Mục đích của luận án nhằm nghiên cứu xác định sự ảnh hưởng của chế độ ngập nước, sinh cảnh và theo mùa đến tài nguyên rừng và ĐNN làm cơ sở đề xuất cơ sở khoa học cho việc quản lý tổng hợp HST rừng tràm; Đề xuất mô hình quản lý tổng hợp rừng tràm dựa trên mối quan hệ sinh thái giữa rừng tràm với các yếu tố đất ngập nước có sự tham gia của cộng đồng địa phương, gắn giữa bảo tồn với khác thác, sử dụng bền vững và chia sẻ lợi ích.
Trang 1B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O B NÔNG NGHI P VÀỘ Ụ Ạ Ộ Ệ
Trang 2TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ LÂM NGHI PẮ Ậ Ế Ệ
HÀ N I – 2019Ộ
Lu n án đậ ược hoàn thành t i:ạ
Vi n Khoa h c Lâm nghi p Vi t Namệ ọ ệ ệ
Hướng d n khoa h c: ẫ ọ 1. PGS.TS Ngô Đình Quế
Trang 3Lu n án đậ ược b o v trả ệ ước H i đ ng c p Vi n t i Vi nộ ồ ấ ệ ạ ệ Khoa h c Lâm nghi p Vi t Nam vào lúc .….h…. ngày … ọ ệ ệ tháng … năm 2019
Có th tìm hi u Lu n án t i Th vi n Qu c gia và Thể ể ậ ạ ư ệ ố ư
vi n c a Vi n Khoa h c Lâm nghi p Vi t Nam ệ ủ ệ ọ ệ ệ
Trang 4M Đ UỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tài ấ ế ủ ề
Th c tr ng qu n lý các khu r ng tràm trên vùng đ t ng p nự ạ ả ừ ấ ậ ướ c(ĐNN) được th c hi n theo cách ti p c n riêng l các y u t , chự ệ ế ậ ẻ ế ố ủ
y u quan tâm đ n r ng tràm, trong khi các y u t khác c a h sinhế ế ừ ế ố ủ ệ thái (HST) ĐNN (nước, đ t, đ ng th c v t, c nh quan, c ngấ ộ ự ậ ả ộ
đ ng…) v n còn ít đồ ẫ ược quan tâm. Vi c gi m c nệ ữ ứ ước cao quanh năm đ gi m nguy c cháy r ng đã làm thay đ i t HST ng pể ả ơ ừ ổ ừ ậ
nước theo mùa tr thành ng p nở ậ ước quanh năm, d n đ n cây tràmẫ ế kém phát tri n, sinh c nh đ ng c ng p nể ả ồ ỏ ậ ước theo mùa b thu h pị ẹ
t đó làm gi m đi n i c trú c a nhi u loài đ ng v t. Bên c nh đó,ừ ả ơ ư ủ ề ộ ậ ạ các quy đ nh pháp lu t v khai thác, s d ng tài nguyên trong r ngị ậ ề ử ụ ừ
đ c d ng (RĐD) ch quy đ nh đ i v i đ i tặ ụ ỉ ị ố ớ ố ượng là r ng và RĐD ừ ở vùng cao, còn tài nguyên ĐNN trong các khu RĐD vùng ĐNNở
ch a đư ược quy đ nh rõ ràng. ị
Ban qu n lý r ng Tràm Gáo Gi ng đang qu n lý 1.492,5 ha,ả ừ ồ ả
n m trong vùng Đ ng Tháp Mằ ồ ười, là m t trong nh ng vùng sinhộ ữ thái ĐNN quan tr ng đ ng b ng sông C u Long (ĐBSCL).ọ ở ồ ằ ử
Phương th c qu n lý r ng tràm Gáo Gi ng là v a th c hi nứ ả ừ ở ồ ừ ự ệ
ch c năng b o t n đa d ng sinh h c (ĐDSH), v a s d ng h p lýứ ả ồ ạ ọ ừ ử ụ ợ tài nguyên r ng có s tham gia c a c ng đ ng đ a phừ ự ủ ộ ồ ị ương (CĐĐP).
