Tóm tắt Luận án tiến sĩ Nông nghiệp: Nghiên cứu đặc tính sinh học của vi khuẩn Photobacterium damselae gây bệnh trên một số loài cá biển nuôi lồng tại Việt Nam và tạo chủng đột biến giảm

Mục đích cơ bản của luận án này là xác định được một số đặc tính sinh học của chủng vi khuẩn P. damselae phân lập từ cá biển Việt Nam. Tạo được chủng đột biến giảm độc lực phục vụ sản xuất vắc xin phòng bệnh Photobacteriosis ở cá biển nuôi lồng.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

- -

LÊ MINH HẢI

NGHIÊN CỨU ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA VI KHUẨN

Photobacterium damselae GÂY BỆNH TRÊN MỘT SỐ LOÀI CÁ

BIỂN NUÔI LỒNG TẠI VIỆT NAM VÀ TẠO CHỦNG ĐỘT BIẾN

Công trình được hoàn thành tại:

VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Người hướng dẫn khoa học:

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án tiến sĩ

họp tại Viện Khoa học Nông Nghiệp Việt Nam

Có thể tìm kiếm luận án tại thư việdn:

1 Thư Viện Quốc Gia Việt Nam

2 Thư viện của Viện Khoa học Nông Nghiệp Việt Nam

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam có tiềm năng lớn về nuôi trồng thủy sản trên biển, diện tích có khả năng sử dụng phát triển nuôi cá biển bao gồm các vùng vịnh kín, bãi triều ven biển và một phần ở các hải đảo, vùng biển hở Biển Việt Nam có nhiều loài cá phân bố tự nhiên có thể đưa vào nuôi biển như nhóm cá mú, cá hồng, cá cam, cá tráp, cá giò, cá vược Trong chương trình nuôi, đến năm 2020 Việt Nam dự kiến đạt sản lượng 200.000 tấn cá biển nuôi trong đó 50.000 tấn là nuôi theo quy mô lớn [16]

Hiện tại, mô hình nuôi cá lồng bè có giá trị kinh tế cao trên biển đang được áp dụng phổ biến ở nhiều vùng ven biển nước ta Tuy nhiên, việc phát triển mô hình nuôi nhanh về số lượng cũng như về mức độ thâm canh ngày càng cao, tình hình dịch bệnh gây chết cá hàng loạt cũng đã được ghi nhận ngày càng nhiều với tỉ lệ hao hụt

cao Vi khuẩn ưa mặn Photobacterium damselae gây bệnh Photobacteriosis hay

Pasteurellosis còn được gọi là xuất huyết nhiễm trùng, hoặc bệnh đốm trắng ở thận

trên cá biển [5]

Vi khuẩn P damselae có thể tấn công và gây bệnh trên cá biển nuôi ở tất cả

các giai đoạn phát triển của cá từ giai đoạn ấu trùng, cá giống đến cá nuôi thương phẩm Khi bị bệnh cá có thể biểu hiện ở dạng mãn tính và cấp tính, biểu hiện bệnh

Photobacteriosis như: gây loét trên da, xuất hiện các nốt kem trắng hoặc u hạt

tubercules màu trắng ở một số cơ quan nội tạng, gây hoại tử trong nội tạng, hoại tử tập trung ở thận và lá lách, gây nhiễm trùng và hoại tử rộng rải [146], [41] Cá bệnh

có thể chết sau 5-10 ngày với tỷ lệ chết cao từ 80-100% gây thiệt hại kinh tế ở các nước như: Nhât, Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Ở Việt Nam, theo báo của các tác giả Đỗ Thị Hòa và cs năm 2008, cho thấy các loài cá biển nuôi tại

Khánh Hòa, Kiên Giang và các tỉnh phí Bắc đều bị bệnh do vi khuẩn P damselae và gây thiệt hại lớn cho người nuôi

Hiện nay, người nuôi cá biển sử dụng vắc xin để phòng bệnh còn rất ít do các nghiên cứu và sản xuất còn hạn chế, trên thị trường khan hiếm vắc xin thương mại

