Bài giảng Các bước để đặt vấn đề mới trong nghiên cứu khoa học – Cách giải quyết vấn đề đặt ra

Bài giảng trình bày cách tiếp cận để tham gia nghiên cứu khoa học cho người mới bắt đầu (SV, học viên Cao học, NCS); cách đặt vấn đề mới về mặt khoa học, công nghệ hay ứng dụng mới; các bước để tiến hành một nghiên cứu khoa học.

Trang 1

CÁC BƯỚC ĐỂ ĐẶT VẤN ĐỀ

MỚI TRONG NCKH – CÁCH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

ĐẶT RA

Khoa Khoa học Ứng dụng – ĐH Bách Khoa Tp.HCM

1

CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt

Trang 2

NỘI DUNG

 Cách tiếp cận để tham gia NCKH cho người mới bắt đầu (SV, học viên Cao học, NCS).

 Cách đặt vấn đề mới về mặt khoa học, công nghệ hay ứng dụng mới.

 Các bước để tiến hành một NCKH

Trang 3

CÁCH TIẾP CẬN ĐỂ THAM GIA

NGHIÊN CỨU DÀNH CHO

NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU

 Bao giờ bắt đầu tham gia NCKH là vừa?

 Cách chọn thầy hướng dẫn

 Cách tiếp cận vấn đề do thầy đặt ra

 Cách đọc tài liệu bằng tiếng Anh

3

Trang 4

Bao giờ bắt đầu tham gia NCKH?

 SV bậc ĐH cuối năm thứ 2 hoặc đầu năm thứ 3 (sau khi đã học đại cương).

 Trường hợp đặc biệt có thể sớm hơn.

 Vì sao nên tham gia NCKH sớm:

• Học được kỹ năng làm việc khoa học nhất – cách tự học tự đào tạo tốt nhất

• Giai đoạn đầu: chỉ tiếp cận vấn đề - đọc tài liệu chuyên môn nên cần nhiều thời gian

• Nhanh chóng trưởng thành

 Kinh nghiệm: theo học trước một số học phần liên quan trực tiếp chủ để NCKH.

Trang 5

Cách chọn thầy hướng dẫn

 Phải là thầy giỏi có công bố quốc tế tốt, về cơ bản

hợp ý mình và thuộc lĩnh vực mình yêu thích (xem

CV, tìm theo tên trên Google scholar).

 Còn trẻ (không nên chọn thầy > 60 tuổi).

 Một số kinh nghiệm:

• Nên lo làm việc tốt, sống nghiêm túc – chân thành là đủ để được quý trọng

• Không nên có những kiểu lấy lòng trong giao tiếp – phản tác dụng

• Giữ mối quan hệ tốt với thầy để hợp tác lâu dài

• Nếu gặp vấn đề xung khắc không giải quyết được – nên chọn thầy khác CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt 5

Trang 6

Cách tiếp cận vấn đề do thầy đặt ra

 Tổng quát: tìm tài liệu theo chủ đề, đọc và phân tích thực trạng, lên kế hoạch giải quyết vấn đề (mới hoặc tốt hơn cái đã có), trao đổi với thầy

 Tìm tài liệu: tìm theo chủ đề (từ khóa) trên google scholar, trên các web của tạp chí (ngược lại ít nhất 10 năm) nhất là bài review, theo web của các chuyên gia

 Xử lý tài liệu và đọc tài liệu: đọc abstract, nếu quan trọng download full text, lưu và phân loại theo chủ đề nhỏ In ra (hoặc abstract hoặc full text) xếp theo thứ tự từ cũ đến mới

 Xác định: những gì đã làm, những gì tồn đọng, những gì là mới chưa làm, hướng nào phù hợp nhất với hòan cảnh hiện

có Đâu là những nhóm mạnh nhất, những tạp chí thường đăng bài của chủ đề

Trang 7

Cách đọc tài liệu tiếng Anh

 Cho luận án TS : phải đọc ít nhất > 100 bài báo (~

06 tháng)

 Cách đọc: Tra từ đọc từng bài, đọc ít nhất 10 bài cùng chủ đề trở lên mới đủ vốn từ và kinh nghiệm

để đọc tài liệu theo chủ đề.

