài h c đ i v i vùng Đ ng b ng sông H ng;ọ ố ớ ồ ằ ồ

Kh o sát,ả   đánh giá th c tr ng phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ngự ạ ể ở ồ ằ  sông H ng ồ th i gian quaờ , ch  raỉ  nguyên nhân c a thành t u, h n chủ ự ạ ế và rút 

ra nh ng v n c p thi t ữ ấ ấ ế c n t p trung gi i quy tầ ậ ả ế ;

Đ  xu t quan đi m và gi i pháp phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ngề ấ ể ả ể ở ồ ằ  sông H ng ồ nh ng năm ti p theoữ ế  

3. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

Đ i t ố ượ ng:  Phát tri n nông nghi p hàng hoá. ể ệ

v i quá trình c  c u l i nông nghi p c a c  nớ ơ ấ ạ ệ ủ ả ước

V  không gian:  ề Lu n án nghiên c u ậ ứ ở vùng Đ ng b ng sông H ng c aồ ằ ồ ủ  

Vi t Nam, bao g m 11 t nhệ ồ ỉ /thành ph : Hà N i, Vĩnh Phúc, B c Ninh, Qu ngố ộ ắ ả  Ninh, H i D ng, H i Phòng, H ng Yên, Thái Bình, Hà Nam, Nam Đ nh vàả ươ ả ư ị  Ninh Bình. 

V  th i gian:  ề ờ Th i gian kh o sátờ ả  phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ngể ở ồ ằ  

sông H ng t  năm 2010 đ n ồ ừ ế năm 2017 và đ  xu t quan đi m, gi i pháp ề ấ ể ả thúc 

đ y ẩ NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng phát tri n ở ồ ằ ồ ể nh ng năm ti p theo.ữ ế  

4. C  s  lý lu n, th c ti n và phơ ở ậ ự ễ ương pháp nghiên c uứ

C  s  lý lu n: ơ ở ậ  Lu n án nghiên c u d a trên c  s  lý lu n c a chậ ứ ự ơ ở ậ ủ ủ nghĩa Mác ­ Lê nin; t  tư ưởng H  Chí Minh; quan đi m, đồ ể ường l i c aố ủ  

Đ ng C ng s n Vi t Nam v  phát tri n kinh t  hàng hoá, phát tri n NNHHả ộ ả ệ ề ể ế ể  trong n n kinh t  th  trề ế ị ường đ nh hị ướng xã h i ch  nghĩa và h i nh p kinhộ ủ ộ ậ  

t nh, thành ph  thu c vùng Đ ng b ng sông H ng t  năm 2010 đ n năm 2017ỉ ố ộ ồ ằ ồ ừ ế  

và k  th a k t qu  nghiên c u c a ế ừ ế ả ứ ủ m t s  ộ ố công trình khoa h c liên quanọ  tr cự  

ti pế  đ n lu n án. ế ậ

Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

Trên c  s  phơ ở ương pháp lu n duy v t bi n ch ng c a Ch  nghĩa Mácậ ậ ệ ứ ủ ủ  

­ Lênin, lu n án s  d ng t ng h p các phậ ử ụ ổ ợ ương pháp nghiên c u c a khoaứ ủ  

h c chuyên ngành và liên ngành; trong đó, chú tr ng phọ ọ ương pháp tr uừ  

tượng hóa khoa h c, k t h p lôgíc và l ch s , phân tích và t ng h p, th ngọ ế ợ ị ử ổ ợ ố  

kê, so sánh và phương pháp chuyên gia. C  th  là:ụ ể

Ph ươ ng pháp tr u t ừ ượ ng hoá khoa h c ọ : đượ ử ục s  d ng ch  y u trongủ ế  

chương 2, đ  làm rõ b n ch t các ph m trù, xây d ng các khái ni m, nh ngể ả ấ ạ ự ệ ữ  

k t lu n có tính khái quát th c ti nế ậ ự ễ , phân tích các nhân t  đ  ch  ra s  tácố ể ỉ ự  

đ ng c a t ng nhân t  này đ n quá trình phát tri n NNHH   vùng Đ ngộ ủ ừ ố ế ể ở ồ  

b ng sông H ng và khái quát hóa nh ng kinh nghi m phát tri n NNHH c aằ ồ ữ ệ ể ủ  các qu c gia, ố các vùng trong nước thành nh ng bài h c thành công và ch aữ ọ ư  thành công cho các đ a phị ương thu c vùng Đ ng b ng sông H ng.ộ ồ ằ ồ

Ph ươ ng pháp k t h p lôgíc và l ch s :  ế ợ ị ử được s  d ng trong chử ụ ươ  ng

2, đ  ể xây d ng khung lý lu n và trong chự ậ ương 3, đánh giá th c tr ng phátự ạ  tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng; s  k t h p ch t ch  gi aể ở ồ ằ ồ ự ế ợ ặ ẽ ữ  nghiên c u lý lu n (tính lôgíc) và kh o sát th c ti n (tính l ch s ) giúpứ ậ ả ự ễ ị ử  tác gi  lu n án hoàn thành nhi m v  th  hai, th  ba đã đả ậ ệ ụ ứ ứ ược đ  ra. Sề ử 

d ng trong chụ ương 4 c a lu n án, phủ ậ ương pháp này sẽ c  th  các quanụ ể  

đi m   thành   các   gi i   pháp   kh   thi,   phù   h p   v i   th c   ti n   phát   tri nể ả ả ợ ớ ự ễ ể  NNHH   ở vùng Đ ng b ng sông H ng.ồ ằ ồ

Ph ươ ng pháp phân tích và t ng h p: ổ ợ   được s  d ng trong chử ụ ương 1 

c a lu n ánủ ậ , đ  đánh giá, khái quát hoá các công trình khoa h c đã công bể ọ ố, 

t  đó rút ra nh ng v n đ  mà lu n án k  th a và c n phát tri n. Phừ ữ ấ ề ậ ế ừ ầ ể ươ  ngpháp này, cũng đượ ử ục s  d ng trong chương 3, đ  phân tích th c tr ng phátể ự ạ  tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng và rút ra nh ng v n đ  c n ể ở ồ ằ ồ ữ ấ ề ầ t pậ  trung gi i quy t. S  d ng phả ế ử ụ ương pháp này trong chương 4, để làm rõ n iộ  dung quan đi m và lu n gi i các gi i pháp phát tri n NNHH   vùng đ ngể ậ ả ả ể ở ồ  

b ng H ng.ằ ồ

Ph ươ ng pháp th ng kê, so sánh:  ố đượ ử ục s  d ng ch  y u trong chủ ế ươ  ng

3 c a lu n án, nh m t ng h p, x  lý các s  li u, t  li u đã thu th p, soủ ậ ằ ổ ợ ử ố ệ ư ệ ậ  sánh s  li u này qua t ng năm ho c so v i các vùng KT ­ XH khác trong cố ệ ừ ặ ớ ả 

nước đ  minh ch ng, làm rõ nh ng thành t u, h n ch  c a s  phát tri nể ứ ữ ự ạ ế ủ ự ể  NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng trong nh ng năm qua.ở ồ ằ ồ ữ

5. Nh ng đóng góp m i c a lu n ánữ ớ ủ ậ

Lu n án đậ ược th c hi n thành công s  có nh ng đóng góp m i nhự ệ ẽ ữ ớ ư sau:

Đ a ra và làm rõ quan ni m, lu n gi i ba n i dung và các tiêu chí đánhư ệ ậ ả ộ  giá c  b n c a t ng n i dung phát tri n nông nghi p hàng hóa   vùngơ ả ủ ừ ộ ể ệ ở  

Đ ng b ng sông H ng; ồ ằ ồ

Phân tích, đánh giá đúng th c tr ng, xác đ nh nguyên nhân và ch  raự ạ ị ỉ  năm v n đ  b c thi t đ t ra c n ph i t p trung gi i quy t trong phát tri nấ ề ứ ế ặ ầ ả ậ ả ế ể  NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng;ở ồ ằ ồ

T  c  s  lý lu n, th c ti n và nh ng v n đ  đ t ra c n gi i quy t,ừ ơ ở ậ ự ễ ữ ấ ề ặ ầ ả ế  

lu n án đ  xu t b n quan đi m và sáu gi i pháp phát tri n nông nghi pậ ề ấ ố ể ả ể ệ  hàng hoá vùng Đ ng b ng sông H ng th i gian t i.ồ ằ ồ ờ ớ

6. Ý nghĩa lý lu n, th c ti n c a lu n ánậ ự ễ ủ ậ

K t qu  nghiên c u c a lu n án góp ph n làm phong phú thêm lýế ả ứ ủ ậ ầ  

lu n và  th c  ti n  phát  tri n nông  nghi p hàng  hóa    Vi t  Nam  nóiậ ự ễ ể ệ ở ệ  chung và   vùng Đ ng b ng sông H ng nói riêng. Nh ng lu n đi m nêuở ồ ằ ồ ữ ậ ể  trong lu n án có th  cung c p c  s  quan tr ng và g i m  đ  ti p t cậ ể ấ ơ ở ọ ợ ở ể ế ụ  

được nghiên c u m  r ng, sâu thêm v  lý lu n phát tri n NNHH   vùngứ ở ộ ề ậ ể ở  

Đ ng b ng sông H ng. ồ ằ ồ

Lu n án có th  dùng làm tài li u tham kh o trong h c t p, gi ng d yậ ể ệ ả ọ ậ ả ạ  

và nghiên c u khoa h c   m t s  môn h c, kh i ngành kinh t  chính tr ,ứ ọ ở ộ ố ọ ố ế ị  kinh t  nông nghi p và nh ng môn h c khác liên quan. Lu n án là nh ngế ệ ữ ọ ậ ữ  

g i ý khoa h c đ  các đ a phợ ọ ể ị ương, các nhà qu n lý có th  tham kh o trongả ể ả  xây d ng ch  trự ủ ương, chính sách và th c hi n nhi m v  phát tri nự ệ ệ ụ ể  NNHH 

 đ a ph ng mình, góp ph n hi n th c hoá đ ng l i, ch  tr ng phát

tri n nông nghi p, , nông thônể ệ , nông dân c a Đ ng và Nhà nủ ả ước ta trong 

th i k  m i.ờ ỳ ớ

7. K t c u c a lu n ánế ấ ủ ậ

Lu n án g m: M  đ u, 4 chậ ồ ở ầ ương (10 ti t), danh m c các công trìnhế ụ  

c a tác gi  đã công b , danh m c tài li u tham kh o và ph  l c.ủ ả ố ụ ệ ả ụ ụ

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U CÓ LIÊN QUAN  Đ N Đ  TÀIỔ Ứ Ế Ề

1.1. Các công trình nghiên c u nứ ước ngoài có liên quan đ n đ  tàiế ề  

1.1.1. Các công trình nghiên c u v  phát tri n nông nghi p ứ ề ể ệ

Park  Sung Sang (1977), “Growth and Development: A Physical Output 

and Employment Strategy ­ Tăng tr ưở ng và phát tri n:  ể Chi n l ế ượ c đ u ra ầ  và 

vi c làm ệ ”, sách tham kh o [ả 138]. Tác gi  cu n sách cho r ng:ả ố ằ  Phát tri n nôngể  nghi pệ  tr i quaả  ba giai đo n: s  khai, đang phát tri n và phát tri n. M i giaiạ ơ ể ể ỗ  

đo n phát tri nạ ể  này, thì s n l ng nông nghi p ph  thu c vào các y u t  khácả ượ ệ ụ ộ ế ố  nhau nh : đ t đai, lao đ ng, phân bón, thu c tr  sâu, KH&CN,…ư ấ ộ ố ừ  và đ c ượ tác 

gi  ả mô t , phân tích ả dướ ạ  hàm s n xu t. i d ng ả ấ Do đó, trong t ng giai đo nừ ạ  phát tri n c a nông nghi p, c n đ u t , s  d ng hi u qu  các ngu n l c,ể ủ ệ ầ ầ ư ử ụ ệ ả ồ ự  

nh t là ngu n v n và ngu n l c KH&CN đ  gia tăng s n l ng và t c đấ ồ ố ồ ự ể ả ượ ố ộ tăng trưởng nông nghi p.ệ