Vắc xin phòng bệnh do vi khuẩn P.damselae chủ yếu là ở dạng vô hoạt, sử dụng bằng

cách tiêm cho cá, giá thành cao, khó sử dụng cho cá giống kích thước bé Người nuôi

cá biển, chủ yếu sử dụng kháng sinh để trị bệnh do vi khuẩn P damselae dẫn đến sự

kháng thuốc, tồn dư kháng sinh trong sản phẩm Nhằm giảm thiểu việc sử dụng kháng sinh, thì nghiên cứu tạo vắc xin phòng bệnh là rất cần thiết Hiện tại, có nhiều phương pháp để tạo vắc xin, trong đó phương pháp tạo vắc xin nhược độc từ chủng vi khuẩn nhược độc bằng kỹ thuật gây đột biến thực nghiệm là phương pháp phổ biến

và rất hữu hiệu khắc phục được các hạn chế của vắc xin vô hoạt

Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu đặc tính sinh học của vi khuẩn Photobacterium damselae gây bệnh trên một số loài

cá biển nuôi lồng tại Việt Nam và tạo chủng đột biến giảm độc lực phục vụ sản xuất vắc xin phòng bệnh” làm cơ sở ban đầu hướng đến việc sản xuất vắc xin phòng bệnh Photobacteriosis ở cá biển trên quy mô công nghiệp

2 Mục tiêu đề tài luận án

- Xác định được một số đặc tính sinh học của chủng vi khuẩn P damselae

phân lập từ cá biển Việt Nam

2

- Tạo được chủng đột biến giảm độc lực phục vụ sản xuất vắc xin phòng bệnh

Photobacteriosis ở cá biển nuôi lồng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Vi khuẩn P damselae, một số loài cá biển nuôi lồng (cá mú, cá

hồng mỹ, cá bớp (cá giò)

- Phạm vi nghiên cứu: Các vùng ven biển miền Bắc Việt Nam

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học:

- Các kết quả nghiên cứu trong luận án đã xác định được các đặc tính sinh học

của các chủng vi khuẩn P damselae gây bệnh Photobacteriosis ở cá là cơ sở khoa

học trong nghiên cứu dịch tễ và xây dựng các giải pháp phòng trị bệnh

- Kết quả tạo vi khuẩn P damselae giảm độc lực bằng kỹ thuật gây đột biến là

cơ sở cho các nghiên cứu tạo các dòng vi khuẩn đột biến phục vụ cho định hướng sản xuất vắc xin nhược độc phòng bệnh cho cá đạt hiệu quả cao

Ý nghĩa thực tiễn:

Đề tài đã tạo được chủng vi khuẩn P damselae giảm độc lực, an toàn, có khả

năng tạo đáp ứng miễn dịch bảo hộ làm nguyên liệu để sản xuất vắc xin phòng bệnh

Photobacteriosis cho cá góp phần tăng sản lượng cá nuôi và phát triển bền vững nghề

nuôi cá biển ở nước ta

5 Đóng góp mới của đề tài luận án

- Ở Việt Nam đây là công trình nghiên cứu đầu tiên, toàn diện về vi khuẩn

P.damselae gây bệnh trên cá biển nuôi lồng, đã phân lập và xác định được 07 chủng

vi khuẩn, xác định một số đặc tính sinh học của vi khuẩn gây bệnh

- Luận án là công trình đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu tạo chủng vi khuẩn

P.damselae giảm độc lực làm nguyên liệu sản xuất vắc xin phòng bệnh Photobacteriosis ở cá biển Thành công của nghiên cứu sẽ góp phần giải quyết vấn đề

một cách đáng kể việc sử dụng kháng sinh dẫn đến hiện tượng nhờn thuốc và giảm sự tồn dư kháng sinh trong sản phẩm, nâng giá trị sản phẩm cá biển, tăng năng xuất cá biển nuôi lồng

Cấu trúc của luận án:

Luận án chính gồm 111 trang với 16 bảng số liệu và 27 hình Luận án gồm 5 phần: Mở đầu (3 trang); Tổng quan tài liệu (38 trang); Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu (12 trang); Kết quả và thảo luận (56 trang); Kết luận và kiến nghị (1 trang) Luận án tham khảo 183 tài liệu trong đó 22 tài liệu tiếng Việt và 161 tài liệu tiếng Anh

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Trong chương này luận án trình bày về tình hình nuôi cá biển trên thế giới và ở

