Bài giảng Luật hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - TS. Bùi Quang Xuân

Bài giảng với các nội dung chế độ chính trị; vị trí, vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; hiệu lực của hiến pháp và việc sửa đổi hiến pháp... Để nắm chi tiết nội dung mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

BÀI GI NG LU T HI N PHÁP Ả Ậ Ế

N ƯỚ C C NG HÒA XàH I CH  NGHĨA VI T NAM Ộ Ộ Ủ Ệ

       TS. BÙÌ QUANG XUÂN

Tr i qua m y nghìn năm l ch s , Nhân dân Vi t Nam lao đ ng c n cù, sáng t o,ả ấ ị ử ệ ộ ầ ạ  

đ u tranh anh dũng đ  d ng nấ ể ự ước và gi  nữ ước, đã hun đúc nên truy n th ng yêuề ố  

nước, đoàn k t, nhân nghĩa, kiên cế ường, b t khu t và xây d ng nên n n vănấ ấ ự ề  

hi n Vi t Nam.ế ệ

T  năm 1930, dừ ươ ựi s  lanh đao cua Đang Công san Viêt Nam do Chu tich Hô Chí ̃ ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ ́ Minh sang lâp va ren luyên, Nhân dân ta ti n hành cu c đ u tranh lâu dài, đ ý ̣ ̀ ̀ ̣ ế ộ ấ ầ  gian kh , hy sinh vì đôc lâp, t  do c a dân tôc, vì h nh phúc c a Nhân dân. Cáchổ ̣ ̣ ự ủ ̣ ạ ủ  

m ng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Ch  t ch H  Chí Minhạ ủ ị ồ  

đ c Tuyên ngôn đ c l p, khai sinh ra nọ ộ ậ ước Vi t Nam dân ch  c ng hòa, nay làệ ủ ộ  

C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam. B ng y chi và s c m nh c a toàn dân t c,ộ ộ ủ ệ ằ ́ ́ ứ ạ ủ ộ  

đượ ực s  giúp đ  c a b n bè trên th  gi i, Nhân dân ta đã giành chi n th ng vĩỡ ủ ạ ế ớ ế ắ  

đ i trong các cu c đ u tranh gi i phóng dân t c, th ng nh t đ t nạ ộ ấ ả ộ ố ấ ấ ước, b o vả ệ 

T  qu c và làm nghĩa v  qu c t , đ t đổ ố ụ ố ế ạ ược nh ng thành t u to l n, có ý nghĩaữ ự ớ  

l ch s  trong công cu c đôi m i, đ a đât nị ử ộ ̉ ớ ư ́ ươc đi lên ch  nghĩa xã h i.́ ủ ộ  

Th  ch  hóa Cể ế ương lĩnh xây d ng đ t nự ấ ước trong th i k  quá đ  lên ch  nghĩaờ ỳ ộ ủ  

xã h i, k  th a Hi n pháp năm 1946, Hi n pháp năm 1959, Hi n pháp năm 1980ộ ế ừ ế ế ế  

và Hi n pháp năm 1992, Nhân dân Vi t Nam xây d ng, thi hành và b o v  Hi nế ệ ự ả ệ ế  pháp này vì m c tiêu dân giàu, nụ ước m nh, dân ch , công b ng, văn minh.ạ ủ ằ

CH  Đ  CHÍNH TRẾ Ộ Ị

Đi u 1.ề

Nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là m t nộ ộ ủ ệ ộ ước đ c l p, có ch  quy n,ộ ậ ủ ề  

th ng nh t và toàn v n lãnh th , bao g m đ t li n, h i đ o, vùng bi n và vùngố ấ ẹ ổ ồ ấ ề ả ả ể  

tr i.ờ

Đi u 2.ề  

1. Nhà nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là nhà nộ ộ ủ ệ ước pháp quy n xãề  

h i ch  nghĩa c a Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.ộ ủ ủ

2. Nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam do Nhân dân làm ch ; t t cộ ộ ủ ệ ủ ấ ả quy n l c nhà nề ự ước thu c v  Nhân dân mà n n t ng là liên minh gi a giai c pộ ề ề ả ữ ấ  công nhân v i giai c p nông dân và đ i ngũ trí th c.ớ ấ ộ ứ

3. Quy n l c nhà nề ự ước là th ng nh t, có s  phân công, ph i h p, ki m soát gi aố ấ ự ố ợ ể ữ  các c  quan nhà nơ ước trong vi c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp, tệ ự ệ ề ậ ư pháp

Đi u 3.ề

Nhà nước b o đ m và phát huy quy n làm ch  c a Nhân dân; công nhân, tônả ả ề ủ ủ ̣  

tr ng, bao vê và b o đ m quy n con ngọ ̉ ̣ ả ả ề ười, quy n công dân; th c hi n m c tiêuề ự ệ ụ  dân giàu, nước m nh, dân ch , công b ng, văn minh, m i ngạ ủ ằ ọ ười có cu c s ngộ ố  

m no, t  do, h nh phúc, có đi u ki n phát tri n toàn di n

Đi u 4.ề

1. Đ ng C ng s n Vi t Nam ­ Đ i tiên phong c a giai c p công nhân, đ ng th iả ộ ả ệ ộ ủ ấ ồ ờ  

là đ i tiên phong c a Nhân dân lao đ ng và c a dân t c Vi t Nam, đ i bi uộ ủ ộ ủ ộ ệ ạ ể  trung thành l i ích c a giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và c a c  dân t c,ợ ủ ấ ộ ủ ả ộ  

l y ch  nghĩa Mác ­ Lênin và t  tấ ủ ư ưởng H  Chí Minh làm n n t ng t  tồ ề ả ư ưởng, là 

l c lự ượng lãnh đ o Nhà nạ ước và xã h i.ộ

2. Đ ng C ng s n Vi t Nam g n bó m t thi t v i Nhân dân, ph c v  Nhân dân,ả ộ ả ệ ắ ậ ế ớ ụ ụ  

ch u s  giám sát c a Nhân dân, ch u trách nhi m trị ự ủ ị ệ ước Nhân dân v  nh ngề ư  ̃quy t đinh c a mình.ế ̣ ủ

3. Các t  ch c c a Đ ng và đ ng viên Đ ng C ng s n Vi t Nam ho t đ ngổ ứ ủ ả ả ả ộ ả ệ ạ ộ  trong khuôn kh  Hi n pháp và pháp lu t.ổ ế ậ

3. Ngôn ng  qu c gia là ti ng Vi t. Các dân t c có quy n dùng ti ng nói, chữ ố ế ệ ộ ề ế ữ 

vi t, gi  gìn b n s c dân t c, phát huy phong t c, t p quán, truy n th ng và vănế ữ ả ắ ộ ụ ậ ề ố  hóa t t đ p c a mình.ố ẹ ủ

4. Nhà nước th c hi n chính sách phát tri n toàn di n và t o đi u ki n đ  cácự ệ ể ệ ạ ề ệ ể  dân t c thi u s  phát huy n i l c, cùng phát tri n v i đ t nộ ể ố ộ ự ể ớ ấ ước

Đi u 6.ề

Nhân dân th c hi n quy n l c nhà nự ệ ề ự ước b ng dân ch  tr c ti p, b ng dân chằ ủ ự ế ằ ủ 

đ i di n thông qua Qu c h i, H i đ ng nhân dân và thông qua các c  quan khácạ ệ ố ộ ộ ồ ơ  

c a Nhà nủ ước

Đi u 7.ề

1. Vi c b u c  đ i bi u Qu c h i và đ i bi u H i đ ng nhân dân đệ ầ ử ạ ể ố ộ ạ ể ộ ồ ược ti nế  hành theo nguyên t c ph  thông, bình đ ng, tr c ti p và b  phi u kín.ắ ổ ẳ ự ế ỏ ế

2. Đ i bi u Qu c h i, đ i bi u H i đ ng nhân dân b  c  tri ho c Qu c h i, H iạ ể ố ộ ạ ể ộ ồ ị ử ặ ố ộ ộ  

đ ng nhân dân bãi nhi m khi không còn x ng đáng v i s  tín nhi m c a Nhânồ ệ ứ ớ ự ệ ủ  dân

Đi u 8.ề

1. Nhà nước đượ ổc t  ch c và ho t đ ng theo Hi n pháp và pháp lu t, qu n lý xãứ ạ ộ ế ậ ả  

h i b ng Hi n pháp và pháp lu t, th c hi n nguyên t c t p trung dân ch ộ ằ ế ậ ự ệ ắ ậ ủ