Trang 5Đ phát huy giá tr và s d ng khôn khéo tài nguyên vùngể ị ử ụ ở ĐNN theo công ước Ramsar, đ tài “ề Nghiên c u c s khoa h c ứ ơ ở ọ
qu n lý t ng h p Khu r ng Tràm Gáo Gi ng, t nh Đ ng Tháp ả ổ ợ ừ ồ ỉ ồ ”
đã được th c hi n nh m đ xu t phự ệ ằ ề ấ ương th c qu n lý t ng h pứ ả ổ ợ
đ đáp ng m c tiêu b o v r ng, b o t n ĐDSH v i s d ng tàiể ứ ụ ả ệ ừ ả ồ ớ ử ụ nguyên r ng m t cách h p lý có s tham gia c a CĐĐP nh là m từ ộ ợ ự ủ ư ộ
bi n pháp qu n lý t ng h p m u đ các khu r ng tràm trên vùngệ ả ổ ợ ẫ ể ừ ĐNN khác có đi u ki n tề ệ ương t tham kh o, là vi c làm có ý nghĩaự ả ệ
và c n thi t.ầ ế
2. M c tiêu nghiên c uụ ứ
M c tiêu lý lu n: Đ xu t m t mô hình qu n lý r ng tràm ụ ậ ề ấ ộ ả ừ ở Gáo Gi ng d a trên c s khoa h c v các m i quan h c a r ngồ ự ơ ở ọ ề ố ệ ủ ừ tràm v i các y u t ĐNN theo phớ ế ố ương th c ti p c n qu n lý HSTứ ế ậ ả
có s tham gia c a CĐĐP, khai thác và s d ng tài nguyên r ngự ủ ử ụ ừ tràm và ĐNN m t cách b n v ng.ộ ề ữ
M c tiêu th c ti n: (i) Nghiên c u xác đ nh s nh hụ ự ễ ứ ị ự ả ưởng c aủ
ch đ ng p nế ộ ậ ước, sinh c nh và theo mùa đ n tài nguyên r ng vàả ế ừ ĐNN làm c s đ xu t c s khoa h c cho vi c qu n lý t ng h pơ ở ề ấ ơ ở ọ ệ ả ổ ợ HST r ng tràm; (ii) Đ xu t mô hình qu n lý t ng h p r ng tràmừ ề ấ ả ổ ợ ừ
d a trên m i quan h sinh thái gi a r ng tràm v i các y u t đ tự ố ệ ữ ừ ớ ế ố ấ
ng p nậ ước có s tham gia c a c ng đ ng đ a phự ủ ộ ồ ị ương, g n gi aắ ữ
b o t n v i khác thác, s d ng b n v ng và chia s l i ích.ả ồ ớ ử ụ ề ữ ẻ ợ
3. Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ tàiọ ự ễ ủ ề
Trang 6 Ý nghĩa khoa h c: (i) Xây d ng lu n c khoa h c đ đ xu tọ ự ậ ứ ọ ể ề ấ các gi i pháp qu n lý t ng h p m t khu r ng tràm trên vùng ĐNNả ả ổ ợ ộ ừ
d a trên k t qu nghiên c u các y u t t nhiên và các y u t xãự ế ả ứ ế ố ự ế ố
h i; (ii) Đóng góp các d li u khoa h c vào kho t li u nghiên c uộ ữ ệ ọ ư ệ ứ
v r ng tràm và ĐNN Vi t Nam.ề ừ ở ệ
Ý nghĩa th c ti n: Đ xu t m t bi n pháp qu n lý t ng h pự ễ ề ấ ộ ệ ả ổ ợ
r ng tràm t th c ti n c a Ban qu n lý Khu r ng tràm Gáo Gi ngừ ừ ự ễ ủ ả ừ ồ
nh m góp ph n nâng cao nh n th c chung v qu n lý r ng tràmằ ầ ậ ứ ề ả ừ theo cách ti p c n qu n lý h sinh thái ĐNN. ế ậ ả ệ
4. Nh ng đóng góp m i c a lu n ánữ ớ ủ ậ
i) Xác đ nh đị ược c s khoa h c c a vi c qu n lý r ng tràmơ ở ọ ủ ệ ả ừ trên vùng ĐNN theo cách ti p c n HST d a trên m i liên h gi aế ậ ự ố ệ ữ các y u t ĐNN g m r ng tràm, th c v t, đ ng v t, đ t theo chế ố ồ ừ ự ậ ộ ậ ấ ế
đ ng p nộ ậ ước, theo mùa và các sinh c nh r ng. ả ừ
ii) Đ xu t đề ấ ược mô hình qu n lý t ng h p r ng tràm trên vùngả ổ ợ ừ ĐNN Gáo Gi ng, t nh Đ ng Tháp theo m c đích s d ng b nở ồ ỉ ồ ụ ử ụ ề
v ng các tài nguyên c a h sinh thái có s tham gia c a CĐĐPữ ủ ệ ự ủ
nh ng v n duy trì các ch c năng, giá tr c a r ng tràm và ĐNN.ư ẫ ứ ị ủ ừ
5. B c c lu n ánố ụ ậ
Lu n án dài 147 trang, 49 b ng, 68 hình, 113 tài li u tham kh o,ậ ả ệ ả
được k t c u thành các n i dung sau: M đ u: 4 trang; Chế ấ ộ ở ầ ương 1.
