Luận án gồm 3 chương được trình bày như sau: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng đào tạo đại học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng; Cơ sở thực tiễn quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng và kinh nghiệm quốc tế; Các biện pháp quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học: Hướng dẫn 1- PGS.TS Trần Khánh Đức
Hướng dẫn 2 - PGS.TS Đặng Bá Lãm
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Viện họp tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, 101 Trần Hưng Đạo, Hà Nội, Việt Nam Vào hồi giờ ngày tháng năm
Có thể tìm luận án tại:
- Thư viện Quốc gia
- Thư viện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng và cạnh tranh mạnh mẽ, sự bùng nổ của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đã tác động đến Giáo dục Việt Nam nói chung, GDĐH nói riêng, tạo cho GDĐH nhiều thời cơ và thách thức đan xen Trước thực tiễn đó, GDĐH Việt Nam cần xây dựng chiến lược phát triển, trong đó tập trung cải cách mạnh mẽ QL để nâng cao CLĐT thì mới có khả năng cạnh tranh, hội nhập với thị trường lao động của khu vực và thế giới Cùng với
đó là bối cảnh toàn Ngành Giáo dục đang phấn đấu thực hiện Nghị quyết 29 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về Đổi mới căn bản, toàn diện hệ thống GDĐH, trong đó đổi mới QL là khâu đột phá, quyết định CLĐT của CSGD
Trong những năm gần đây cho thấy CLĐT các trường ĐH đang có những hồi chuông cảnh báo, số lượng SV tốt nghiệp ra trường phải đào tạo lại hoặc làm trái ngành chiếm tỷ lệ cao Đây là vấn đề đặt ra đối với các trường ĐH, trong đó có các trường ĐHĐP cần thiết lập hệ thống ĐBCL bên trong nhà trường
Trường ĐHĐP với sứ mạng đào tạo nguồn nhân lực có CL phục vụ trực tiếp cho sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh, góp phần xây dựng xã hội học tập, xã hội nghề nghiệp Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy CLĐT của các trường ĐHĐP hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập Vấn đề căn cốt để các trường ĐHĐP phát triển ổn định, bền vững trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN thì cần phải thay đổi mạnh mẽ tư duy QL theo CL sẽ cung cấp nguồn nhân lực có trình độ, chuyên môn cao đáp ứng thị trường lao động QLCL là phương thức quản lý tiên tiến, đã được vận dụng thành công trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, sản xuất và bước đầu được áp dụng trong Giáo dục Để QLCL thì việc làm đầu tiên và quan trọng nhất là xây dựng một hệ thống ĐBCL bên trong nhà trường, nhưng trong thực tế theo nhận định của Tiến sĩ Nghiêm Xuân Huy, Viện trưởng Viện ĐBCL Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng hiện chưa có trường ĐH nào xây dựng được hệ thống ĐBCL Cách tiếp cận ĐBCL cũng là cách tiếp cận phù hợp nhất đối với các trường ĐHĐP với trình độ quản lý và quy mô đào tạo còn khiêm tốn Xuất phát từ những lý do trên tác
giả quyết định chọn đề tài “Quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học
Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng” làm định hướng nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu: Đề xuất hệ thống QLCLĐT và các biện pháp triển khai
hệ thống QLCLĐT tại Trường ĐHTB theo tiếp cận ĐBCL