Harry T.Oshima (1987), “Economic Growth in Monsoon: A Comparative 

Survey ­ Tăng tr ng kinh t    các n ưở ế ở ướ c Châu Á gió mùa: m t kh o sát so ộ ả   sánh” sách tham kh o [ả 133]. Tác gi  cu n sách ả ố l y ấ gi i quy tả ế  vi c làm, thuệ  

nh p c a ng i dân là m c tiêu thông qua m i quan h  gi a phát tri n hai khuậ ủ ườ ụ ố ệ ữ ể  

v c c a n n kinh t  là nông nghi p và phi nông nghi p. ự ủ ề ế ệ ệ Theo tác gi , giaiả  

đo n đ u c a s  tăng tr ng, đ  t o vi c làm cho th i gian nhàn r i c n đ uạ ầ ủ ự ườ ể ạ ệ ờ ỗ ầ ầ  

t  phát tri n nông nghi p theo chi u r ng; giai đo n h ng t i vi c làm đ yư ể ệ ề ộ ạ ướ ớ ệ ầ  

đ , c n đ u t  phát tri n đ ng th i c  nông nghi p và công nghi p; giai đo nủ ầ ầ ư ể ồ ờ ả ệ ệ ạ  sau khi có vi c làm đ y đ , c n phát tri n nông nghi p, công nghi p, d ch vệ ầ ủ ầ ể ệ ệ ị ụ theo chi u sâu đ  gi m c u v  lao đ ng. V i quan đi m nh  v y, tác gi  choề ể ả ẩ ề ộ ớ ể ư ậ ả  

r ng: Tăng trằ ưởng kinh t  nhanh s  không d n t i phân hóa xã h i và s  b tế ẽ ẫ ớ ộ ự ấ  bình đ ng trong thu nh p.ẳ ậ

Michael Paul Todaro (1989), “Economic Development in the Third  

World ­ Kinh t   ế h c cho ọ  th  gi i th  ba ế ớ ứ ” [136]. Cu n sách đố ược các tác 

gi : Nguy n Lâm Hoè, Nguy n Quang Đ c, Tr n Đoàn Kim, Đ ng Nhả ễ ễ ứ ầ ặ ư Vân biên d ch. N i dung cu n sách  ị ộ ố được th  hi n trong b n ph n, 25ể ệ ố ầ  

chương; t p trung gi i quy t v n đ  đói nghèo   các nậ ả ế ấ ề ở ước Á, Phi, Mỹ 

la tinh c n ph i chú tr ng phát tri n s n xu t nông nghi p và quá trìnhầ ả ọ ể ả ấ ệ  phát tri n nông nghi p tr i qua ba giai đo n t  th p đ n cao: Giai đo nể ệ ả ạ ừ ấ ế ạ  

t  cung t  c p; giai đo n đa d ng hóa và giai đo n chuyên canh, thự ự ấ ạ ạ ạ ươ  ng

m i hóa hi n đ i. M i giai đo n phát tri n này, ông đã ch  ra nh ng đ cạ ệ ạ ỗ ạ ể ỉ ữ ặ  

đi m c  b n v  quy mô, trình đ  v  phể ơ ả ề ộ ề ương th c và hi u qu  s n xu tứ ệ ả ả ấ  nông nghi p; đ ng th i, cho r ng vi c chuy n đ i c  c u cây tr ng,ệ ồ ờ ằ ệ ể ổ ơ ấ ồ  

v t nuôi và vi c tăng cậ ệ ường sử ụ d ng gi ng m i k t h p phân bón hóaố ớ ế ợ  

h c và tọ ưới tiêu khoa h c đã làm tăng năng su t,ọ ấ  s n lả ượng, ti t ki mế ệ  

được di n tích đ t canh tác ệ ấ và chi phí khác. 

Ian Coxhead (2010), “Đ c mùa: Nh ng l a ch n chi n l c đ  phát ượ ữ ự ọ ế ượ ể   tri n nông nghi p, nông thôn Vi t Nam” ể ệ ệ , Báo cáo c a ủ Qu  ỹ phát tri n ể Châu Á [46]. Báo cáo c a Nhóm nghiên c u đã phân tích khá sâu kinh nghi m c aủ ứ ệ ủ  Trung Qu c,  n Đ , Nh t B n,  Philipin, Malaixia trong vi c tăng năng su tố Ấ ộ ậ ả ệ ấ  

và tăng cường kh  năng c nh tranh c a khu v c nông nghi p, thúc đ y kinhả ạ ủ ự ệ ẩ  

t  nông thôn và đ a ra nh ng ki n ngh  hành đ ng c  th  có th  th c hi n đế ư ữ ế ị ộ ụ ể ể ự ệ ể phát tri n nông nghi p, nông thôn Vi t Nam trong giai đo n t  năm 2011 đ nể ệ ệ ạ ừ ế  năm 2020. 

Zhen Zhong (2014), “Increasing Subsidies for China's Agriculture  ­ 

Tăng tr  c p cho nông nghi p c a Trung Qu c” ợ ấ ệ ủ ố  [140]. Tác gi  bài vi tả ế  đánh giá k t qu  th c hi n chính sách tr  c p cho nông nghi p c aế ả ự ệ ợ ấ ệ ủ  Trung Qu c t  năm 2011. Theo đó, Trung Qu c đã tăng ngu n l c tàiố ừ ố ồ ự  

chính   c  c p trung ở ả ấ ương và đ a phị ương cho nông nghi p, t p trungệ ậ  

đ u t  vào k t c u h  t ng nông nghi p, nông thôn; tr  c p cho nôngầ ư ế ấ ạ ầ ệ ợ ấ  dân v  h t gi ng t t, tr  c p mua máy móc, thi t b  nông nghi p, tr  c pề ạ ố ố ợ ấ ế ị ệ ợ ấ  

tr c ti p cho s n xu t ngũ c c và gi ng gia súc, gia c m t t. T ng trự ế ả ấ ố ố ầ ố ổ ợ 

c p s  ti p t c phát tri n, lo i tr  c p s  ti p t c tăng, c  ch  tr  c pấ ẽ ế ụ ể ạ ợ ấ ẽ ế ụ ơ ế ợ ấ  

s  đẽ ược c i thi n h n n a và l i ích c a nông dân t  chính sách tr  c pả ệ ơ ữ ợ ủ ừ ợ ấ  

s  ti p t c đẽ ế ụ ược nâng lên. 

Mekdum   Winai   (2015),  “New   Farmer   Development   in   Agricultural 

Land Reform Area in Thailand ­ Phát tri n nông dân m i trong lĩnh v c c i ể ớ ự ả   cách đ t nông nghi p   Thái Lan ấ ệ ở ” [135]. Bài vi t đánh giá khá chi ti t k tế ế ế  

qu  tri n khai D  án phát tri n nông dân m i c a Thái Lan trong ả ể ự ể ớ ủ c i cáchả  

đ t nông nghi p nh ng năm qua. Đ c bi t, bài vi t đã làm rõ quy trình ph iấ ệ ữ ặ ệ ế ố  

h p trong xây d ng đ  án đào t o, b i dợ ự ề ạ ồ ưỡng; ch  rõ n i dung chỉ ộ ương trình 

và các gi i pháp g n gi a đào t o, b i dả ắ ữ ạ ồ ưỡng lý lu n v i th c hành choậ ớ ự  

ngườ ọi h c được B  Nông Nghi p Thái Lan ch  trì ph i h p gi a các cộ ệ ủ ố ợ ữ ơ quan chính ph  v i các c  s  đào t o và các đ a phủ ớ ơ ở ạ ị ương th c hi n.ự ệ

Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) (2015), 

“Agricultural development policy of Vietnam in 2015” ­ Chính sách phát tri n ể   nông nghi p c a Vi t Nam năm 2015, ệ ủ ệ  Báo cáo giám sát chuyên đ  c a OECDề ủ  [137]. N i dung báo cáo đ c trình bày trong ba ch ng, t p trungộ ượ ươ ậ  đanh giá ́ 

b i c nh chính sách và xu hố ả ướng chinh ́ sách nông nghi p cua Vi t Nam trênệ ̉ ệ  

c  s  ap d ng ph ng pháp ma OECD dung đ  giám sát các chính sách nôngơ ở ́ ụ ươ ̀ ̀ ể  nghi p c a các nệ ủ ướ thành viên và m t s  n c không phai la thanh viên cuac  ộ ố ướ ̉ ̀ ̀ ̉  OECD. Đ c bi t, báo cáo đã ch  raặ ệ ỉ  th c tr ng v  chính sách nông nghi p c aự ạ ề ệ ủ  

Vi t Nam so v i các qu c gia khácệ ớ ố  và nh ng ki n ngh  cho vi cữ ế ị ệ  hoàn thi nệ  các chính sách th ng m i mà Vi t Nam c n tính đ n trong nh ng năm t i đươ ạ ệ ầ ế ữ ớ ể 

thúc đ yẩ  n n nông nghi p phát tri n trong b i c nh th ng m i hóa toàn c u.ề ệ ể ố ả ươ ạ ầ

1.1.2. Các công trình nghiên c u v  phát tri n nông nghi p hàng ứ ề ể ệ   hóa

M. Ataman Aksoy, John C.Beghin đ i di n cho nhóm các tác gi  thu cạ ệ ả ộ  Ngân hàng th  gi i (WB) (2005), ế ớ “Global agricultural trade and developing  countries ­ Th ươ ng m i nông nghi p toàn c u và các n ạ ệ ầ ướ c đang phát tri n”, ể  

báo cáo thường niên [134]. Báo cáo mô t  th ng m i nông nghi p toàn c uả ươ ạ ệ ầ  

t  nh ng năm 1980 trên c  s  kh o sát m t lo t các v n đ  liên quan đ nừ ữ ơ ở ả ộ ạ ấ ề ế  chính sách th ng m i nông nghi p, bao g m c  b o h  nông nghi p c a cácươ ạ ệ ồ ả ả ộ ệ ủ  

n c,  nh hướ ả ưởng c a  u đãi thủ ư ương m i mà các nạ ước phát tri n dành cho cácể  

m t hàng nông s n đ n t  các nặ ả ế ừ ước đang phát tri n và tác đ ng c a nó đ n anể ộ ủ ế  toàn th c ph m, các tiêu chu n nông nghi p và các h u qu  có th  có t  t  doự ẩ ẩ ệ ậ ả ể ừ ự  hóa thương m i nông nghi p thông quaạ ệ  vi cệ  phân tích th c tr ng th ng m iự ạ ươ ạ  

và chính sách nông nghi p đ i v i nh ng m t hàng c  th  nh : đệ ố ớ ữ ặ ụ ể ư ường, s a,ữ  

g o, lúa mì, cà phê, bông, l c, các lo i trái cây và rau qu , và các s n ph mạ ạ ạ ả ả ẩ  

th y h i s n. ủ ả ả

Food and Agriculture Organization of the United Nations  (FAO) (2015), 

“The State of Agricultural Commodity Markets 2015 ­ 2016”­ Tình tình c a th ủ ị 

tr ườ ng hàng hóa nông nghi p 2015 ­ 2016, ệ  báo cáo chuyên đ  ề [132]. Báo cáo 

đã cung c pấ  s  tác đ ng c a th ng m i nông nghi p đ n v n đ  an ninhự ộ ủ ươ ạ ệ ế ấ ề  

l ng th cươ ự , v n đ  đói nghèo trên th  gi iấ ề ế ớ  và cách th c mà th ng m i nôngứ ươ ạ  nghi p c n đ c đi u ch nh đ  b o đ m r ng tăng c ng m  c a th ngệ ầ ượ ề ỉ ể ả ả ằ ườ ở ử ươ  

m i có l i cho t t c  các n cạ ợ ấ ả ướ  Đ ng th i, đ  xu t m t s  ch  đ  và minhồ ờ ề ấ ộ ố ủ ề  

ch ng b ng cácứ ằ  s  li u ố ệ th c ti n ự ễ giúp cho cu c H i th o c aộ ộ ả ủ  FAO để l aự  

ch n m t cách đúng đ n chính sách ọ ộ ắ th  trị ường hàng hóa nông nghi p cho cácệ  

qu c gia, vùng lãnh th  ố ổ

Borrown   Tanrattanaphong   (2015),  “Successful   Cases   of   Agricultural 

Cooperatives Marketing Activities for Improving Marketing Efficiency   ­  Các 

tr ườ ng h p thành công c a h p tác xã nông nghi p ợ ủ ợ ệ : Các ho t đ ng ti p th ạ ộ ế ị 