2. Các c  quan nhà nơ ước, cán b , công ch c, viên ch c ph i tôn tr ng Nhân dân,ộ ứ ứ ả ọ  

t n t y ph c v  Nhân dân, liên h  ch t ch  v i Nhân dân, l ng nghe ý ki n vàậ ụ ụ ụ ệ ặ ẽ ớ ắ ế  

ch u s  giám sát c a Nhân dân; kiên quy t đ u tranh ch ng tham nhũng, lãng phíị ự ủ ế ấ ố  

và m i bi u hi n quan liêu, hách d ch, c a quy n.ọ ể ệ ị ử ề

Đi u 9.ề

1. M t tr n T  qu c Vi t Nam là t  ch c liên minh chính tr , liên hi p tặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ị ệ ự nguy n c a t  ch c chính tr , các t  ch c chính tr  ­ xã h i, t  ch c xã h i vàệ ủ ổ ứ ị ổ ứ ị ộ ổ ứ ộ  các cá nhân tiêu bi u trong các giai c p, t ng l p xã h i, dân t c, tôn giáo, ngể ấ ầ ớ ộ ộ ườ  i

Vi t Nam đ nh c    nệ ị ư ở ước ngoài

M t tr n T  qu c Vi t Nam là c  s  chính tr  c a chính quy n nhân dân; đ iặ ậ ổ ố ệ ơ ở ị ủ ề ạ  

di n, b o v  quy n và l i ích h p pháp, chính đáng c a Nhân dân; t p h p, phátệ ả ệ ề ợ ợ ủ ậ ợ  huy s c m nh đ i đoàn k t toàn dân t c, th c hi n dân ch , tăng cứ ạ ạ ế ộ ự ệ ủ ường đ ngồ  thu n xã h i; giám sát, ph n bi n xã h i; tham gia xây d ng Đ ng, Nhà nậ ộ ả ệ ộ ự ả ướ  c,

ho t đ ng đ i ngo i nhân dân góp ph n xây d ng và b o v  T  qu c.ạ ộ ố ạ ầ ự ả ệ ổ ố  

2. Công đoan Vi t Nam, H i nông dân Vi t Nam, Đoàn thanh niên c ng s n H̀ ệ ộ ệ ộ ả ồ Chí Minh, H i liên hi p ph  n  Vi t Nam, H i c u chi n binh Vi t Nam là cácộ ệ ụ ữ ệ ộ ự ế ệ  

t  ch c chính tr  ­ xã h i đổ ứ ị ộ ược thành l p trên c  s  t  nguy n, đ i di n và b oậ ơ ở ự ệ ạ ệ ả  

v  quy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a thành viên, h i viên t  ch c mình;ệ ề ợ ợ ủ ộ ổ ứ  cùng các t  ch c thành viên khác c a M t tr n ph i h p và th ng nh t hànhổ ứ ủ ặ ậ ố ợ ố ấ  

đ ng trong M t tr n T  qu c Vi t Nam.ộ ặ ậ ổ ố ệ

3. Măt trân Tô quôc Viêt Nam, cac tô ch c thanh viên cua Măt trân và các t  ch c̣ ̣ ̉ ́ ̣ ́ ̉ ứ ̀ ̉ ̣ ̣ ổ ứ  

xã h i khác hoat đông trong khuôn khô Hiên phap va phap luât. Nhà nộ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̀ ́ ̣ ước taọ  

đi u ki n đ  M t tr n T  qu c Vi t Nam các t  ch c thành viên c a M t tr nề ệ ể ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ủ ặ ậ  

và các t  ch c xã h i khác ho t đ ng.ổ ứ ộ ạ ộ

Đi u 10.ề

Công đoàn Vi t Nam là t  ch c chính tr  ­ xã h i c a giai c p công nhân và c aệ ổ ứ ị ộ ủ ấ ủ  

người lao đ ng độ ược thành l p trên c  s  t  nguy n, đ i di n cho ngậ ơ ở ự ệ ạ ệ ười lao 

đ ng, chăm lo và b o v  quy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a ngộ ả ệ ề ợ ợ ủ ười lao 

đ ng; tham gia qu n lý nhà nộ ả ước, qu n lý kinh t  ­ xã h i; tham gia kiêm tra,ả ế ộ ̉  thanh tra, giám sát ho t đ ng c a c  quan nhà nạ ộ ủ ơ ước, t  ch c, đ n v , doanhổ ứ ơ ị  nghi p v  nh ng v n đ  liên quan đ n quy n, nghĩa v  c a ngệ ề ữ ấ ề ế ề ụ ủ ười lao đ ng;ộ  tuyên truy n, v n đ ng ngề ậ ộ ười lao đ ng h c t p, nâng cao trình đ , k  năngộ ọ ậ ộ ỹ  ngh  nghi p, ch p hành pháp lu t, xây d ng và b o v  T  qu c.ề ệ ấ ậ ự ả ệ ổ ố

Đi u 11.ề

1. T  qu c Vi t Nam là thiêng liêng, b t kh  xâm ph m.ổ ố ệ ấ ả ạ

2. M i hành vi ch ng l i đ c l p, ch  quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th ,ọ ố ạ ộ ậ ủ ề ố ấ ẹ ổ  

ch ng l i s  nghi p xây d ng và b o v  T  qu c đ u b  nghiêm tr ố ạ ự ệ ự ả ệ ổ ố ề ị ị

vi c n i b  c a nhau, bình đ ng, cùng có l i; tuân th  Hi n chệ ộ ộ ủ ẳ ợ ủ ế ương Liên h pợ  

qu c và đi u ố ề ước qu c t  mà C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là thànhố ế ộ ộ ủ ệ  viên; là b n, đ i tác tin c y và thành viên có trách nhi m trong c ng đ ng qu cạ ố ậ ệ ộ ồ ố  

t  vì l i ích qu c gia, dân t c, góp ph n vào s  nghi p hòa bình, đ c l p dânế ợ ố ộ ầ ự ệ ộ ậ  

t c, dân ch  và ti n b  xã h i trên th  gi i.ộ ủ ế ộ ộ ế ớ

Đi u 13.ề

1. Qu c k  nố ỳ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam hình ch  nh t, chi uộ ộ ủ ệ ữ ậ ề  

r ng b ng hai ph n ba chi u dài, n n đ ,   gi a có ngôi sao vàng năm cánh.ộ ằ ầ ề ề ỏ ở ữ

2. Qu c huy nố ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam hình tròn, n n đ , ộ ộ ủ ệ ề ỏ ở 

gi a có ngôi sao vàng năm cánh, xung quanh có bông lúa,   dữ ở ưới có n a bánh xeử  răng và dòng ch  C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam.ữ ộ ộ ủ ệ

3. Qu c ca nố ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là nh c và l i c a bàiộ ộ ủ ệ ạ ờ ủ  

Ti n quân ca.ế

4. Qu c khánh nố ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là ngày Tuyên ngônộ ộ ủ ệ  

đ c l p 2 tháng 9 năm 1945.ộ ậ

5. Th  đô nủ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là Hà N i.ộ ộ ủ ệ ộ

Câu 1: Phân tích v  trí, vai trò c a Đ ng c ng s n Vi t Nam trong h  th ngị ủ ả ộ ả ệ ệ ố  

chính trị n ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam.ộ ộ ủ ệ

Trong h  th ng chính tr  xã h i ch  nghĩa, Đ ng c ng s n luôn gi  vai tròệ ố ị ộ ủ ả ộ ả ữ  lãnh đ o. V i b n ch t là đ i tiên phong c a giai c p công nhân, các Đ ng c ngạ ớ ả ấ ộ ủ ấ ả ộ  

s n luôn trung thành v i m c tiêu, l i ích lâu dài c a giai c p công nhân và nhânả ớ ụ ợ ủ ấ  

dân lao đ ng. M t khác, các đ ng c ng s n có phộ ặ ả ộ ả ương pháp lu n đúng đ nậ ắ  trong nh n th c và ho t đ ng c a mình là H c thuy t Mác ­ LêNin. Chínhậ ứ ạ ộ ủ ọ ế  

nh ng  u th  này đã quy đ nh vai trò c a các Đ ng c ng s n trong h  th ngữ ư ế ị ủ ả ộ ả ệ ố  chính tr  xã h i ch  nghĩa.ị ộ ủ

H  th ng chính tr  Vi t Nam theo ch  đ  nh t nguyên chính tr  vì th  khôngệ ố ị ệ ế ộ ấ ị ế  

t n t i các đ ng phái đ i l p. L ch s  Vi t Nam qua các giai đo n phát tri nồ ạ ả ố ậ ị ử ệ ạ ể  cách m ng luôn g n v i vai trò lãnh đ o c a Đ ng c ng s n Vi t Nam. Th cạ ắ ớ ạ ủ ả ộ ả ệ ự  

ti n cách m ng Vi t Nam đã ch ng minh kh  năng lãnh đ o to l n c a Đ ngễ ạ ệ ứ ả ạ ớ ủ ả  

đ o c a  Đ ng c ng s n Vi t Nam. Vai trò lãnh đ o c a Đ ng c ng s n Vi t Namạ ủ ả ộ ả ệ ạ ủ ả ộ ả ệ  