T ng quan v n đ nghiên c u: 24 trang; Chổ ấ ề ứ ương 2. N i dung vàộ
phương pháp nghiên c u: 22 trang; Chứ ương 3. K t qu nghiên c uế ả ứ
và th o lu n: 83 trang; K t lu n và ki n ngh : 2 trang; Các côngả ậ ế ậ ế ị trình đã công b liên quan đ n đ tài : 1 trang; Tài li u tham kh o:ố ế ề ệ ả
11 trang; và ph n Ph l cầ ụ ụ
Trang 7Chương 1 T NG QUAN V N Đ NGHIÊN C UỔ Ấ Ề Ứ
1.1. Các nghiên c u trên th gi iứ ế ớ
Các nghiên c u v r ng Tràm ứ ề ừ (Melaleuca cajuputi Powell) Tràm (Melaleuca cajuputi Powell) thu c h Simộ ọ (Myrtaceae), là
m t trong 10 loài h p thành ph c h ộ ợ ứ ệ M. leucadendra hay còn g i làọ
M. Leucadendron [20], [76]. Phân b t nhiên mi n B c ố ự ở ề ắ nước Úc
và Papua New Guinea. Tuy nhiên, nó cũng phân b r ng rãi trongố ộ khu v c Đông Nam Á nh Indonesia, Malaysia, Myanma, Thự ư ái Lan,
Vi t Nam và ệ Ấn đ [75]ộ Tràm cajuputi phân b cố h y u cácủ ế ở
mi n duyên h i c a vùng nhi t đ i nóng m v i nhi t đ trungề ả ủ ệ ớ ẩ ớ ệ ộ bình cao nh t vào tháng nóng nh t là 31ấ ấ 330C; nhi t đ trung bìnhệ ộ
th p nh t vào tháng l nh nh t là 17ấ ấ ạ ấ 220C; s ng t t nh t nh ngố ố ấ ở ữ vùng đ m l y ven bi n; trong đó đ t đầ ầ ể ấ ược hình thành t phù sa b iừ ồ
t , giàu h u c , kh năng tiêu nụ ữ ơ ả ước kém, đ màu m th p, nhi uộ ỡ ấ ề axit sunphat [81].
Các nghiên c u v đ t ng p nứ ề ấ ậ ướ Quan đi m c a công c: ể ủ ướ cRamsar v qu n lý b n v ng ĐNNề ả ề ữ : “S d ng khôn khéo” ĐNN vàử ụ
được đ nh nghĩa nh sau: “ị ư duy trì đ c đi m sinh thái c a ĐNN qua ặ ể ủ
th c hi n cách ti p c n HST trong khuôn kh c a phát tri n b n ự ệ ế ậ ổ ủ ể ề
v ng ữ ” [102]. V ề qu n lý ả ĐNN theo cách ti p c n HST đã đế ậ ượ cIUCN (2009) [32] li t kê 12 nguyên t c hệ ắ ướng d n, trong đó n iẫ ổ
b t là tìm s cân b ng thích h p và s hòa nh p c a vi c b o t nậ ự ằ ợ ự ậ ủ ệ ả ồ
và s d ng ĐDSH; thu hút s tham gia c a t t c các bên có liênử ụ ự ủ ấ ả quan; và nên xem xét t t c các d ng thông tin có liên quan, baoấ ả ạ
g m nh ng ki n th c khoa h c và b n đ a và đ a phồ ữ ế ứ ọ ả ị ị ương, s đ iự ổ
m i và th c ti n. ớ ự ễ
Trang 8Các nghiên c u v qu n lý r ng tràm trên vùng ĐNN ứ ề ả ừ
K t qu nghiên c u c a ế ả ứ ủ Yamanoshita Takashi (2001) [106] t ivùng đ m l y Thái Lan cho th y chi u cao cây trong mùa ng pầ ầ ấ ề ậ
nướ ớc l n h n mùa khô. R ng tr ng trên líp l n h n 23,7% so r ngơ ừ ồ ớ ơ ừ
tr ng không lên líp (ồ Nakabayashi Kazua (2001) [100]).
