Thuật ngữ về lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp

Tài liệu trình bày định nghĩa của các thuật ngữ về lĩnh vực Giáo dục nghề nghiệp như: đào tạo nghề, đào tạo tại chỗ, nâng cao năng lực, lao động đã qua đào tạo, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng nghề, trình độ học vấn...

Thu t ng  v  lĩnh v c Giáo d c ngh  nghi pậ ữ ề ự ụ ề ệ

STT Tên wiki  Đ nh nghĩaị

1 Đào t o nghạ ề

ĐÀO T O NGH  là vi c cung c p k  năng,Ạ Ề ệ ấ ỹ  

ki n th c m t cách có h  th ng nh m chu n bế ứ ộ ệ ố ằ ẩ ị cho các cá nhân có đ  kh  năng th c hi n côngủ ả ự ệ  

vi c, ngh  nghi p ho c m t nhóm công vi c,ệ ề ệ ặ ộ ệ  ngh  nghi p phù h pề ệ ợ

2 Đào t o t i chạ ạ ỗ

ĐÀO T O T I CH  là vi c cung c p k  năng,Ạ Ạ Ỗ ệ ấ ỹ  

ki n th c đế ứ ược ti n hành trong quá trình làmế  

vi c thông qua công vi c th c t    hệ ệ ự ế ướng d nẫ  

và th c hành. Các chự ương trình đào t o t i chạ ạ ỗ 

ch  y u là v a h c v a làmủ ế ừ ọ ừ

3 Nâng cao năng l cự

Nâng cao năng l c là quá trình tr  giúp cá nhân,ự ợ  nhóm, th  ch , ho c t  ch c có nhu c u phátể ế ặ ổ ứ ầ  tri n m t k  năng, kinh nghi m, năng l c kể ộ ỹ ệ ự ỹ thu t và qu n lý. Ho t đ ng nâng cao năng l cậ ả ạ ộ ự  

thường thông qua các tr  giúp k  thu t, đào t oợ ỹ ậ ạ  

ng n/dài h n ho c thông qua các chuyên gia (víắ ạ ặ  

d , chuyên gia h  th ng máy tính). Quá trìnhụ ệ ố  năng cao năng l c có th  bao g m vi c phátự ể ồ ệ  tri n v  nhân l c, v t l c và tài l c.ể ề ự ậ ự ự

Là m t kh  năng ho c năng l c c  th  đ  hoànộ ả ặ ự ụ ể ể  thành t t m t công vi c nào đó do ngố ộ ệ ười lao 

đ ng độ ược h c và th c hành. Trình đ  k  năngọ ự ộ ỹ  

được đo b ng h c v n chính th c, đào t o t iằ ọ ấ ứ ạ ạ  

ch , kinh nghi m và kh  năng t  nhiênỗ ệ ả ự

5 Lao đ ng đã quaộ  

đào t oạ

Là nh ng ngữ ười đã t ng theo h c   m t c  sừ ọ ở ộ ơ ở đào t o chuyên môn k  thu t nào đó và đã t tạ ỹ ậ ố  nghi p (có b ng, ch ng ch  công nh n k t quệ ằ ứ ỉ ậ ế ả đào t o).ạ

6 S  c p nghơ ấ ề

Là   nh ng   ngữ ười   h c     các   trọ ở ường   l p   d yớ ạ  ngh  t  3 tháng đ n dề ừ ế ưới 12 tháng (dưới 1 năm)

7 Trung c p nghấ ề

Th i gian đào t o th c hi n t  1 đ n 2 nămờ ạ ự ệ ừ ế  

h c tu  theo ngh  đào t o đ i v i ngọ ỳ ề ạ ố ớ ười có 

b ng t t nghi p trung h c ph  thông; t  3 đ nằ ố ệ ọ ổ ừ ế  

4 năm h c tu  theo ngh  đào t o đ i v i ngọ ỳ ề ạ ố ớ ườ  i

có b ng t t nghi p trung h c c  s ằ ố ệ ọ ơ ở

8 Trung c p chuyênấ  

nghi pệ

Th i gian đào t o th c hi n t  1 đ n 2 nămờ ạ ự ệ ừ ế  

h c đ i v i ngọ ố ớ ười có b ng t t nghi p trungằ ố ệ  

h c ph  thông; t  3 đ n 4 năm h c đ i v iọ ổ ừ ế ọ ố ớ  

người có b ng t t nghi p trung h c c  s ằ ố ệ ọ ơ ở

9 Cao đ ng nghẳ ề

Th i gian d y ngh  th c hi n t  2 đ n 3 nămờ ạ ề ự ệ ừ ế  

h c tùy theo ngh  đào t o đ i v i ngọ ề ạ ố ớ ười có 

b ng t t nghi p trung h c ph  thông; t  1 đ nằ ố ệ ọ ổ ừ ế  

2 năm h c tu  theo ngh  đào t o đ i v i ngọ ỳ ề ạ ố ớ ườ  i

có b ng t t nghi p trung c p ngh  cùng ngànhằ ố ệ ấ ề  ngh  đào t o.ề ạ

10 Cao đ ngẳ

Th i gian đào t o th c hiên t  2 đ n 3 năm h cờ ạ ự ừ ế ọ  

tu  theo ngành ngh  đào t o đ i v i ngỳ ề ạ ố ớ ười có 

b ng   t t   nghi p   trung   h c   ph   thông   ho cằ ố ệ ọ ổ ặ  

b ng t t nghi p trung c p; t  1 năm rằ ố ệ ấ ừ ưỡ ếi đ n 2 năm   h c   đ i   v i   ngọ ố ớ ười   có   b ng   t t   nghi pằ ố ệ  trung c p cùng chuyên ngành.ấ

11 Đ i h cạ ọ

Th i gian đào t o th c hi n t  4 đ n 6 nămờ ạ ự ệ ừ ế  

h c tu  theo ngành ngh  đào t o đ i v i ngọ ỳ ề ạ ố ớ ườ  i

có b ng t t nghi p trung h c ph  thông ho cằ ố ệ ọ ổ ặ  

b ng t t nghi p trung c p; t  2 năm rằ ố ệ ấ ừ ưỡ ếi đ n 4 năm   h c   đ i   v i   ngọ ố ớ ười   có   b ng   t t   nghi pằ ố ệ  trung c p cùng chuyên ngành; t  2 năm rấ ừ ưỡ  i