3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Quá trình đào tạo ở trường ĐHĐP
3.2 Đối tượng nghiên cứu: QLCLĐT tại Trường ĐHTB theo tiếp cận ĐBCL
Trang 44 Giả thuyết khoa học
Trong mọi cơ sở giáo dục, QL luôn là yếu tố quyết định CL QLCL là phương thức QL tiên tiến đã được vận dụng thành công trong các lĩnh vực thương mại, dịch
vụ, sản xuất và bước đầu được áp dụng trong Giáo dục Các trường ĐHĐP nói chung, Trường ĐHTB nói riêng đã và đang triển khai các hoạt động ĐBCL đào tạo theo Bộ Tiêu chuẩn đánh giá CLGD đại học của BGDĐT ban hành Tuy hoạt động này đã có những kết quả ban đầu, song còn nhiều hạn chế, bất cập Nếu xây dựng được hệ thống ĐBCL bên trong nhà trường với các chuẩn mực và quy trình quản lý ĐBCL phù hợp và các biện pháp triển khai hệ thống này một cách đồng bộ, thông suốt ở mọi khâu của QTĐT thì CLĐT của nhà trường sẽ được đảm bảo theo CĐR
và từng bước được nâng cao, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của địa phương, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Bình
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về CL, QLCL, các mô hình QLCL, ĐT, CLĐT, QLCLĐT ĐH theo tiếp cận ĐBCL
- Đánh giá thực trạng QLCLĐT tại Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận ĐBCL
- Đề xuất hệ thống ĐBCL và các biện pháp triển khai hệ thống ĐBCL tại Trường ĐH Thái Bình
- Khảo nghiệm các biện pháp và thử nghiệm một số biện pháp QLCLĐT tại Trường
ĐH Thái Bình theo tiếp cận ĐBCL
6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu: Luận án chỉ đề cập đến cấp độ ĐBCL trong các mô
hình QLCL, trong đó tuân thủ nguyên tắc cơ bản của QLCL là xây dựng một hệ thống ĐBCL bên trong nhà trường và đề xuất các biện pháp triển khai hệ thống tạiTrường ĐH Thái Bình Trong QLCL mọi thành viên trong hệ thống đều là chủ thể quản lý công việc của mình theo một quy trình nghiêm ngặt, trong đó lãnh đạo đóng vai trò quyết định
- Địa bàn nghiên cứu: Trường ĐH Thái Bình, tỉnh Thái Bình
- Đối tượng khảo sát: (1) CBQL, GV, CNV tại Trường ĐH Thái Bình; (2) Nhà quản trị DN; (3) SV tốt nghiệp từ năm 2012 đến năm 2018
- Đối tượng thử nghiệm: Đội ngũ CBQL, GV, CNV, SV năm cuối các ngành Kế
toán, Quản trị Kinh doanh của Trường ĐH Thái Bình, tỉnh Thái Bình
7 Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp luận: Tiếp cận hệ thống; Tiếp cận theo quá trình; Tiếp cận
ĐBCL
Trang 57.2 Các phương pháp nghiên cứu
7.2.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa,
khái quát hóa các nguồn tài liệu, văn bản trong và ngoài nước liên quan đến đề tài nghiên cứu để xây dựng và chuẩn hóa các khái niệm, công cụ và khung lý thuyết về
QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL
7.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp tổng kết kinh
nghiệm; Phương pháp điều tra khảo sát; Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động;
Phương pháp phỏng vấn; Phương pháp chuyên gia và nhóm các phương pháp hỗ trợ
8 Luận điểm bảo vệ
- Quản lý CLĐT theo tiếp cận ĐBCL là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng góp phần củng cố và phát triển Trường ĐH Thái Bình trong bối cảnh các trường ĐHĐP đang chịu sức ép về CLĐT