đ i v i Nhà n c và xã h i đ c quy đ nh   các b n Hi n pháp c a n c ta v i n iố ớ ướ ộ ượ ị ở ả ế ủ ướ ớ ộ  dung quy đ nh và các ph ng th c th  hi n khác nhau. N u nh  trong Hi n phápị ươ ứ ể ệ ế ư ế  năm 1959 vai trò lãnh đ o c a Đ ng lao đ ng Vi t Nam (nay g i là Đ ng c ng s nạ ủ ả ộ ệ ọ ả ộ ả  

Vi t Nam) ch  đ c đ  c p   L i nói đ u, thì các b n Hi n pháp sau đó (Hi n phápệ ỉ ượ ề ậ ở ờ ầ ả ế ế  năm 1980, năm 1992 và năm 2013) đ u đ c quy đ nh t i Đi u 4 c a Hi n pháp. ề ượ ị ạ ề ủ ế

Đi u 4 Hi n pháp năm 2013 ề ế quy đ nh vị ai trò lãnh đ o c a Đ ng c ng s nạ ủ ả ộ ả  

Vi t Nam nh  sau: ệ ư

“1. Đ ng C ng s n Vi t Nam ­ Đ i tiên phong c a giai c p công nhân, đ ngả ộ ả ệ ộ ủ ấ ồ  

th i là đ i tiên phong c a nhân dân lao đ ng và c a dân t c Vi t Nam, đ i bi uờ ộ ủ ộ ủ ộ ệ ạ ể  trung thành l i ích c a giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và c a c  dân t c, l yợ ủ ấ ộ ủ ả ộ ấ  

ch  nghĩa Mác ­ Lê nin và t  t ng H  Chí Minh làm n n t ng t  t ng, là l củ ư ưở ồ ề ả ư ưở ự  

lượng lãnh đ o Nhà n c và xã h i.ạ ướ ộ  

2. Đ ng C ng s n Vi t Namả ộ ả ệ  g n bó m t thi t v i Nhân dân, ph c v  Nhânắ ậ ế ớ ụ ụ  dân, ch u s  giám sát c a Nhân dân, ch u trách nhi m tr c Nhân dân v  nh ngị ự ủ ị ệ ướ ề ư  ̃quy t đinh c a mìnhế ̣ ủ  

3. Các t  ch c c a Đ ng và đ ng viên Đ ng C ng s n Vi t Namổ ứ ủ ả ả ả ộ ả ệ   ho tạ  

đ ng trong khuôn kh  Hi n pháp và pháp lu t”.ộ ổ ế ậ

Nh  v y, Đ ng c ng s n Vi t Nam là m t b  ph n c u thành c a hư ậ ả ộ ả ệ ộ ộ ậ ấ ủ ệ 

đ ng, sáng t o trong t  ch c và ho t đ ng b ng nh ng công c , phộ ạ ổ ứ ạ ộ ằ ữ ụ ương pháp 

và bi n pháp c  th  c a mình. Phệ ụ ể ủ ương pháp lãnh đ o c a Đ ng đ i v i hạ ủ ả ố ớ ệ 

th ng chính tr  là phố ị ương pháp dân ch , giáo d c, thuy t ph c và d a vào uy tínủ ụ ế ụ ự  năng l c c a các đ ng viên và t  ch c Đ ng.ự ủ ả ổ ứ ả

S  dĩ Đ ng c ng s n Vi t Nam có vai trò lãnh đ o đ i v i các t  ch cở ả ộ ả ệ ạ ố ớ ổ ứ  trong h  th ng chính tr  b i vì:ệ ố ị ở

Th  nh t, ứ ấ  Đ ng C ng s n Vi t Nam g m nh ng ngả ộ ả ệ ồ ữ ười tiên ti n đế ược vũ trang b i th  gi i quan và phở ế ớ ương pháp lu n khoa h c c a ch  nghĩa Mác ­ậ ọ ủ ủ  LêNin. Trên c  s  c a h c thuy t Mác ­ LêNin và t  tơ ở ủ ọ ế ư ưởng H  Chí Minh, phânồ  tích m t cách khoa h c, khách quan đi u ki n kinh t  ­ xã h i c a nộ ọ ề ệ ế ộ ủ ước ta, 

Đ ng có kh  năng v ch ra đả ả ạ ường l i, chính sách đúng đ n và t  ch c th c hi nố ắ ổ ứ ự ệ  

có hi u qu  nh ng chính sách, đệ ả ữ ường l i  y trong th c ti n.ố ấ ự ễ

Th  hai, ứ  Đ ng c ng s n Vi t Nam là t  ch c đả ộ ả ệ ổ ứ ược Ch  t ch H  Chí Minh ­ủ ị ồ  Nhà lãnh đ o thiên tài c a cách m ng Vi t Nam tr c ti p sáng l p và rèn luy n.ạ ủ ạ ệ ự ế ậ ệ  

T  tư ưởng c a Ch  t ch H  Chí Minh là m t b  ph n h p thành quan tr ng trongủ ủ ị ồ ộ ộ ậ ợ ọ  kho tàng tri th c lý lu n c a Đ ng. T  tứ ậ ủ ả ư ưởng c a Ngủ ười là m t di s n quý báuộ ả  

v  lý lu n cách m ng mà ngày nay Đ ng ta đề ậ ạ ả ược k  th a và phát huy.ế ừ

Th  ba, ứ  Đ ng c ng s n là l c lả ộ ả ự ượng có kh  năng t  ch c, t p h p to l n.ả ổ ứ ậ ợ ớ  

B ng kh  năng và uy tín c a mình, Đ ng có th  huy đ ng, t p h p nhân dânằ ả ủ ả ể ộ ậ ợ  

th c hi n các m c tiêu, đự ệ ụ ường l i mà Đ ng đã đ  ra. Kh  năng t  ch c và lãnhố ả ề ả ổ ứ  

đ o c a Đ ng đã đạ ủ ả ược ki m nghi m trong th c ti n l ch s  cách m ng Vi tể ệ ự ễ ị ử ạ ệ  Nam

Th  t , ứ ư  Đ ng c ng s n Vi t Nam luôn kiên đ nh v i m c tiêu đ u tranh vìả ộ ả ệ ị ớ ụ ấ  

s  nghi p hoà bình,  ng h  các phong trào gi i phóng dân t c, phong trào đ uự ệ ủ ộ ả ộ ấ  tranh c a giai c p công nhân ti n b  trên th  gi i. Đi u này đã t o ra uy tínủ ấ ế ộ ế ớ ề ạ  

qu c t  r ng l n c a Đ ng ta, đi u này giúp cho Đ ng nh n đố ế ộ ớ ủ ả ề ả ậ ược s   ng hự ủ ộ 

r ng rãi c a các chính đ ng t  phía phong trào c ng s n và công nhân trên qu cộ ủ ả ừ ộ ả ố  

t , đi u này góp ph n c ng c  vai trò, v  trí lãnh đ o c a Đ ng trong nế ề ầ ủ ố ị ạ ủ ả ước

Đ ng c ng s n Vi t Nam th c hi n s  lãnh đ o c a mình dả ộ ả ệ ự ệ ự ạ ủ ưới các hình 

th c và phứ ương pháp sau:

­ Đ ng ho ch đ nh đả ạ ị ường l i, chính sách, ch  trố ủ ương l n mang tính chi nớ ế  

lược đ nh hị ướng cho t  ch c và ho t đ ng c a h  th ng chính tr  nói chung vàổ ứ ạ ộ ủ ệ ố ị  cho các thành viên c a h  th ng chính tr  nói riêng. ủ ệ ố ị

­ Đ ng phát hi n, đào t o, b i dả ệ ạ ồ ưỡng nh ng đ ng viên  u tú có ph m ch t,ữ ả ư ẩ ấ  năng l c đ  gi i thi u vào các v  trí quan tr ng c a b  máy nhà nự ể ớ ệ ị ọ ủ ộ ước và các tổ 

ch c chính tr  ­ xã h i. ứ ị ộ

­ Đ ng ti n hành ki m tra ho t đ ng c a các c  quan nhà nả ế ể ạ ộ ủ ơ ước, các t  ch cổ ứ  chính tr  ­ xã h i trong vi c th c hi n các ch  trị ộ ệ ự ệ ủ ương, đường l i c a Đ ng.ố ủ ả  Thông qua công tác ki m tra, giám sát, Đ ng k p th i phát hi n nh ng thi u sótể ả ị ờ ệ ữ ế  trong ho t đ ng c a các c  quan nhà nạ ộ ủ ơ ước, các t  ch c chính tr  ­ xã h i, nh ngổ ứ ị ộ ữ  sai l m trong đầ ường l i, ch  trố ủ ương, chính sách c a mình, k p th i đ a ra nh ngủ ị ờ ư ữ  

bi n pháp kh c ph c. ệ ắ ụ

Công tác ki m tra c a Đ ng để ủ ả ược th c hi n theo nh ng nguyên t c c a tự ệ ữ ắ ủ ổ 

ch c Đ ng, trên c  s  ch c năng, quy n h n và tính đ c l p c a các c  quanứ ả ơ ở ứ ề ạ ộ ậ ủ ơ  nhà nước, các t  ch c chính tr  ­ xã h i .ổ ứ ị ộ