K t qu ki m soát loài Melaleuca quinquenervia vùng ĐNNế ả ể ở phía nam Florida, Hoa K b ng bi n pháp sinh h c hi u qu h nỳ ằ ệ ọ ệ ả ơ
so v i bi n pháp c gi i (ớ ệ ơ ớ Turner T.D (1998) [107]); Đ ngăn ch nể ặ
s xâm l n các loài sinh v t ngo i lai và tăng tính ĐDSH cácự ấ ậ ạ ở vùng ĐNN t i công viên qu c gia mi n Nam Florida, m t chi nạ ố ề ộ ế
lược qu n lý t ng h p đã đả ổ ợ ược xây d ng, trong đó có s tham giaự ự
c a CĐĐP và khuy n khích các thành ph n kinh t tham gia (ủ ế ầ ế Frank
J. Mazzotti (1997) [85]); Đ hi u để ể ược h t các giá tr HST đòi h iế ị ỏ
c n ph i th o lu n v i c ng đ ng đ xác đ nh các d ch v cóầ ả ả ậ ớ ộ ồ ể ị ị ụ ngu n g c t nồ ố ừ ước và vùng ĐNN, trong đó đã nh n m nh vai tròấ ạ
ki n th c b n đ a c a CĐĐP (ế ứ ả ị ủ Russi (2013) [105]); Đ s d ng b nể ử ụ ề
v ng vùng ĐNN theo cách ti p c n HST đã đữ ế ậ ược s đ ng thu nự ồ ậ cao c a các bên có liên quan khi gi i quy t hài hòa các khía c nhủ ả ế ạ
v l i ích xã h i, môi trề ợ ộ ường và kinh t (ế Harrington (2011) [87]). Tóm l i, cách qu n lý r ng tràm và ĐNN trên th gi i đ uạ ả ừ ở ế ớ ề
d a trên m c tiêu qu n lý t ng h p ch không riêng vì m c tiêuự ụ ả ổ ợ ứ ụ kinh t , qu n lý và s d ng t t c các d ch v HST ĐNN có sế ả ử ụ ấ ả ị ụ ự tham gia c a CĐĐP và gi i quy t hài hòa v l i ích xã h i, môiủ ả ế ề ợ ộ
trường, kinh t ế
1.2. Các nghiên c u Vi t Namứ ở ệ
Các nghiên c u v r ng Tràm ứ ề ừ (Melaleuca cajuputi Powell)
Trang 9Theo Thái Văn Tr ng (1998) [67], tràm là loài cây chi m u thừ ế ư ế trong HST r ng ng p nừ ậ ước phèn ĐBSCL, là m t thành ph n c aở ộ ầ ủ HST ĐNN phèn, s sinh trự ưởng và phát tri n c a r ng tràm có m iể ủ ừ ố quan h ch t ch v i môi trệ ặ ẽ ớ ường ĐNN. Ngoài ra, cây tràm không
ch u đị ược đ m n cao, n u đ m n > 20 ‰ thì s làm cây ch t.ộ ặ ế ộ ặ ẽ ế
Nước ng p càng sâu và th i gian ng p nậ ờ ậ ước càng kéo dài thì nhả
hưởng x u đ n sinh trấ ế ưởng c a cây tràm càng m nh (Đủ ạ ỗ Đình Sâm (2001) [51]).