- Để QLCLĐT theo tiếp cận ĐBCL, cần xác định các điều kiện ĐBCL ở các giai đoạn của QTĐT, xây dựng và vận hành hệ thống QL các điều kiện này một cách đồng bộ, thông suốt, đảm bảo không có lỗi trong toàn bộ hệ thống để tiến tới đánh giá, cải tiến hệ thống QL cho phù hợp với tình hình thực tiễn và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
- Hệ thống CLĐT theo tiếp cận ĐBCL tại trường ĐH Thái Bình được xây dựng và vận hành trên cơ sở nghiên cứu lý luận về QLCLĐT và điều kiện thực tiễn của nhà trường và có khả thi trong quá trình triển khai, đảm bảo nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng thị trường lao động đầy biến động hiện nay
9 Đóng góp mới của luận án
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về CL, QLCL, hệ thống QLCL và vận dụng vào một cơ sở GDĐH;
- Đề xuất cấu trúc hệ thống QLCLĐT tại Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận ĐBCL và các biện pháp triển khai
10 Cấu trúc luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận
án gồm 03 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL
Chương 2: Cơ sở thực tiễn QLCLĐT tại Trường ĐH Thái Bình theo tiếp cận
ĐBCL và Kinh nghiệm quốc tế
Chương 3: Các biện pháp triển khai hệ thống QLCLĐT tại Trường ĐH Thái
Bình theo tiếp cận ĐBCL
Trang 6CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nghiên cứu về chất lượng đào tạo đại học
Luận án đã làm rõ những vấn đề về CLĐT ĐH, thấy được vị trí, vai trò quan
trọng của CLĐT trong sự tồn tại và phát triển của các trường ĐH, bởi CL chính là
hệ quả của toàn bộ hệ thống QL
1.1.2 Nghiên cứu về quản lý chất lượng đào tạo đại học
Trên thế giới có các tác giả D.Woodhouse [122, tr.5-6], Jonk West- Burnham (1997), R.Ellis, Ellis (1993) [96], đã đưa ra những quan niệm về QLCL là bao gồm các hệ thống, chính sách, thủ tục, quy trình, hành động và thái độ được xác định từ trước nhằm đạt được, duy trì, giám sát và củng cố CL đáp ứng nhu cầu của khách hàng
Ở Việt Nam cũng liên quan đến vấn đề này có nhiều tác giả, các chuyên gia đã nghiên cứu như Nguyễn Đức Chính [16, tr.40], Phan Văn Kha, Nguyễn Tiến Hùng [48, tr.80], Trần Khánh Đức [34], Vũ Quốc Bình [5, tr.30-31], và nhiều LATS: Đỗ Trọng Tuấn [80], Nguyễn Văn Ly [59], Nguyễn Thị Kim Nhung [64], Khổng Hữu Lực [57], Trần Thị Thanh Phương [68], Trịnh Thị Diệu Hằng [45], Phạm Anh Tuấn [81], Vũ Duy Hiền [47], Các công trình đã giải quyết khá toàn diện về cơ sở lý luận của QLCL, đã phân tích và làm rõ các khái niệm CL, CLGD, ĐT, QLCL, Các công trình đã đề xuất các biện pháp triển khai các mô hình QL phù hợp với thực tiễn của từng trường Tuy nhiên, không có một mô hình QL nào là phù hợp cho tất cả các trường đại học trong bối cảnh hiện nay
1.1.3 Nghiên cứu về đảm bảo chất lượng đào tạo đại học
Ở Việt Nam và trên thế giới, cùng liên quan đến vấn đề này có các tác giả Warren Piper [119, tr.21], R Ellis (1993) [96, tr.86-87], Hội đồng Giáo dục Quốc gia Phần Lan [dẫn theo 30, tr.537], Hiệp hội ĐBCL GDĐH Châu Âu (ENQA, 2005) [32, tr.538]; Nguyễn Tiến Hùng [48, tr.80], Trần Linh Quân [70], Nguyễn Quang
Giao [40], Các công trình nghiên cứu đã có cái nhìn tổng quan, các quan niệm về
CL, QLCL, QLCLĐT, ĐBCL theo các cách tiếp cận khác nhau Trên cơ sở đó, luận