Việt Nam; một số bệnh thường gặp trên cá biển nuôi, vi khuẩn P damselae và bệnh

do vi khuẩn P damselae gây ra trên cá biển: phân loại, đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh lý, sinh hoá, đặc điểm nuôi cấy, khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn P

damselae, đặc điểm dịch tễ, gen độc tố và các yếu tố gây bệnh, dấu hiệu bệnh lý, các

phương pháp phát hiện P damselae, phòng và điều trị bệnh; Tổng quan về tạo chủng

vi khuẩn nhược độc, các phương pháp làm giảm độc vi khuẩn: phương pháp vật lý,

3

phương pháp vi sinh vật học , đột biến bằng kháng sinh rifampicin, giảm độc bằng kỹ thuật gen; Đáp ứng miễn dịch của cá và vắc-xin phòng bệnh: đáp ứng miễn dịch của

cá,vắc xin phòng bệnh cho cá (tình hình nghiên cứu trên thế giới, tình hình nghiên

cứu trong nước)

Vi khuẩn P damselae có thể tấn công và gây bệnh trên cá biển nuôi ở tất cả

các giai đoạn phát triển của cá từ giai đoạn ấu trùng, cá giống đến cá nuôi thương phẩm Hiện nay, người nuôi cá biển chủ yếu sử dụng kháng sinh để trị bệnh, nhằm giảm thiểu việc sử dụng kháng sinh, do đó việc nghiên cứu tạo vắc xin rất cần thiết Trong các phương pháp tạo vắc xin, phương pháp tạo chủng vi khuẩn nhược độc bằng kỹ thuật gây đột biến thực nghiệm tạo ra vắc xin nhược độc là phương pháp phổ biến và rất hữu hiệu

CHƯƠNG 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu:

Vi khuẩn P damselae gây bệnh xuất huyết nhiễm trùng trên cá biển nuôi lồng

tại vùng biển Việt Nam

2.2 Vật liệu nghiên cứu

- Động vật thí nghiệm: Cá mú, cá bớp, cá chẽm, cá hồng nghi mắc bệnh xuất

huyết nhiễm trùng thu tại một số khu vực nuôi cá lồng ở vùng biển Việt Nam Cá gây nhiễm: cá mú đã được kiểm tra sạch đối với các loại bệnh, có khối lượng 60 - 80g, màu sắc tươi sáng, đầy đủ các bộ phận và bơi lội bình thường

- Hóa chất: Các cặp mồi nhân gen 16S RNA, ureC, , hlyA của các chủng vi

khuẩn P.damselae; Bộ Kit dùng tách chiết DNA, thang DNA chuẩn; Cột Nikel

chelating Resin (Invitrogen); Hóa chất dùng cho nuôi cấy vi khuẩn; Hóa chất tách chiết DNA; Hóa chất cho phản ứng PCR; Hóa chất thực hiện phản ứng ELISA; Hóa

chất điện di Các cặp mồi nhân gen 16s RNA, ureC, , hlyA của các chủng vi khuẩn

2.3 Nội dung nghiên cứu

- Phân lập một số chủng vi khuẩn P.damselae từ các mẫu cá nước mặn như cá mú,

cá chẽm, cá hồng và cá bớp tại một số vùng biển ở miền Bắc Việt Nam

- Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của các chủng vi khuẩn phân lập được

- Nghiên cứu tạo chủng vi khuẩn P damselae đột biến giảm độc lực

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Phương pháp thu mẫu cá bệnh

Phương pháp thu thập, lấy mẫu áp dụng theo TCVN 5276:1990 (Quyết định số

2920 ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ KHCN về việc công bố tiêu chuẩn Quốc gia) 2.4.2 Phương pháp mổ cá để lấy nội tạng (Đỗ Thị Hòa và cộng sự, 2008; Bùi Quang Tề, 1998)

2.4.3 Phương pháp phân lập vi khuẩn Photobacterium damselae (Wang et al 2007) 2.4.4 Phương pháp giữ giống các chủng vi khuẩn tuyển chọn (Đỗ Thị Hòa và cs, 2008; Nguyễn Lân Dũng và cs, 2012)

2.4.6.1 Phương pháp xác định ảnh hưởng của nhiệt độ

2.4.6.2 Phương pháp xác định ảnh hưởng của pH

2.4.6.3 Phương pháp xác định ảnh hưởng của độ mặn

2.4.7 Phương pháp nghiên cứu đặc tính gây bệnh xuất huyết nhiễm trùng trên cá biển của vi khuẩn P damselae (Phạm Công Hoạt, 2012)