đ n   2   năm   h c   đ i   v i   ngế ọ ố ớ ười   có   b ng   t tằ ố  nghi p cao đ ng cùng chuyên ngành.ệ ẳ

12 Th c sạ ỹ Th i gian đào t o th c hi n t  1 đ n 2 nămờ ạ ự ệ ừ ế  

h c đ i v i ngọ ố ớ ười có b ng t t nghi p đ i h c.ằ ố ệ ạ ọ

13 Ti n sế ỹ Th i gian đào t o th c hi n trong 4 năm h cờ ạ ự ệ ọ  

đ i v i ngố ớ ười có b ng t t nghi p đ i h c, t  2ằ ố ệ ạ ọ ừ  

đ n 3 năm h c đ i v i ngế ọ ố ớ ười có b ng th c s ằ ạ ỹ  

Trong trường h p đ c bi t, th i gian đào t oợ ặ ệ ờ ạ  trình đ  ti n s  có th  kéo dài theo quy đinhộ ế ỹ ể  

c a B  trủ ộ ưởng B  Giáo d c và Đào t o.ộ ụ ạ

14 Đào t o l iạ ạ

Là vi c cung c p kĩ năng, ki n th c nh m hệ ấ ế ứ ằ ỗ 

tr  cá nhân b  sung/ti p c n v i k  năng đ iợ ổ ế ậ ớ ỹ ố  

v i ngh  m i nh m nâng cao kh  năng duy trìớ ề ớ ằ ả  

vi c làm ho c ti p c n v i các vi c làm m i.ệ ặ ế ậ ớ ệ ớ

15 Trình đ  h c v nộ ọ ấ Theo T  ch c Văn hoa, Khoa hoc va Giao d cổ ứ ́ ̣ ̀ ́ ụ  

cua Liên h p quôc (UNESCO), trinh đô hoc v n̉ ợ ́ ̀ ̣ ̣ ấ  

đa đat đ̃ ̣ ược cua môt ng̉ ̣ ươ ượi đ̀ c đinh nghia lạ ̃ ̀ 

l p hoc cao nh t đa hoan t t trong hê thông giaoớ ̣ ấ ̃ ̀ ấ ̣ ́ ́ 

d c quôc dân ma ngụ ́ ̀ ươi đo đa theo hoc.  Theò ́ ̃ ̣  

Lu t   Giáo   d c   hi n   hành   c a   nậ ụ ệ ủ ước   ta,   Hệ 

th ng giáo d c qu c dân bao g m H  th ngố ụ ố ồ ệ ố  giáo   d c   chính   quy   và   H   th ng   giáo   d cụ ệ ố ụ  

thường xuyên, b t đ u t  b c giáo d c m mắ ầ ừ ậ ụ ầ  non, giáo d c ph  thông, d y ngh  cho đ n cácụ ổ ạ ề ế  

b c giáo d c chuyên nghi p.  Ba khai niêm chuậ ụ ệ ́ ̣ ̉ yêu th́ ương đ̀ ược s  d ng khi thu thâp cac sôử ụ ̣ ́ ́ liêu vê trinh đô hoc v n cua dân sô nh  sau:  (1)̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ấ ̉ ́ ư  Tinh trang đi hoc: La hiên trang cua môt ng̀ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ̉ ̣ ươ  ìđang theo hoc tai môt c  s  giao d c trong Ḥ ̣ ̣ ơ ở ́ ụ ệ 

th ng giáo d c qu c dân đã đố ụ ố ược Nha ǹ ươ  ćcông nhân, nh  cac tṛ ư ́ ương/l p m u giáo, tiêù ớ ẫ ̉  hoc, trung hoc c  s , ph  thông trung hoc, các̣ ̣ ơ ở ổ ̣  

trường/l p   d y   ngh   va   cac   trớ ạ ề ̀ ́ ương   chuyêǹ  nghiêp t  bâc trung hoc chuyên nghiêp tr  lêṇ ừ ̣ ̣ ̣ ở  thuôc các lo i hình giáo d c­ đào t o khác nhaụ ạ ụ ạ  

đê   nhân   đ̉ ̣ ược   kiên   th c   h c   v n   ph   thônǵ ứ ọ ấ ổ  hoăc ky thuât, chuyên môn nghi p v  môt cacḥ ̃ ̣ ệ ụ ̣ ́  

co hê thông.   (2) Biêt đoc biêt viêt: La nh nǵ ̣ ́ ́ ̣ ́ ́ ̀ ư  ̃

ngươi co thê đoc, viêt va hiêu đ y đu nh ng câù ́ ̉ ̣ ́ ̀ ̉ ầ ̉ ữ  

đ n gian băng ch  quôc ng , ch  dân tôc hoăcơ ̉ ̀ ữ ́ ữ ữ ̣ ̣  

ch  nư ưỡ c ngoai.  (3) Trinh đô hoc v n cao nh t́ ̀ ̀ ̣ ̣ ấ ấ  

đa đat đ̃ ̣ ược bao g m:  • Hoc v n ph  thông:  +ồ ̣ ấ ổ  Đôi v i nh ng nǵ ớ ữ ươi đa thôi hoc, la l p ph̀ ̃ ̣ ̀ ́ơ ổ thông cao nh t đa hoc xong (đa đấ ̃ ̣ ̃ ược lên l pơ  ́hoăc đa tôt nghiêp);   + Đôi v i ng̣ ̃ ́ ̣ ́ ớ ươi đang đì  hoc, la l p ph  thông tṛ ̀ ́ơ ổ ươc đo ma ho đa hoć ́ ̀ ̣ ̃ ̣  xong (= l p đang hoc – 1).   • D y ngh : Làớ ̣ ạ ề  

nh ng ngữ ười đã t t nghi p (thố ệ ường đã đượ  c

c p b ng ho c ch ng ch ) các trấ ằ ặ ứ ỉ ường s  c pơ ấ  ngh , trung c p ngh  ho c cao đ ng ngh    •ề ấ ề ặ ẳ ề  Trung c p chuyên nghiêp: Là nh ng ngấ ̣ ữ ươi đà ̃ tôt nghiêp (th́ ̣ ương đa đ̀ ̃ ượ ấc c p băng) b c trung̀ ậ  

c p   chuyên   nghiêp     •   Cao   đăng:   La   nh ngấ ̣ ̉ ̀ ư  ̃

ngươi đa tôt nghiêp cao đ ng (th̀ ̃ ́ ̣ ẳ ương đa đ̀ ̃ ượ  c

c p băng c  nhân cao đ ng).   • Đai hoc: Laấ ̀ ử ẳ ̣ ̣ ̀ 

nh ng ngữ ươi đa tôt nghiêp đ i h c (th̀ ̃ ́ ̣ ạ ọ ương đà ̃ 

được c p băng c  nhân đ i h c).   • Trên đaiấ ̀ ử ạ ọ ̣  hoc: La nh ng ng̣ ̀ ữ ươi đa tôt nghiêp (th̀ ̃ ́ ̣ ương đà ̃ 