án hệ thống được cơ sở lý luận, cách thức đánh giá thực trạng để đề xuất các biện pháp triển khai
Trang 71.1.4 Đánh giá chung Chưa có công trình nào nghiên cứu, phân tích về QLCLĐT
tại một trường ĐHĐP công lập trực thuộc UBND tỉnh Thái Bình theo tiếp cận ĐBCL Đây cũng chính là một cách tiếp cận hoàn toàn mới, luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các biện pháp QLCLĐT tại trường ĐH Thái Bình theo tiếp
cận ĐBCL
1.1.5 Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
1.1.5.1 Cần tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận về QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL 1.1.5.2 Đánh giá thực trạng QLCLĐT tại Trường ĐHTB theo tiếp cận ĐBCL
1.1.5.3 Đề xuất các biện pháp QLCLĐT tại Trường ĐHTB theo tiếp cận ĐBCL
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan
1.2.1 Chất lượng
Chất lượng là khái niệm trìu tượng với nhiều cách hiểu theo nhiều cách tiếp
cận khác nhau Từ các nghiên cứu của các chuyên gia, các nhà khoa học, luận án sử
dụng quan niệm về CL: CL là sự thỏa mãn yêu cầu của khách hàng trên cơ sở tuân
thủ các quy trình trong hệ thống ĐBCL, đảm bảo thực hiện đầy đủ các bước trong
hệ thống ĐBCL, bởi CL là hệ quả của hệ thống QL
1.2.2 Quản lý chất lượng
QLCL được xuất hiện vào những năm 70 của thế kỷ XX tại Nhật Bản, đã cho thấy thành công của phương thức QL này đã làm thay đổi cả nền kinh tế của Nhật Bản Cùng nghiên cứu về vấn đề này có nhiều tác giả như: A Feingenbaum [dẫn theo 16, tr.39], Kaoru Ishikawa [dẫn theo 16, tr.39], AG Robertson [dẫn theo 16, tr.39], Philip Crosby [89], Nguyễn Đức Trí [75], Phan Văn Kha [65], Vũ Quốc Bình [5, tr.30-31], Nguyễn Đức Chính [16, tr.40], Nguyễn Tiến Hùng [48, tr.80], Trần Khánh Đức [34], Phạm Thành Nghị [64],
Từ các khái niệm trên, quan niệm QLCL phù hợp với luận án là xây dựng và vận hành một hệ thống QL, nhằm tác động vào các điều kiện ĐBCL của hệ thống một cách đồng bộ, thông suốt trong tất cả các giai đoạn của QTĐT, cho tất cả các sản phẩm của cả hệ thống rồi đánh giá và cải tiến hệ thống QL nhằm cung cấp sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động
1.2.3 Đào tạo và chất lượng đào tạo đại học
- Liên quan đến khái niệm ĐT có các công trình nghiên cứu như Từ điển Bách
khoa Việt Nam [74], Từ điển Giáo dục học,
- Các tác giả Trần Khánh Đức [34; tr.111]; Lê Đức Ngọc, Lâm Quang Thiệp, Nguyễn Minh Đường, Phan Văn Kha [36], Đỗ Trọng Tuấn [80] đưa ra nhiều quan niệm về CLĐT
1.2.4 Quản lý chất lượng đào tạo đại học
Trang 8QLCLĐT là một hoạt động mang tính quyết định sự tồn tại của CSGD đại học, nơi mà nhiều quy trình được thiết lập và vận hành CLĐT được duy trì nếu trường
ĐH xây dựng được hệ thống QL với các quy trình được xây dựng và vận hành nhằm tác động vào các điều kiện ĐBCL của cả hệ thống Với tầm quan trọng như vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLCLĐT như: Trần Khánh Đức [30, tr.49]; Đỗ Trọng Tuấn [80]; Khổng Hữu Lực [57],
1.3 Các cấp độ và mô hình quản lý chất lượng
1.3.1 Các cấp độ quản lý chất lượng
1.3.1.1 Kiểm soát chất lượng (Quality Control)
KSCL được hình thành trên quan điểm: CL là kết quả hoạt động của cả một quá trình, CL không chỉ hình thành ở khâu cuối cùng mà hình thành ở tất cả các