2.4.8 Phương pháp gây nhiễm động vật thí nghiệm và xác định LD 50 (Reed và Muench, 1938)

2.4.9 Phương pháp tách chiết DNA (Lawson et al., 1989)

2.4.10 Phương pháp Multiplex PCR phát hiện phân biệt P damselae subsp Damselae và P damselae subsp piscicida (Osorio et al., 2000)

2.4.11 Phương pháp PCR phát hiện gen và hlyA

2.4.12 Phương pháp điện di trên agarose (Sambrook và Russell, 2001)

2.4.13 Phương pháp tạo chủng nhược độc bằng kỹ thuật gây đột biến thực nghiệm

2.4.13.1 Phương pháp gây giảm độc lực bằng tia cực tím (Preecha et al., 2010)

2.4.13.2 Phương pháp gây giảm độc lực vi khuẩn bằng kháng sinh rifampicin

(Gliniewicz et al., 2015)

2.4.14 Đánh giá khả năng gây dung huyết của các dòng vi khuẩn đột biến giảm độc lực (Vaca et al., 2009)

2.4.15 Phương pháp mô bệnh học (Mitchell et al., 2004)

2.4.16 Giải trình tự DNA, xử lý và phân tích số liệu trình tự các gen

- Giải trình tự DNA

Sau khi PCR nhân các gen quan tâm trình tự các gen được gửi đến địa chỉ Jalan

SP 2/7, Taman Serdang Perdana, Seksyen 2, Seri Kembangan 43300, Selangor, Malaysia để giải trình tự

- Xử lý và phân tích số liệu trình tự các gen

Sử dụng công cụ Clustal omega của phần mềm trực tuyến EMBL-EBI để đánh giá:

Sự sai khác di truyền gen , hlyA của các dòng P.damseale giảm độc lực và chủng gốc và

sự sai khác trong trình tự protein suy diễn từ gen của dòng giảm độc lực

2.4.17 Phương pháp xác định khả năng tạo đáp ứng miễn dịch bảo hộ ở cá của dòng vi khuẩn đột biến giảm độc lực

2.4.18 Phương pháp ELISA xác định kháng thể đặc hiệu (Yoshihito, 2002)

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Kết quả phân lập vi khuẩn P damselae

3.1.1 Đặc điểm mẫu cá bệnh

Trong thời gian từ cuối tháng 2 đến tháng 6 năm 2015 tại một số trang trại nuôi cá

biển ở các tỉnh miền Bắc (Hải Phòng;Nam Định; Quảng Ninh), 20 mẫu cá biển (cá

mú 7 mẫu, cá bớp 9, cá vược 2 mẫu, cá hồng 3 mẫu) có dấu hiệu bệnh

Photobacteriosis (được gọi là xuất huyết nhiễm trùng, hoặc bệnh đốm trắng ở thận trên

ở các cơ quan nội tạng, hoại tử trong nội tạng

Hình 3.2 Hình ảnh cơ quan nội tạng cá bị bệnh Photobacteriosis

(1) Gan sưng to và có các đốm nhỏ trên bề mặt (2) Niêm mạc dạ dày bị viêm nhiễm

(3) Lách sưng và có đốm trắng

(4) Thận sưng và có các đốm trắng

c

6

3.1.2 Kết quả phân lập vi khuẩn Photobacterium damselae gây bệnh trên cá biển nuôi lồng

Bảng 3.2 Kết quả phân lập vi khuẩn P damsalae từ các mẫu cá biển nghi mắc

Photobacteriosis (xuất huyết nhiễm trùng)

TT Tên

chủng

Nguồn gốc phân lập

1 T1.7 Cá mú

(Thận)

Trực khuẩn, lưỡng cực,

Từ 20 mẫu bệnh phẩm ban đầu, chúng tôi phân lập được 07 chủng vi khuẩn P

damsalae với các đặc điểm hình thái: khuẩn lạc màu trắng đục, vàng sậm hoặc nâu

đỏ, tròn đều, trơn, bóng với kích thước 1- 2 mm (hình 3.3.a), tế bào dạng trực khuẩn, lượng cực, gram âm (hình 3.3.b)