­ Các t  ch c c  s  đ ng, các đ ng viên g ng m u trong vi c th c hi nổ ứ ơ ở ả ả ươ ẫ ệ ự ệ  

đường l i, chính sách c a Đ ng, pháp lu t c a Nhà nố ủ ả ậ ủ ước. Đây là m t trong nh ngộ ữ  

bi u hi n quan tr ng đ  lôi cu n, thu hút nhân dân th c hi n t t để ệ ọ ể ố ự ệ ố ường l i, chố ủ 

tr ng chính sách c a Đ ng và pháp lu t c a Nhà nươ ủ ả ậ ủ ước

QUY N CON NGỀ ƯỜI, QUY N VÀ NGHĨA V  C  B N C A CÔNGỀ Ụ Ơ Ả Ủ  DÂN

Đi u 14.ề

1.   nỞ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam, các quy n con ngộ ộ ủ ệ ề ười, quy nề  công dân v  chính tr , dân s , kinh t , văn hóa, xã h i đề ị ự ế ộ ược công nh n, tônậ  

tr ng, b o v , b o đ m theo Hi n pháp và pháp lu t.ọ ả ệ ả ả ế ậ

2. Quy n con ngề ười, quy n công dân ch  có th  b  h n ch  theo quy đ nh c aề ỉ ể ị ạ ế ị ủ  

lu t trong trậ ường h p c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu c gia, tr t t , anợ ầ ế ố ố ậ ự  toàn xã h i, đ o đ c xã h i, s c kh e c a c ng đ ng.ộ ạ ứ ộ ứ ỏ ủ ộ ồ

Đi u 15.ề

1. Quy n công dân không tách r i nghĩa v  công dân.ề ờ ụ

2. M i ngọ ười có nghĩa v  tôn tr ng quy n c a ngụ ọ ề ủ ười khác

3. Công dân có trách nhi m th c hi n nghĩa v  đ i v i Nhà nệ ự ệ ụ ố ớ ước và xã h i.ộ

4. Vi c th c hi n quy n con ngệ ự ệ ề ười, quy n công dân không đề ược xâm ph m l iạ ợ  ích qu c gia, dân t c, quy n và l i ích h p pháp c a ngố ộ ề ợ ợ ủ ười khác

Đi u 16.ề

1. M i ngọ ườ ềi đ u bình đ ng trẳ ước pháp lu t.ậ

2. Không ai b  phân bi t đ i x  trong đ i s ng chính tr , dân s , kinh t , văn hóa,ị ệ ố ử ờ ố ị ự ế  

xã h i.ộ

Đi u 17.ề

1. Công dân nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là ngộ ộ ủ ệ ười có qu c t chố ị  

Vi t Nam.ệ

2. Công dân Vi t Nam không th  b  tr c xu t, giao n p cho nhà nệ ể ị ụ ấ ộ ước khác

3. Công dân Vi t Nam   nệ ở ước ngoài được Nhà nước C ng hòa xã h i ch  nghĩaộ ộ ủ  

Vi t Nam b o h ệ ả ộ

Đi u 18.ề

1. Người Vi t Nam đ nh c    nệ ị ư ở ước ngoài là b  ph n không tách r i c a c ngộ ậ ờ ủ ộ  

đ ng dân t c Vi t Nam.ồ ộ ệ

2. Nhà nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam khuy n khích và t o đi uộ ộ ủ ệ ế ạ ề  

ki n đ  ngệ ể ười Vi t Nam đ nh c    nệ ị ư ở ước ngoài gi  gìn và phát huy b n s c vănữ ả ắ  hóa dân t c Vi t Nam, gi  quan h  g n bó v i gia đình và quê hộ ệ ữ ệ ắ ớ ương, góp ph nầ  xây d ng quê hự ương, đ t nấ ước

Đi u 19.ề

M i ngọ ười có quy n s ng. Tính m ng con ngề ố ạ ườ ượi đ c pháp lu t b o h  Khôngậ ả ộ  

ai bi ṭ ươc đoat tính m ng trái lu t.́ ̣ ạ ậ

Đi u 20.ề

1. M i ngọ ười có quy n b t kh  xâm ph m v  thân th , đề ấ ả ạ ề ể ược pháp lu t b o hậ ả ộ 

v  s c kho , danh d  và nhân ph m; không b  tra t n, b o l c, truy b c, nh cề ứ ẻ ự ẩ ị ấ ạ ự ứ ụ  hình hay b t k  hình th c đ i x  nào khác xâm ph m thân th , s c kh e, xúcấ ỳ ứ ố ử ạ ể ứ ỏ  

ph m danh d , nhân ph m.ạ ự ẩ

2. Không ai b  b t n u không có quy t đ nh c a Tòa án nhân dân, quy t đ nhị ắ ế ế ị ủ ế ị  

ho c phê chu n c a Vi n ki m sát nhân dân, tr  trặ ẩ ủ ệ ể ừ ường h p ph m t i qu  tang.ợ ạ ộ ả  

Vi c b t, giam, gi  ngệ ắ ữ ười do lu t đ nh.ậ ị

3. M i ngọ ười có quy n hi n mô, b  ph n c  th  ngề ế ộ ậ ơ ể ười và hi n xác theo quyế  

đ nh c a lu t. Vi c th  nghi m y h c, dị ủ ậ ệ ử ệ ọ ược h c, khoa h c hay b t k  hình th cọ ọ ấ ỳ ứ  

th  nghi m nào khác trên c  th  ngử ệ ơ ể ười ph i có s  đ ng ý c a ngả ự ồ ủ ườ ượi đ c thử nghi m.ệ

Đi u 21.ề

1. M i ngọ ười có quy n b t kh  xâm ph m v  đ i s ng riêng t , bí m t cá nhânề ấ ả ạ ề ờ ố ư ậ  

và bí m t gia đình; có quy n b o v  danh d , uy tín c a mình.ậ ề ả ệ ự ủ

Thông tin v  đ i s ng riêng t , bí m t cá nhân, bí m t gia đình đề ờ ố ư ậ ậ ược phap luât́ ̣  

b o đ m an toàn.ả ả

2. M i ngọ ười có quy n bí m t th  tín, đi n tho i, đi n tín và các hình th c traoề ậ ư ệ ạ ệ ứ  

đ i thông tin riêng t  khác.ổ ư

Không ai được bóc m , ki m soát, thu gi  trái lu t th  tín, đi n tho i, đi n tínở ể ữ ậ ư ệ ạ ệ  

và các hình th c trao đ i thông tin riêng t  c a ngứ ổ ư ủ ười khác

Đi u 22.ề

1. Công dân có quy n có n i   h p pháp.ề ơ ở ợ

2. M i ngọ ười có quy n b t kh  xâm ph m v  ch    Không ai đề ấ ả ạ ề ỗ ở ượ ực t  ý vào 

ch    c a ngỗ ở ủ ười khác n u không đế ược người đó đ ng ý.ồ

3. Vi c khám xét ch    do lu t đ nh.ệ ỗ ở ậ ị

Đi u 23.ề

Công dân có quy n t  do đi l i và c  trú   trong nề ự ạ ư ở ước, có quy n ra nề ước ngoài 

và t  nừ ước ngoài v  nề ước. Vi c th c hi n các quy n này do pháp lu t quy đ nh.ệ ự ệ ề ậ ị

Đi u 24.ề

1. M i ngọ ười có quy n t  do tín ngề ự ưỡng, tôn giáo, theo ho c không theo m t tônặ ộ  giáo nào. Các tôn giáo bình đ ng trẳ ước pháp lu t.ậ

2. Nhà nước tôn tr ng và b o h  quy n t  do tín ngọ ả ộ ề ự ưỡng, tôn giáo. 

3. Không ai được xâm ph m t  do tín ngạ ự ưỡng, tôn giáo ho c l i d ng tínặ ợ ụ  

ngưỡng, tôn giáo đ  vi ph m pháp lu t.ể ạ ậ

Đi u 25.ề

Công dân có quy n t  do ngôn lu n, t  do báo chí, ti p c n thông tin, h i h p,ề ự ậ ự ế ậ ộ ọ  

l p h i, bi u tình. Vi c th c hi n các quy n này do pháp lu t quy đ nh.ậ ộ ể ệ ự ệ ề ậ ị

Công dân đ  mủ ười tám tu i tr  lên có quy n b u c  và đ  hai mổ ở ề ầ ử ủ ươi m t tu iố ổ  

tr  lên có quy n  ng c  vào Qu c h i, H i đ ng nhân dân. Vi c th c hi n cácở ề ứ ử ố ộ ộ ồ ệ ự ệ  quy n này do lu t đ nh.ề ậ ị