được c p hoc vi) thac sy, tiên sy, tiên sy khoaấ ̣ ̣ ̣ ̃ ́ ̃ ́ ̃  hoc.̣

16 Mi n h c phí vàễ ọ  

c p h c b ngấ ọ ổ

Là chính sách h  tr  toàn b  h c phí và ti nỗ ợ ộ ọ ề  mua sách v  cho các nhóm đ i tở ố ượng nh mằ  tăng cường kh  năng ti p c n giáo d c. Thôngả ế ậ ự  

thường mi n h c phí đễ ọ ược chi tr  thông quaả  các c  quan, t  ch c cung c p d ch v  giáo d cơ ổ ứ ấ ị ụ ụ  còn c p h c b ng đấ ọ ổ ược chi tr  tr c ti p choả ự ế  

ngườ ưởi h ng l i.ợ

17 Đào t o ngh  c pạ ề ấ  

t cố

Quá trình đào t o ho c đào t o l i v i cạ ặ ạ ạ ớ ườ  ng

đ  cao nh m giúp ngộ ằ ười lao đ ng đ t độ ạ ượ  ctrình đ  c n thi t trong th i gian ng n h n r tộ ầ ế ờ ắ ơ ấ  nhi u so v i đào t o bình thề ớ ạ ường đ  h  có thể ọ ể làm công vi c   m c đ  yêu c u.ệ ở ứ ộ ầ

18 Tham gia giáo d cụ Các c  h i cho ngơ ộ ười tr  tu i  đ  phát tri nẻ ổ ể ể  

m t cách hài hòa, có h  th ng; m  mang và b iộ ệ ố ở ồ  

dưỡng   các   kh   năng   v   trí   tu ,   ph m   ch t,ả ề ệ ẩ ấ  

ki n th c và k  năng.ế ứ ỹ

19 Giáo d c ngụ ười 

l nớ

S  hự ướng d n b  sung thẫ ổ ường   trong các lĩnhở  

v c h c thu t, đự ọ ậ ược ti n hành d a trên c  sế ự ơ ở 

t  nguy n đ  b  sung các ki n th c đã có ho cự ệ ể ổ ế ứ ặ  

đ  đ t ki n th c m i thể ạ ế ứ ớ ường có đ nh hị ướ  ngchuyên môn

20 Đào t o ngh  choạ ề  

ngườ ới l n

Các   hướng   d n   theo   hẫ ướng   th   công     cácủ ở  trung tâm  ho c trặ ường d y ngh  nh m  giúpạ ề ằ  

ngườ ưởi tr ng thành có được ki n th c, k  năngế ứ ỹ  

đ  đáp  ng yêu c u c a công vi c hay nghể ứ ầ ủ ệ ề nghi p ho c đ  có th  tìm đệ ặ ể ể ược vi c làm.ệ

21 Đ o t o ngh  h nạ ạ ề ỗ  

h pợ

Các quá trình đào t o h n h p đạ ồ ợ ược phân b  ố ở 

trường hay trung tâm và   n i đang làm vi c.ở ơ ệ  

H c   viên   có   th   h c   toàn   b   th i   gian   t iọ ể ọ ộ ờ ạ  

trường   ho c   trung   tâm   (đào   t o   trặ ạ ường   l p)ớ  

ho c t i n i đặ ạ ơ ược tuy n d ng (đ o t o t i n iể ụ ạ ạ ạ ơ  làm vi c). Các giai đo n không nh t thi t ph iệ ạ ấ ế ả  

có th i lờ ượng nh  nhau mà có th  thay đ i tư ể ổ ừ 

m t vài tu n đ n m t vài tháng ho c lâu h n.ộ ầ ế ộ ặ ơ

22 Ngườ ọi h c nghề

Cá nhân đang tham gia quá trình đào t o banạ  

đ u c a m t ngh  có th  đào t o đầ ủ ộ ề ể ạ ược công 

nh n trong kho ng th i gian xác đ nh đậ ả ờ ị ược b oả  

đ m b ng h p đ ng đào t o. Thu t ng  nàyả ằ ợ ồ ạ ậ ữ  

thường   được   áp   d ng   cho   nh ng   ngụ ữ ười   trẻ 

tu i, m c dù hi n nay không có xu hổ ặ ệ ướng h nạ  

ch  c ng nh c v  tu i đ i v i vi c đào t oế ứ ắ ề ổ ố ớ ệ ạ  ngh ề

23 Ngh  có th  đàoề ể  

t oạ

Nh ng ngh  mà quá trình h c ngh  đữ ề ọ ề ược công 

nh n chính th c thông qua văn b n pháp lý.ậ ứ ả

24 H c nghọ ề M t giai đo n c a quá trình đào t o dài h nộ ạ ủ ạ ạ  

được ti n hành t i n i làm vi c và thế ạ ơ ệ ường liên quan t i n i dung h c trong trớ ộ ọ ường. Vi c h cệ ọ  ngh  do lu t pháp quy đinh ho c tuân th  theoề ậ ặ ủ  

th a thu n, h p đ ng mi ng ho c văn b n đỏ ậ ợ ồ ệ ặ ả ể quy đ nh trách nhi m c a hai bên tham gia.ị ệ ủ

