Bài viết trình bày cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, những đóng góp của Bác Tôn đối với cách mạng Việt Nam nói chung và tổ chức Công đoàn Việt Nam nói riêng. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm chi tiết nội dung.
Trang 1ăaô trúê thađnh ngûúđi chiïịn sô caâch maơng trung
kiïn, võ laônh tuơ cuêa giai cíịp cöng nhín vađ cuêa
nhín dín Viïơt Nam, möơt tíịm gûúng míîu mûơc vïì
tinh thíìn ýu nûúâc, ặâc tñnh cíìn kiïơm, liïm chñnh,
chñ cöng vö tû, hïịt lođng phuơc vuơ caâch maơng, phuơc vuơ
nhín dín. Trïn cú súê tòm hiïíu caâc hoaơt ăöơng thûơc
tiïîn, nhûông kinh nghiïơm phong phuâ cuêa Baâc Tön
trong phong trađo caâch maơng noâi chung vađ phong trađo
cöng nhín vađ Cöng ăoađn Viïơt Nam noâi riïng vúâi mong
muöịn lađm roô hún vai trođ cuêa Baâc Tön ăöịi vúâi sûơ hònh
thađnh nïìn taêng cho lyâ luíơn vađ cöng taâc Cöng ăoađn
Viïơt Nam
Töí chûâc cöng ăoađn chó xuíịt hiïơn úê möơt giai ăoaơn
phaât triïín nhíịt ắnh cuêa chuê nghôa tû baên, do chuê súê
hûôu tû liïơu saên xuíịt boâc löơt ngûúđi lao ăöơng lađm thú
möơt caâch tađn baơo vađ khöng coâ giúâi haơn. Díìn díìn
ngûúđi lao ăöơng lađm thú cuông hiïíu ặúơc ûu thïị cuêa
hoơ ăöịi vúâi chuê súê hûôu tû liïơu saên xuíịt úê chñnh söị
lûúơng ăöng ăaêo cuêa hoơ: “möơt mònh ăún leê seô ýịu, tíịt
caê cuđng nhau seô taơo nïn sûâc maơnh”. Sûơ hònh thađnh
töí chûâc cöng ăoađn mang nghôa lađ chuýín tûđ sûơ phín
taân, leê loi, bíịt lûơc cuêa nhûông ngûúđi lao ăöơng lađm
thú sang ăíịu tranh coâ töí chûâc vò tiïìn lûúng xûâng
ăaâng, vò ăiïìu kiïơn an toađn lao ăöơng vađ giaêm giúđ lađm viïơc trong ngađy. Phong trađo cöng ăoađn ăaô traêi qua caâc giai ăoaơn phaât triïín khaâc nhau, nhûng ăaâng chuâ
yâ nhíịt lađ giai ăoaơn hònh thađnh giai cíịp vö saên hiïơn ăaơi, trúê thađnh möơt phíìn cú baên cuêa chïị ăöơ tû baên chuê nghôa, tûâc lađ giai cíịp cöng nhín. Thùưng lúơi cuêa Caâch maơng thaâng Mûúđi Nga nùm 1917 ăaô díîn túâi thađnh líơp nhađ nûúâc cöng nöng caâch maơng ăíìu tiïn trïn thïị giúâi. Cuöơc caâch maơng nađy ăaô giaêi phoâng nhûông ngûúđi cöng nhín thoaât khoêi chïị ăöơ boâc löơt tađn baơo, múê ra möơt giai ăoaơn phaât triïín múâi cuêa phong trađo cöng nhín vađ cöng ăoađn trïn thïị giúâi
Giai cíịp cöng nhín vađ töí chûâc Cöng ăoađn Viïơt Nam hònh thađnh vađ phaât triïín ngoađi nhûông neât chung, giöịng vúâi giai cíịp cöng nhín vađ cöng ăoađn caâc nûúâc trïn thïị giúâi, cođn mang ăíơm neât ăùơc trûng riïng. Do nhu cíìu khai thaâc thuöơc ắa líìn thûâ nhíịt cuêa thûơc dín Phaâp úê Viïơt Nam, möơt söị nöng dín bõ bíìn cuđng hoâa ăaô trúê thađnh cöng nhín trong híìm moê, ăöìn ăiïìn, nhađ maây cuêa thûơc dín vađ tû saên. “Ăíy lađ nhûông cöng nhín xuíịt thín tûđ nöng dín, nhûng ăöìng thúđi laơi cuông coâ möơt söị cöng nhín cuông tûđ nöng dín nhûng