Các nghiên c u v đ t ng p nứ ề ấ ậ ước
Nh ng k t qu nghiên c uữ ế ả ứ v đ t phèn vùng Đ ng Tháp Mề ấ ồ ườ i
ch y u là đi sâu vào phân lo i, mô t quá trình hình thành đ t vàủ ế ạ ả ấ xây d ng b n đ đ t (Phan Liêu và c ng s , 1998) [33], bên c nhự ả ồ ấ ộ ự ạ
đó cũng có công trình nghiên c u ứ đánh giá ti m năng s d ng đ tề ử ụ ấ phèn trong s n xu t lâm nghi p và pả ấ ệ hân chia các d ng l p đ a đạ ậ ị ể
Các nghiên c u v qu n lý r ng tràm trên vùng ĐNN ứ ề ả ừ
Trang 10 Vi c m c nệ ự ước luôn được gi cao nhi u tháng trong năm đữ ề ể
h n ch cháy r ng VQG Tràm Chim, đã làm cho HST suy gi mạ ế ừ ở ả
m t cách tr m tr ng, di n tích các qu n xã c năng th c ăn chínhộ ầ ọ ệ ầ ỏ ứ
c a s u và lúa ma đã gi m nhanh chóng, qu n xã r ng tràm kémủ ế ả ầ ừ phát tri n ho c b đ ngã, ch t lể ặ ị ổ ấ ượng nước bên trong ngày m t suyộ
gi m [70]; K t qu nghiên c u c a Tr n Văn Th ng (2017) [61]ả ế ả ứ ủ ầ ắ cho th y m c ng p nấ ứ ậ ước sâu và th i gian ng p dài là nguyên nhânờ ậ suy thoái HST th c v t VQG U Minh Thự ậ ở ượng. Đ duy trì ĐDSHể
r ng tràm m c nừ ự ước ng p t i đa không quá 40cm, th i gian ng pậ ố ờ ậ không quá 6 tháng
Các nghiên c u v m i liên h m c th y c p v i cháy r ngứ ề ố ệ ứ ủ ấ ớ ừ tràm VQG U Minh Thở ượng [61], Quy trình phòng cháy, ch a cháyữ
r ng tràm [14] đã đánh giá, phân tích m i liên h gi a m c th yừ ố ệ ữ ứ ủ
c p và cháy r ng. Tuy nhiên, các nghiên c u này khi đánh giá, dấ ừ ứ ự báo cháy r ng ch a quan tâm đ n đ m c a không khí, v t li uừ ư ế ộ ẩ ủ ậ ệ cháy…
R ng tràm ch chi m 57,7% t ng di n tích t nhiên c a cácừ ỉ ế ổ ệ ự ủ khu RĐD ĐBSCL, r ng tràm ch là m t trong nh ng thành ph nở ừ ỉ ộ ữ ầ
c a HST ĐNN. Còn l i là các sinh c nh đ ng c , kênh, mủ ạ ả ồ ỏ ương…
Vùng đ m có quy ch qu n lý và chia s l i ích đã đệ ế ả ẻ ợ ượ cCĐĐP đ ng thu n, UBND t nh phê duy t ch có VQG Tràmồ ậ ỉ ệ ỉ ở Chim.