Đi u 28.ề

1. Công dân có quy n tham gia qu n lý nhà nề ả ước và xã h i, tham gia th o lu nộ ả ậ  

và ki n ngh  v i c  quan nhà nế ị ớ ơ ước v  các v n đ  c a c  s , đ a phề ấ ề ủ ơ ở ị ương và cả 

nước

2. Nhà nướ ạc t o đi u ki n đ  công dân tham gia qu n lý nhà nề ệ ể ả ước và xã h i;ộ  công khai, minh b ch trong vi c ti p nh n, ph n h i ý ki n, ki n ngh  c a côngạ ệ ế ậ ả ồ ế ế ị ủ  dân

2. C  quan, t  ch c, cá nhân có th m quy n ph i ti p nh n, gi i quy t khi uơ ổ ứ ẩ ề ả ế ậ ả ế ế  

n i, t  cáo. Ngạ ố ườ ịi b  thi t h i có quy n đệ ạ ề ược b i thồ ường v  v t ch t, tinh th nề ậ ấ ầ  

và ph c h i danh d  theo quy đ nh c a pháp lu t.ụ ồ ự ị ủ ậ

3. Nghiêm c m vi c tr  thù ngấ ệ ả ười khi u n i, t  cáo ho c l i d ng quy n khi uế ạ ố ặ ợ ụ ề ế  

n i, t  cáo đ  vu kh ng, vu cáo làm h i ngạ ố ể ố ạ ười khác

Đi u 31.ề

1. Ngườ ịi b  bu c t i độ ộ ược coi là không có t i cho đ n khi độ ế ược ch ng minh theoứ  trình t  lu t đ nh và có b n án k t t i c a Tòa án đã có hi u l c pháp lu t.ự ậ ị ả ế ộ ủ ệ ự ậ

2. Ngườ ịi b  bu c t i ph i độ ộ ả ược Tòa án xét x  k p th i trong th i h n lu t đ nh,ử ị ờ ờ ạ ậ ị  công b ng, công khai. Trằ ường h p xét x  kín theo quy đ nh c a lu t thì vi cợ ử ị ủ ậ ệ  tuyên án ph i đả ược công khai

3. Không ai b  k t án hai l n vì m t tôi pham.ị ế ầ ộ ̣ ̣

4. Ngườ ị ắ ại b  b t, t m gi , t m giam, kh i t , đi u tra, truy t , xét x  có quy nữ ạ ở ố ề ố ử ề  

t  bào ch a, nh  lu t s  ho c ngự ữ ờ ậ ư ặ ười khác bào ch a.ữ

5. Ngườ ị ắi b  b t, tam gi , t m giam, kh i t , đi u tra, truy t , xét x , thi hành áṇ ữ ạ ở ố ề ố ử  trái pháp lu t có quy n đậ ề ược b i thồ ường thi t h i v  v t ch t, tinh th n vàệ ạ ề ậ ấ ầ  

ph c h i danh d  Ngụ ồ ự ười vi ph m pháp lu t trong vi c b t, giam, gi , kh i t ,ạ ậ ệ ắ ữ ở ố  

đi u tra, truy t , xét x , thi hành án gây thi t h i cho ngề ố ử ệ ạ ười khác ph i b  x  lýả ị ử  theo pháp lu t.ậ

Đi u 32.ề

1. M i ngọ ười có quy n s  h u v  thu nh p h p pháp, c a c i đ  dành, nhà  , tề ở ữ ề ậ ợ ủ ả ể ở ư 

li u sinh ho t, t  li u s n xu t, ph n v n góp trong doanh nghi p ho c trongệ ạ ư ệ ả ấ ầ ố ệ ặ  các t  ch c kinh t  khác.ổ ứ ế

2. Quy n s  h u t  nhân và quy n th a k  đề ở ữ ư ề ừ ế ược pháp lu t b o h ậ ả ộ

3. Trường h p th t c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh ho c vì l i ích qu cợ ậ ầ ế ố ặ ợ ố  gia, tình tr ng kh n c p, phòng, ch ng thiên tai, Nhà nạ ẩ ấ ố ước tr ng mua ho c tr ngư ặ ư  

d ng có b i thụ ồ ường tài s n c a t  ch c, cá nhân theo giá th  trả ủ ổ ứ ị ường

1. Công dân có quy n làm vi c, l a ch n ngh  nghi p, vi c làm và n i làm vi c.ề ệ ự ọ ề ệ ệ ơ ệ

2. Người làm công ăn lương được b o đ m các đi u ki n làm vi c công b ng,ả ả ề ệ ệ ằ  

an toàn; được hưởng lương, chê đô ngh  ng i.́ ̣ ỉ ơ   

3. Nghiêm c m phân bi t đ i x , cấ ệ ố ử ưỡng b c lao đ ng, s  d ng nhân công dứ ộ ử ụ ướ  i

đ  tu i lao đ ng t i thi u.ộ ổ ộ ố ể

1. Tr  em đẻ ược Nhà nước, gia đình và xã h i b o v , chăm sóc và giáo d c;ộ ả ệ ụ  

được tham gia vao cac vân đê v  tre em. Nghiêm c m xâm h i, hành h , ng̀ ́ ́ ̀ ề ̉ ấ ạ ạ ượ  cđãi, b  m c, l m d ng, bóc l t s c lao đ ng và nh ng hành vi khác vi ph mỏ ặ ạ ụ ộ ứ ộ ữ ạ  quy n tr  em.ề ẻ

2. Thanh niên được Nhà nước, gia đình và xã h i t o đi u ki n h c t p, laoộ ạ ề ệ ọ ậ  

đ ng, gi i trí, phát tri n th  l c, trí tu , b i dộ ả ể ể ự ệ ồ ưỡng đ o đ c, truy n th ng dânạ ứ ề ố  

t c, ý th c công dân; đi đ u trong công cu c lao đ ng sáng t o và b o v  Tộ ứ ầ ộ ộ ạ ả ệ ổ 

qu c.ố

3. Người cao tu i đổ ược Nhà nước, gia đình và xã h i tôn tr ng, chăm sóc và phátộ ọ  huy vai trò trong s  nghi p xây d ng và b o v  T  qu c.ự ệ ự ả ệ ổ ố

Đi u 38.ề  

1. M i ngọ ười có quy n đề ược b o v , chăm soc s c kh e, bình đ ng trong vi cả ệ ́ ứ ỏ ẳ ệ  

s  d ng các d ch v  y t  và có nghĩa v  th c hi n các quy đ nh v  phòng b nh,ử ụ ị ụ ế ụ ự ệ ị ề ệ  khám b nh, ch a b nh.ệ ữ ệ

2. Nghiêm c m các hành vi đe d a cu c s ng, s c kh e c a ngấ ọ ộ ố ứ ỏ ủ ười khác và c ngộ  

Công dân có quy n xác đ nh dân t c c a mình, s  d ng ngôn ng  m  đ , l aề ị ộ ủ ử ụ ữ ẹ ẻ ự  

Công dân có nghĩa v  trung thành v i T  qu c.ụ ớ ổ ố

Ph n b i T  qu c là t i n ng nh t.ả ộ ổ ố ộ ặ ấ

Đi u 45.ề

1. B o v  T  qu c là nghĩa v  thiêng liêng và quy n cao quý c a công dân.ả ệ ổ ố ụ ề ủ

2. Công dân ph i th c hi n nghĩa v  quân s  và tham gia xây d ng n n qu cả ự ệ ụ ự ự ề ố  phòng toàn dân. 

Đi u 46.ề

Công dân có nghĩa v  tuân theo Hi n pháp và pháp lu t; tham gia b o v  an ninhụ ế ậ ả ệ  

qu c gia, tr t t , an toàn xã h i và ch p hành nh ng quy t c sinh ho t côngố ậ ự ộ ấ ữ ắ ạ  

c ng.ộ

Đi u 47.ề

M i ngọ ười có nghĩa v  n p thu  theo lu t đ nh.ụ ộ ế ậ ị

Đi u 48.ề

Ngườ ưới n c ngoài c  trú   Vi t Nam ph i tuân theo Hi n pháp và pháp lu tư ở ệ ả ế ậ  

Vi t Nam; đệ ược b o h  tính m ng, tài s n và các quy n, l i ích chính đáng theoả ộ ạ ả ề ợ  pháp lu t Vi t Nam.ậ ệ

Đi u 49.ề

Ngườ ưới n c ngoài đ u tranh vì t  do và đ c l p dân t c, vì ch  nghĩa xã h i,ấ ự ộ ậ ộ ủ ộ  dân ch  và hòa bình ho c vì s  nghi p khoa h c mà b  b c h i thì đủ ặ ự ệ ọ ị ứ ạ ược Nhà 

nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam xem xét cho c  trú.ộ ộ ủ ệ ư