BAÂC TÖN - NGÛÚĐI ĂÙƠ T CÚ SÚÊ, NÏÌN T AÊNG CHO L YÂ LUÍƠN V AĐ CÖNG T AÂC CÖNG ĂOAĐN VIÏƠ T NAM
Ngađy nhíơn:05/05/2018
Ngađy phaên biïơn:30/05/2018
Ngađy duýơt ăùng:15/06/2018
Toâm tùưt: Cuöơc ăúđi vađ sûơ nghiïơp hoaơt ăöơng caâch maơng cuêa Chuê tõch Tön Ăûâc Thùưng cađng díìn luđi vađo quaâ khûâ lõch sûê, chuâng ta cađng coâ nhiïìu
cú höơi ăïí nghiïn cûâu tòm hiïíu síu hún vïì nhûông ăoâng goâp to lúân cuêa Baâc Tön ăöịi vúâi Caâch maơng Viïơt Nam noâi chung vađ töí chûâc Cöng ăoađn Viïơt Nam noâi riïng. Nhín kó niïơm 130 nùm ngađy sinh cuêa Baâc Tön (1888-2018), taâc giaê xin gûêi túâi quñ ăöơc giaê bađi viïịt: “Baâc Tön - ngûúđi ăùơt cú súê, nïìn taêng cho lyâ luíơn vađ cöng taâc Cöng ăoađn Viïơt Nam”
Tûđ khoâa: Chuê tõch Tön Ăûâc Thùưng, cú súê, nïìn taêng, lyâ luíơn cöng ăoađn, Cöng ăoađn Viïơt Nam
UNCLE TON, WHO SET THE BASE, FOUNDATION FOR THE THEORY AND WORK OF THE VIETNAM UNION
Abstract: The life and career of President Ton Duc Thang’s revolutionary activity has gradually retreated into the past, the more we have
the opportunity to study more deeply about the great contributions of Uncle Ton. For the Vietnam Revolution in general and the Vietnam Trade
Union in particular. On the occasion of the 130th anniversary of the birth of Uncle Ton (1888-2018), the author would like to send to readers
the article: “Uncle Ton - who laid the foundation, the foundation for the theory and work of the Vietnam Union.”
Keywords: President Ton Duc Thang, foundation, foundation, union theory, Vietnam Trade Union
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 2cöng nhín coâ kyô thuíơt. Baâc Tön lađ möơt trong söị nhûông
ngûúđi tûđ nöng dín qua con ặúđng trñ thûâc vađ trúê
thađnh ngûúđi súâm bûúâc vađo hađng nguô ngûúđi cöng
nhín cöng nghiïơp hiïơn ăaơi vađ tham gia phong trađo
cöng nhín Viïơt Nam”1
Baâc Tön sinh ra trong möơt gia ằnh coâ ăiïìu kiïơn
theo con ặúđng hoơc tíơp, úê vuđng ăíịt An Giang giađu
truýìn thöịng ýu nûúâc, truýìn thöịng caâch maơng nïn
ăaô súâm gieo trong lođng ăöìng chñ möơt tònh ýu nûúâc,
thûúng dín, cùm gheât sûơ chïị ăöơ boâc löơt vađ nhûông
bíịt cöng trong xaô höơi. Nùm 1906, sau khi hoơc xong
sú hoơc ýịu lûúơc, möơt cíịp hoơc coâ thïí trúê thađnh thíìy
giaâo, hoùơc möơt võ trñ nađo ăoâ trong böơ maây cai trõ luâc
bíịy giúđ, nhûng Baâc Tön ăaô choơn con ặúđng khaâc,
rúđi qú hûúng An Giang ýu díịu cuêa mònh lïn Sađi
Gođn lađm cöng nhín vađ sau ăoâ vađo hoơc taơi trûúđng
Baâch Nghïơ (Trûúđng thúơ maây AÂ chíu Sađi Gođn), tûâc
lađ Baâc quýịt ắnh con ặúđng lađm thúơ. Lađm thúơ taơi
Ba Son lađ lađm viïơc trong ăiïìu kiïơn töí chûâc saên xuíịt
hiïơn ăaơi luâc bíịy giúđ, vúâi sûơ quaên lyâ theo caâch cöng