7

Hình 3.3 Hình thái vi khuẩn P damselae

(a): Hình thái khuẩn lạc trên môi trường Marine agar; (b): Hình thái vi khuẩn P

damselae nhuộm gram soi dưới kính hiển vi quang học (100X); (c), (d): Hình thái khuẩn

lạc khi ria trên môi trường TCBS sau 24 giờ nuôi cấy Các chủng này đều phát triển tốt, tạo khuẩn lạc màu xanh trên môi trường TCBS ở điều kiện 28ºC trong 24 – 32 giờ (hình 3.3c) Đặc điểm này tương tự với báo

cáo của Love et al (1981) và Thyssen et al., (2000) trên TCBS, khuẩn lạc vi khuẩn

P damselae có màu xanh, tròn, lồi, bóng [111], [166]

Từ kết quả trên cho thấy vi khuẩn P damselae phân lập được trên các đối tượng: cá

mú, cá hồng, cá vược, cá bớp tại miền BắcViệt Nam

3.1.3 Xác định phân loài P damselase gây bệnh trên cá biển nuôi lồng bằng

phương pháp sinh học phân tử

Kết quả thực hiện phản ứng multi- PCR khuếch đại 2 gen 16S rRNA và ureC

cho thấy: có 05 chủng chỉ phát hiện thấy 1 đoạn gen có kích thước khoảng 267bp, 02 chủng phát hiện thấy 02 đoạn gen có kích thước khoảng 267bp và 448bp (Hình 3.5)

So sánh với kết quả nghiên cứu của Osorio et al (2000) [130] và các công bố của tác giả này năm 1999 [129], Magarinos et al (1996) [114] cho thấy 05 chủng T1.7, B5.22, T4.4, B10.25 và T4.2 thuộc phân loài P damselae subsp Piscicida, 02 chủng T1.8 và T4.3 thuộc phân loài P damselae subsp Damselae

T1.7

8

.

Hình 3.5 Hình ảnh điện di sản phẩm multi-PCR khuếch đại các gen ureC và 16S rRNA

của vi khuẩn P damselase

(M: thang chuẩn 100 bp, 1: T1.7, 2: B5.22, 3: T4.4, 4: B10.25, 5: T4.2, 6: T1.8, 7: T4.3)

3.1.4 Nghiên cứu độc lực của các chủng P damselae phân lập

Độc lực của vi khuẩn được xác định bằng liều gây chết 50% (LD50) Cá thí nghiệm được gây nhiễm với 07 chủng vi khuẩn phân lập có mật độ là 102-1012

CFU/ml Tỷ lệ chết của cá được gây nhiễm với các chủng vi khuẩn có sự khác nhau

rõ rệt, xét tỷ lệ gây chết của từng chủng chúng tôi nhận thấy tỉ lệ chết tỉ lệ thuận với mật độ vi khuẩn tiêm Áp dụng công thức của Reed-Muynch, liều LD50 của chủng T1.7 được xác định như sau:

LD50 = 10(a + x)

Trong đó: 10a là độ pha loãng canh khuẩn tại đó số lượng cá sống và chết sau thí nghiệm là 50%, tương ứng là: 103; x = (Pa- 50)/(Pa- Pu), do đó x= (74,75-50)/ (74,75-45)= 0,83

Như vậy: LD50của chủng T1.7= 10(3 + 0,83) = 103,83

Tương tự như vậy, liều gây LD50 của các chủng T4.3, T1.8, B5.22, T4.2, T4.4, B10.25 tương ứng là 104,34, 104,76, 106,52, 106,61, 107,17, 109,28 Kết quả này cho thấy, ba chủng T1.7, T4.3, T1.8 có độc lực cao hơn các chủng còn lại, trong số đó, hai chủng

T1.8 và T4.3 thuộc phân loài P damselae subsp Damselae có độc lực cao nhất, chủng T1.7 thuộc loài P damselae subsp Piscicida có độc lực tương đương với chủng T1.8 Các chủng còn lại thuộc phân loài P damselae subsp Piscicida có độc lực thấp hơn đáng kể so với 03 chủng nói trên Labella et al (2010), nghiên cứu khả năng gây bệnh của P damselae subsp Damselae đã xác định được rằng: chủng có

LD50 là 1x105 CFU là chủng có độc lực mạnh, có khả năng gây chết cá chẽm đỏ sau 2 đến 4 giờ gây nhiễm trong khi các chủng không độc có LD50 > 108 CFU không gây

chết cá sau khi gây nhiễm [98] Như vậy, hai chủng P damselae subsp Damselae

T1.8 và T4.3 có LD50 bằng 104,76 và 104,34 phân lập được là các chủng có độc lực cao