đ  nâng cao hi u qu  ti p th ể ệ ả ế ị” [131]. Bài vi t ế đã trình bày nh ng thành côngữ  

c a m t s  mô hình HTXNN c a Thái Lan nh : HTX Khao Kitchakood, H pủ ộ ố ủ ư ợ  tác xã Th y s n Phan và HTX Xanh L c. Đ ng th i, ch  ra r ng: nh ng thànhủ ả ụ ồ ờ ỉ ằ ữ  công c a các HTXNN, ngoài vi c làm t t các ch c năng d ch v  truy n th ng,ủ ệ ố ứ ị ụ ề ố  

đã ti n hành đ y m nh các ho t đ ng ti p th  t ng h p trong chu i cung  ngế ẩ ạ ạ ộ ế ị ổ ợ ỗ ứ  nông s n nh : t p trung vào vi c mua bán; l u tr , v n chuy n và ch  bi n;ả ư ậ ệ ư ữ ậ ể ế ế  phân lo i và tiêu chu n, chia s  tài chính, r i ro và thông tin th  tr ng. ạ ẩ ẻ ủ ị ườ

The World Bank (WB) (2016), “Transforming Vietnamese agriculture : 

gaining more from less” ­ Chuy n đ i nông nghi p Vi t Nam: tăng giá tr , ể ổ ệ ệ ị  

gi m   đ u   ả ầ vào,  Báo  cáo   phát   tri n  Vi t   Namể ệ   [139]  Báo   cáo  g m   b nồ ố  

chương, t p trung phân tích s  thay đ i c u trúc nông nghi p trên th  gi iậ ự ổ ấ ệ ế ớ  

nh ng năm g n đây và đ nh v  nông nghi p Vi t Nam trong c u trúc đó;ữ ầ ị ị ệ ệ ấ  đánh giá khái quát nh ng thành t u, h n ch  c a nông nghi p Vi t Namữ ự ạ ế ủ ệ ệ  trên c  s  so sánh v i các qu c gia khác; phác th o k ch b n tơ ở ớ ố ả ị ả ương lai, đề 

ra m t s  m c tiêu c n th c hi n đ n năm 2030 và khuy n ngh  đ i m iộ ố ụ ầ ự ệ ế ế ị ổ ớ  

th  ch , chính sách phát tri n nông nghi pể ế ể ệ  Vi t Nam hi u qu  h n trongệ ệ ả ơ  

nh ng năm t i.ữ ớ

Zhen   Zhong   (2016),   “Development   of   Agricultural   Product   Market 

System ­ Phát tri n h  th ng th  tr ể ệ ố ị ườ ng s n ph m Nông nghi p ả ẩ ệ ” [141]. Tác 

gi  bài vi t cho r ng th  trả ế ằ ị ường s n ph m nông nghi p c a Trung Qu c tả ẩ ệ ủ ố ừ năm 2004 đ n 2013 đã có s  phát tri n c  v  quy mô và c  c u. Có đế ự ể ả ề ơ ấ ượ  c

k t qu  này là do, Trung Qu c đã t p trung phát tri n các lo i th  trế ả ố ậ ể ạ ị ườ  ngnông s n qu c gia và th  trả ố ị ường nông thôn g n v i m i làng m t s n ph m;ắ ớ ỗ ộ ả ẩ  xây d ng c  ch  ph i h p gi a các c  quan nhà nự ơ ế ố ợ ữ ơ ước các c p trong ch  đ o,ấ ỉ ạ  

qu n lý và đ u t  phát tri n th  trả ầ ư ể ị ường; chú tr ng vào xây d ng thọ ự ương hi uệ  

t ng lo i nông s n; l y tín hi u t  th  trừ ạ ả ấ ệ ừ ị ường đ  đ nh hể ị ướng s n xu t vàả ấ  tiêu chu n hóa các lo i nông s n. Trong bài vi t “ẩ ạ ả ế Recent Development of 

Agricultural Products Market System in China ­ S  phát tri n g n đây c a h ự ể ầ ủ ệ 

th ng th  tr ố ị ườ ng s n ph m nông nghi p   Trung Qu c”  ả ẩ ệ ở ố (2017) [142], tác giả Zhen Zhong, ti p t c kh ng đ nh k t qu  và vai trò phát tri n c a h  th ngế ụ ẳ ị ế ả ể ủ ệ ố  

th  trị ường s n ph m nông nghi p   Trung Qu c nh ng năm g n đây, bả ẩ ệ ở ố ữ ầ ổ sung thêm s  c n thi t và các gi i pháp k  thu t đ  phát tri n thự ầ ế ả ỹ ậ ể ể ương m iạ  

đi n t  nông nghi p. ệ ử ệ

1.2. Các công trình nghiên c u trong nứ ước liên quan đ n đ  tàiế ề

1.2.1. Các công trình nghiên c u v  phát tri n nông nghi p ứ ề ể ệ

Tr n Thànhầ  (2010), “Phát tri n nông nghi p Đ ng b ng sông C u ể ệ ồ ằ ử   Long và tác đ ng c a nó đ n c ng c  khu v c phòng th  t nh (thành ph ) ộ ủ ế ủ ố ự ủ ỉ ố   trên đ a bàn Quân khu 9 hi n nay ị ệ ”, Lu n án Ti n sĩ Kinh t , H c vi nậ ế ế ọ ệ  Chính tr  [ị 93]. Lu n án t p trung nghiên c u m i quan h  gi a phát tri nậ ậ ứ ố ệ ữ ể  nông nghi p   đ ng b ng sông C u Long v i xây d ng khu v c phòng thệ ở ồ ằ ử ớ ự ự ủ 

t nh (thành ph ) trên đ a bàn Quân khu 9. Đ c bi t, lu n án đã đ a ra quanỉ ố ị ặ ệ ậ ư  

ni m v  phát tri n nông nghi p   nệ ề ể ệ ở ước ta hi n nay là quá trình chuy n n nệ ể ề  nông nghi p s n xu t nh  l c h u sang phát tri n toàn di n n n s n xu tệ ả ấ ỏ ạ ậ ể ệ ề ả ấ  tiên ti n hi n đ i có c  c u h p lý, g n v i m  r ng th  trế ệ ạ ơ ấ ợ ắ ớ ở ộ ị ường h i nh pộ ậ  

t o ra nh ng ti n đ , đi u ki n cho s  phát tri n ạ ữ ề ề ề ệ ự ể KT ­ XH, nâng cao ch tấ  

lượng cu c s ng nông dân và xây d ng nông thôn m i xã h i ch  nghĩa. ộ ố ự ớ ộ ủ

Đoàn Xuân Thuỷ (2011), “Chính sách h  tr  phát tri n nông nghi p ỗ ợ ể ệ  

 Vi t Nam hi n nay”

ở ệ ệ , sách tham kh o, ả Nxb Chính tr  Qu c giaị ố  [102]. Tác 

gi  cu n sáchả ố  đã phân tích, đánh giá m c đ  phù h p c a các chính sách hứ ộ ợ ủ ỗ 

tr  s n xu t nông nghi p   nợ ả ấ ệ ở ước ta th i gian qua so v i yêu c u thông lờ ớ ầ ệ 

qu c t , đ c bi t là các quy đ nh c a WTO; đ  xu t các quan đi m, gi iố ế ặ ệ ị ủ ề ấ ể ả  pháp nh m ti p t c hoàn thi n các chính sách đó theo hằ ế ụ ệ ướng phù h p v iợ ớ  

nh ng cam k t qu c t , v a thúc đ y phát tri n NNHH hi n đ i, t o c  sữ ế ố ế ừ ẩ ể ệ ạ ạ ơ ở 

v ng ch c cho gi i quy t v n đ  nông dân, nông thôn trong th i gian t i.ữ ắ ả ế ấ ề ờ ớ

Nguy n Tr n Tr ngễ ầ ọ  (2011), “Phát tri n nông nghi p Vi t Nam trong ể ệ ệ  

n n kinh t  th  tr ề ế ị ườ ng h i nh p giai đo n 2011 ­ 2020” ộ ậ ạ , T p chí Nghiên c uạ ứ  Kinh t , s  395 [ế ố 115]. Trong bài vi t tế ác gi  ả đã đ a năm đ nh hư ị ướ  phát ngtri n nông nghi p Vi t Nam làể ệ ệ : Ti p t c đ y m nh s n xu t nông nghi pế ụ ẩ ạ ả ấ ệ  hàng hóa trong các đ n v , các ngành, vùng đã hình thànhơ ị ;  đ y m nh tăngẩ ạ  năng su t cây tr ng, v t nuôi,ấ ồ ậ  năng su t ru ng đ t; hoàn thi n c  c u s nấ ộ ấ ệ ơ ấ ả  

xu t nông nghi p trên c  s  chuyên môn hóa, t p trung hóaấ ệ ơ ở ậ ; phát tri n côngể  nghi p ch  bi n nông lâm th y s n, xây d ng các vùng nguyên li u và xâyệ ế ế ủ ả ự ệ  

d ng các lo i hình th c kinh t  phù h p. ự ạ ứ ế ợ T  đó, tác gi  đ  xu t: ừ ả ề ấ Tăng cườ  ng

đ u t  cho nông nghi p; t o đi u ki n cho nông dân ti p c n ngu n tínầ ư ệ ạ ề ệ ế ậ ồ  

d ng  u đãi; m  r ng th  trụ ư ở ộ ị ường tiêu th  nông s n và h  tr  nông dân trongụ ả ỗ ợ  

ti p c n th  trế ậ ị ường; b o v  môi trả ệ ường sinh thái nông nghi p theo hệ ướ  ngnông nghi p h u c , nông nghi p s ch.ệ ữ ơ ệ ạ

Đoàn Tranh  (2012),  “Phát tri n nông nghi p t nh Qu ng Nam giai ể ệ ỉ ả  

đo n 2011 ­ 2020” ạ , lu n án ti n sĩ kinh t  nông nghi p, ậ ế ế ệ Đ i h c Đà N ngạ ọ ẵ  [114]. Lu n án h  th ng hoá nh ng v n đ  lý lu n v  phát tri n nôngậ ệ ố ữ ấ ề ậ ề ể  nghi p trong giai đo n hi n nay c a Vi t Nam; phân tích th c tr ng phátệ ạ ệ ủ ệ ự ạ  tri n nông nghi p t nh Qu ng Nam th i gian qua; đ  xu t gi i pháp phátể ệ ỉ ả ờ ề ấ ả  tri n nông nghi p t nh Quang Nam giai đo n 2011 ­ 2020.ể ệ ỉ ạ

Đ ng Văn Th ng và Võ Th  H ng H nhặ ắ ị ồ ạ  (2012), “Chuy n đ i mô hình ể ổ   tăng tr ng kinh t  trong nông nghi p ưở ế ệ , T p chí Kinh t  ạ ế và Phát tri nể , s  182ố  [95]. Bài vi tế   khái quát chung ba mô hình tăng tr ng kinh t  trong nôngưở ế  

nghi p, trong đó nh n m nh l a ch n mô hình nào c n ph i th  hi n rõ m iệ ấ ạ ự ọ ầ ả ể ệ ố  quan h  gi a s  l ng và ch t l ng tăng tr ng. Đánh giá mô hình tăngệ ữ ố ượ ấ ượ ưở  

tr ng trong nông nghi p Vi t Nam giai đo n 2001 – 2010, tác gi  cho r ngưở ệ ệ ạ ả ằ  đây v n là mô hình tăng tr ng ch t l ng th p và kém hi u qu  Trên c  sẫ ưở ấ ượ ấ ệ ả ơ ở 