nghiïơp Phaâp, trúê thađnh nhûông cöng nhín cöng nghiïơp,
möơt lûơc lûúơng saên xuíịt tiïịn böơ múâi ra ăúđi, ăiïìu nađy
phuđ húơp vúâi lyâ trñ, tñnh caâch cuêa ngûúđi thanh niïn
Tön Ăûâc Thùưng vúâi nhiïìu hoađi baôo, íín chûâa möơt
tònh ýu maônh liïơt vúâi qú hûúng, vúâi dín töơc. Baâc
Tön ăaô trúê thađnh ngûúđi thúơ coâ tay nghïì vađ thöng
thaơo tiïịng Phaâp, ngoađi ra Baâc cuông ríịt quan tím vađ
tñch cûơc tham gia caâc hoaơt ăöơng xaô höơi ăíịu tranh
chöịng laơi nhûông bíịt cöng trong xaô höơi, hoaơt ăöơng
ăaâng chuâ yâ nhíịt cuêa Baâc Tön trong thúđi gian nađy lađ
tham gia vađo cuöơc baôi cöng, baôi khoâa cuêa hoơc sinh
Trûúđng Baâch Nghïơ vađ cöng nhín xûúêng Ba Son phaên
ăöịi giúâi chuê boâc löơt ngûúđi lao ăöơng. Tuy nhiïn, vađo
thúđi kyđ ăoâ, nhûông ngûúđi cöng nhín chûa tòm ra sûâc
maơnh cuêa mònh, chûa biïịt lađm thïị nađo coâ ặúơc sûâc
maơnh ăïí giaêi phoâng giai cíịp mònh thoaât khoêi sûơ boâc
löơt. Chñnh vò víơy caâc cuöơc phaên khaâng cođn mang
tñnh ăún leê, khöng coâ töí chûâc vađ bõ ăađn aâp
Ăöịi vúâi Baâc Tön, quaâ trònh tòm ặúđng giaêi phoâng
dín töơc, luön gùưn liïìn vúâi giaêi phoâng giai cíịp cöng
nhín khoêi sûơ aâp bûâc boâc löơt. Ngađy 20/4/1919, ngûúđi
thúơ maây Tön Ăûâc Thùưng ăaô cuđng binh lñnh thuêy thuê
tađu chiïịn cuêa Phaâp keâo laâ cúđ ăoê, phaên chiïịn trïn
biïín Hùưc Haêi, ăođi Chñnh phuê Phaâp chíịm dûât can
thiïơp vađo nûúâc Nga, baêo vïơ Chñnh quýìn Xö viïịt
non treê, chñnh quýìn cuêa giai cíịp nöng dín vađ cöng
nhín ăíìu tiïn trïn thïị giúâi. Ăöìng thúđi ăoâ cuông lađ ăaâp
lúđi kïu goơi cuêa Caâc Maâc “Vö saên tíịt caê caâc nûúâc,
ăoađn kïịt laơi!”. Bùìng sûơ ýu mïịn nûúâc Nga vađ caâch
maơng thaâng Mûúđi vô ăaơi, Baâc Tön tûđ möơt ngûúđi ýu
nûúâc trúê thađnh möơt chiïịn sô trïn con ặúđng Caâch
maơng vö saên. Ăoâ cuông chñnh lađ con ặúđng mađ Baâc
Tön ăaô choơn ăïí giaêi phoâng dín töơc. Baâc cuông ăaô trûơc tiïịp thíịy ặúơc, chûâng kiïịn ặúơc möơt thûơc tïị lađ ngûúđi lao ăöơng Phaâp cuông bõ aâp bûâc boâc löơt, ngheđo khöí, vađ sûơ boâc löơt cuêa giúâi chuê Phaâp cuông ríịt tađn baơo. Caâch maơng thaâng Mûúđi Nga ăaô lađm cho tònh ýu nûúâc, ýu giai cíịp cöng nhín cuêa Baâc Tön cađng thïm síu sùưc
Sau sûơ kiïơn keâo laâ cúđ ăoê phaên chiïịn trïn biïín Hùưc Haêi, nùm 1920 Baâc Tön trúê laơi Sađi Gođn lađm thúơ bònh thûúđng vađ ăaô ăem kinh nghiïơm, kiïịn thûâc hoơc tíơp tûđ thûơc tiïîn ăíịu tranh trong nûúâc vađ thïị giúâi ăïí tíơp húơp ăoađn kïịt cöng nhín, xíy dûơng nïn Cöng höơi
bñ míơt úê Sađi Gođn - Chúơ Lúân