khâu, công đoạn làm ra sản phẩm, “KSCL chỉ giải quyết các vấn đề sau khi chúng
bị phát hiện” [96, tr.23]
1.3.1.2 Đảm bảo chất lượng (Quality Assurance) Đảm bảo chất lượng trong luận
án này được nghiên cứu bao gồm các công việc sau:
- Phân chia QTĐT thành các giai đoạn trong từng công việc cụ thể, làm cơ sở cho việc xây dựng một hệ thống QLCLĐT: Đầu vào; quá trình; đầu ra
- Thiết lập quy trình thực hiện từng công việc đối với từng cá nhân, trong từng giai đoạn, trong mỗi sản phẩm kèm theo bản hướng dẫn chi tiết công việc cho từng
cá nhân, đảm bảo không có lỗi trong toàn bộ hệ thống QL
- Tạo lập cơ chế kiểm soát, hỗ trợ, giúp đỡ các thành viên hoàn thành công việc đúng quy trình, đảm bảo chất lượng
1.3.1.3 Quản lý chất lượng tổng thể (TQM)
Nghiên cứu về TQM có các tác giả như Hradesky, Marmar Mukhopadhyay [102, tr.46-48]; Marsh (1992); Nguyễn Tiến Hùng [48]; Nguyễn Đức Chính [16, tr.60], Trần Khánh Đức [34], Phạm Thành Nghị [63],
1.3.2 Các mô hình quản lý chất lượng
1.3.2.1 Mô hình AUN
Là xây dựng hệ thống ĐBCL gồm các tiêu chuẩn và tiêu chí: Về hệ thống
ĐBCL, về giảng dạy và học tập, về nghiên cứu, về dịch vụ, về đạo đức, về phát triển
nguồn nhân lực để đối sánh giữa các trường ĐH, sử dụng trong việc đánh giá CL
1.3.2.2 Mô hình ISO 9000:2001
Với quan điểm các CSĐT là một loại hình dịch vụ, một số nước đã và đang
vận dụng mô hình QLCL theo tiêu chuẩn ISO 9000:2001 với yêu cầu cơ bản là hình
thành ở các CSĐT hệ thống QLCL
1.3.2.3 Mô hình OEM của SEAMEO
Trang 9Đưa ra 4 yếu tố đánh giá như: (1) Đầu vào; (2) Quá trình đào tạo; (3) Kết quả
đào tạo; (4) Đầu ra
1.4 Quá trình đào tạo đại học
Theo tác giả Trần Khánh Đức [34]: QTĐTĐH = Đầu vào + Quá trình đào tạo + Kết quả đào tạo + Tham gia thị trường lao động
1.4.1 Đầu vào: (1) Xây dựng CĐR theo đặc thù của trường ĐHĐP; (2) Phát triển
CTĐT; (3) Hoạt động tuyển sinh; (4) Đội ngũ giảng viên; (5) Cơ sở vật chất
1.4.2 Quá trình: (1) Hoạt động giảng dạy; (2) Hoạt động học tập; (3) Hoạt động
nghiên cứu khoa học; (4) Hoạt động kiểm tra, đánh giá
1.4.3 Đầu ra: (1) Kết quả học tập; (2) Kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề
nghiệp; (3) Khả năng thích ứng với thị trường lao động
1.5 Nội dung quản lý chất lượng đào tạo đại học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng 1.5.1 Xây dựng chính sách chất lượng và kế hoạch chiến lược
1.5.2 Cấu trúc hệ thống QLCLĐT đại học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng 1.5.3 Các bước triển khai hệ thống QLCL đào tạo đại học theo tiếp cận ĐBCL
1.5.3.1 Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao nhận thức cho CB, GV, CNV về vai trò và yêu cầu của QLCL như một phương thức QL mới; vai trò của từng cá nhân trong hệ thống QLCLĐT theo tiếp cận ĐBCL
a) Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao nhận thức cho CBGV, CNV về vai trò và yêu cầu của QLCL như một phương thức QL mới đối với các CSĐT ĐH
b) Tổ chức huấn luyện cho tất cả các thành viên trong nhà trường thấy được vai trò của từng cá nhân trong hệ thống quản lý CLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL
1.5.3.2 Hoàn thiện hệ thống QLCLĐT đại học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