 Câu 2: Phân tích nh ng nguyên t c hi n pháp v  quy n con ngữ ắ ế ề ề ười, quy nề  

và nghĩa v  c  b n c a công dânụ ơ ả ủ  

a. Nguyên t c ắ công nh n, tôn tr ng, b o v , b o đ m các quy n conậ ọ ả ệ ả ả ề  

người, quy n công dânề

Đi u 14 Hi n pháp năm 2013 quy đ nh:ề ế ị

“1.   nỞ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam, các quy n con ngộ ộ ủ ệ ề ườ  i,quy n công dân v  chính tr , dân s , kinh t , văn hóa, xã h i đề ề ị ự ế ộ ược công nh n,ậ  tôn tr ng, b o v , b o đ m theo Hi n pháp và pháp lu t.ọ ả ệ ả ả ế ậ

2. Quy n con ngề ười, quy n công dân ch  có th  b  h n ch  theo quy đ nhề ỉ ể ị ạ ế ị  

c a lu t trong trủ ậ ường h p c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu c gia, tr tợ ầ ế ố ố ậ  

t , an toàn xã h i, đ o đ c xã h i, s c kh e c a c ng đ ng”.ự ộ ạ ứ ộ ứ ỏ ủ ộ ồ

Nh  v y trong quy đ nh t i Hi n pháp 2013 đã có s  phân bi t rõ h n gi aư ậ ị ạ ế ự ệ ơ ữ  quy n con ngề ười và quy n công dân. Quy n con ngề ề ười, quy n công dân khôngề  

ch  đỉ ược tôn tr ng (nh  quy đ nh t i Đi u 50 Hi n pháp năm 2013) mà còn đọ ư ị ạ ề ế ượ  ccông nh n, b o v , b o đ m theo Hi n pháp và pháp lu t. Đ ng th i Hi n phápậ ả ệ ả ả ế ậ ồ ờ ế  

đã b  sung nguyên t c h n ch  quy n con ngổ ắ ạ ế ề ười, quy n công dân phù h p v iề ợ ớ  các công ước qu c t  v  quy n con ngố ế ề ề ười mà Vi t Nam là thành viên. Theo đó,ệ  quy n con ngề ười, quy n công dân ch  có th  b  h n ch  theo quy đ nh c a lu tề ỉ ể ị ạ ế ị ủ ậ  trong trường h p c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu c gia, tr t t , an toànợ ầ ế ố ố ậ ự  

xã h i, đ o đ c xã h i, s c kh e c a c ng đ ng.ộ ạ ứ ộ ứ ỏ ủ ộ ồ

b. Nguyên t c quy n công dân không tách r i nghĩa v  công dân ắ ề ờ ụ

Trong   t t   c   các   b n   Hi n   pháp   Vi t   Nam   đ u   tuân   th   nguyên   t c:ấ ả ả ế ệ ề ủ ắ  

“Quy n c a công dân không tách r i nghĩa v  c a công dânề ủ ờ ụ ủ ”. Nguyên t c nàyắ  

th  hi n ý th c và trách nhi m c a công dân. Công dân hể ệ ứ ệ ủ ưởng các quy n đ ngề ồ  

th i ph i th c hi n nh ng b n ph n nh t đ nh. Đi u này giúp ích cho s  phátờ ả ự ệ ữ ổ ậ ấ ị ề ự  tri n c a cá nhân m i công dân đ ng th i t o đi u ki n cho s  phát tri n c aể ủ ỗ ồ ờ ạ ề ệ ự ể ủ  

người khác, c a c ng đ ng xã h i. B i trong xã h i không th  có hai lo i côngủ ộ ồ ộ ở ộ ể ạ  dân: M t lo i công dân chuyên hộ ạ ưởng quy n, m t lo i công dân chuyên th cề ộ ạ ự  

hi n nghĩa v  ệ ụ

Quy n và nghĩa v  là hai m t c a quy n làm ch  c a công dân. Quy n l iề ụ ặ ủ ề ủ ủ ề ợ  

và nghĩa v  luôn luôn ph i đi đôi v i nhau. Nhà nụ ả ớ ước b o đ m cho công dânả ả  

nh ng quy n l i h p pháp nh ng m t khác cũng đòi h i m i công dân ph i th cữ ề ợ ợ ư ặ ỏ ọ ả ự  

hi n nghiêm ch nh các nghĩa v  c a mình, ệ ỉ ụ ủ nghĩa v  tôn tr ng quy n c a ng iụ ọ ề ủ ườ  

khác, nghĩa v  đ i v i Nhà n c và xã h i. ụ ố ớ ướ ộ Vi c th c hi n quy n con ngệ ự ệ ề ườ  i,quy n công dân không đề ược xâm ph m l i ích qu c gia, dân t c, quy n và l iạ ợ ố ộ ề ợ  ích h p pháp c a ngợ ủ ười khác.

M i quan h  qua l i cùng có trách nhi m gi a Nhà nố ệ ạ ệ ữ ước v i công dân, gi aớ ữ  công dân v i công dân ch  t n t i và b o đ m khi m i ngớ ỉ ồ ạ ả ả ỗ ười, cùng v i vi cớ ệ  

hưởng quy n l i c a mình th c hi n đ y đ  và có trách nhi m các nghĩa về ợ ủ ự ệ ầ ủ ệ ụ công dân c a mình.ủ

c.  Nguyên t c m i công dân đ u bình đ ng trắ ọ ề ẳ ước pháp lu t ậ

Bình đ ng trẳ ước pháp lu t có nghĩa là: M i công dân trong ho t đ ng th cậ ỗ ạ ộ ự  

hi n pháp lu t, có quy n đòi h i đệ ậ ề ỏ ược đ i x  gi ng nh  nh ng công dân khácố ử ố ư ữ  trong nh ng hoàn c nh, đi u ki n nh  nhau. Không ai b  phân bi t đ i x  trongữ ả ề ệ ư ị ệ ố ử  

đ i s ng chính tr , dân s , kinh t , văn hóa, xã h i.ờ ố ị ự ế ộ

B t c  công dân nào cũng có quy n l i và nghĩa v  nh  nhau. Pháp lu tấ ứ ề ợ ụ ư ậ  

Hi n pháp Vi t Nam ta không th a nh n b t k  m t s  đ c quy n đ c l i c aế ệ ừ ậ ấ ỳ ộ ự ặ ề ặ ợ ủ  

b t k  đ i tấ ỳ ố ượng, t ng l p nào.ầ ớ

Bình đ ng trẳ ước pháp lu t còn có nghĩa là m i công dân đ u ph i tôn tr ngậ ọ ề ả ọ  

và tuân theo Hi n pháp và pháp lu t. B t k  công dân nào vi ph m pháp lu t đ uế ậ ấ ỳ ạ ậ ề  

Đ  b o đ m cho các quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân có th  th cể ả ả ề ụ ơ ả ủ ể ự  

hi n đệ ược trong th c t , y u t  đ u tiên và quy t đ nh là khi quy đ nh ph i b oự ế ế ố ầ ế ị ị ả ả  

đ m tính kh  thi c a chúng. Kh c ph c nh ng nhả ả ủ ắ ụ ữ ược đi m c a nh ng b nể ủ ữ ả  

Hi n pháp trế ước đây, Hi n pháp năm 2013 đã g t b  nh ng quy đ nh thi u tínhế ạ ỏ ữ ị ế  

hi n th c, b  sung nh ng quy đ nh phù h p v i tình hình th c t  c a xã h i. Đệ ự ổ ữ ị ợ ớ ự ế ủ ộ ể 

b o đ m th c hi n các quy n con ngả ả ự ệ ề ười và quy n c  b n c a công dân, Hi nề ơ ả ủ ế  pháp năm 2013 quy đ nh trách nhi m c a Nhà nị ệ ủ ước là ban hành các văn b n phápả  

lu t đ  t o đi u ki n thu n l i cho m i ngậ ể ạ ề ệ ậ ợ ọ ười và m i công dân th c hi n t tọ ự ệ ố  các quy n c a mình.ề ủ

Nguyên t c này góp ph n r t l n vào vi c nâng cao tính hi u qu  c a chắ ầ ấ ớ ệ ệ ả ủ ế 

đ nh quy n con ngị ề ười, quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân trong Hi n phápề ụ ơ ả ủ ế  năm 2013

Câu 3:  Phân tích ý nghĩa c a ủ Hi n pháp năm 2013ế

Hoàn c nh ra đ i c a Hi n pháp năm 2013ả ờ ủ ế

Hi n pháp năm 1992ế , ra đ i trong b i c nh đ t nờ ố ả ấ ước đang trong ti n trìnhế  

th c hi n đự ệ ường l i đ i m i toàn di n, do Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th  VIố ổ ớ ệ ạ ộ ả ố ầ ứ  