25 H p đ ng h cợ ồ ọ  

nghề

Th a   thu n  mi ng   ho c  b ng   văn  b n   gi aỏ ậ ệ ặ ằ ả ữ  

ngườ ọi h c ngh  và ngề ười tuy n d ng lao đ ngể ụ ộ  

tương lai. Th a thu n đ t ra đi u ki n đào t oỏ ậ ặ ề ệ ạ  ban đ u cho m t ngh  có th  đào t o đã đầ ộ ề ể ạ ượ  ccông nh n. H p  đ ng này t p trung vào cácậ ợ ồ ậ  nhi m  v  và trách nhi m  c a các  bên (gi aệ ụ ệ ủ ữ  

người   h c   ngh   và   thọ ề ường   là   người   tuy nể  

d ng lao đ ng ­ ngụ ộ ười có trách nhi m cung c pệ ấ  đào t o ban đ u cho các ngh  có th  đào t oạ ầ ề ể ạ  

được công nh n).ậ

26 Bài ki m tra năngể  

l cự

Bài ki m tra để ược thi t k  đ  xác đ nh m c đế ế ể ị ứ ộ 

th c hi n công tác c a cá nhân ho c các ti nự ệ ủ ặ ế  tri n đ t để ạ ược sau khóa h c ngh  ho c giáoọ ề ặ  

được   trong   khóa   h c   ho c   khi   đã   k t   thúcọ ặ ế  

chương trình giáo d c ­ đào t o; có th  đòi h iụ ạ ể ỏ  

th c hi n ki m tra ho c thi.ự ệ ể ặ

29 H  tr  nghe nhìnỗ ợ

Các phương ti n d y h c lôi cu n th  giác vàệ ạ ọ ố ị  thính giác ph c v  cho m c đích đào t o vàụ ụ ụ ạ  

d y h c, bao g m m t lo t các h  th ng c  ­ạ ọ ồ ộ ạ ệ ố ơ  

đi n t  nh  truy n hình, máy chi u phim, đ uệ ử ư ề ế ầ  video, các  máy ghi   âm, các slide  có  kèm   âm thanh

30 Giáo d c c  b nụ ơ ả

D y các môn c  s  nh  đ c, vi t cũng nh  đàoạ ơ ở ư ọ ế ư  

t o các k  năng xã h i và trách nhi m c ngạ ỹ ộ ệ ộ  

này có th  bao g m s  khéo léo chân tay vàể ồ ự  /ho c năng l c trí tu ặ ự ệ

32 Đào t o c  b nạ ơ ả

Đào t o trong trạ ường h c, trung tâm ho c n iọ ặ ơ  làm vi c d a trên c  s  c a m t ngh  ho cệ ự ơ ở ủ ộ ề ặ  nhóm ngh ; có th  giúp h c viên có vi c làmề ể ọ ệ  

ho c cung c p cho h  n n t ng chuyên môn; cóặ ấ ọ ề ả  

th  để ược công nh n nh  m t giai đo n c a đàoậ ư ộ ạ ủ  

t o ban đ u ho c nh  m t b  ph n c a đàoạ ầ ặ ư ộ ộ ậ ủ  

t o l i.ạ ạ

33 Ngh  đ  đi h cỉ ể ọ

Th i gian cho phép h c viên đờ ọ ược v ng m t t iắ ặ ạ  

n i làm vi c, có th  có lơ ệ ể ương ho c không, đặ ể tham   gia   khóa   hướng   d n   ngh   nghi p   liênẫ ề ệ  quan và/ho c khóa giáo d c ph  thông. Th iặ ụ ổ ờ  gian có th  m t vài tu n ho c mooth vài thángể ộ ầ ặ  trong m i năm và n m trong chỗ ằ ương trình đào 

t o c a ngạ ủ ườ ọi h c

34 Chương trình 

phân nhánh

Hình th c h c t p đứ ọ ậ ượ ậc l p chương trình trong 

đó h c viên, trong trọ ường h p m c l i, có thợ ắ ỗ ể 

được hướng d n chuy n sang ph n khác màẫ ể ầ  

n i dung h c độ ọ ược mô t  k  càng h n thay vìả ỹ ơ  

ti p t c tr c ti p thông qua chế ụ ự ế ương trình chính. Khi l i đỗ ược ki m soát, h c viên s  quay l iể ọ ẽ ạ  

đo n chạ ương trình đào t o chính.ạ

35 Đào t o b c c uạ ắ ầ

Chương trình đào t o b  sung cho ngạ ổ ười đang theo h c ho c đã k t thúc khóa đào t o nh mọ ặ ế ạ ằ  giúp h  có kh  năng ti n hành công vi c hi nọ ả ế ệ ệ  

t i   trình đ  cao h n ho c đ  th c hi n m tạ ở ộ ơ ặ ể ự ệ ộ  công vi c m i, thệ ớ ường là v i các k  năng liênớ ỹ  quan

36 Thay đ i công vi cổ ệ  

và ngh  nghi pề ệ

Kh  năng thăng ti n (v n đ ng theo chi u d c)ả ế ậ ộ ề ọ  

ho c chuy n đ i ngh  (theo chi u ngang) c aặ ể ổ ề ề ủ  công nhân trong ph m vi c  c u ngh  nghi p.ạ ơ ấ ề ệ

37 Phát tri n nghể ề 

nghi pệ

K  ho ch liên t c đế ạ ụ ược ti n hành đ  thăng ti nế ể ế  ngh  nghi p c a cá nhân, d a trên kinh nghi mề ệ ủ ự ệ  

và các quá trình đào t o đạ ược ti n hành đ  nângế ể  cao trình đ  ho c đ  đ t độ ặ ể ạ ược trình đ  m i.ộ ớ

38 Giáo d c hụ ướng 

nghi pệ

Chương   trình   giáo   d c   đụ ược   ti n   hành   t iế ạ  

trường trung h c c  s  đ  cung c p cho h cọ ơ ở ể ấ ọ  sinh các đ nh hị ướng, t  v n và ch  d n nh mư ấ ỉ ẫ ằ  giúp h  có kh  năng l a ch n ngh  nghi p phùọ ả ự ọ ề ệ  

h p và chu n b  cho ngh  nghi p đó.ợ ẩ ị ề ệ

39 Ch ng chứ ỉ

Văn b n đả ược c p d a trên vi c hoàn thànhấ ự ệ  

m t khóa h c, m t chộ ọ ộ ương trình giáo d c ho cụ ặ  đào t o ho c vạ ặ ượt qua m t k  thi t i m t c  sộ ỳ ạ ộ ơ ở giáo d c ho c đào t o.ụ ặ ạ