a) Xây dựng tiểu hệ thống quản lý các yếu tố đầu vào theo tiếp cận ĐBCL
(1) Xây dựng quy trình QL CĐR; (2) Xây dựng quy trình phát triển CTĐT; (3) Xây dựng quy trình quản lý hoạt động tuyển sinh; (4) Xây dựng quy trình quản lý ĐNGV viên; (5) Xây dựng quy trình quản lý CSVC
b) Xây dựng tiểu hệ thống quản lý các yếu tố quá trình theo tiếp cận ĐBCL
(1) Xây dựng quy trình QL hoạt động giảng dạy của GV; (2) Xây dựng quy trình
QL hoạt động học tập, thực tập, thực hành của người học; (3) Xây dựng quy trình
QL hoạt động NCKH; (4) Xây dựng quy trình QL hoạt động kiểm tra, đánh giá c) Xây dựng tiểu hệ thống QL các yếu tố đầu ra theo tiếp cận ĐBCL
(1) Xây dựng quy trình QL kết quả đào tạo; (2) Xây dựng quy trình đánh giá năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp; (3) Xây dựng quy trình đánh giá khả năng thích ứng của người học sau khi tốt nghiệp
1.5.2.3 Tổ chức vận hành hệ thống QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL
Trang 10a) Tổ chức huấn luyện cho đội ngũ CBQL, GV các năng lực vận hành quy trình theo phương thức quản lý mới
b) Chỉ đạo chuẩn bị CSVC, kỹ thuật phục vụ cho việc vận hành công việc theo phương thức QL mới
1.5.2.4 Tổ chức đánh giá, cải tiến hệ thống QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL a) Tổ chức tập huấn cách viết báo cáo TĐG và đề xuất cải tiến hệ thống QLCL cho đội ngũ CBQL, GV, CNV
b) Tổ chức Báo cáo Tự đánh giá để đánh giá ngoài
1.6 Các yếu tố tác động đến quản lý chất lượng đào tạo đại học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
1.6.1 Yếu tố chủ quan
- Đại bộ phận CBQL, đội ngũ CBGV, nhân viên các trường đại học chưa
nhận thức đầy đủ và đúng bản chất về QLCL, vai trò của QLCL trong sự tồn tại và
phát triển nhà trường Phương thức QL truyền thống đã ăn sâu khó thay đổi
- Việc tham mưu xây dựng hệ thống văn bản, chủ trương, chính sách trong
QLCL còn chồng chéo, chưa phân công cụ thể, dẫn đến quá trình vận hành chưa
thông suốt
1.6.2 Yếu tố khách quan
- Chủ trương, chính sách quản lý chất lượng;
- Sự cạnh tranh về chất lượng đào tạo;
- Các chính sách của địa phương, của doanh nghiệp
Kết luận Chương 1
Chương 1 của luận án đã phản ánh những kết quả nghiên cứu tổng quan và cơ
sở lý luận về QLCLĐT đại học theo tiếp cận ĐBCL, luận án nghiên cứu theo hướng
QLCLĐT trường ĐH theo tiếp cận ĐBCL là xây dựng hệ thống ĐBCL cho từng thành tố theo từng lĩnh vực, đảm bảo quá trình vận hành hệ thống thông suốt Hệ thống QLCLĐT bao gồm các thành tố: (1) xây dựng hệ thống QLCL, (2) Vận hành
hệ thống QLCL, (3) Đánh giá, cải tiến hệ thống QLCL Các kết quả nghiên cứu trên
là cơ sở lý luận để luận án triển khai các nội dung nghiên cứu tiếp theo ở chương 2
Trang 11CHƯƠNG 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÁI BÌNH THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
2.1 Các chủ trương, chính sách quản lý chất lượng đào tạo giáo dục đại học
Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP: “Đổi mới, căn bản và toàn diện giáo dục đại học, tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng, hiệu quả và quy mô, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu học tập của nhân dân” [12, tr.31-32]; Quyết định số 1215/QĐ-BGDĐT Chương trình hành