đ  ra và đã đ t đề ạ ược nh ng thành t u quan tr ng. Sau 20 năm thi hành, nhi uữ ự ọ ề  quy đ nh trong Hi n pháp năm 1992 đã b c l  nh ng b t c p nh t đ nh, nh ngị ế ộ ộ ữ ấ ậ ấ ị ữ  

b t c p đó c n ph i đấ ậ ầ ả ược nghiên c u m t cách nghiêm túc đ  s a đ i, b  sungứ ộ ể ử ổ ổ  

v a đ m b o phù h p v i th c ti n Vi t Nam, v a đ m b o v i xu th  h iừ ả ả ợ ớ ự ễ ệ ừ ả ả ớ ế ộ  

nh p qu c t  ậ ố ế

Cương lĩnh xây d ng đ t nự ấ ước trong th i k  quá đ  lên ch  nghĩa xã h iờ ỳ ộ ủ ộ  (b  sung, phát tri n năm 2011) và các văn ki n khác c a Đ i h i đ i bi u toànổ ể ệ ủ ạ ộ ạ ể  

qu c l n th  XI c a Đ ng đã xác đ nh m c tiêu, đ nh hố ầ ứ ủ ả ị ụ ị ướng phát tri n toànể  

di n, b n v ng đ t nệ ề ữ ấ ước trong giai đo n cách m ng m i, nh m xây d ng nạ ạ ớ ằ ự ướ  c

Vi t Nam xã h i ch  nghĩa dân giàu, nệ ộ ủ ước m nh, dân ch , công b ng, văn minh.ạ ủ ằ  

Đi u này đ t ra yêu c u nghiên c u s a đ i Hi n pháp năm 1992 ­  đ o lu t cề ặ ầ ứ ử ổ ế ạ ậ ơ 

b n c a Nhà nả ủ ước, phù h p v i tình hình m i, t o c  s  hi n đ nh cho vi c ti pợ ớ ớ ạ ơ ở ế ị ệ ế  

t c đ i m i và phát tri n đ t nụ ổ ớ ể ấ ước. Vì v y, t i k  h p th  nh t,ậ ạ ỳ ọ ứ ấ  Qu c h i khóaố ộ  XIII (tháng 8/2011) đã quy t đ nh s a đ i Hi n pháp năm 1992 và thành l p  yế ị ử ổ ế ậ Ủ  ban d  th o s a đ i Hi n pháp năm 1992 do Ch  t ch Qu c h i ự ả ử ổ ế ủ ị ố ộ Nguy n Sinhễ  Hùng làm Ch  t ch.ủ ị

Ngay sau khi được thành l p,  y ban d  th o s a đ i Hi n pháp đã tậ Ủ ự ả ử ổ ế ổ 

ch c t ng k t vi c thi hành Hi n pháp năm 1992 và xây d ng D  th o s a đ iứ ổ ế ệ ế ự ự ả ử ổ  

Hi n pháp trình Qu c h i cho ý ki n. T i k  h p th  4, Qu c h i đã ban hànhế ố ộ ế ạ ỳ ọ ứ ố ộ  Ngh  quy t s  38/2012/QH13 v  t  ch c l y ý ki n nhân dân v  D  th o s aị ế ố ề ổ ứ ấ ế ề ự ả ử  

đ i Hi n pháp năm 1992.ổ ế  Th c hi n Ngh  quy t c a Qu c h i, ngày 02/01/2013,ự ệ ị ế ủ ố ộ  

D  th o s a đ i Hi n pháp năm 1992 đã đự ả ử ổ ế ược công b  đ  l y ý ki n nhân dân.ố ể ấ ế  

Ho t đ ng nàyạ ộ  đã được các c p, các ngành tri n khai sâu r ng, nghiêm túc, thuấ ể ộ  hút đượ ực s  tham gia tích c c, tâm huy t c a đông đ o các t ng l p nhân dân vàự ế ủ ả ầ ớ  

đ ng bào Vi t Nam   nồ ệ ở ước ngoài, th c sự ự là đ t sinh ho t chính trợ ạ ị ­ pháp lý dân 

chu,̉ sâu r ng trong c  h  th ng chính tr  Trên c  s  ý ki n c a nhân dân, ý ki nộ ả ệ ố ị ơ ở ế ủ ế  

c aủ  các v  đ i bi u Qu c h iị ạ ể ố ộ  và các c  quan, t  ch c h u quan,  y banơ ổ ứ ữ Ủ  d  th oự ả  

s a đ i Hi n phápử ổ ế  đã nghiên c u, gi i trình, ti p thu, ch nh lý D  th o s a đ iứ ả ế ỉ ự ả ử ổ  

Hi n pháp trình Qu c h i thông qua.ế ố ộ

Ngày 28/11/2013, t i k  h p th  6 Qu c h i khóa XIII đã thông qua Hi nạ ỳ ọ ứ ố ộ ế  pháp nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam Vi t Nam. Hi n pháp năm 2013ộ ộ ủ ệ ệ ế  

được ban hành là s  ki n chính tr  ­ pháp lý có tính l ch s , m  ra m t th i kự ệ ị ị ử ở ộ ờ ỳ 

m i c a công cu c xây d ng và b o v  T  qu c. ớ ủ ộ ự ả ệ ổ ố

1.  Tóm t t n i dung Hi n pháp năm 2013ắ ộ ế

1.1. Hi n pháp nế ước CHXHCN Vi t Nam đệ ược thông qua t i k  h p th  6 Qu cạ ỳ ọ ứ ố  

h i khoá XIII là k t tinh trí tu  c a toàn Đ ng, toàn dân, toàn quân ta; th  hi n ýộ ế ệ ủ ả ể ệ  chí, nguy n v ng c a nhân dân Vi t Nam th i k  đ i m i toàn di n đ t nệ ọ ủ ệ ờ ỳ ổ ớ ệ ấ ước. 

Hi n pháp có hi u l c thi hành t  ngày 01­01­2014, là s  đ m b o chính tr  ­ế ệ ự ừ ự ả ả ị  pháp lý v ng ch c cho dân t c ta, nhân dân ta và nhà nữ ắ ộ ước ta vượt qua nh ngữ  thách th c khó khăn, v ng bứ ữ ước ti n lên trong th i k  đ y m nh toàn di n côngế ờ ỳ ẩ ạ ệ  

cu c đ i m i đ t nộ ổ ớ ấ ước, xây d ng và b o vự ả ệ  T  qu c và h i nh p qu c t ổ ố ộ ậ ố ế

Hi n pháp v a k  th a đế ừ ế ừ ược giá tr  to l n c a các b n Hi n pháp năm 1946,ị ớ ủ ả ế  năm 1959, năm 1980 và năm 1992, v a th  ch  hoá các quan đi m, phừ ể ế ể ươ  ng

hướng, n i dung phát tri n đã độ ể ược kh ng đ nh trong Cẳ ị ương lĩnh xây d ng đ tự ấ  

nước trong th i k  quá đ  lên CNXH (b  sung, phát tri n năm 2011).ờ ỳ ộ ổ ể

Đ ng lãnh đ o, quy n con ngả ạ ề ười, quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân, quyề ụ ơ ả ủ  

đ nh rõ ràng, đúng đ n, đ y đ  và khái quát h n v  kinh t , xã h i, văn hoá, giáoị ắ ầ ủ ơ ề ế ộ  

d c, khoa h c, công ngh  và môi trụ ọ ệ ường, b o v  T  qu c, t  ch c b  máy nhàả ệ ổ ố ổ ứ ộ  

nước, v  hi u l c và quy trình s a đ i Hi n pháp.ề ệ ự ử ổ ế

L i nói đ u c a Hi n pháp đờ ầ ủ ế ược xây d ng trên c  s  ch t l c, l a ch n ý t , tự ơ ở ắ ọ ự ọ ứ ừ 

ng  đ  nêu b t đữ ể ậ ược m t cách ng n g n, súc tích tinh th n, n i dung c a Hi nộ ắ ọ ầ ộ ủ ế  pháp, ph n ánh đả ượ ịc l ch s  hào hùng c a dân t c, th  hi n rõ m c tiêu dân chử ủ ộ ể ệ ụ ủ 

và kh ng đ nh ch  quy n c a nhân dân Vi t Nam trong vi c xây d ng, thi hànhẳ ị ủ ề ủ ệ ệ ự  

và b o v  Hi n pháp vì m c tiêu dân giàu, nả ệ ế ụ ước m nh, dân ch , công b ng, vănạ ủ ằ  minh

Chương I : Ch  đ  chính tr , g m 13 đi u (t  đi u 1 đ n đi u 13), đế ộ ị ồ ề ừ ề ế ề ược xây 

d ng trên c  s  vi t g n l i tên Chự ơ ở ế ọ ạ ương I c a Hi n pháp năm 1992 và đ a cácủ ế ư  quy   đ nh   v   Qu c   k ,   Qu c   huy,   Qu c   ca,   Th   đô,   ngày   Qu c   khánh   t iị ề ố ỳ ố ố ủ ố ạ  