đó, tác giả đ  xu t mô hình tăng tr ng trong nông nghi p theo chi u sâu vàề ấ ưở ệ ề  sáu gi i pháp chuy n đ i mô hình tăng tr ng kinh t  nông nghi p t  ch  y uả ể ổ ưở ế ệ ừ ủ ế  theo chi u r ng sang chi u sâu.ề ộ ề

V  H p tác xã, B  K  ho ch và Đ u t  (2012), ụ ợ ộ ế ạ ầ ư “T  t ư ưở ng h p tác xã ợ  

­ kinh nghi m qu c t  và th c ti n Vi t Nam” ệ ố ế ự ễ ệ , Sách tham kh o, ả Nxb Chính 

tr  Qu c giaị ố  [128]. Cu n sách t ng h p nhi u bài vi t c a các chuyên giaố ổ ợ ề ế ủ  nghiên c u v  h p tác xã   trong nứ ề ợ ở ước và trên th  gi i và đế ớ ược phân chia thành hai ph n: ph n th  nh t là kinh nghi m h p tác xã, ph n th  hai làầ ầ ứ ấ ệ ợ ầ ứ  

th c ti n Vi t Nam. T  kinh nghi m qu c t  và th c ti n phát tri n h pự ễ ệ ừ ệ ố ế ự ễ ể ợ  tác xã Vi t Nam, cu n sách đã làm rõ quá trình hình thành phát tri n c aệ ố ể ủ  

h p tác xã là t t y u khách quan, ch  rõ b n ch t, nguyên t c ho t đ ng c aợ ấ ế ỉ ả ấ ắ ạ ộ ủ  

h p tác xã và h  th ng pháp lu t và chính sách đ  h p tác xã phát tri n,ợ ệ ố ậ ể ợ ể  

nh t là HTXNN. K t qu  nghiên c u c a cu n sách này là c  s  lý lu n vàấ ế ả ứ ủ ố ơ ở ậ  kinh nghi m th c ti n quý báu đ  Nghiên c u sinh v n d ng vào xem xét,ệ ự ễ ể ứ ậ ụ  đánh giá và đ  xu t nh ng gi i pháp đ i m i, phát huy vai trò kinh t  h pề ấ ữ ả ổ ớ ế ợ  tác và HTXNN

Vũ Tr ng Bình (201ọ 3), “Đ c tr ng c a n n nông nghi p m i trong b i ặ ư ủ ề ệ ớ ố  

c nh CNH, HĐH đ t n ả ấ ướ c, toàn c u hoá”, ầ  T p chí Kinh t  ạ ế và Phát tri n, sể ố 

182 [7]. Bài vi t phân tích nh ng thu n l iế ữ ậ ợ , khó khăn và k t qu  c a nôngế ả ủ  nghi p Vi t Nam năm 2012; t  đó đ a ra tri n v ng ti m năng c a m t n nệ ệ ừ ư ể ọ ề ủ ộ ề  nông nghi p Vi t Nam trong t ng lai v i sáu đ c tr ng c  b n đó là: ệ ệ ươ ớ ặ ư ơ ả N nề  nông nghi p có công ngh  thích h p v i s  qu n lý chuyên nghi p hi n đ i,ệ ệ ợ ớ ự ả ệ ệ ạ  

c nh tranh cao; nông dân làm ch ; có tính liên k t m nh; nông nghi p sinh tháiạ ủ ế ạ ệ  

b n v ng, thân thi n v i môi tr ng và n n nông nghi p có tính nhân văn,ề ữ ệ ớ ườ ề ệ  văn hóa, xã h i cao.ộ

 Đ ng Kim S n (Ch  biênặ ơ ủ  – 2014),“Đ i m i chính sách nông nghi p ổ ớ ệ  

Vi t Nam – B i c nh, nhu c u và tri n v ng”, ệ ố ả ầ ể ọ  sách tham kh o, Nxb Chínhả  

tr  Qu c giaị ố  [89]. Cu n sáchố , được k t c u thành 6 chế ấ ươ ; t ng quan vng ổ ề tình hình kinh t  vĩ mô, v  nông nghi p và nông thôn Vi t Nam trong giaiế ề ệ ệ  

đo n t  năm 2000 đ n năm 2012; đ  c p đ n vi c c i cách các chính sáchạ ừ ế ề ậ ế ệ ả  

và công tác thi hành chính sách nông nghi p trong th i gian quaệ ờ  và phân tích 

nh ng c  h iữ ơ ộ , thách th c cho phát tri n nông nghi p Vi t Nam. Trên c  sứ ể ệ ệ ơ ở 

đó, nhóm các tác gi  ả đ a ra nh ng ki n nghư ữ ế ị  đ i m i chính sách nôngổ ớ  nghi p Vi t Nam theo hệ ệ ướng phát tri n ể n n nông nghi p ề ệ hàng hóa l n, b nớ ề  

v ng.ữ

Võ H u Phữ ướ  (2014), "M i liên k t b n nhà trong s n xu t nôngc ố ế ố ả ấ   nghi p t nh Trà Vinh ệ ỉ ", lu n án ti n sĩ Kinh t  phát tri n,ậ ế ế ể  Vi n Khoa h c xãệ ọ  

h i Vi t Namộ ệ  [82]. Lu n án cung c p b c tranh tậ ấ ứ ương đ i đ y đ , chi ti tố ầ ủ ế  

th c tr ng m i liên k t "4 nhàự ạ ố ế : Nhà nông ­ Nhà doanh nghi p ­ Nhà nệ ướ  c ­Nhà khoa h cọ " trong s n xu t nông nghi p ả ấ ệ ở tỉnh Trà Vinh; đánh giá, phân  tích nhu c u và kh  năng liên k t trong s n xu t nông nghi p; trên c  sầ ả ế ả ấ ệ ơ ở 

đó, đ nh d ng các mô hình liên k tị ạ ế  và đ  xu t gi i pháp phát tri n liên k tề ấ ả ể ế  này trong s n xu t nông nghi p ả ấ ệ ở t nh Trà Vinh.  ỉ  

Ban ch  đ o Tây Nam b , B  k  ho ch và Đ u t  và B  Công Thỉ ạ ộ ộ ế ạ ầ ư ộ ươ  ng

(2014), “Xúc ti n th ế ươ ng m i ­ Đ u t  nông nghi p, nông thôn vùng Đ ng ạ ầ ư ệ ồ  

b ng sông C u Long ằ ử ”, K  y u ỷ ế h i ngh , tháng 11/2014 [ộ ị 3]. K  y u bao g mỷ ế ồ  nhi u bài vi t đề ế ược chia thành ba ph n: ầ Ph n 1 ầ , nhà qu n lý v i ho t đ ngả ớ ạ ộ  xúc ti n thế ương m i, đ u t  trong lĩnh v c nông nghi p, nông thôn. ạ ầ ư ự ệ Ph n 2 ầ , 

là ti ng nói doanh nghi p. ế ệ Ph n 3 ầ , các d  án kêu g i đ u t  vào nông nghi pự ọ ầ ư ệ  

Đ ng b ng sông C u Long. Đ c bi t, trong ph n ti ng nói doanh nghi p v iồ ằ ử ặ ệ ầ ế ệ ớ  các bài vi t đế ượ ổc t ng k t t  th c ti n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c aế ừ ự ễ ạ ộ ả ấ ủ  

nh ng mô hình s n xu t nông nghi p hi u qu  tiêu bi u   vùng đ ng b ngữ ả ấ ệ ệ ả ể ở ồ ằ  sông C u Longử  là nh ng kinh nghi m th c ti n sinh đ ng đ  tác gi  lu n ánữ ệ ự ễ ộ ể ả ậ  khái quát bài h c và đ  xu t gi i pháp phát tri n NNHH   vùng đ ng b ngọ ề ấ ả ể ở ồ ằ  sông H ng.ồ  

Hoàng Tri u Huy và Phan Đình Khôiệ  (2015), "B o hi m nông nghi p ả ể ệ  

b n v ng: lý thuy t và th c tr ng tri n khai thí đi m b o hi m nông nghi p ề ữ ế ự ạ ể ể ả ể ệ  

 Vi t nam"

ở ệ , bài báo khoa h c, đăng trên tọ ạp chí Kinh t  & Phát tri nế ể , s  218ố  [45]. Bài vi t cho r ng: nông nghi p là m t ngành ế ằ ệ ộ s n xu t kinh doanhả ấ  có nhi u r i ro, do v y c n thi t ph i xem xét l i các chi n lề ủ ậ ầ ế ả ạ ế ược truy n th ngề ố  

v  qu n lý r i ro nông nghi p đề ả ủ ệ ược nông dân s  d ng; lu n gi i l i íchử ụ ậ ả ợ  quan tr ng c a b o hi m nông nghi p và đánh giá ọ ủ ả ể ệ k t quế ả chương trình thí 

đi m b o hi m nông nghi p c a Vi t Nam; t  đó đ a ra m t s  k t lu n vàể ả ể ệ ủ ệ ừ ư ộ ố ế ậ  khuy n ngh  nh m hế ị ằ ướng t i phát tri n b n v ng th  trớ ể ề ữ ị ường b o hi m nôngả ể  nghi p   Vi t Nam.ệ ở ệ

Võ Xuân Ti nế  (2015), “Đ y m nh tái c  c u nông nghi p Vi t Nam” ẩ ạ ơ ấ ệ ệ , bài báo khoa h c, đăng trên tọ ạp chí Nh ng v n đ  Kinh t  và chính tr  th  gi i,ữ ấ ề ế ị ế ớ  

s  4ố   [103]. Tác gi  bài vi t ả ế đ a ra quan ni m c a mình v  tái c  c u nôngư ệ ủ ề ơ ấ  nghi p; ch  raệ ỉ  n i dung ộ tái c  c u nông nghi p là: xác đ nh l i vai trò ch  thơ ấ ệ ị ạ ủ ể trong s n xu t, t  ch c l i s n xu t, chuy n d ch các ngu n l c theo h ngả ấ ổ ứ ạ ả ấ ể ị ồ ự ướ  tăng quy mô s n xu t, hoàn thi n quy ho ch vùng s n xu t, vùng ch  bi nả ấ ệ ạ ả ấ ế ế  nông s n, g n k t ng i s n xu t và tiêu dùng trong chu i giá tr  Trên c  sả ắ ế ườ ả ấ ỗ ị ơ ở phân tích năm h n ch  c a tái c  c u nông nghi p Vi t Nam trong th i gianạ ế ủ ơ ấ ệ ệ ờ  qua, tác gi  bài vi t đ a ra sáu yêu c u và sáu nhóm gi i pháp nh m đ y m nhả ế ư ầ ả ằ ẩ ạ  tái c  c u nông nghi p Vi t Nam.ơ ấ ệ ệ

Vi n kinh t  và Chính sáchệ ế , Đ i h c Kinh t  ­ Đ i h c Qu c gia Hàạ ọ ế ạ ọ ố  

N i (2015), ộ “Phát tri n các hình th c liên k t kh c ph c nh ng gi i h n ể ứ ế ắ ụ ữ ớ ạ  

c a kinh t  h  nông dân trong b i c nh h i nh p” ủ ế ộ ố ả ộ ậ ,  đăng trong  Di n đànễ  chính sách nông nghi p thệ ường niên năm 2015 [124]. Tác gi  bài vi t kh ngả ế ẳ  

đ nh s  c n thi t ph i đ i m i, phát tri n các hình th c liên k t kinh t  trongị ự ầ ế ả ổ ớ ể ứ ế ế  nông nghi pệ ; ch  ra và làm rõ hai xu hỉ ướng liên k t chính ế trong nông nghi pệ  là:  Liên k t ngang và liên k t d c;  ế ế ọ đánh giá  nh ng k t qu  đã đ t đữ ế ả ạ ượ  c,

nh ng h n ch  và nguyên nhân c a vi c liên k t này   nữ ạ ế ủ ệ ế ở ước ta trong nh ngữ  năm qua và đ  xu t gi i pháp đ  phát tri nề ấ ả ể ể  liên k t này trong nông nghi pế ệ  là: Đ i m i chính sách v  đ t đai, g n s n xu t v i ch  bi n và tiêu thổ ớ ề ấ ắ ả ấ ớ ế ế ụ nông s n, nhân r ng mô hình cánh đ ng m u l n, khuy n khích nông hả ộ ồ ẫ ớ ế ộ tham gia vào chu i giá tr  nông s n và nâng cao vai trò nhà nỗ ị ả ước trong quá trình liên k t. ế