 Kinh nghiệm:

• Tra từ và đọc, gặp những từ không có trong tự điển – cứ đọc tới và hiểu theo nghĩa tiếng Anh hay hiểu theo ý nghĩa Vật lý

• Phải đọc từ bài thứ 10 trở đi mới bắt đầu hiểu trở lại những bài đầu

7

Trang 8

Cách xác định vấn đề có tính mới về mặt

Xác định hướng nghiên

cứu lớn

Thiết kế những ĐT

nghiên cứu cụ thể nghiên cứu nhánhPhát triển những

Tìm-đọc-phân tích tài liệu

Cập nhật-mở rộng tham khảo tài liệu

1 Hướng nghiên cứu : Mô phỏng graphene

2 Đề tài cụ thể : Mô phỏng quá trình nóng chảy graphene (cơ chế nguyên tử, sự thay đổi các đại lượng nhiệt động học …)

3 Mở rộng :

• Nóng chảy graphene dạng vật liệu 2D rộng vô hạn: vai trò của khuyết tật cấu trúc, các dạng khuyết tật …

• Ảnh hưởng của tốc độ nung nóng lên nóng chảy

• Nóng chảy graphene nanoribbons: sự phụ thuộc vào kích thước, ảnh hưởng của cạnh nanoribbons

• Những quy luật chung cho nóng chảy trong hệ 2D: so sánh giữa graphene và các hệ 2D khác (review paper)

Trang 9

Mô phỏng graphene

Mô phỏng hiện tượng nóng chảy

Nóng chảy nanoribbons

Mô phỏng hiện tượng tinh thể hóa

Chuyển pha lỏng –

vô định hình

Sự khác biệt giữa graphene tinh thể và graphene VĐH

Các hiện tương động học

Tính cấu trúc điện

tử

Sơ đồ minh họa việc triển

khai một hướng nghiên cứu

mới

Trang 11

Trang 12

Cách xác định vấn đề có tính mới về mặt

 Phải đọc và xử lý tài liệu một cách toàn diện !!!

• Tìm tài liệu trên các tạp chí quốc tế

• Phân tích-xử lý thông tin từ tài liệu : những hướng nghiên cứu cơ bản, những nhóm nghiên cứu mạnh, những gì tồn đọng, những gì chưa được quan tâm … định hướng đi cho riêng mình.

 Ví dụ: dự định nghiên cứu graphene bằng mô phỏng

* Tìm đọc tài liệu về graphene để có bachground về đối tượng sẽ khảo sát

* Đọc tài liệu về mô phỏng graphene : những gì đã khảo sát, những gì còn tồn đọng, xác định hướng nghiên cứu phù hợp, những nhóm mạnh về mô phỏng graphene, khi mô phỏng graphene họ khảo sát những gì?.

* Xác định hướng nghiên cứu: mới, không trùng lắp

 Chọn hướng nghiên cứu có tính mới nhưng phù hợp với hoàn cảnh-khả thi nhất:

* Tài chính

* Cơ sở vật chất

* Đồng nghiệp có thể phối hợp 12

Trang 13

Cách xử lý thông tin trên các tạp

 Download tài liệu và sắp xếp từ cũ đến mới:

tích chi tiết thông tin

nhất để triển khai

 Phân loại tài liệu theo từng chủ đề: chủ đề lớn, trong chủ đề lớn có nhiều chủ đề nhỏ, cập nhật thường xuyên tài liệu

13

Trang 14

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH MỘT

NCKH

Trang 15

Những bước tổng quát nhất từ lúc hình thành ý tưởng đến tiến hành một nghiên cứu và công

bố k/q

Trang 16

Chi tiết hơn về các bước

cơ bản kể cả đăng ký đề tài để xin tài trợ!

Trang 17

Các bước để giải quyết vấn đề

(thu gọn trong lĩnh vực KHTT)

 Chọn phương pháp giải quyết vấn đề phù hợp hoàn cảnh – khả thi nhất (phù hợp hướng của thầy hướng dẫn, phần mềm tính toán, xử lý dữ liệu, độ tin cậy của phương pháp…)

 Thiết kế chi tiết các bước giải quyết vấn đề: xác lập mô hình, những đại lượng cần khảo sát … Xác lập mục tiêu chi tiết

 Tìm hiểu cách sử dụng phần mềm tính toán, phần mềm xử lý

dữ liệu …

 Tính toán thử với mô hình nhỏ, kiểm tra độ tin cậy của k/q với những trường hợp tới hạn

 Thực hiện tính toán thật sự

17

Trang 18

Câu hỏi thảo luận

 Làm sao để luôn nắm những thông tin mới về mặt khoa học của lĩnh vực

mà ta quan tâm?

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	4,29 MB