động của ngành Giáo dục thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011-
2020, Kết luận số 51 -KL/TW ngày 29 tháng 10 năm 2012 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung Ương Đảng khóa XI và chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 22 tháng
01 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Nghị quyết TW số 29- khóa XI một lần nữa nhấn mạnh để đổi mới GDĐH,
cần xác định rõ:“Công khai CĐR của từng bậc học, môn học, chương trình ngành
và chuyên ngành đào tạo Coi đó là cam kết ĐBCL của cả hệ thống và từng CSGD đào tạo, là căn cứ, giám sát, đánh giá CL của giáo dục và đào tạo”; Quyết định 76/2007/QĐ-BGDĐT ngày 14/11/2007, Điều 20, Khoản 2 quy định: “Các trường lập kế hoạch phấn đấu đạt tiêu chuẩn CLGD cho từng giai đoạn Mỗi trường thành lập một trung tâm hoặc Bộ phận ĐBCL phối hợp với các bộ phận chuyên trách trong trường để triển khai kế hoạch của trường”; NQ29/BCHTW Đảng về “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa”; Thông tư số
12/2017/TT-BGDĐT ngày 19 tháng 5 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về đánh giá CLGD ĐH và nhiều văn bản quy phạm pháp luật QL khác
2.2 Trường Đại học Thái Bình trong hệ thống giáo dục quốc dân
2.2.1 Đặc trưng của đại học địa phương
2.2.2.1 Đặc điểm Trường Đại học Thái Bình
(1) Khái quát về sự hình thành và phát triển của Trường Đại học Thái Bình
Trường ĐH Thái Bình là cơ sở GDĐH công lập trực thuộc UBND tỉnh Thái Bình Tiền thân là Trường Trung học Kinh tế Thái Bình được thành lập năm 1960 Năm
1989 Trường Trung học Kinh tế Thái Bình, Trường Kinh tế Kỹ thuật Tại chức và Trường Dạy nghề Thương nghiệp sáp nhập thành Trường Kinh tế Kỹ thuật Thái Bình Năm 2000 Trường được nâng cấp thành Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Thái Bình theo Quyết định số 4844/QĐ-BGD&ĐT-TCCB ngày 14 tháng 11 năm
Trang 122000 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Năm 2011 Trường được nâng cấp thành Trường ĐH Thái Bình trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Thái Bình theo Quyết định số 1555/QĐ-TTg ngày 08 tháng 9 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ và thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo Quyết định số 2124/QĐ-
UBND ngày 05 tháng 9 năm 2012 của UBND tỉnh Thái Bình Tháng 10/2014,
Trường ĐH Thái Bình tiếp nhận nguyên trạng cơ sở Phía Bắc của Trường ĐH Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh theo Quyết định số 2455/QĐ-UBND ngày 17/10/2014 của UBND tỉnh Thái Bình Sau khi tiếp nhận Cơ sở Phía Bắc của Trường ĐH Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh tại Thái Bình, Trường ĐH Thái Bình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy theo
Quyết định số 211/QĐ-UBND ngày 20/1/2016 của UBND tỉnh Thái Bình
(2) Trường có vị trí quan trọng trong việc đào ta ̣o nguồn nhân lực trực tiếp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
(3) Sứ mạng
Trường ĐT và cung cấp nguồn nhân lực có CL; cung cấp các dịch vụ GDĐT, giáo dục nghề nghiệp, ứng dụng, chuyển giao và thực hành công nghệ ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực; cung cấp sản phẩm khoa học - kỹ thuật, công nghệ có giá trị cao cho xã hội, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