Ăoâ lađ Cöng höơi bñ míơt ăíìu tiïn cuêa giai cíịp cöng nhín Viïơt Nam. Ăiïìu quan troơng hún caê lađ noâ ríịt phuđ húơp vúâi möơt nûúâc thuöơc ắa nhû nûúâc ta, söị lûúơng nöng dín chiïịm hún 90% dín cû, lûơc lûúơng cöng nhín cođn non treê, múâi hònh thađnh vađ nhoê beâ, laơi trong ăiïìu kiïơn bõ chñnh quýìn thûơc dín nghiïm cíịm. Ăiïìu nađy khaâc hùỉn vúâi tònh hònh úê caâc nûúâc cöng nghiïơp, núi coâ phong trađo cöng nhín phaât triïín cuđng vúâi hoaơt ăöơng tñch cûơc cuêa caâc Ăaêng cöơng saên, vađ caâc Ăaêng xaô höơi dín chuê. Tuy nhiïn, caâc nghiïơp ăoađn úê nhûông nûúâc nađy cuông khöng coâ sûơ liïn kïịt thöịng nhíịt. Möơt söị nghiïơp ăoađn ặúơc líơp ra nhûng khöng baêo vïơ quýìn lúơi cuêa ngûúđi cöng nhín thûúđng goơi lađ “nghiïơp ăoađn vađng”. Trong böịi caênh ăoâ, Cöng höơi do Baâc Tön laônh ăaơo giûô vûông baên chíịt cuêa giai cöng nhín, trung thađnh vúâi lúơi ñch cuêa giai cíịp cöng nhín. Chñnh ăiïìu nađy taơo ra sûâc maơnh cuöịn huât ăöng ăaêo höơi viïn vađ phaât triïín röơng töí chûâc höơi ra nhiïìu
cú súê khaâc trong khu vûơc thađnh phöị
Mùơc duđ trong ăiïìu kiïơn chûa coâ lyâ luíơn caâch maơng chó ặúđng cho giai cíịp cöng nhín ăíịu tranh, mađ Cöng höơi trûúêng thađnh tûđ viïơc thöng qua caâc hoaơt ăöơng thûơc tiïîn. Thûơc tiïîn ăoâ cuêa höơi do Baâc Tön laônh ăaơo lađ xuíịt phaât tûđ chñnh nhu cíìu cuêa nhûông ngûúđi thúơ, xuíịt phaât tûđ thûơc tiïîn tònh caênh cuöơc ăúđi ngûúđi thúơ vađ dûơa vađo nhûông ngûúđi thúơ ăïí phaât triïín cöng höơi. Tuy nhiïn, khöng chó coâ víơy, Baâc Tön cođn dûơa vađo nhûông biïịn ăöơng cuêa tònh hònh Sađi Gođn luâc bíịy giúđ ăïí phaât triïín. Ăoâ chñnh lađ thúđi cú ăïí Baâc Tön phaât triïín Cöng höơi. Nhín sûơ kiïơn cuöơc baôi cöng, mñt tinh, biïíu tònh cuêa thuêy thuê míịy chiïịn tađu Phaâp neo ăíơu taơi caêng Sađi Gođn ăođi tùng lûúng do giaâ sinh hoaơt tùng cao. Chñnh quýìn vađ chuê tađu khöng cho pheâp ằnh cöng trïn tađu, hoơ buöơc phaêi xuöịng búđ vađ laơi ặúơc nhín dín uêng höơ, quýn tiïìn cho hoơ ăïí mua
1 Vùn Taơo: Baâc Tön - ngûúđi chiïịn sô lúâp ăíìu cuêa phong trađo cöng nhín Viïơt Nam. Höìi kyâ: Tön Ăûâc Thùưng - ngûúđi coơng saên míîu mûơc, biïíu tûúơng cuêa ăaơi ăoađn kïịt, Nxb Chñnh trõ Quöịc gia -2003.
Trang 3cöng giađnh thùưng lúơi. Hún ai hïịt, Baâc Tön hiïíu roô
thúđi cú ăöìng thúđi cuđng vúâi lođng nhiïơt thađnh ýu nûúâc,
tònh ăöìng nghiïơp vađ uy tñn cao, Baâc Tön díìn díìn
ăoađn kïịt ặúơc anh em cöng nhín vađo Cöng höơi bñ
míơt. Nhûông cú súê ăíìu tiïn cuêa Cöng höơi ặúơc thađnh
líơp úê Caêng Sađi Gođn, Xûúêng Ba Son, Xûúêng FACI,
Nhađ ăeđn Sađi Gođn
Vïì mùơt töí chûâc Cöng höơi vađ caâch thûâc phaât triïín
höơi viïn, tuy khöng coâ vùn baên ăiïìu lïơ nhûng nhiïơm
vuơ chuê ýịu cuêa Cöng höơi chó lađ ăoađn kïịt giai cíịp
cöng nhín, ăíịu tranh bïnh vûơc quýìn lúơi cuêa cöng
nhín vađ nhín dín lao ăöơng, chöịng aâp bûâc, boâc löơt,
chöịng bíịt cöng
Mùơc duđ Cöng höơi thađnh líơp trong ăiïìu kiïơn bñ
míơt, laơi lađ töí chûâc múâi hoaơt ăöơng úê phaơm vi khu vûơc