S tham gia c a CĐĐP trong phát tri n DLST còn r t h n ch ,ự ủ ể ấ ạ ế
ch a có c ch ph i h p, th hi n trách nhi m, quy n l i và nghĩaư ơ ế ố ợ ể ệ ệ ề ợ
v ụ
Trang 11 Các chính sách h tr cho CĐĐP t i các khu b o t n ch y uỗ ợ ạ ả ồ ủ ế
t p vào đ i tậ ố ượng là r ng, đi u này ch phù h p đ i v i các khuừ ề ỉ ợ ố ớ RĐD vùng cao, còn các khu b o t n vùng ĐNN ở ả ồ ở ch a ư đượ cquan tâm
hi u qu nh t là có s tham gia c a CĐĐP. Đây là đi m y u c aệ ả ấ ự ủ ể ế ủ nhi u khu r ng tràm ĐBSCL trong khi th c hi n khá t t khuề ừ ở ự ệ ố ở
r ng tràm Gáo Gi ng. ừ ồ
Trang 12 Đã có nhi u công trình nghiên c u v r ng tràm, v phòngề ứ ề ừ ề cháy r ng tràm, m i quan h gi a r ng tràm v i đ sâu ng p nừ ố ệ ữ ừ ớ ộ ậ ướ c,quan h gi a r ng tràm và th c v t v i y u t th nhệ ữ ừ ự ậ ớ ế ố ổ ưỡng, đa
d ng sinh h c r ng tràm, thành ph n các loài cá r ngạ ọ ở ừ ầ ở ừ tràm Các công trình nghiên c u này r t có giá tr khoa h c và th cứ ấ ị ọ ự
ti n. Nh ng ch a có công trình nghiên c u nào th hi n đ c đi m,ễ ư ư ứ ể ệ ặ ể
m i quan h gi a r ng tràm và ĐNN theo cách ti p c n h sinhố ệ ữ ừ ế ậ ệ thái ĐNN, do đó ch a có công trình nào tìm ra mô hình qu n lý t ngư ả ổ
h p r ng tràm và ĐNN m t cách có hi u qu , b n v ng. Đ tàiợ ừ ộ ệ ả ề ữ ề
“Nghiên c u c s khoa h c qu n lý t ng h p khu r ng tràm Gáoứ ơ ở ọ ả ổ ợ ừ
Gi ng, t nh Đ ng Tháp” s góp ph n gi i thi u m t phồ ỉ ồ ẽ ầ ớ ệ ộ ương th cứ
qu n lý r ng tràm d a trên c s h sinh thái ĐNN có s tham giaả ừ ự ơ ở ệ ự
c a CĐĐP đ góp ph n vào vi c qu n lý b n v ng r ng tràm ủ ể ầ ệ ả ề ữ ừ ở ĐBSCL nói riêng và c nả ước nói chung.
Chương 2 N I DUNG VÀ PHỘ ƯƠNG PHÁP NGHIÊN
Trang 132.2.1. Phương pháp ti p c nế ậ
Hình 2.1. S đ ti p c n nghiên c uơ ồ ế ậ ứ
Trong mối liên
hệ theo chế độ ngập nước
Đặc điểm các loài thực vật thân thảo Đặc điểm các loài cá Đặc điểm rừng tràm
hệ theo mùa và sinh cảnh
Dự báo
cháy rừng
Chia sẻ lợi ích tài nguyên rừng
và ĐNN Thực trạng quản lý
Hình thành
khoa
Bài học về
thức quản lý
Hình thành
thực
Trong mối liên
hệ theo chế độ ngập nước và theo mùa
BIỆN PHÁP QUẢN
LÝ TỔNG HỢP RỪNG TRÀM Ở VÙNG
Trang 14 Theo cách ti p c n HST: Rế ậ ừng tràm ch là m t trong các y uỉ ộ ế
t c a HST ĐNN, không nên qu n lý theo cách ti p c n riêng l làố ủ ả ế ậ ẻ cây tràm mà ph i qu n lý ả ả trên n n t ng h sinh thái ĐNN.ề ả ệ
Ti p c n theo mùa, ch đ ng p nế ậ ế ộ ậ ước và sinh c nh: Nghiênả
c u nh c a ch đ ng p nứ ả ủ ế ộ ậ ước, sinh c nh và theo mùa đ n cácả ế loài đ ng, th c v t vì m i mùa có ch đ ng p nộ ự ậ ỗ ế ộ ậ ước khác nhau,
m i sinh c nh là n i phân b c a các loài đ ng th c v t khác nhau.ỗ ả ơ ố ủ ộ ự ậ
Ti p c n h th ng: Kế ậ ệ ố hông ch nghiên c u các y u t t nhiênỉ ứ ế ố ự (r ng tràm, đ t, nừ ấ ước, đ ng th c v t mà còn nghiên c u đ n y uộ ự ậ ứ ế ế
t xã h i (đ c đi m c ng đ ng dân c và công tác t ch c, qu n lýố ộ ặ ể ộ ồ ư ổ ứ ả
r ng). ừ
2.2.2. Phương pháp đi u tra thu th p, x lý s li uề ậ ử ố ệ
a. Đi u tra hi n tr ng r ng tràm và th c v t thân th oề ệ ạ ừ ự ậ ả
Xác đ nh tr ng thái r ng ị ạ ừ thông qua h s thi t k tr ng r ngồ ơ ế ế ồ ừ
và k t qu đi u tra th c đ aế ả ề ự ị
L p 104 ô tiêu chu n 500mậ ẩ 2 (25m x 20m) đ thu th p các chể ậ ỉ tiêu đường kính thân cây (D1.3, cm); chi u cao vút ng n (Hề ọ vn, m).