và của cả nước; tạo cơ hội và môi trường học tập thuận lợi cho mọi đối tượng
(4) Chức năng, nhiệm vụ
- Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển nhà trường dài hạn, kế hoạch hoạt động hàng năm; - Triển khai hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế, ĐBCL GDĐH; - Tuyển sinh và phát triển CTĐT, bảo đảm sự liên thông giữa các chương trình và trình độ ĐT; - Tổ chức bộ máy; tuyển dụng, bồi dưỡng ĐNGV, CBQL, viên chức, người lao động trên cơ sở chiến lược và quy hoạch phát triển Nhà trường; - Quản lý người học; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của giảng viên, viên chức, nhân viên, CBQL và người học; dành kinh phí để thực hiện chính sách xã hội đối với đối tượng được hưởng chính sách xã hội, đối tượng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn; đảm bảo môi trường sư phạm cho hoạt động giáo dục; - Tự đánh giá CLĐT và chịu sự KĐCL giáo dục; - Được nhà nước giao hoặc cho thuê đất, CSVC; được miễn giảm thuế theo quy định của pháp luật; - Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực; xây dựng và tăng cường CSVC, đầu tư trang thiết bị; - Hợp tác với các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể thao, y tế, nghiên cứu khoa học trong nước và nước
Trang 13ngoài; - Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự kiểm tra, thanh tra của BGDĐT, Tỉnh ủy, ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan quản lý nhà nước; - Thực hiện nhiệm vụ khác do Tỉnh ủy, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh giao theo Quyết định của pháp luật
(5) Cơ cấu tổ chức
Cơ cấu tổ chức của Trường hiện nay gồm: Hội đồng trường, Đảng bộ Nhà
trường (18 chi bộ, 162 đảng viên); Ban Giám hiệu (01 Hiệu trưởng, 02 Phó Hiệu trưởng); Công đoàn Trường (18 tổ công đoàn, 265 công đoàn viên); Đoàn thanh niên CSHCM (01 chi đoàn giáo viên, 77 chi đoàn SV); Hội Cựu chiến binh (11 người); Hội đồng khoa học và đào tạo, 10 khoa đào tạo, 09 phòng chức năng, 05 trung tâm
(6) Quy mô và chất lượng đào tạo
Tăng dần theo các năm, tỷ lệ SV có việc làm cũng đang tăng lên cho thấy rằng CLĐT đang từng bước được cải thiện
(7) Ngành nghề đào tạo
Trường đào tạo 10 ngành bậc ĐH, 17 ngành bậc CĐ và nhiều hệ liên thông,
liên kết khác
(8) Cơ cấu đội ngũ cán bộ giảng viên
Nhà trường có 186 GV, trong đó có 08 GV có trình độ tiến sĩ (4,32%); có 152 giảng viên có trình độ thạc sĩ (82,16%)
(9) Nghiên cứu khoa học
Hiện nay, nhà trường đã và đang thực hiện 4 đề tài cấp tỉnh; 154 đề tài cấp
trường, 48 đề tài cấp khoa và 52 đề tài tham gia Hội thi Sáng tạo Khoa học, Công
nghệ và Kỹ thuật tỉnh
(10) Cơ sở vật chất
Trường có tổng diện tích mặt bằng khuôn viên là 39.675m2, trong đó tổng diện tích, nơi làm việc là 3.110 m2; nơi vui chơi giải trí là 6.300 m2 Diện tích phòng học là 17.888m2 đạt tỷ lệ 6.43m2/1SV
2.2.3 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thái Bình theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
2.2.3.1 Mô tả khảo sát
a) Mục đích khảo sát
Xác định cơ sở để thiết kế, hoàn thiện, cải tiến hệ thống đáp ứng xu thế hội
nhập, ĐT nguồn nhân lực CL cao cho địa phương và cho cả nước