40 Hu n luy nấ ệ

S  hự ướng d n c a giáo viên ho c hẫ ủ ặ ướng d nẫ  viên đ  tăng ki n th c và k  năng c a h c viênể ế ứ ỹ ủ ọ  thông  qua  hoàn   thành   các  công  vi c   theo   kệ ế 

ho ch ho c vạ ặ ượt qua k  thi ho c nh n đỳ ặ ậ ượ  cvăn b ng.ằ

41 K  năng giao ti pỹ ế

Kh  năng s  d ng các k  thu t b ng l i nói,ả ử ụ ỹ ậ ằ ờ  

ch  vi t ho c các phữ ế ặ ương pháp nghe nhìn c nầ  thi t đ  truy n đ t ki n th c và các k  năng.ế ể ề ạ ế ứ ỹ  Cũng có th  bao g m s  d ng b n v  k  thu tể ồ ử ụ ả ẽ ỹ ậ  trong giáo d c ngh  nghi p.ụ ề ệ

42 Năng l cự Kh  năng th c hi n thành công m t công vi cả ự ệ ộ ệ  

Phương pháp d y và h c trong đó máy tính (cóạ ọ  

c ng đ  h c sinh/ ngổ ể ọ ườ ượi đ c đào t o có thạ ể truy c p) đậ ượ ử ục s  d ng nh  m t thi t b  gi ngư ộ ế ị ả  

d y đ  trình di n các tài li u hạ ể ễ ệ ướng d n h cẫ ọ  

li u và theo dõi vi c h c t p. Các h  th ngệ ệ ọ ậ ệ ố  

gi ng   d y   đả ạ ược   l p   trình   t o   kh   năng   l aậ ạ ả ự  

ch n nh ng h c li u b  sung cho các nhu c uọ ữ ọ ệ ổ ầ  

Vi c đánh giá thệ ường xuyên k t qu  th c hi nế ả ự ệ  

c a h c viên trong quá trình h c t p. Vi c nàyủ ọ ọ ậ ệ  

b  sung ho c thay th  cho vi c ki m tra ho cổ ặ ế ệ ể ặ  thi k t thúc khóa h c.ế ọ

48 K  năng c t lõiỹ ố

Các k  năng c t y u c n có đ  hoàn thành m cỹ ố ế ầ ể ụ  tiêu công vi c đ t ra cho ngh  Chúng mangệ ặ ề  tính quy t đ nh đ i v i s  th c hi n m t ho tế ị ố ớ ự ự ệ ộ ạ  

Vi c hệ ướng d n các cá nhân ho c nhóm đẫ ặ ượ  c

th c hi n b i các nhà t  v n chuyên nghi pự ệ ở ư ấ ệ  

nh m giúp h  l a ch n ngành ngh  ho c cácằ ọ ự ọ ề ặ  

chương   trình   đào   t o   phù   h p   Nh ng   l iạ ợ ữ ờ  khuyên  cũng  được  đ a  ra giúp  nh ng ngư ữ ườ  iđang làm vi c v  các v n đ  riêng liên quanệ ề ấ ề  

đ n công vi c.ế ệ

51 Th  th  côngợ ủ

Người làm các ngh  v  m  thu t (nh  g m,ề ễ ỹ ậ ư ố  

d t, đ  g ), có k  năng cao, thệ ồ ỗ ỹ ường làm vi cệ  

m t   mình   ho c   v i   m t   hay   hai   ngộ ặ ớ ộ ười   giúp 

vi c.ệ

52 Chương trình đào  N i dung c a ch ng trình h c t p đ c tộ ủ ươ ọ ậ ượ ổ 

ch c trong m t c  s  giáo d c hay đào t o quyứ ộ ơ ở ụ ạ  

t oạ đ nh nh ng môn đị ữ ược gi ng d y, phân ph iả ạ ố  

m i bọ ước đi c a cu c s ng. M c tiêu c a giáoủ ộ ố ụ ủ  

d c t p trung vào các v n đ  trên h n là truy nụ ậ ấ ề ơ ề  

đ t nh ng ki n th c và k  năng liên quan t iạ ữ ế ứ ỹ ớ  

m t   lĩnh   v c   h u   h n   c a   ho t   đ ng   nghộ ự ữ ạ ủ ạ ộ ề nghi p. Đôi khi, thu t ng  này đệ ậ ữ ược s  d ngử ụ  

v i nghĩa h p, ch  các ho t đ ng t  ch c trongớ ẹ ỉ ạ ộ ổ ứ  

h  th ng trệ ố ường h c. Có s  phân bi t gi a b cọ ự ệ ữ ậ  

ti u h c, trung h c và giáo d c đ i h c. Thu tể ọ ọ ụ ạ ọ ậ  

ng  "giáo d c ti u h c" thữ ụ ể ọ ường đượ ử ụ  c s  d ngcho 6­8 năm h c đ u tiên   trọ ầ ở ường v i chớ ươ  ngtrinh chung cho t t c  tr  em. Th t ng  giáoấ ả ẻ ậ ữ  

d c trung h c dung cho giáo d c t  4­6 nămụ ọ ụ ừ  

h c sau b c ti u h c. B c h c này, có th ,ọ ậ ể ọ ậ ọ ể  

nh ng không nh t thi t, cung c p c  h i vàoư ấ ế ấ ơ ộ  

h c t i các trọ ạ ường đ i h c. Thu t ng  b c đ iạ ọ ậ ữ ậ ạ  

h c (hay giáo d c b c ba) thọ ụ ậ ường s  d ng đử ụ ể 

ch  t t c  các trình đ  sau b c h c ph  thông.ỉ ấ ả ộ ậ ọ ổ  

B c này đậ ược di n ra trong các c  s  giáo d cễ ơ ở ụ  cho sinh viên, ngườ ối t t nghi p trệ ường trung 