L pậ 70 ô đi u tra 1mề 2 v i 2 l n l p l i (mùa m a và mùa khô)ớ ầ ặ ạ ư
đ thu th p các thông tin: Tên loài, đ che ph th c v t thân th o.ể ậ ộ ủ ự ậ ả
b. Đi u tra ch đ ng p nề ế ộ ậ ước và đ tấ
Trang 15 Nghiên c u ch đ nứ ế ộ ước và ch t lấ ượng nước: Thu th p m uậ ẫ
nướ ạc t i đi m đ i di n cho 6 ch đ nể ạ ệ ế ộ ước và 1 đi m bên ngoàiể ở
đ đ i ch ng. Th i gian thu th p s li u: Mùa m a: L n 1: Cu iể ố ứ ờ ậ ố ệ ư ầ ố mùa lũ (tháng 12/2014); L n 2: Đ u mùa lũ (tháng 9 – 10/2015);ầ ầ Mùa khô: Gi a mùa khô (tháng 4/2015), ữ m u nẫ ước được phân tích theo các Tiêu chu n Vi t Nam (TCVN) t i phòng phân tích Vi nẩ ệ ạ ệ Nghiên c u Nuôi tr ng th y s n II. ứ ồ ủ ả
Đi u tra đ t khu v c Gao Giông: K th a b n đ đ t đã đề ấ ự ́ ̀ ế ừ ả ồ ấ ượ cxây d ng t i vùng nghiên c u; l y m u đ t t i 7 đi m, v trí l yự ạ ứ ấ ẫ ấ ạ ể ị ấ
m u đ t trùng v i v trí thu th p th c v t thân th o. Phân tích cácẫ ấ ớ ị ậ ự ậ ả tính ch t c a đ t theo các TCVN t i ấ ủ ấ ạ Vi n Khoa h c Lâm nghi pệ ọ ệ Nam bộ
d. Đi u tra đăc điêm đông vât: ề ̣ ̉ ̣ ̣
Đi u tra các loài cá: Vi c kh o sát, thu th p m u v t th cề ệ ả ậ ẫ ậ ở ự
đ a đị ược ti n hành vào 3 đ t: đ t 1 là mùa m a năm 2014 (thángế ợ ợ ư 11/2014), đ t 2 là mùa khô năm 2015 (tháng 4/2015) và đ t 3 là mùaợ ợ
m a năm 2015 (9/2015). Ti n hành thu th p m u v t, v trí l y m uư ế ậ ẫ ậ ị ấ ẫ
cá trùng v i v trí l y m u nớ ị ấ ẫ ước, 6 đi m đ i di n cho 6 ch để ạ ệ ế ộ
ng p nậ ước và 1 đi m đ i ch ng.ể ố ứ
Đi u tra đ c đi m đ ng v t: Đi u tra trên ề ặ ể ộ ậ ề 6 tuy nế , tuy n điế qua các sinh c nh khác nhau.ả
+ Đi u tra thú: ề Th c hi n nh ng n i mà ngự ệ ở ữ ơ ười dân cho là
thường g p ặ Các cu c đi u tra th c đ a độ ề ự ị ược ti n hành ế cả ban ngày và ban đêm b ng cách đi b v i t c đ t 1 – 1,5 km/hằ ộ ớ ố ộ ừ
Trang 16+ Đi u tra chim: Đề ánh giá s phong phú tự ương đ i các loài chimố
d a vào MacKinnon list. Th i gian đi u tra chim t p trung vào bu iự ờ ề ậ ổ sáng s m và chi u t i. Ngoài ra, ti n hành kh o sát đêm nh m ghiớ ề ố ế ả ằ
nh n các loài chim có t p tính ho t đ ng vào ban đêm. ậ ậ ạ ộ
+ Đi u tra lề ưỡng c và bò sát: Đư ược th c hi n c ban ngày vàự ệ ả đêm. Trên tuy n kh o sát đãế ả ghi nh n l i t t c các cá th c aậ ạ ấ ả ể ủ
t ng loài hi n di n trên tuy n kh o sát đ tính toán m t đ từ ệ ệ ế ả ể ậ ộ ươ ng