Th i báo Kinh t  Vi t Nam, Ban Kinh t  Trung ờ ế ệ ế ương, B  Nông nghi pộ ệ  

và Phát tri n Nông thôn (2016), ể “Nông nghi p an toàn: Gi i pháp thúc đ y ệ ả ẩ  

th c thi trách nhi m trong qu n lý chu i giá tr  nông nghi p” ự ệ ả ỗ ị ệ , K  y u H iỷ ế ộ  

th o [ả 97]. K  y u h i th o, ỷ ế ộ ả bao g m nhi u bài vi t c a các tác giồ ề ế ủ ả. Trong đó, 

t p ậ trung đánh giá m c đ  thi t h i v  c  y u t  kinh t , xã h i và con ng iứ ộ ệ ạ ề ả ế ố ế ộ ườ  

t  v n đ  th c ph m không an toànừ ấ ề ự ẩ ; phân tích các h n ch , b t c p trong cạ ế ấ ậ ơ 

ch  chính sách qu n lý, ph i h p, th c thi nh m đ m b o duy trì m t n nế ả ố ợ ự ằ ả ả ộ ề  nông nghi p an toàn t  quy trình s n xu t ­ ch  bi n ­ b o qu n ­ tiêu th  s nệ ừ ả ấ ế ế ả ả ụ ả  

ph m và đ  xu t gi i pháp h u hi u h n nh m h n ch  và gi i quy t tri tẩ ề ấ ả ữ ệ ơ ằ ạ ế ả ế ệ  

đ  v n n n an toàn th c ph m, t o d ng và c ng c  l i ni mể ấ ạ ự ẩ ạ ự ủ ố ạ ề  tin c a kháchủ  hàng trong nước và qu c t  ố ế

Nguy n Qu c Dũng (2016), ễ ố “Hi u qu  kinh t , xã h i và môi tr ệ ả ế ộ ườ   ng

c a mô hình “cánh đ ng m u l n”   Đ ng b ng sông C u Long” ủ ồ ẫ ớ ở ồ ằ ử , sách tham kh o, Nxb Lý lu n Chính tr  [27]. Cu n sách t p trung làm rõ kháiả ậ ị ố ậ  

ni m, tiêu chí, đ c tr ng, vai trò c a mô hình cánh đ ng m u l n; đi sâuệ ặ ư ủ ồ ẫ ớ  phân tích, làm rõ n i dung, tiêu chí hi u qu  kinh t , xã h i, môi trộ ệ ả ế ộ ường và 

nh ng nhân t  tác đ ng đ n hi u qu  kinh t , xã h i, môi trữ ố ộ ế ệ ả ế ộ ường c a môủ  hình này. Nghiên c u kinh nghi m xây d ng cánh đ ng l n c a các qu cứ ệ ự ồ ớ ủ ố  gia: Thái Lan, Malaysia, Trung Qu c, c a các t nh: Thái Bình, Hà Nam trongố ủ ỉ  

nước, rút ra 6 bài h c kinh nghi m cho xây d ng cánh đ ng m u l n choọ ệ ự ồ ẫ ớ  

Đ ng b ng sông C u Long. Đánh giá th c tr ng hi u qu  kinh t , xã h i,ồ ằ ử ự ạ ệ ả ế ộ  môi trường mô hình này   đ ng b ng sông C u Long nh ng năm qua, đ aở ồ ằ ử ữ ư  

ra d  báo, đ  xu t 6 đ nh hự ề ấ ị ướng và chín gi i pháp nâng cao hi u qu  kinhả ệ ả  

t , xã h i, môi trế ộ ường c a mô hình cánh đ ng l n   Vùng này trong th iủ ồ ớ ở ờ  gian t i.ớ

Tr n Quang Trung (2017),  ầ “Liên k t s n xu t kinh doanh trong nông ế ả ấ   nghi p – Lý lu n và th c ti n trong ch  bi n nông s n nguyên li u làm th c ăn ệ ậ ự ễ ế ế ả ệ ứ   chăn nuôi”, sách tham kh o, Nxb Đ i h c Nông nghi p [117]. Cu n sách hả ạ ọ ệ ố ệ 

th ng hóa m t s  lý lu n v  liên k t s n xu t kinh doanh trong nông nghi p;ố ộ ố ậ ề ế ả ấ ệ  trong đó, t p trung làm rõ khái ni m, nguyên t c, n i dung, hình th c liên k t vàậ ệ ắ ộ ứ ế  nghiên c u th c ti n liên k t s n xu t kinh doanh nông nghi p   m t s  t nhứ ự ễ ế ả ấ ệ ở ộ ố ỉ  thu c vùng Đ ng b ng sông C u Long, vùng Tây Nam b  Trên c  s  đánh giáộ ồ ằ ử ộ ơ ở  phân tích th c tr ng liên k t trong ch  bi n nông s n nguyên li u làm th c ănự ạ ế ế ế ả ệ ứ  chăn nuôi   t nh S n La, tác gi  đ  xu t gi i pháp: Khuy n khích thành l p cácở ỉ ơ ả ề ấ ả ế ậ  

t  h p tác, phát huy vai trò HTX, xác đ nh rõ quy n l i và nghĩa v  các bênổ ợ ị ề ợ ụ  tham gia liên k t, tăng c ng vai trò chính quy n đ a ph ng, l a ch n đúng tácế ườ ề ị ươ ự ọ  nhân trung tâm c a liên k t và phát tri n th ng hi u đ  liên k t s n xu t th củ ế ể ươ ệ ể ế ả ấ ứ  

ăn chăn nuôi

L ng Trung Thành, Th nh Văn Khang, Nguy n Th  Lan H ng (2017),ươ ị ễ ị ươ  

“Phát tri n kinh t  h p tác trong nông nghi p   t nh Thanh Hóa” ể ế ợ ệ ở ỉ , sách tham 

kh o, Nxb Chính tr  Qu c gia S  th t [94]. Cu n sách đi sâu phân tích, làm rõả ị ố ự ậ ố  

c  s  lý lu n v  kinh t  h p tác trong nông nghi p; đánh giá th c tr ng phátơ ở ậ ề ế ợ ệ ự ạ  tri n kinh t  h p tác trong nghi p   t nh Thanh Hóa giai đo n 2010 ­ 2016 vàể ế ợ ệ ở ỉ ạ  

h  th ng các chính sách c a Đ ng, Nhà n c ta v  phát tri n kinh t  h p tácệ ố ủ ả ướ ề ể ế ợ  trong nông nghi p; t  đó, tác gi  ki n ngh  v  c  ch , chính sách phát tri nệ ừ ả ế ị ề ơ ế ể  kinh t  h p tác trong nông nghi p và đ  xu t các gi i pháp nâng cao hi u quế ợ ệ ề ấ ả ệ ả 

t  ch c, ho t đ ng c a các lo i hình kinh t  h p tác trong nông nghi p, nângổ ứ ạ ộ ủ ạ ế ợ ệ  cao hi u qu  qu n lý c a chính quy n các c p   t nh Thanh Hóa đ i v i phátệ ả ả ủ ề ấ ở ỉ ố ớ  tri n kinh t  h p tác. ể ế ợ

Ph m Th  Thanh Bình (Ch.b, 2018),  ạ ị “Nghiên c u so sánh chính sách ứ   nông nghi p   Trung Qu c, Thái Lan, Israel và bài h c kinh nghi m cho Vi t ệ ở ố ọ ệ ệ   Nam”, sách tham kh o, Nxb Khoa h c xã h i [8]. N i dung cu n sách đả ọ ộ ộ ố ượ  c

th  hi n   5 ch ng. Trong đó, tác gi  cu n sách đã t p trung đi sâu nghiênể ệ ở ươ ả ố ậ  

c u, phân tích m t s  v n đ  v  nông nghi p b n v ng, nh ng chính sáchứ ộ ố ấ ề ề ệ ề ữ ữ  phát tri n nông nghi p b n v ng c a Trung Qu c, Thái Lan, Israel; đánh giáể ệ ề ữ ủ ố  

k t qu  đ t đế ả ạ ược, nh ng h n ch , phân tích nguyên nhân c a nh ng h n chữ ạ ế ủ ữ ạ ế 

và rút ra bài h c, kinh nghi m có th  v n d ng cho phát tri n nông nghi p,ọ ệ ể ậ ụ ể ệ  

b n v ng c a Vi t Nam. ề ữ ủ ệ

1.2.2. Các công trình nghiên c u v  phát tri n kinh t  hàng hóa trong nông ứ ề ể ế   nghi p ệ

Ph m Văn Hu nh (1993), “ạ ỳ Phát  tri n  nông  nghi p  hàng  hoá  đ nh ể ệ ị  

h ướ ng xã h i ch  nghĩa   Vi t Nam ộ ủ ở ệ ”, lu n án Phó ti n sĩ Kinh tậ ế ế, H cọ  

vi n Chính tr  Qu c gia H  Chí Minhệ ị ố ồ  [43]. Công trình nghiên c u khá sâuứ  

s c v  phát tri n NNHH   nắ ề ể ở ước ta ngay sau khi có Ngh  quy t Đ i h i l nị ế ạ ộ ầ  

th  VII (1991) c a Đ ng. Tác gi  đã đi sâu làm rõ v  trí c a n n NNHHứ ủ ả ả ị ủ ề  

trong chi n lế ượ ổc  n đ nh và phát tri n KT ­ XH   nị ể ở ước ta; phân tích đ cặ  

đi m và đ a ra quan ni m v  đ nh hể ư ệ ề ị ướng xã h i ch  nghĩa đ i v i phátộ ủ ố ớ  tri n NNHH. ể Lu n án đã đậ ánh giá th c tr ng n n nông nghi p nự ạ ề ệ ước ta, tác 

gi  ả ch  ra nh ng mâu thu n, nhân t  m i, đ nh hỉ ữ ẫ ố ớ ị ướng quá trình chuy nể  nông nghi p sang s n xu t hàng hóa nh ng năm cu i c a th  k  20ệ ả ấ ữ ố ủ ế ỷ  Trên 

c  s  đó, tác gi  ơ ở ả đ  xu t: ề ấ Hình thành n n nông nghi p có c  c u h p lý;ề ệ ơ ấ ợ  chuy n d ch c  c u kinh t  nông thôn và chuy n d ch nông nghi p sang s nể ị ơ ấ ế ể ị ệ ả  

xu t hàng hóa; xây d ng kinh t  h  trong quá trình phát tri n NNHH, coiấ ự ế ộ ể  

h p tác hóa và công nghi p hóa là hai quá trình c  b n đ  nông thôn nợ ệ ơ ả ể ướ  c

ta đi lên ch  nghĩa xã h iủ ộ  

Lê Minh V  (1995), “ụ Phát tri n kinh t  nông thôn hàng hoá và tác ể ế  

đ ng c a nó đ i v i nhi m v  xây d ng l c l ộ ủ ố ớ ệ ụ ự ự ượ ng vũ trang   Vi t Nam ệ  

hi n nay” ệ , lu n án Phó ti n sĩ khoa h c quân sậ ế ọ ự, H c vi n Chính tr  quânọ ệ ị  

sự [127]. Công trình t p trung lu n gi i m i quan h  gi a phát tri n kinhậ ậ ả ố ệ ữ ể  

t  nông thôn hàng hóa và xây d ng l c lế ự ự ượng vũ trang Vi t Nam, trongệ  

ch ng đặ ường đ u c a s  nghi p đ i m i đ t nầ ủ ự ệ ổ ớ ấ ước. Đ c bi t, lu n án đãặ ệ ậ  

ch  ra nh ng v n đ  có tính quy lu t c a quá trình chuy n kinh t  nôngỉ ữ ấ ề ậ ủ ể ế  thôn t  t  cung, t  c p sang phát tri n kinh t  hàng hóa nh : phát tri nừ ự ự ấ ể ế ư ể  

có tính đa d ng, kinh t  h  là n n t ng; s  phát tri n kinh t  h  g n li nạ ế ộ ề ả ự ể ế ộ ắ ề  

v i kinh t  h p tác, chuy n d ch c  c u kinh t  hàng hóa   nông thôn vàớ ế ợ ể ị ơ ấ ế ở  

g n v i phát tri n công nghi p ch  bi n,…Nh ng v n đ  có tính quyắ ớ ể ệ ế ế ữ ấ ề  

lu t trên, g i m  cho nghiên c u sinh ti p t c  đi sâu vào làm rõ đ iậ ợ ở ứ ế ụ ố  

tượng nghiên c u trong Lu n án c a mình.ứ ậ ủ

Mai Văn B o (2000), “ả Phát tri n nông nghi p hàng hoá trong quá ể ệ   trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa   n ệ ệ ạ ở ướ c ta”, lu n án ti n sĩ Kinh tậ ế ế, 