Sađi Gođn nhûng Höơi coâ tñnh töí chûâc chùơt cheô vađ coâ
nhûông bûúâc ăi cuơ thïí, roô rađng. Ban ăíìu Höơi thađnh
líơp nhoâm trung kiïn göìm coâ: Tön Ăûâc Thùưng, Tríìn
Trûúng (Saâu Trûúng), Ăùơng Vùn Sím (Nhuíơn), Tríìn
Vùn Hođe (Ba Hođe), Tríìn Ngoơc Giaêi (Thuíơn Hođa),
Buđi Vùn Thïm (Ăõnh), ăïí töí chûâc laônh ăaơo phaât triïín
höơi viïn. Ăíy lađ möơt kinh nghiïơm quyâ baâu trong viïơc
tíơp húơp phaât triïín töí chûâc höơi. Höơi khöng thïí phaât
triïín ặúơc khi khöng coâ nhûông caân böơ nođng cöịt ăi
ăíìu ăïí víơn ăöơng quíìn chuâng noi theo. Ăïịn nùm
1925, sau khi töí chûâc höơi phaât triïín xuöịng möơt söị
nhađ maây ngay trong caâc xñ nghiïơp cuêa thûơc dín Phaâp
hoùơc tû baên nûúâc ngoađi nhû: Haông Kroff, Xûúêng Ba
Son, Trûúđng Baâ Nghïơ, Haông Faci, Nhađ ăeđn Chúơ
Quaân, Chúơ Ríîy, Haông rûúơu Bònh Tíy, Haông díìu Nhađ
Beđ, v.v Höơi thađnh líơp Ban chíịp hađnh bùìng caâch caâc
töí höơi úê caâc cú súê bíìu ra. Baâc Tön (thúơ maây haông
Kröịp) lađ Höơi trûúêng, ăöìng chñ Nguýîn Vùn Cín (thúơ
nguöơi haông FACI) höơi phoâ, Thû kyâ Maơnh (thúơ veô Nhađ
ăeđn) ăöìng chñ Ăùơng Vùn Sím (thúơ ăiïơn nhađ ăeđn) thuê
quyô vađ coâ sûơ phín cöng nhiïơm vuơ roô rađng trong Ban
chíịp hađnh höơi, ngoađi nhiïơm vuơ cuêa höơi trûúêng ra cođn
coâ nhiïơm vuơ cuêa höơi phoâ vađ thuê quyô cuêa höơi
Viïơc Höơi ặúơc thađnh líơp vađ coâ cú cíịu töí chûâc
chùơt cheô, caâc võ trñ laônh ăaơo thöng qua bíìu cûê vađ coâ
sûơ phín cöng cöng viïơc roô rađng ăaô phaên aânh baên
chíịt cuêa Höơi lađ cuêa nhûông ngûúđi cöng nhín, do chñnh
ngûúđi cöng nhín líơp ra vúâi muơc ăñch, ăoađn kïịt tíơp
húơp ngûúđi lao ăöơng ăïí baêo vïơ quýìn lúơi hoơ. “Ăöìng
thúđi cođn lađ möơt minh chûâng khaâch quan cho chín lyâ
vïì caâch thûâc töí chûâc Cöng höơi mađ laônh tuơ Nguýîn AÂi
Quöịc ăaô ăuâc kïịt ặúơc tûđ phong trađo cöng nhín thïị
giúâi trong taâc phíím Ăûúđng Caâch mïơnh cuêa mònh” 2
Viïơc phaât triïín höơi viïn cuông tuín thuê theo quy
ắnh ríịt chùơt cheô. Höơi chó kïịt naơp nhûông con ngûúđi
biïịt ýu thûúng ăuđm boơc líîn nhau trong luâc khoâ khùn,
bïơnh tíơt. Ăiïìu nađy thïí hiïơn ăuâng muơc ăñch tön chó
hoaơt ăöơng cuêa höơi ăaô ăïì ra. Caâc höơi viïn phaêi lađ nhûông ngûúđi gûúng míîu vađ coâ lođng ýu thûúng, coâ traâch nhiïơm vađ giuâp ăúô líîn nhau vađ trïn cú súê ăoâ Höơi múâi thu huât, tíơp húơp ặúơc ăöng ăaêo quíìn chuâng cöng nhín hûúêng ûâng tham gia. Ăíy cuông lađ möơt kinh nghiïơm quyâ baâu trong cöng taâc töí chûâc vađ hoaơt ăöơng cuêa cöng höơi. Búêi leô trong ăiïìu kiïơn bíìn cuđng hoâa, ngûúđi nöng dín phaêi rúđi boê ruöơng vûúđn, rúđi qú hûúng, gia ằnh vađ ngûúđi thín ra ăi vúâi hai bađn tay trùưng, ăïí coâ tiïìn nuöi söịng baên thín, hoơ buöơc phaêi baân sûâc lao ăöơng cuêa