9

3.2 Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của các chủng vi khuẩn P damselae

phân lập được

Kết quả xác định ảnh hưởng của các điều kiện nuôi cấy đến khả năng sinh

trưởng và gây dung huyết của vi khuẩn P damselae

Trong thí nghiệm này, chúng tôi lựa chọn hai chủng đại diện cho 02 phân loài

của P damselae bao gồm: P damselae subsp piscida T1.7 và P damselae subsp

damselae T4.3 để nghiên cứu xác định ảnh hưởng của các điều kiện nuôi cấy đến khả

năng sinh trưởng và gây dung huyết của vi khuẩn

3.2.1 Ảnh hưởng nhiệt độ và thời gian nuôi cấy đến khả năng sinh trưởng và gây dung huyết của vi khuẩn P damselae

Kết quả theo dõi nhiệt độ thích hợp cho vi khuẩn thể hiện trong hình 3.6 và 3.7

Sự ảnh hưởng của thời gian và nhiệt độ nuôi cấy lên khả năng sinh sản của

mẫu P damselae T4.3 khá giống với mẫu P damselae T1.7 Điều này có thể được

giải thích do sự giống nhau về đặc tính sinh học của các chủng trong cùng một loài

10

Kết quả kiểm định LSD cho thấy ở các mức nhiệt độ, thời gian nuôi cấy có ảnh

hưởng sinh trưởng của P damselae, sự sai khác có ý nghĩa thống kê với p <0,05

Ở nhiệt độ 4oC và nhiệt độ 40oC vi khuẩn P damselae T1.7 và T4.3 không

tăng sinh Ở nhiệt độ 20oC, tốc độ tăng sinh của vi khuẩn P damselae là tương đối

cao, tăng nhanh và duy trì trạng thái tối ưu ở nhiệt độ 28-37oC Sự sinh sản của vi khuẩn đạt trạng thái cực thịnh nhiệt độ 28oC vào thời điểm 48 giờ sau khi nuôi cấy Trong thực tế tại các khu vực nuôi cá biển với mật độ cao cũng thường xảy ra dịch bệnh khi nhiệt độ môi trường có sự biến đổi tăng cao tại thời điểm giao mùa

Bảng 3.4 Ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian đến khả năng gây dung huyết của vi

của cả 2 vi khuẩn P damselae T1.7 và T4.3 là 28oC thì khả năng sinh độc tố gây dung huyết cũng rất cao Điều này chứng tỏ sự phát triển của vi khuẩn càng mạnh thì độc tố gây dung huyết mà chúng tiết ra càng cao và chúng có liên quan đến khả năng gây bệnh trên các đối tượng cá nuôi

3.2.2 Ảnh hưởng của pH đến khả năng sinh trưởng và gây dung huyết của vi khuẩn P damselae

Kết quả theo dõi pH thích hợp cho sự sinh trưởng và sinh độc tố của vi khuẩn

được thể hiện trong hình 3.8 và bảng 3.5

11

Hình 3.8 Ảnh hưởng của pH tới khả năng sinh trưởng của P damselae

Chủng P damselae T1.7 sinh trưởng tốt nhất ở khoảng pH từ 8,0 – 8,5 trong khi chủng P damselae T4.3 thích nghi với pH thấp hơn ở khoảng 7,5 – 8,0 Kết quả kiểm định LSD cho thấy ở các độ pH thí nghiệm sinh trưởng của P damselae, có sự sai khác

ý nghĩa thống kê với p <0,05 Điều này có thể được giải thích là do các vi khuẩn được phân lập từ các đối tượng sống trong các môi trường khác nhau, do đó khả năng thích nghi và phát triển của chúng cũng có những sự sai khác nhất định Hai chủng vi khuẩn

P damselae T1.7 và T4.3 không sinh độc tố dung huyết ở pH 5 - 6,5; pH từ 7 - 9, cả

hai chủng đều sinh độc tố dung huyết

Bảng 3.5 Ảnh hưởng của pH đến khả năng gây dung huyết của vi khuẩn

Kết quả theo dõi được thể hiện trong hình 3.11 và bảng 3.6

Hình 3.9 Ảnh hưởng của độ mặn đến khả năng sinh trưởng của vi khuẩn

P damselae phân lập