H c vi n Chính tr  Qu c gia H  Chí Minhọ ệ ị ố ồ  [6]. Lu n án ậ trình bày m t cáchộ  

có h  th ng thông qua vi c phân tích tính t t y u, n i dung và đi u ki nệ ố ệ ấ ế ộ ề ệ  phát   tri n  NNHH   trong  quá  trình  công  nghi p  hóa,  hi n   đ i  hóa;  kinhể ệ ệ ạ  nghi m   phát   tri n   nông   nghi p   c a   Nh t   B n,   Đài   Loan,   Philippin,ệ ể ệ ủ ậ ả  Malaixia, Thái Lan, Trung Qu c. Đánh giá th c tr ng phát tri n NNHH ố ự ạ ể ở 

Vi t Nam và t  đó đ  xu t h  phệ ừ ề ấ ệ ương hướng, m c tiêu, nhi m v  vàụ ệ ụ  

nh ng gi i pháp phát tri n NNHH trong quá trình công nghi p hóa, hi n đ iữ ả ể ệ ệ ạ  hóa   nở ước ta đ n năm 2010. ế

Bùi  Văn Can (2001),  “Phát  tri n  kinh t  hàng hoá  trong quá  trình ể ế   CNH,HĐH nông nghi p, nông thôn Đ ng b ng sông H ng”,  ệ ồ ằ ồ lu n án ti n sĩậ ế  khoa h c Kinh tọ ế, Đ i h c Kinh t  qu c dânạ ọ ế ố  [21]. Tác gi  lu n án ả ậ đi sâu làm 

rõ v n đ  lý lu n, ấ ề ậ đánh giá th c tr ng và ự ạ đ  xu t ề ấ quan đi m, gi i pháp phátể ả  tri n kinh t  hàng hóa  ể ế trong  quá trình CNH,  HĐH nông nghi p, nông thônệ  

Đ ng b ng sông H ng. ồ ằ ồ Theo tác gi , s  phát tri n này c n h ng vào phátả ự ể ầ ướ  tri n toàn di n v i quy mô, t  su t hàng hóa ngày càng cao, di n ra trong t tể ệ ớ ỷ ấ ễ ấ  

c  các ngành kinh t , các vùng s n xu t hàng hóa v i ch t l ng và s c c nhả ế ả ấ ớ ấ ượ ứ ạ  tranh ngày càng cao. T p trung nâng cao ch t l ng ngu n lao đ ng, xây d ngậ ấ ượ ồ ộ ự  

c  s  v t ch t k  thu t đ ng b , đ y m nh chuy n d ch c  c u ngành kinhơ ở ậ ấ ỹ ậ ồ ộ ẩ ạ ể ị ơ ấ  

t ; phát huy s c m nh t ng h p c a các thành ph n kinh t  và t o môiế ứ ạ ổ ợ ủ ầ ế ạ  

trường, c  ch , chính sách thu n l i thúc đ y phát tri n kinh t  hàng hóa. ơ ế ậ ợ ẩ ể ế

Tr n Xuân Châu (2002), “ầ Đ y nhanh s  phát tri n nông nghi p hàng hoá ẩ ự ể ệ  

 Vi t Nam hi n nay”

ở ệ ệ , lu n án ti n sĩ Kinh tậ ế ế, H c vi n Chính tr  Qu c gia Họ ệ ị ố ồ Chí Minh [23]. Đây là công trình nghiên c u có tính h  th ng và khá sâu s c vứ ệ ố ắ ề phát tri n NNHH   n c ta vào nh ng năm đ u c a th  k  21. Trong lu n ánể ở ướ ữ ầ ủ ế ỷ ậ  này, tác gi  đã đ a ả ư ra quan ni m ệ c a mình ủ v  NNHH và đ y nhanh s  phátề ẩ ự  

tri n NNHH   Vi t Nam; làm rõ các n i dung, đ c tr ng, vai trò, đi u ki n đ yể ở ệ ộ ặ ư ề ệ ẩ  nhanh s  phát tri n n n NNHH. Trình bày m t s  kinh nghi m phát tri n nôngự ể ề ộ ố ệ ể  nghi p c a Nh t B n, Hàn Qu c, Đài Loan, Trung Qu c, Thái Lan và ch  raệ ủ ậ ả ố ố ỉ  

nh ng nét t ng đ ng và s  khác bi t c a các n c, vùng lãnh th  này so v iữ ươ ồ ự ệ ủ ướ ổ ớ  

Vi t Nam. Lu n án đã đánh giá quá trình hình thành và phát tri n NNHH   Vi tệ ậ ể ở ệ  Nam; rút ra b y v n đ  ả ấ ề c p thi t  ấ ế c n ph i gi i quy tầ ả ả ế  và  đ  xu t h  quanề ấ ệ  

đi m, ph ng h ng và các gi i pháp c  b n nh m đ y nhanh s  phát tri nể ươ ướ ả ơ ả ằ ẩ ự ể  

n n ề nông nghi p hàng hoá   Vi t Nam. ệ ở ệ

1.2.3. Các công trình nghiên c u v  nông nghi p vùng Đ ng b ng sông ứ ề ệ ồ ằ  

H ng ồ

Nguy n Thanh Long (ễ Ch  nhi m ­ ủ ệ 2001), Nh ng nhân t  tác đ ng đ n ữ ố ộ ế  

s  phát tri n c a n n nông nghi p s n xu t hàng hoá   các t nh Đ ng b ng ự ể ủ ề ệ ả ấ ở ỉ ồ ằ   sông H ng trong th i k  công nghi p hoá, hi n đ i hoá, ồ ờ ỳ ệ ệ ạ  T ng quan khoa h cổ ọ  

Đ  tài c p Bề ấ ộ năm 2000 ­ 2001, H c vi n Chính tr  qu c gia H  Chí Minhọ ệ ị ố ồ  [56]. Đ  tài đã làm rõ c  s  lý lu n và kinh nghi m th c ti n c a vi c nghiênề ơ ở ậ ệ ự ễ ủ ệ  

c u nhân t  tác đ ng đ n s n xu t NNHH; đánh giá th c tr ng tác đ ng c aứ ố ộ ế ả ấ ự ạ ộ ủ  các nhân t : Đ ng lãnh đ o, vai trò c a nhà n c, lao đ ng và t  ch c laoố ả ạ ủ ướ ộ ổ ứ  

đ ng, KH&CN, tác đ ng c a công nghi p vào nông nghi p, th  trộ ộ ủ ệ ệ ị ường và k tế  

c u h  t ng và trên c  s  đó, đ a ra ph ng hấ ạ ầ ơ ở ư ươ ướng và gi i pháp phát huy tácả  

d ng c a các nhân t  đ i v i phát tri n NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng.ụ ủ ố ố ớ ể ở ồ ằ ồ

L i Ng c Thanhạ ọ  (2010), “ nh h Ả ưở ng c a tình tr ng manh mún đ t ủ ạ ấ   đai đ n phát tri n s n xu t hàng hoá vùng Đ ng b ng sông H ng”, ế ể ả ấ ồ ằ ồ  T pạ  chí Thương M iạ , s  21 ố [92]. Trên c  s  phân tích quy mô đ t nông nghi pơ ở ấ ệ  theo h  và theo nhân kh u   vùng đ ng b ng sông H ng, tác gi  bài vi t ộ ẩ ở ồ ằ ồ ả ế đã 

ch  ra: ỉ Quy mô đ t đai nh , l i phân tán, manh mún h n ch  kh  năng cấ ỏ ạ ạ ế ả ơ 

gi i hóa nông nghi p, tăng chi phí, gi m hi u qu  s n xu t; h n ch  khớ ệ ả ệ ả ả ấ ạ ế ả 

năng áp d ng ti n b  k  thu t d n đ n năng su t cây tr ng th p; tác đ ngụ ế ộ ỹ ậ ẫ ế ấ ồ ấ ộ  

đ n tiêu chu n ch t lế ẩ ấ ượng nông s n hàng hóa. Đ  kh c ph c tình tr ngả ể ắ ụ ạ  manh mún đ t đai, thúc đ y s n xu t hàng hóa, theo tác gi  c n khuy nấ ẩ ả ấ ả ầ ế  khích d n đi n, đ i th a; chuy n nhồ ề ổ ử ể ượng, cho thuê đ t; đ y m nh thâmấ ẩ ạ  canh, xen canh g i v ố ụ

Đ   Th   Thanh   Loanỗ ị   (2015),  “Chuy n   d ch   c   c u   kinh   t   nông ể ị ơ ấ ế   nghi p vùng đ ng b ng sông H ng trong b i c nh h i nh p kinh t  qu c ệ ồ ằ ồ ố ả ộ ậ ế ố  

t ” ế , lu n án ậ ti n sĩ Kinh t , ế ế Vi n Khoa h c xã h i Vi t Namệ ọ ộ ệ  [55]. Lu n ánậ  phân tích các khái ni m, các ch  tiêu đánh giá và các nhân t   nh hệ ỉ ố ả ưởng đ nế  quá trình chuy n d ch c  c u kinh t  nông nghi p  ể ị ơ ấ ế ệ Đánh giá th c tr ngự ạ  chuy n d ch c  c u kinh t  nông nghi p vùng ể ị ơ ấ ế ệ Đ ng b ng sông H ngồ ằ ồ ; chỉ 

ra nh ng thành t u, h n ch  và nguyên nhân h n ch  c a quá trình chuyữ ự ạ ế ạ ế ủ ể  n

d ch c  c u này trong giai đo n 2005 ­ 2013. Trên c  s  đó tác gi , đ  xu tị ơ ấ ạ ơ ở ả ề ấ  

đ nh hị ướng và gi i pháp mang tính đ ng b  phù h p v i đ c đi m và yêuả ồ ộ ợ ớ ặ ể  

c u chuy n d ch c  c u kinh t  nông nghi p c a ầ ể ị ơ ấ ế ệ ủ Vùng đ n năm 2020 vàế  

t m nhìn 2030ầ

Phí Văn H nh (2016),  ạ “Phát tri n nông nghi p   ể ệ theo h ướ ng   b n ề  

v ng   vùng Đ ng b ng sông H ng ữ ở ồ ằ ồ ”,  lu n án ti n sĩ Kinh t  chính tr ,ậ ế ế ị  