mònh, ăi lađm thú cho giúâi chuê. Mùơt khaâc khi lađm viïơc thò hoơ bõ phña chuê eâp buöơc lao ăöơng cûơc nhoơc, sinh hoaơt trong ăiïìu kiïơn khoâ khùn vađ bõ boâc löơt thíơm tïơ. Hoơ ăún leê ặâng lïn ăíịu tranh thò bõ ăađn aâp daô man vađ bõ sa thaêi. Trong böịi caênh ăoâ, hoơ cíìn ặúơc sûơ baêo vïơ vïì quýìn lúơi vađ chùm lo ăïịn ăúđi söịng hoơ mong muöịn coâ núi, coâ möơt chöî ăïí nûúng tûơa, giuâp ăúô nhau khi öịm ăau vađ khi coâ khoâ khùn trong cuöơc söịng, ăöìng thúđi mong muöịn ặúơc baêo vïơ khöng bõ sa thaêi vađ boâc löơt. Chöî ăïí nûúng tûơa cuêa nhûông ngûúđi cöng nhín Sađi Gođn -Chúơ Lúân luâc bíịy giúđ chñnh lađ töí chûâc Cöng höơi bñ míơt do Baâc Tön lađm höơi trûúêng. Trïn cú súê ăoâ Höơi ăaô tíơp húơp ặúơc ăöng ăaêo cöng nhín tham gia vađ tûđ ăoâ taơo ra sûâc maơnh ăi ăïịn ăíịu tranh giađnh thùưng lúơi
Vïì cöng taâc ăađo taơo tiïịp tuơc phaât triïín ăöơi nguô caân böơ nođng cöịt kïịt húơp vúâi gíy quyô ăïí hoaơt ăöơng cuêa Höơi cuông ặúơc thûơc hiïơn ríịt chùơt cheô phuđ húơp vúâi ăiïìu kiïơn hoaơt ăöơng bñ míơt. Ngay tûđ khi thađnh líơp Cöng höơi bñ míơt, Baâc Tön ăaô duđng caâc túđ baâo
caâch maơng nhû: Ngûúđi cuđng khöí, Nhín ăaơo, Ăúđi söịng thúơ thuýìn ăïí lađm tađi liïơu cung cíịp thöng tin, kinh
nghiïơm hoaơt ăöơng, caâch thûâc töí chûâc cho caâc höơi viïn hoơc tíơp, ăöìng thúđi thöng qua ăoâ caâc höơi viïn nođng cöịt biïn soaơn thađnh tađi liïơu ăïí tuýn truýìn ăïí giaâo duơc lođng ýu nûúâc, yâ thûâc giai cíịp ăïịn cöng nhín. Ngoađi ra Baâc Tön múê möơt gara sûêa chûôa maây moâc, xe húi úê cíìu Kiïơu (nay lađ phûúđng 13, quíơn 3) vûđa ăïí gíy quyô cho Höơi ăöìng thúđi cuông lađ núi tuơ hoơp, trao ăöíi kinh nghiïơm hoaơt ăöơng cho caâc höơi viïn cuông vûđa ăïí tuýín choơn nhûông thanh niïn töịt vađo daơy nghïì. Nhiïìu ngûúđi trúê thađnh thúơ maây ăi lađm cho caâc haông xûúêng vađ cú súê cuêa Höơi ngađy cađng phaât triïín
Ăíy lađ möơt hònh thûâc ăađo taơo cuêa Cöng höơi bñ míơt ríịt hiïơu quaê vađ phuđ húơp vúâi hoađn caênh luâc bíịy giúđ
Qua ăoâ hoơc trođ cuêa Baâc Tön, nhûông caân böơ lúâp ăíìu cuêa phong trađo cöng nhín Ba Son sau nađy ặúơc kïịt naơp vađo Ăöng Dûúng Cöơng saên Liïn ăoađn
Vïì caâch thûâc töí chûâc ăíịu tranh cuông ặúơc Cöng höơi töí chûâc ríịt chùơt cheô. Do thûơc dín Phaâp rađng
2 Tön Ăûâc Thùưng - Möơt con ngûúđi bònh thûúđng - vô ăaơi, Nxb Chñnh trõ quöịc gia - Sûơ thíơt
Trang 4nhû luíơt chöịng baôi cöng nïn viïơc töí chûâc cho cöng
nhí n ăíịu tranh ăùơc biïơt lađ tòm ra nhûông lyâ do baôi cöng
mađ vûđa thu huât ặúơc ăöng ăaêo cöng nhín tham gia,
vûđa traânh sûơ ăađn aâp daô man cuêa thûơc dín Phaâp. Do
xûúêng Ba Son lađ möơt nhađ maây quín ăöơi, chïị ăöơ quín
ăöơi quaên lyâ vađ töí chûâc ríịt nghiïm. Nhoâm nođng cöịt