h c ph  thông ho c trình đ  tọ ổ ặ ộ ương đương. Câc 

c  s  giáo d c này s  c p b ng c  nhân ho cơ ở ụ ẽ ấ ằ ử ặ  

ch ng ch    trình đ  tứ ỉ ở ộ ương đương v i trình đớ ộ 

đ i h c.ạ ọ

54 N n t ng giáo d cề ả ụ

T ng th  các ki n th c c a m i cá nhân thuổ ể ế ứ ủ ỗ  

nh n đậ ược khi h c trong h  th ng trọ ệ ố ường l p,ớ  

ho c k t qu  t  h c.ặ ế ả ự ọ

55 Hướng d n giáoẫ  

d cụ

Câc   ch   d n   c a   các   chuyên   gia   cho   nh ngỉ ẫ ủ ữ  

người tr  tu i đ  h  tr  h  l a ch n b c h cẻ ổ ể ỗ ợ ọ ự ọ ậ ọ  cao h n d a trên năng khi u, tài năng và k tơ ự ế ế  

qu  h c t p t i trả ọ ậ ạ ường l p.ớ

56 Hi u qu  đào t oệ ả ạ

Các k t qu  đ t đế ả ạ ược c a ngủ ười tham gia khóa 

h c   ho c   chọ ặ ương   trình   đào   t o   đạ ược   ch ngứ  minh d a trên t  l  gi a chi phí và thành tíchự ỷ ệ ữ  

đ t đạ ược cũng nh  gi a m c đ  ki n th c vàư ữ ứ ộ ế ứ  

phương pháp đượ ử ục s  d ng

57 Kh  năng đả ược 

tuy n d ngể ụ

Các y u t  khi n cho m t ngế ố ế ộ ười có kh  năngả  

được tuy n d ng (trình đ , kinh nghi m, tu iể ụ ộ ệ ổ  tác, b ng c p ).ằ ấ

58 Ph ng v n tuy nỏ ấ ể  

d ngụ

Cu c g p gi a  ng viên tìm vi c làm và ngộ ặ ữ ứ ệ ườ  ithuê lao đ ng (ho c đ i di n c a h ) đ  traoộ ặ ạ ệ ủ ọ ể  

đ i và đánh giá kinh nghi m trổ ệ ước đ y, trìnhấ  

đ  chuyên môn và thái đ  cá nhân đ  quy tộ ộ ể ế  

đ nh li u  ng viên này có phù h p v i v  tríị ệ ứ ợ ớ ị  công vi c hay không.  ng viên cũng s  đệ Ứ ẽ ượ  cthông báo v  các yêu c u c a công vi c, m cề ầ ủ ệ ứ  thù lao được tr , c  h i thăng ti n và nh ngả ơ ộ ế ữ  mong mu n c a ngố ủ ười ch  s  d ng lao đ ng.ủ ử ụ ộ

59 Thi đ u vàoầ

Vi c ki m tra  ng viên mu n h c t i c  sệ ể ứ ố ọ ạ ơ ở giáo d c hay  đào t o ho c tham gia vào cácụ ạ ặ  khóa giáo d c hay đào t o nâng cao nh m xácụ ạ ằ  

đ nh m c đ  ki n th c c a h  so v i trình đị ứ ộ ế ứ ủ ọ ớ ộ 

c a l p h c h  mong mu n tham gia.ủ ớ ọ ọ ố

60 Đánh giá đào t oạ

Vi c đánh giá và/ho c giám sát h  th ng, cácệ ặ ệ ố  

chương trình hay khóa đào t o đ  xác đ nh cácạ ể ị  

k t qu  đ t đế ả ạ ược và hi u qu , ch t lệ ả ấ ượng c aủ  các phương pháp gi ng d y. Các k t lu n rút raả ạ ế ậ  

có th  để ượ ử ục s  d ng đ  nâng cao vi c đào t o.ể ệ ạ  Thu t ng  này cũng bi u th  m i quan h  l iậ ữ ể ị ố ệ ợ  ích ­ chi phí c a các chủ ương trình này

61 H  th ng giáo d cệ ố ụ  

chính quy

C  c u t  ch c c a qu c gia v  quá trình h cơ ấ ổ ứ ủ ố ề ọ  

t p trong các c  s  giáo d c, t  ti u h c đ nậ ơ ở ụ ừ ể ọ ế  trình đ  cao nh t   b c đ i h c, có quy đ nh vộ ấ ở ậ ạ ọ ị ề 

đ  tu i gia nh p h  th ng và th i gian h c t pộ ổ ậ ệ ố ờ ọ ậ  

t i thi u.ố ể

62 Đào t o chính quyạ

Vi c h c trong các trệ ọ ường, c  s  đào t o ho cơ ở ạ ặ  các lĩnh v c đào t o đự ạ ược thi t k  chuyên bi t,ế ế ệ  thông thường được ti n hành theo m t chế ộ ươ  ngtrình được c u trúc hóa v i m c tiêu h c t pấ ớ ụ ọ ậ  

dưỡng nâng cao hay b  sung, c p nh t, đào t oổ ậ ậ ạ  

l i, đào t o đ c bi t.ạ ạ ặ ệ

Phương pháp đào t o theo đó m t s  h c viênạ ộ ố ọ  

được  đào t o cùng v i nhau ch  không h cạ ớ ứ ọ  riêng l ẻ

Nh ng tài li u làm vi c c n thi t cho bu i h c,ữ ệ ệ ầ ế ổ ọ  

ví d  nh  đ  án (nghiên c u trụ ư ồ ứ ường h p), cácợ  bài t p ho c hình th c đánh giá, tài li u thamậ ặ ứ ệ  

kh o, b ng ki m, các s  đ , văn b n ả ả ể ơ ồ ả

69 Đào t o công nghạ ệ 

cao

Đào t o nâng cao trong lĩnh v c công ngh  caoạ ự ệ  

nh  v  robot, công ngh  vi x  lý và công nghư ề ệ ử ề hàn m i.ớ

70 Phát tri n ngu nể ồ  

nhân l cự

Các c  h i đơ ộ ượ ạc t o cho thanh niên và ngườ  i

trưởng thành đ  h  có th  thu nh n ki n th c,ể ọ ể ậ ế ứ  

kh  năng và năng l c trong các lĩnh v c chuyênả ự ự  môn nh t đ nh, ho c b  sung, c p nh t ki nấ ị ặ ổ ậ ậ ế  

th c nh m tăng năng su t lao đ ng ho c giúpứ ằ ấ ộ ặ  

h  đ t đọ ạ ược nh ng m c tiêu ngh  nghi p c aữ ụ ề ệ ủ  

b n thân.ả

71 K  năng l ng ghépỹ ồ

S  k t   h p gi a các  k   năng và  ki n  th c,ự ế ợ ữ ỹ ế ứ  

thường được đòi h i trong các lĩnh v c  ngỏ ự ứ  

73 Giáo d c phi chínhụ  

quy

Quá trình không đượ ổc t  ch c m t cách chínhứ ộ  

th ng mà thông qua đó m i ngố ọ ườ ếi ti p thu ki nế  

th c,   k   năng   hay   thái   đ   thông   qua   kinhứ ỹ ộ  nghi m và giao ti p v i nh ng ngệ ế ớ ữ ười khác