H c vi n Chính tr  [3ọ ệ ị 6]. Công trình nghiên c u v  s  phát tri n b n v ngứ ề ự ể ề ữ  nông nghi p   vùng đ ng b ng sông H ng, ệ ở ồ ằ ồ ch  ra và làm rõ ỉ các nhân t  vàố  tiêu chí đánh giá phát tri n nông nghi pể ệ  theo hướng b n v ngề ữ ; khái quát bài h c ọ phát tri n nông nghi pể ệ  theo hướng b n v ng cho vùng ề ữ Đ ng b ngồ ằ  sông H ngồ   t  kinh nghi m c a m t s  ừ ệ ủ ộ ố qu c giaố   trên th  gi iế ớ ; đánh giá 

th c tr ng và đ  xu t các quan đi m, gi i pháp nh m  ự ạ ề ấ ể ả ằ phát tri n nôngể  nghi p ệ theo hướng b n v ng   vùng ề ữ ở Đ ng b ng sông H ng nh ng nămồ ằ ồ ữ  

ti p theo.ế

Ph m Văn Hi n (2017), ạ ể “Phát tri n khoa h c và công ngh  ph c v ể ọ ệ ụ ụ  nông nghi p   vùng Đ ng b ng sông H ng ệ ở ồ ằ ồ  hi n nay” ệ , lu n án ti n sĩ kinh tậ ế ế chính tr , H c vi n Chính tr  [3ị ọ ệ ị 8]. Lu n án đã đ a ra và làm rõ quan ni m, n iậ ư ệ ộ  dung phát tri n KH&CN ph c v  nông nghi p; rút ra bài h c cho các đ aể ụ ụ ệ ọ ị  

ph ng vùng Đ ng b ng sông H ng trong phát tri n KH&CN ph c v  nôngươ ồ ằ ồ ể ụ ụ  nghi p t  nghiên c u kinh nghi m th c ti n c a Trung Qu c, Thái Lan, Israel,ệ ừ ứ ệ ự ễ ủ ố  

Nh t B n; làm rõ th c tr ng và đ  xu t các quan đi m c  b n, nh ng gi iậ ả ự ạ ề ấ ể ơ ả ữ ả  pháp ch  y u phát tri n KH&CN ph c v  nông nghi p   vùng đ ng b ngủ ế ể ụ ụ ệ ở ồ ằ  

H ng th i gian t i.ồ ờ ớ

1.3. Khái quát k t qu  ch  y u c a các công trình có liên quanế ả ủ ế ủ  

đ n đ  tàiế ề  và nh ng v n đ  đ t ra lu n án ti p t c gi i quy tữ ấ ề ặ ậ ế ụ ả ế

1.3.1. Khái quát k t qu  ch  y u c a các công trình liên quan đ n đ ế ả ủ ế ủ ế ề   tài

Nghiên c u các công trình khoa h c đã công b  liên quan đ n ứ ọ ố ế lu n án;ậ  

đ c bi tặ ệ , là lu n ánậ  c a các tác gi : Ph m Văn Hu nh, Mai Văn B o vàủ ả ạ ỳ ả  

Tr n Xuân Châuầ , Đ  Th  Thanh Loan, Phí Văn H nh, Ph m Văn Hi n,…ỗ ị ạ ạ ể  cho th y, các công trình khoa h c ấ ọ này đã đ  c p khá toàn di n ề ậ ệ và có nhi uề  đóng góp quan tr ngọ  vào v n đ  ấ ề phát tri n NNHH. C  th :ể ụ ể

Th  nh t,  lý lu n  ứ ấ ậ v  nông nghi p hàng hóa và  ề ệ phát tri n nông nghi p hàng ể ệ   hóa

Đ  cề ập đ n quan ni mế ệ , đ c tr ng c aặ ư ủ   NNHH,  ph n l n công trìnhầ ớ  

đ u cho r ng: Nông nghi p hàng hoá là m t b  ph n c a n n kinh t  hàngề ằ ệ ộ ộ ậ ủ ề ế  hoá, là ki u t  ch c KT ­ XH s n xu t ra nông ph m không ph i đ  tể ổ ứ ả ấ ẩ ả ể ự mình tiêu dùng mà đ  trao đ i, mua bán trên th  trể ổ ị ường, nh m tho  mãn nhuằ ả  

c u tiêu dùng xã h iầ ộ , v a có l i nhu n cho ngừ ợ ậ ườ ải s n xu t ra nó đ  tái s nấ ể ả  

xu t m  r ng và hi n đ i hoá n n nông nghi p  ấ ở ộ ệ ạ ề ệ Đ c tr ng c a nôngặ ư ủ  

nghi p hàng hóa là có tính đa d ng c a phân công lao đ ng và s n ph m;ệ ạ ủ ộ ả ẩ  phát tri n đa d ng, t ng h p nh ng trên c  s  tính đa d ng sinh h c c aể ạ ổ ợ ư ơ ở ạ ọ ủ  vùng, mi n; có s  khác bi t tề ự ệ ương đ i v i s n xu t hàng hóa công nghi pố ớ ả ấ ệ ; 

là m t n n nông nghi p sinh thái b n v ng, thân thi n v i môi trộ ề ệ ề ữ ệ ớ ường; m tộ  

n n nông nghi p có tính liên k t m nh; có công ngh  thích h p hi u quề ệ ế ạ ệ ợ ệ ả 

v i s  qu n lý chuyên nghi p hi n đ i, c nh tranh caoớ ự ả ệ ệ ạ ạ ;… Cách quan ni mệ  

và nh ng đ c tr ng trên  ữ ặ ư đã ph n ánh c  b n đ y đ  v  b n ch t c aả ơ ả ầ ủ ề ả ấ ủ  NNHH, s  đẽ ược tác giả lu n án ậ nghiên c u, ứ k  th aế ừ  và làm rõ thêm khi đ aư  

ra quan ni m và phân tích n i hàm c a NNHH.  ệ ộ ủ

Đ  c p đ n ề ậ ế sự phát tri n ể NNHH nói chung và   Vi t Nam nói riêngở ệ  

ph n l n các công trình đ u cho r ngầ ớ ề ằ : 

Phát tri n NNHH là v n đ  có tính quy lu t,  ể ấ ề ậ tr i qua các  ả giai đo nạ  phát tri n ể t  th p đ n cao, ừ ấ ế t  ch a hoàn thi n đ n hoàn thi nừ ư ệ ế ệ ; là quá trình tích lũy v  lề ượng d n đ n bi n đ i v  ch t các y u t  c u thành NNHHẫ ế ế ổ ề ấ ế ố ấ  

M i giai đo n phát tri n này đ u có các đ c đi m riêng, g n v i đi u ki nỗ ạ ể ề ặ ể ắ ớ ề ệ  

c  th  c a m i qu c gia, vùng lãnh th  ụ ể ủ ỗ ố ổ Phát tri n ể NNHH   Vi t Nam cũngở ệ  mang tính quy lu t nh  phát tri n NNHH nói chung, là ho t đ ng ậ ư ể ạ ộ tích c c,ự  

ch  đ ng, sáng t o ủ ộ ạ c a ch  thủ ủ ể, đ  t o ra s  gia tăng kh i lể ạ ự ố ượng, nâng cao 

ch t lấ ượng, s c c nh tranh c a nông s n hàng hóa g n v i c  c u kinh tứ ạ ủ ả ắ ớ ơ ấ ế 

và ti n b  đ i s ng   nông thôn ế ộ ờ ố ở nh m đáp  ng m c tiêu ằ ứ ụ phát tri n KT ­ể  

XH trong t ng giai đo n nh t đ nh.ừ ạ ấ ị  Đ  phát tri n NNHH   Vi t Nam, cácể ể ở ệ  công trình  th ng nh tố ấ   ph i c n và đ  các đi u ki nả ầ ủ ề ệ   như:    đi u ki n tề ệ ự nhiên; nhân l cự , văn hóa, xã h i; ộ PCLĐXH, đa d ng hóa t  ch c s n xu t,ạ ổ ứ ả ấ  

h  th ng c  s  v t ch t k  thu t và vi c áp d ng r ng rãi ti n b  k  thu tệ ố ơ ở ậ ấ ỹ ậ ệ ụ ộ ế ộ ỹ ậ  công ngh ; s  quan h  gi a nông nghi p v i công nghi p; ti t ki m và v nệ ự ệ ữ ệ ớ ệ ế ệ ố  

đ u t ; th  trầ ư ị ường đ u vào, đ u ra cho s n xu t nông nghi p và môi trầ ầ ả ấ ệ ườ  ng

th  ch  thu n l i.ể ế ậ ợ  K t qu  nghiên c u v  s  phát tri n NNHH trên, làm cế ả ứ ề ự ể ơ 

s  đ  tác gi  lu n án đ a ra quan ni m v  phát tri n NNHH và lu n gi iở ể ả ậ ư ệ ề ể ậ ả  

n i hàm, n i dung, nhân t  tác đ ng đ n phát tri n NNHH   vùng đ ngộ ộ ố ộ ế ể ở ồ  

b ng sông H ng.ằ ồ

Th  hai, v  kinh nghi m phát tri n nông nghi p hàng hóa ứ ề ệ ể ệ

M t s  công trình đánh giá khái quát k t qu , thành t u, kinh nghi mộ ố ế ả ự ệ  phát tri n nông nghi p, ể ệ NNHH c a m t s  qu c gia, vùng lãnh th  nh : Nh tủ ộ ố ố ổ ư ậ  

B n, Đài Loan, Hàn Qu c, Philippin, Malaixia, Thái Lanả ố , Trung Qu c ố và Israel 

t  đó rút ra bài h c ừ ọ kinh nghi m làệ : Ph i coi tr ng n n nông nghi p hàng hóa;ả ọ ề ệ  

g n k t phát tri n nông nghi p v i công nghi p và d ch v ;  ng d ng thi t bắ ế ể ệ ớ ệ ị ụ ứ ụ ế ị công ngh  phù h p v i ph ng th c  ệ ợ ớ ươ ứ s n xu tả ấ , v i quy mô s n xu t; phátớ ả ấ  tri n nông nghi p nh ng không phá v  tính c ng đ ng dân c  và b n s c vănể ệ ư ỡ ộ ồ ư ả ắ  hóa dân t c; Nhà n c có vai trò quan tr ng trong h  tr  phát tri n nôngộ ướ ọ ỗ ợ ể  nghi p nông thôn và ph i l y l i ích kinh t  c a h  nông dân là xu t phátệ ả ấ ợ ế ủ ộ ấ  

đi mể ,… Nh ng khái quát này, là c  sữ ơ ở cho vi c nghiên c u kinh nghi m th cệ ứ ệ ự  

ti n c a lu n án ễ ủ ậ đ c sát th c h n.ượ ự ơ

Th  ba, v  th c tr ng phát tri n nông nghi p hàng hóa ứ ề ự ạ ể ệ

Các công trình khoa h c liên quan đ n đ  tài, nh t là các lu n án phátọ ế ề ấ ậ  tri n NNHHể , sách tham kh o, đ  tài t ng k t v  phát tri n nông nghi p, k tả ề ổ ế ề ể ệ ế  

qu  c a các h i th o khoa h cả ủ ộ ả ọ  ch  ra nh ng thành t u, ỉ ữ ự nh ng h n ch  ữ ạ ế c aủ  phát tri n NNHH   nể ở ước ta trong nh ng năm qua, trong đó nh ng h n ch  l nữ ữ ạ ế ớ  

nh t là:ấ  quy mô s n xu t phân tán, manh mún; ch t lả ấ ấ ượng, t  su t hàng hóaỷ ấ  

th p, s c c nh tranh kém; ấ ứ ạ k t c u h  t ng ế ấ ạ ầ cho NNHH phát tri n còn thi u;ể ế  

th  tr ngị ườ  h p,ẹ  không đ ng b ; ồ ộ c  ch ,ơ ế  chính sách h  tr  nông nghi p ch aỗ ợ ệ ư  theo k pị  yêu c u phát tri n NNHHầ ể , môi trường sinh thái nông nghi p, nôngệ  thôn ô nhi mễ ,…  Nh ng k t qu  đánh giá   các công trình nàyữ ế ả ở  là c  s  đơ ở ể 

lu n án tham chi uậ ế , đánh giá khách quan s  ự phát tri n NNHH   vùng Đ ngể ở ồ  

b ng sông H ng.ằ ồ

Th  t , v  quan đi m, gi i pháp phát tri n nông nghi p hàng hóa ứ ư ề ể ả ể ệ

Ph n l n các công trình đãầ ớ  đ  xu t m t h  th ng quan đi m và gi i phápề ấ ộ ệ ố ể ả  phát tri n ể NNHH khá toàn di n, sát th c ti n Vi t Nam. ệ ự ễ ệ M t s  ộ ố công trình đề 

c p theo nhómậ  gi i phápả  v  kinh t , v  xã h i và v  vai trò c a nhà n c.ề ế ề ộ ề ủ ướ  