Cöng höơi Ba Son ăaô líịy cúâ bõ viïn kyô sû quaên lyâ múâi
giaêm thúđi gian nghó trûúâc 30 phuât ăïí lônh lûúng xuöịng
chó cođn 15 phuât ăïí kïu goơi cuöơc baôi cöng. Ngađy 4/8/
1925 lađ ngađy lônh lûúng, cöng nhín phaên ăöịi quy ắnh
múâi cuêa viïn kyô sû Cuöcchian nađy vađ víîn ăođi nghó 30
phuât nhû quy ắnh trûúâc ăíy. Sau khi möơt söị cöng
nhín phaên ăöịi bõ ăuöíi viïơc, cuöơc baôi cöng toađn nhađ
maây nöí ra vađo saâng ngađy 5/8/1925 vúâi ba ýu cíìu:
tùng 20% lûúng, ặa nhûông ngûúđi bõ sa thaêi trúê laơi
lađm viïơc vađ giûô nguýn quy ắnh nghó 30 phuât ăïí lônh
lûúng. Trong quaâ trònh baôi cöng nöí ra, baâo chñ Phaâp
vađ möơt söị túđ baâo úê Sađi Gođn khi ăoâ cuông coâ nhûông bađi
ăùng tin vïì baôi cöng úê Ba Son. Tin tûâc vïì ằnh cöng
cuông nhiïìu loaơi, hùm doơa cuông coâ, khñch lïơ uêng höơ
cuông coâ. Trong khi ăoâ Cöng höơi tñch cûơc víơn ăöơng
cöng nhín viïn chûâc caâc cöng súê vađ caâc xûúêng maây úê
Sađi Gođn-Chúơ Lúân hûúêng ûâng quýn goâp tiïìn, gaơo uêng
höơ hún 1000 cöng nhín Ba Son. Trûúâc khñ thïị ăoâ,
giúâi chuê phaêi nhûúơng böơ chíịp nhíơn ýu saâch cuêa cöng
nhín. Khöng chó coâ víơy, vúâi khöng khñ söi suơc cuêa
cöng nhín, Baâc Tön vađ caâc caân böơ nođng cöịt Cöng höơi
tiïịp tuơc baôi cöng ăïí keâo dađi thúđi gian sûêa chûôa chiïịn
haơm cuêa Phaâp chuíín bõ lïn ặúđng sang ăađn aâp caâch
maơng Trung Quöịc. Nhû víơy, cuöơc baôi cöng cuêa cöng
nhín Ba Son luâc ăíìu lađ lyâ do kinh tïị, sau khi giađnh
thùưng lúơi, tiïịp theo sau ăoâ lađ ăíịu tranh mang tñnh
chñnh trõ, thïí hiïơn tònh ăoađn kïịt quöịc tïị vö saên. Cuöơc
baôi cöng cuêa cöng nhín xûúêng Ba Son do Cöng höơi
cuêa Baâc Tön töí chûâc vađ laônh ăaơo mang möơt yâ nghôa
ríịt quan troơng chuýín nhûông ngûúđi cöng nhín tûđ traơng
thaâi bíịt lûơc, ăún leê ăíịu tranh sang traơng thaâi ăíịu
tranh coâ töí chûâc maơnh meô vađ ăaô giađnh ặúơc thùưng lúơi
khöng chó buöơc phña chuê phaêi giaêi quýịt quýìn lúơi kinh
tïị cho cöng nhín mađ cođn thïí hiïơn ặúơc tònh ăoađn kïịt
quöịc tïị vö saên
Nùm 1927 Baâc Tön ăaô gia nhíơp töí chûâc Viïơt
Nam Caâch maơng thanh niïn vađ trúê thađnh thađnh viïn
cuêa Kyđ böơ Nam Kyđ vađ Bñ thû Thađnh böơ cuêa Viïơt
Nam Caâch maơng thanh niïn. Vúâi sûơ laônh ăaơo cuêa
Höơi Viïơt Nam Caâch maơng thanh niïn, trong ăoâ coâ sûơ
ăoâng goâp to lúân cuêa Baâc Tön, phong trađo ăíịu tranh
cuêa cöng nhín Sađi Gođn vađ caâc tónh Nam kyđ phaât
triïín maơnh meô. “Trong giai ăoaơn tûđ 1926-1928, caê
nûúâc coâ 57 cuöơc ăíịu tranh cuêa cöng nhín, thò ăa
phíìn lađ nhûông cuöơc ăíịu tranh cuêa cöng nhín Sađi
Gođn-Chúơ lúân tiïu biïíu nhû caâc cuöơc baôi cöng cuêa
cöng nhín nhađ maây nûúâc ăaâ Laruy, cöng nhín nhađ maây xay xaât gaơo Chúơ Lúân, cöng nhín haông xe húi Scama Sađi Gođn, cöng nhín nhađ maây in Chúơ Lúân, cöng nhín ăöìn ăiïìn cao su Cam Tiïm” 3