74 Đào t o ban đ uạ ầ

Đào  t o m t  ngh  nào  đó  cho nh ng ngạ ộ ề ữ ườ  i

ch a có vi c làm, thư ệ ường chia thành hai giai 

đo n: đào t o c  b n và đào t o chuyên môn.ạ ạ ơ ả ạ

75 Đào t o trong xíạ  

nghi pệ

Quá trình đào t o tai n i làm vi c (bao g m cạ ơ ệ ồ ả 

vi c   kèm   c p)   đ   truy n   đ t   ki n   th c   kệ ặ ể ề ạ ế ứ ỹ thu t và th c hành thông qua vi c th c hi n cácậ ự ệ ự ệ  công vi c liên quan.ệ

76 Đào t o t i ch cạ ạ ứ

Đào   t o   đạ ược   cung   c p   tai   n i   làm   vi c,ấ ơ ệ  

thường trong lĩnh v c b c cao (ngân hàng, b oự ậ ả  

hi m, d y h c và các d ch v  công c ng khác).ể ạ ọ ị ụ ộ  Thu t ng  này có th  đậ ữ ể ược áp d ng trong đàoụ  

t o ngh  đ i v i nh ng ngạ ề ố ớ ữ ười đang có vi cệ  làm

77 Ngườ ưới h ng d nẫ

Người ch u trách nhi m đào t o ngh , hị ệ ạ ề ướ  ng

d n, giám sát và đánh giá kh  năng lĩnh h iẫ ả ộ  

ki n th c k  thu t và th c hành c a h c viên.ế ứ ỹ ậ ự ủ ọ

78 Đào t o liên xíạ  

nghi pệ

H  th ng mà trong đó m t s  c  s  lao đ ngệ ố ộ ố ơ ở ộ  cùng h p tác tham gia m t s  ch c năng đàoợ ộ ố ứ  

t o mà t ng c  s  riêng r  không th  ho cạ ừ ơ ở ẽ ể ặ  không đ  trang b  đ  th c hi n vi c đào t oủ ị ể ự ệ ệ ạ  này (ví d : cung c p đào t o c  b n chung choụ ấ ạ ơ ả  

m t s  ngh , hộ ố ề ướng d n lý thuy t liên quan;ẫ ế  

b o đ m h c viên đ t đả ả ọ ạ ược đ y đ  ph m viầ ủ ạ  kinh nghi m đòi h i, thông qua s  luân phiên cóệ ỏ ự  

h  th ng gi a các công  vi c  th c  t ;  tuy nệ ố ữ ệ ự ế ể  

d ng ngụ ười hướng d n ho c cán b  đào t oẫ ặ ộ ạ  làm vi c toàn ph n đ  giám sát, t  ch c và l pệ ầ ể ổ ứ ậ  

k  ho ch đào t o).ế ạ ạ

79 Phân tích công 

vi cệ

Văn b n xác đ nh các n i dung công vi c trênả ị ộ ệ  

t t c  các phấ ả ương di n (bao g m c  ch c năngệ ồ ả ứ  

Vi c đào t o chú tr ng các ki n th c, k  năng,ệ ạ ọ ế ứ ỹ  

kh  năng c n thi t đ  th c hi n thành côngả ầ ế ể ự ệ  

t p" trong các chậ ương trình môđun khác

83 M c tiêu h c t pụ ọ ậ

M t tuyên b  dộ ố ướ ại d ng có th  đo lể ường c aủ  

ho t đ ng, các đi u ki n và tiêu chu n th cạ ộ ề ệ ẩ ự  

hi n đệ ược mong đ i đ i v i ngợ ố ớ ườ ọi h c v  vi cề ệ  hoàn thành m t đ n v  h c t p ho c m t góiộ ơ ị ọ ậ ặ ộ  

h c t p.ọ ậ

84 Đào t o l u đ ngạ ư ộ

Vi c   đào   t o   do   m t   ho c   m t   nhóm   giáoệ ạ ộ ặ ộ  viên/ngườ ưới h ng d n ti n hành theo hình th cẫ ế ứ  

đ a đào t o và trang thi t b  t i t n n i ngư ạ ế ị ớ ậ ơ ườ  i

được đào t o. Thi t b  đào t o đạ ế ị ạ ượ ắc l p đ tặ  trên xe t i, toa tàu h a hay tàu th y nh  m tả ỏ ủ ư ộ  trung tâm đào t o di đ ng, ho c có th  l p đ tạ ộ ặ ể ắ ặ  

t m  th i  t i   trung  tâm   đào  t o ho c  trạ ờ ạ ạ ặ ườ  ng

ho c ch  làm vi c t i khu v c đào t o s  đặ ỗ ệ ạ ự ạ ẽ ượ  ccung c p. M t đ n v  đào t o l u đ ng cũng cóấ ộ ơ ị ạ ư ộ  

th   bao   g m   m t   nhóm   giáo   viên   và/ho cể ồ ộ ặ  

người hướng d n gi ng d y nhi u giai đo nẫ ả ạ ề ạ  

t i các nhà máy đạ ượ ực l a ch n đ c bi t ho cọ ặ ệ ặ  

t i các v  trí khác (nh  nông trạ ị ư ường, khách s n,ạ  khu gi i trí, công s )  v i m c đích cung c pả ở ớ ụ ấ  nhi u khóa đào t o cho các trình đ  khác nhau.ề ạ ộ