M t s  công trình đ a ra các gi i pháp c  thộ ố ư ả ụ ể nh : hoàn thi n quy ho ch,ư ệ ạ  phân công lao đ ngộ , đ i m i t  ch c s n xu t, ổ ớ ổ ứ ả ấ áp d ng KH&CN, phát tri nụ ể  

th  tr ng,  ị ườ d ch v  nông nghi p, hoàn thi n c  ch , chính sách c a Nhàị ụ ệ ệ ơ ế ủ  

n cướ ,  Nh ng đ  xu t ữ ề ấ trên, s  đ c tác gi  lu n án nghiên c u, v n d ngẽ ượ ả ậ ứ ậ ụ  trong khái quát ph ng hươ ướ , đ  xu t gi i phápng ề ấ ả  phát tri n NNHH   vùngể ở  

Đ ng b ng sông H ngồ ằ ồ  th i gian t i.ờ ớ

1.3.2. Nh ng v n đ  đ t ra lu n án ti p t c gi i quy t ữ ấ ề ặ ậ ế ụ ả ế

Trên c  s  khái quát k t qu  ch  y u các công trình khoa h c liênơ ở ế ả ủ ế ọ  quan đ n đ  tài lu n án   trên cho th y,ế ề ậ ở ấ  cho đ n nay ch a có công trìnhế ư  khoa h c ọ nào nghiên c u ứ và lu n gi i ậ ả m t cách ộ th u đáo, ấ toàn di n, ệ tri tệ  

đ , có ể h  th ng ệ ố các v n đ  c  b n sau đây dấ ề ơ ả ưới góc đ  khoa h c Kinh tộ ọ ế chính tr :ị

M t là,  ộ phát tri n NNHH   vùng Đ ng ể ở ồ b ng sông H ng là gìằ ồ , n i dungộ  

s  phát tri n nàyự ể  ra sao, đánh giá s  phát tri n này d a trên nh ng tiêu chíự ể ự ư  nào?

Hai là, th c tr ng phát tri n NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng thự ạ ể ở ồ ằ ồ ế nào, đ t ra nh ng v n đ  gì b c thi t c n ph i t p trung gi i quy t trong th iặ ữ ấ ề ứ ế ầ ả ậ ả ế ờ  gian t i?ớ

Ba là,  đ  thúc đ y NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng phát tri nể ẩ ở ồ ằ ồ ể  trong th i gian t i c n th c hi n đ ng b , h  th ng quan đi m và gi i phápờ ớ ầ ự ệ ồ ộ ệ ố ể ả  nào? 

Đây là nh ng v n đ  đ t ra mà lu n án c n t p trung gi i quy t. Đữ ấ ề ặ ậ ầ ậ ả ế ể 

tr  l i cho các câu h i trên, lu n án t p trung lu n gi i, làm rõ nh ng v nả ờ ỏ ậ ậ ậ ả ữ ấ  

đó, làm rõ: M c đích, ch  th , n i dung và phụ ủ ể ộ ương th c c a s  phát tri nứ ủ ự ể  NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng phùở ồ ằ ồ  h p đ i tợ ố ượng và ph m vi nghiênạ  

c u c a lu n án. ứ ủ ậ Đi sâu lu n gi i, làm rõ n i dung và nh ng tiêu chí đáng giáậ ả ộ ữ  

c a s  phát tri n này, t p trung vào: S  gia tăng quy mô s n xu t và kh iủ ự ể ậ ự ả ấ ố  nông s n hàng hóa; nâng caoả  năng su t, ấ ch t lấ ượ , hi u qu  s c c nh tranhng ệ ả ứ ạ  

c a NNHHủ  và hoàn thi n c  c u kinh t  nông nghi p hàng hóa theo hệ ơ ấ ế ệ ướ  ng

hi n đ i, b n v ng trong b i c nh toàn c u hóa, h i nh p kinh t  qu c t  vàệ ạ ề ữ ố ả ầ ộ ậ ế ố ế  yêu c u ti p t c đ y m nh CNH, HĐH đ t nầ ế ụ ẩ ạ ấ ước và phát tri n kinh t  thể ế ị 

trường đ nh hị ướng XHCN

Th  hai, nghiên c u kinh nghi m th c ti n phát tri n NNHH   m t s ứ ứ ệ ự ễ ể ở ộ ố 

qu c gia, vùng kinh t  ­ xã h i trong n ố ế ộ ướ c, rút ra bài h c kinh nghi m cho ọ ệ   các đ a ph ị ươ ng  vùng đ ng b ng sông H ng trong phát tri n NNHH ồ ằ ồ ể

Đ  có c  s  kinh nghi m th c ti n cho các đ a phể ơ ở ệ ự ễ ị ương thu c vùngộ  

đ ng b ng sông H ng trong phát tri n NNHH, lu n án kh o c u, kháiồ ằ ồ ể ậ ả ứ  quát kinh nghi m th c ti n phát tri n NNHH   Trung Qu c, Thái Lan;ệ ự ễ ể ở ố  vùng Đ ng sông C u Long và vùng Tây Nguyên c a Vi t Namồ ử ủ ệ   trong 

nh ng năm g n đây; t  đó, rút ra nh ng bài h c thành công và bài h cữ ầ ừ ữ ọ ọ  

ch a thành công cho các đ a phư ị ương thu c vùng Đ ng b ng sông H ngộ ồ ằ ồ  

có th  v n d ng sáng t o, phù h p v i th c ti n nh m thúc đ y nhanhể ậ ụ ạ ợ ớ ự ễ ằ ẩ  

s  phát tri n NNHH   đ a phự ể ở ị ương mình.

Th  ba, kh o sát, đánh giá khách quan th c tr ng phát tri n NNHH  ứ ả ự ạ ể ở  vùng đ ng b ng sông H ng th i gian qua và rút ra nh ng v n đ  b c thi t ồ ằ ồ ờ ữ ấ ề ứ ế  

c n t p trung m i n  l c đ  gi i quy t th i gian t i ầ ậ ọ ỗ ự ể ả ế ờ ớ

Đ  có c  s  th c ti n đ  đ  xu t xu t quan đi m, gi i pháp, tể ơ ở ự ễ ể ề ấ ấ ể ả rên c  sơ ở 

n i dung phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng đã độ ể ở ồ ằ ồ ược xác đ nhị  trong khung c  s  lý lu n, lu n án đi sâu đánh giá nh ng thành t u và h nơ ở ậ ậ ữ ự ạ  

ch  c a s  phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng t  năm 2010ế ủ ự ể ở ồ ằ ồ ừ  

đ n năm 2017; ế ch  ra và ỉ làm rõ nh ng nguyên nhân khách quan, ch  quan c aữ ủ ủ  

nh ng thành t u và h n ch ; t  đó, ữ ự ạ ế ừ rút ra nh ng v n đ  c p thi t mà trongữ ấ ề ấ ế  

th i gian t i các đ a phờ ớ ị ương thu c vùng Đ ng b ng sông H ng c n t pộ ồ ằ ồ ầ ậ  trung gi i quy t.ả ế

Th  t ứ ư, đ  xu t h  th ng quan đi m, gi i pháp sát th c ti n, kh  thi ể ấ ệ ố ể ả ự ễ ả  

đ  thúc đ y NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng phát tri n trong th i gian ể ẩ ở ồ ằ ồ ể ờ  

Nh  v y, v i hư ậ ớ ướng ti p c n, nh ng n i dung gi i quy t và ph m viế ậ ữ ộ ả ế ạ  nghiên c u nh  trên, đ  tài  ứ ư ề “Phát tri n   ể NNHH   vùng Đ ng b ng sông ở ồ ằ  

H ng” ồ  là công trình nghiên c u khoa h c đ c l p, sáng t o, không trung l pứ ọ ộ ậ ạ ặ ; 

nh ng có s  k  th a và b  sung, phát tri n các công trình khoa h c trư ự ế ừ ổ ể ọ ước đây trong b i c nh m i và là v n đ  có ý nghĩa quan tr ng c  v  lý lu n và th cố ả ớ ấ ề ọ ả ề ậ ự  

ti n.ễ

K t lu n chế ậ ương 1Nông nghi p là m t ngành s n xu t v t ch t c  b n c a xã h i. Trongệ ộ ả ấ ậ ấ ơ ả ủ ộ  

l ch s , nông nghi p phát tri n theo ị ử ệ ể phương th cứ  s n xu t hàng hóa t  r tả ấ ừ ấ  

s m và tr  thành m t quy lu t chung cho s  phát tri n KT  ớ ở ộ ậ ự ể ­ XH   nhi uở ề  

qu c gia, vùng lãnh th ố ổ  Vi t Namệ , là m t qu c gia có ti m năng, l i th  vộ ố ề ợ ế ề nông nghi p; phát tri n ệ ể NNHH không ch  là m t quy lu t khách quan mà cònỉ ộ ậ  

là phương th c cho phép khai thác hi u qu  các ngu n l c, nâng cao đ iứ ệ ả ồ ự ờ  

s ng nhân dân, phát tri n KT ­ XH  n đ nh và b n v ng. ố ể ổ ị ề ữ Chính vì v y, đã cóậ  không ít các công trình khoa h c, các mô hình, lý thuy t c a các nhà khoa h cọ ế ủ ọ  trong và ngoài nướ nghiên c u c  ứ v  s  phát tri n này, dề ự ể ưới các góc đ  ti pộ ế  

c n khác nhau.ậ

 Trên c  s  nghiên c u, khái quát m t s  công trình khoa h c nơ ở ứ ộ ố ọ ướ  cngoài và trong nước liên quan đ n đ  tài lu n án mà nghiên c u sinh cóế ề ậ ứ  

đi u ki n tham kh o th y r ngề ệ ả ấ ằ :  Nh ng v n lý lu n, kinh nghi m chungữ ấ ậ ệ  

nh t v  phát tri n kinh t  hàng hóa trong nông nghi p, nông thôn đã đấ ề ể ế ệ ượ  choàn thi n v  c  b n; tuy nhiên, g n v i m i lĩnh v c, m i qu c gia, m iệ ề ơ ả ắ ớ ỗ ự ỗ ố ỗ  

đ a bàn ị c  th  ụ ể l i có s  nghiên c u khác nhau. Và đ n nay, ch a có côngạ ự ứ ế ư  trình khoa h c nào nghiên c u v  s  phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ngọ ứ ề ự ể ở ồ ằ  sông H ng m t cách  ồ ộ tri t đ ,  ệ ể h  th ng, dệ ố ưới góc đ  khoa h c Kinh tộ ọ ế chính tr ị

Do đó, phát tri n NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng là gì? S  phátể ở ồ ằ ồ ự  tri n này   vùng đ ng b ng sông H ng nh ng năm qua ra sao? Làm th  nàoể ở ồ ằ ồ ữ ế  

đ  phát tri n NNHH   vùng đ ng b ng sông H ng trong th i gian t i? ­ Làể ể ở ồ ằ ồ ờ ớ  

nh ng v n ữ ấ đ  có ý nghĩa thi t th c c  v  lý lu n và th c ti n đ t ra c nề ế ự ả ề ậ ự ễ ặ ầ  

đượ  ti p t c nghiên c u c ế ụ ứ phân tích, lu n gi iậ ả , làm rõ. Đây cũng là nh ngữ  

n i dung chính, nh ng ộ ữ đóng góp khoa h cọ  c a lu n án khi nghiên c u vủ ậ ứ ề 

phát tri n NNHH   vùng Đ ng b ng sông H ng  ể ở ồ ằ ồ và s  đẽ ược nghiên c uứ  sinh đi sâu làm rõ trong t ng chừ ương, n i dung c  th  c a ộ ụ ể ủ lu n ánậ