đ iố
+ S d ng các ph n m m nh : PRIMER 6, Excel đ x lý vàử ụ ầ ề ư ể ử phân tích s li u, xác đ nh các ch s đa d ng, phân tích ki u phânố ệ ị ỉ ố ạ ể
b loài, phân tích s phân nhóm c a loài, h , qu n xã.ố ự ủ ọ ầ
2.2.2.5. Đ c đi m dân c và th c tr ng qu n lýặ ể ư ự ạ ả
a. Đi u tra đ c đi m c ng đ ng dân cề ặ ể ộ ồ ư
S d ng phử ụ ương pháp đánh giá nông thôn có s tham giaự (PRA) b ng công c ph ng v n nông h (104 h ) v các s li uằ ụ ỏ ấ ộ ộ ề ố ệ dân s , lao đ ng, dân t c, thu nh p, các ho t đ ng tác đ ng đ nố ộ ộ ậ ạ ộ ộ ế Khu r ng Tràm Gáo Gi ng, đ ng th i ti n hành l p s đ phân bừ ồ ồ ờ ế ậ ơ ồ ố các c m dân c ụ ư
D báo cháy r ng: ự ừ V th i gian có nguy c cháy r ng: Thuề ờ ơ ừ
th p s li u nhi t đ và lậ ố ệ ệ ộ ượng m a bình quân tháng trong 12 nămư
g n đây đ tính ch s khô h n theo Thái Văn Tr ng (1998) [67];ầ ể ỉ ố ạ ừ
V vùng có nguy c cháy r ng: B trí 9 đi m, t i m i c p ti nề ơ ừ ố ể ạ ỗ ấ ế hành: đo m c th y c p, l p ô có kích thứ ủ ấ ậ ước 1m2 đ đo tính ch s Sể ỉ ố
% (% th c bì khô), dùng máy đ đo nhi t đ và m đ không khíự ể ệ ộ ẩ ộ (Hi u Clock/Humidity) đ xác đ nh các c p cháy theo B Nôngệ ể ị ấ ộ nghi p và PTNT [12].ệ
Trang 17Chương 3 K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU NẾ Ả Ứ Ả Ậ
Hvn (m)
G (m2/ha)
M (m3/ha)
Trang 18G (m2/ha)
M (m3/ha)
Trang 19 Bi n đ ng đế ộ ường kính x y ra r t m nh c p tu i III (13,7%);ả ấ ạ ở ấ ổ
k đ n c p tu i I, II, IV tế ế ở ấ ổ ương ng là 12,5%, 8,4% và 7,7%.ứ
Bi n đ ng chi u cao x y ra m nh nh t c p tu i II (25,0%);ế ộ ề ả ạ ấ ở ấ ổ
k đ n c p tu i II, IV và I tế ế ở ấ ổ ương ng là 15,5%, 6,8% và 4,5%. ứ
Bi n đ ng tr lế ộ ữ ượng x y ra m nh nh t c p tu i II (44,7%);ả ạ ấ ở ấ ổ
k đ n c p tu i III, I và IV tế ế ở ấ ổ ương ng là 33,1%, 28,6% và 26,7%.ứ Nói chung, tr lữ ượng r ng tràm bi n đ ng r t l n do phừ ế ộ ấ ớ ương th cứ
tr ng, chăm sóc và ch đ ng p nồ ế ộ ậ ước khác nhau
3.2. Đ c đi m ch đ ng p nặ ể ế ộ ậ ước và đ tấ
a. Đ c đi m ch đ ng p nặ ể ế ộ ậ ước
Vùng nghiên c u có 6 ch đ ng p nứ ế ộ ậ ước, trong đó ch đ ng pế ộ ậ
nước 3 chi m t l di n tích l n nh t (616,7ha, chi m 41,3%) vàế ỷ ệ ệ ớ ấ ế
ch đ nế ộ ước 6 chi m t l di n tích nh nh t (14,1ha, chi mế ỷ ệ ệ ỏ ấ ế 0,9%), được th hi n qua b ng 3.3.ể ệ ả