85 Ch n nghọ ề

Quy t đ nh thế ị ường ph  thu c vào s  quan tâm,ụ ộ ự  

kh  năng và trình đ  c a m i cá nhân. Vi cả ộ ủ ỗ ệ  

ch n ngh  cũng còn ph  thu c vào s  thi u h tọ ề ụ ộ ự ế ụ  

c a th  trủ ị ường lao đ ng, tri n v ng ngh  và cácộ ể ọ ề  

đi u ki n làm vi c.ề ệ ệ

86 Phân nhóm nghề

S  mô t  các ngh  m t cách chi ti t và theoự ả ề ộ ế  

c u trúc h  th ng, nh m xác đ nh nh ng nghấ ệ ố ằ ị ữ ề 

có ph n l n các công vi c tầ ớ ệ ương t  nhau đự ể 

x p chúng dế ưới cùng m t tên nhóm ngh ộ ề

90 C u trúc nghấ ề Nh ng ngh  đang t n t i ho c theo yêu c uữ ề ồ ạ ặ ầ  

c a n n kinh t  t i th i đi m nh t đ nh, đủ ề ế ạ ờ ể ấ ị ượ  c

phân chia theo lĩnh v c chuyên môn, trình đ  vàự ộ  

s  lố ượng ngh  có s n ho c có nhu c u.ề ẵ ặ ầ

91 Đào t o t i chạ ạ ỗ 

làm vi cệ

Đào t o t i ch  làm vi c, l y công vi c th c tạ ạ ỗ ệ ấ ệ ự ế làm c  s  cho m c đích hơ ở ụ ướng d n và th cẫ ự  hành

92 Đánh giá s  th cự ự  

hi nệ

Đánh gias v  năng l c k  thu t c a cá nhânề ự ỹ ậ ủ  trong áp d ng vào công vi c cũng nh  c  quáụ ệ ư ả  trình và nh ng k t qu  đ t đữ ế ả ạ ược

95 Bài ki m tra đ uể ầ  

ra

Bài  ki m tra dành cho các h c viên t i th iể ọ ạ ờ  

đi m k t thúc m t khóa h c ho c chể ế ộ ọ ặ ương trình 

đ  ch c ch n r ng các m c đ  năng l c (ki nể ắ ắ ằ ứ ộ ự ế  

th c, k  năng) quy đ nh đã đ t đứ ỹ ị ạ ược hay ch a.ư

96 Đào t o th c hànhạ ự

Hướng d n ch  y u v  các nhi m v  và côngẫ ủ ế ề ệ ụ  

vi c chân tay c a ngh , đ c bi t là s  d ngệ ủ ề ặ ệ ử ụ  máy móc, công c  và thi t b  cũng nh  các quyụ ế ị ư  trình và công vi c áp d ng hàng ngày t i n iệ ụ ạ ơ  làm vi c.ệ

s n xu t năng lả ấ ượng, truy n thông) t o đi uề ạ ề  

ki n cho ngệ ười lao đ ng tham gia vào các khóaộ  

b i dồ ưỡng đ  nâng cao trình đ  chuyên mônể ộ  

c a h  Thủ ọ ường đượ ổc t  ch c trong ph m viứ ạ  doanh nghi p ho c thông qua các t  ch c liênệ ặ ổ ứ  quan trong lĩnh v c kinh t ự ế

101 Công nhân bán 

lành nghề

Người được đào t o đ  th c hi n công vi cạ ể ự ệ ệ  

v i s  lớ ố ượng k  năng ngh  nh t đ nh mà khôngỹ ề ấ ị  

đ t đạ ược nh ng ki n th c và k  năng k  thu tữ ế ứ ỹ ỹ ậ  

104 Phát tri n k  năngể ỹ

S  gia tăng ki n th c và k  năng thông quaự ế ứ ỹ  

vi c   tham   gia   các  khóa   đào  t o  và/ho c  b iệ ạ ặ ồ  

dưỡng nâng cao. Phát tri n k  năng cũng có thể ỹ ể 

được th c hi n ngay t i n i làm vi c.ự ệ ạ ơ ệ

106 Mô t  chi ti t kả ế ỹ 

năng

B n mô t  chi ti t v  ki n th c và năng l cả ả ế ề ế ứ ự  

c n thi t đ  th c hi n công vi c trong ngh ầ ế ể ự ệ ệ ề  

Nh ng b n mô t  này là ti n đ  c  b n c aữ ả ả ề ề ơ ả ủ  

vi c chu n b  các chệ ẩ ị ương trình đào t o.ạ

Người mà công vi c chính là giám sát và hệ ướ  ng

d n   công   nhân   Các   nhi m   v   có   liên   quanẫ ệ ụ  

thường bao g m l p k  ho ch và hồ ậ ế ạ ướng d nẫ  công vi c.ệ

h c đào t o trong m t giai đo n tho  thu n.ọ ạ ộ ạ ả ậ  

B n h p đ ng cũng quy đ nh t t c  các đi uả ợ ồ ị ấ ả ề  

ki n mà hai bên ph i tôn tr ng.ệ ả ọ

112 Phương ti n hệ ỗ 

tr  đào t oợ ạ

Phương ti n đệ ược giáo viên ho c ngặ ười đào 

t o s  d ng đ  minh ho  nh ng đi m nào đóạ ử ụ ể ạ ữ ể  nào c a khoá h c ho c bài gi ng (ví d , b ngủ ọ ặ ả ụ ả  

l t, ph n b ng, máy chi u )ậ ấ ả ế

113 Ph  c p đào t oụ ấ ạ

Lương ho c kho n ti n do ngặ ả ề ườ ử ụi s  d ng lao 

đ ng, c  s  đào t o, chính ph  ho c các ngu nộ ơ ở ạ ủ ặ ồ  

l c khác tr  cho ngự ả ườ ượi đ c đào t o trong th iạ ờ  gian xác đ nh và thị ường   ngoài n i làm vi c.ở ơ ệ

114 Khu v c đào t oự ạ  

th c hànhự

Khu v c nh  đ t   phía ngoài c  s  đào t oự ỏ ặ ở ơ ở ạ  

ho c doanh nghi p v i m c đích đào t o th cặ ệ ớ ụ ạ ự  hành