Nhû víơy, tûđ sûơ kiïơn keâo cúđ ăoê trïn chiïịn haơm Phaâp úê biïín Hùưc Haêi nùm 1919, ăïịn viïơc thađnh líơp Cöng höơi ăíìu tiïn cuêa giai cíịp cöng nhín nùm 1920, laônh ăaơo ằnh cöng, ăaânh díịu bûúâc ngoùơt quan troơng cuêa giai cíịp cöng nhín, chuýín tònh traơng phín taân, leê loi, bíịt lûơc cuêa nhûông ngûúđi cöng nhín sang ăíịu tranh coâ töí chûâc nùm 1925, ăïịn viïơc tham gia Höơi Viïơt Nam Caâch maơng thanh niïn nùm 1927 lađ möơt quaông thúđi gian khöng dađi so vúâi caê cuöơc ăúđi hoaơt ăöơng caâch maơng cuêa Baâc Tön, nhûng ăaô ăïí laơi cho chuâng ta nhûông bađi hoơc kinh nghiïơm quyâ baâu lađm cú súê, nïìn taêng cho lyâ luíơn vađ nghiïơp vuơ cöng taâc Cöng ăoađn Viïơt Nam
Ngađy nay, ăöơi nguô cöng nhín trñ thûâc Viïơt Nam kïị thûđa vađ phaât huy truýìn thöịng cha öng, noi gûúng Baâc Tön víơn duơng saâng taơo lyâ luíơn Maâc-Lïnin vađ Tû tûúêng Höì Chñ Minh vađo ăiïìu kiïơn múâi cuêa Viïơt Nam, quýịt tím thûơc hiïơn thađnh cöng sûơ nghiïơp cöng nghiïơp hoâa, hiïơn ăaơi hoâa ăíịt nûúâc, xíy dûơng ăíịt nûúâc ta ngađy cađng giađu ăeơp vađ vùn minh.
Danh muơc tađi liïơu tham khaêo
1. Ban nghiïn cûâu lõch sûê Ăaêng Trung ûúng (1977), “Caâc töí chûâc tiïìn thín cuêa Ăaêng”, Nxb Lao ăöơng, Hađ Nöơi.
2. Ban nghiïn cûâu lõch sûê Cöng ăoađn Viïơt Nam (1973), “Lõch sûê phong trađo cöng nhín vađ Cöng ăoađn Viïơt Nam (1860-1945)”, Nxb Lao ăöơng, Hađ Nöơi.
3. Ban nghiïn cûâu lõch sûê Cöng ăoađn Viïơt Nam (1985), “Lõch sûê phong trađo cöng nhín vađ Cöng ăoađn Viïơt Nam trong khaânh chiïịn chöịng thûơc dín Phaâp”, Nxb Lao ăöơng, Hađ Nöơi.
4. Ban nghiïn cûâu lõch sûê Ăaêng Trung ûúng (1977), “Caâc töí chûâc tiïìn than cuêa Ăaêng”, Nxb Lao ăöơng, Hađ Nöơi.
5. Ăöî Quang Hûng (1989), “Cöng höơi ăoê Viïơt Nam”, Nxb Lao ăöơng, Hađ Nöơi.
6. Dûúng Trung Quöịc (2002), Viïơt Nam nhûông sûơ kiïơn lõch sûê (1919 - 1945), Nxb Giaâo duơc, Hađ Nöơi.
7. Töíng Liïn ăoađn Lao ăöơng Viïơt Nam (2003), “Lõch sûê phong trađo cöng nhín vađ Cöng ăoađn Viïơt Nam(cuöịi thûâ kyê XIX – 1945)”.
8. Tríìn Vùn Giađu: Sûơ phaât triïín cuêa tû tûúêng Viïơt Nam tûđ thï kyê XIX ăïịn Caâch maơng Thaâng Taâm, “Thađnh cöng cuêa chuê nghôa Maâc
- Lïnin, tû tûúêng Höì Chñ Minh”, Nxb Chñnh trõ quöịc gia, Hađ Nöơi,
1997, t 3, tr 53.
9. Tónh uêy An Giang, Hoơc Viïơn chñnh trõ quöịc gia Höì Chñ Minh: Chuê tõch Tön Ăûâc Thùưng vúâi caâch maơng Viïơt Nam vađ qú hûúng An Giang.
10. Tön Ăûâc Thùưng - Ngûúđi Cöơng saên míîu mûơc, biïíu tûúơng cuêa ăaơi ăoađn kïịt (Höìi kyâ), Nxb Chñnh trõ quöịc gia, 2003.
3 Tön Ăûâc Thùưng -Möơt con ngûúđi Bònh thûúđng -Vô Ăaơi, Nxb Chñnh trõ Quöịc gia-Sûơ thíơt -2013, Ngö Quang Laâng, Tön Ăûâc Thùưng ngûúđi laônh tuơ ăíìu tiïn cuêa cöng ăoađn Nam Böơ.