Chương XI c a Hi n pháp năm 1992 vì đây là nh ng n i dung g n li n v i chủ ế ữ ộ ắ ề ớ ế 

đ  chính tr  qu c gia. Hi n pháp năm 2013 b  sung và phát tri n nguyên t cộ ị ố ế ổ ể ắ  

“Quy n l c nhà nề ự ước là th ng nh t, có s  phân công, ph i h p, ki m soát gi aố ấ ự ố ợ ể ữ  các c  quan nhà nơ ước trong vi c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp và tệ ự ệ ề ậ ư pháp”. L n đ u tiên trong l ch s  l p hi n, nguyên t c “ ki m soát quy n l c”ầ ầ ị ử ậ ế ắ ể ề ự  

và “nhân dân th c hi n quy n l c nhà nự ệ ề ự ước b ng dân ch  tr c ti p” đằ ủ ự ế ược ghi 

nh n trong Hi n pháp. Đ ng th i b  sung đi u 4 quy đ nh v  trách nhi m c aậ ế ồ ờ ổ ề ị ề ệ ủ  

Đ ng “ph i g n bó m t thi t v i Nhân dân, ph c v  Nhân dân, ch u s  giám sátả ả ắ ậ ế ớ ụ ụ ị ự  

c a Nhân dân, ch u trách nhi m trủ ị ệ ước Nhân dân v  nh ng quy t đ nh c a mình”.ề ữ ế ị ủ 

Chương II : Quy n con ngề ười, quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân, g m 36ề ụ ơ ả ủ ồ  

đi u (t  đi u 14 đ n đi u 49), đề ừ ề ế ề ược xây d ng trên c  s  s a đ i, b  sung và bự ơ ở ử ổ ổ ố 

c c l i Chụ ạ ương V c a Hi n pháp năm 1992, đ ng th i chuy n các quy đ nh liênủ ế ồ ờ ể ị  quan đ n quy n con ngế ề ười, quy n công dân t i các chề ạ ương khác c a Hi n phápủ ế  

92 v  Chề ương này. S  thay đ i v  tên g i và b  c c này nh m kh ng đ nh giáự ổ ề ọ ố ụ ằ ẳ ị  

tr , vai trò quan tr ng c a quy n con ngị ọ ủ ề ười, quy n c  b n c a công dân trongề ơ ả ủ  

Hi n pháp, th  hi n nh t quán đế ể ệ ấ ường l i c a đ ng và Nhà nố ủ ả ước ta trong vi cệ  công nh n, tôn tr ng, b o đ m, b o v  quy n con ngậ ọ ả ả ả ệ ề ười, quy n và nghĩa v  cề ụ ơ 

b n c a công dân. Hi n pháp năm 2013 b  sung m t s  quy n m i là quy nả ủ ế ổ ộ ố ề ớ ề  

s ng; quy n hi n mô, b  ph n c  th  ngố ề ế ộ ậ ơ ể ười, hi n xác; quy n b t kh  xâmế ề ấ ả  

ph m v  đ i s ng riêng t ; quy n đạ ề ờ ố ư ề ược đ m b o an sinh xã h i; quy n hả ả ộ ề ưở  ng

th  và ti p c n các giá tr  văn hoá, tham gia vào đ i s ng văn hoá, s  d ng cácụ ế ậ ị ờ ố ử ụ  

c  s  văn hoá; quy n xác đ nh dân t c, s  d ng ngôn ng  m  đ , l a ch n ngônơ ở ề ị ộ ử ụ ữ ẹ ẻ ự ọ  

ng  giao ti p; quy n đữ ế ề ượ ốc s ng trong môi trường trong lành

Chương III : Kinh t , xã h i, văn hoá, giáo d c, khoa h c, công ngh  và m iế ộ ụ ọ ệ ộ  

trường, g m 19 đi u (t  đi u 50 đ n đi u 68), đồ ề ừ ề ế ề ược xây d ng trên c  s  l ngự ơ ở ồ  ghép chương II và Chương III c a Hi n pháp năm 1992 nh m th  hi n s  g nủ ế ằ ể ệ ự ắ  

k t ch t ch , hài hoà gi a phát tri n kinh t  v i phát tri n văn hoá, xã h i, giáoế ặ ẽ ữ ể ế ớ ể ộ  

d c, khoa h c, công ngh  và b o v  môi trụ ọ ệ ả ệ ường. Hi n pháp năm 2013 b  sungế ổ  

m t đi u quan tr ng v  chính sách tài chính công (đi u 55) nh m kh ng đ nh vaiộ ề ọ ề ề ằ ẳ ị  trò c a tài chính công, trách nhi m c a các c  quan, t  ch c s  d ng tài chínhủ ệ ủ ơ ổ ứ ử ụ  công và c  s  hi n đ nh cho vi c thi t l p k  lu t tài chính.ơ ở ế ị ệ ế ậ ỷ ậ

Chương IV: B o v  T  qu c, g m 5 đi u (t  đi u 64 đ n đi u 68), đả ệ ổ ố ồ ề ừ ề ế ề ược xây 

d ng tr  c  s  gi  n i dung và b  c c c a Chự ệ ơ ở ữ ộ ố ụ ủ ương IV Hi n pháp năm 1992, xácế  

đ nh b o v  T  qu c Vi t Nam XHCN là nhi m v  quan tr ng c a toàn Đ ng,ị ả ệ ổ ố ệ ệ ụ ọ ủ ả  toàn dân, toàn quân và c  h  th ng chính tr , ph i đả ệ ố ị ả ược th  hi n trên t t c  cácể ệ ấ ả  

m t chính tr , kinh t , văn hoá, qu c phòng, an ninh và đ i ngo i.ặ ị ế ố ố ạ

Chương V: Qu c h i, g m 17 đi u (t  đi u 69 đ n đi u 85). V  trí, ch c năng,ố ộ ồ ề ừ ề ế ề ị ứ  

c  c u t  ch c và nhi m v , quy n h n c a Qu c h i, các c  quan c a Qu cơ ấ ổ ứ ệ ụ ề ạ ủ ố ộ ơ ủ ố  

h i c  b n gi  nh  quy đ nh c a Hi n pháp năm 1992; đ ng th i có s a đ i, bộ ơ ả ữ ư ị ủ ế ồ ờ ử ổ ổ sung đ  phù h p v i ch c năng c a c  quan th c hi n quy n l p hi n, l p phápể ợ ớ ứ ủ ơ ự ệ ề ậ ế ậ  

và m i quan h  gi a các c  quan th c hi n quy n l p pháp, hành pháp và tố ệ ữ ơ ự ệ ề ậ ư pháp.

Chương VIII: Toà án nhân dân, Vi n ki m sát nhân dân, g m 8 đi u (t  đi uệ ể ồ ề ừ ề  

102 đ n đi u 109), đế ề ược đ i v  trí t  Chổ ị ừ ương X “Toà án nhân dân và Vi n ki mệ ể  sát nhân dân” c a Hi n pháp năm 1992. Chủ ế ương này được th  hi n logic, ch tể ệ ặ  

ch , đi t  v  trí, vai trò, nguyên t c t  ch c và ho t đ ng đ n t  ch c và nhi mẽ ừ ị ắ ổ ứ ạ ộ ế ổ ứ ệ  

v , quy n h n c a m i c  quan.ụ ề ạ ủ ỗ ơ

Chương IX: Chính quy n đ a phề ị ương, g m 7 đi u (t  đi u 110 đ n đi u 116),ồ ề ừ ề ế ề  

được xây d ng trên c  s  đ i tên Chự ơ ở ổ ương IX c a Hi n pháp năm 1992 và quyủ ế  

đ nh m t cách t ng quát v  phân chia đ n v  hành chính, còn nh ng v n đ  vị ộ ổ ề ơ ị ữ ấ ề ề 

t  ch c, th m quy n c a t ng c p chính quy n đ a phổ ứ ẩ ề ủ ừ ấ ề ị ương s  do lu t đ nh.ẽ ậ ị

Chương X: H i đ ng b u c  Qu c gia, Ki m toán nhà nộ ồ ầ ử ố ể ước, g m 2 đi u (tồ ề ừ 

đi u 117 đ n đi u 118), b  sung 2 thi t ch  hi n đ nh đ c l p g m H i đ ngề ế ề ổ ế ế ế ị ộ ậ ồ ộ ồ  

b u c  qu c gia và Ki m toán nhà nầ ử ố ể ước đ  làm rõ h n quy n làm ch  c a nhânể ơ ề ủ ủ  dân, c  ch  phân công, ph i h p, ki m soát quy n l c, hoàn thi n b  máy nhàơ ế ố ợ ể ề ự ệ ộ  

nước pháp quy n XHCN.ề

Chương XI: Hi u l c c a Hi n pháp và vi c s a đ i Hi n pháp, g m 2 đi u (tệ ự ủ ế ệ ử ổ ế ồ ề ừ 

đi u 119 đ n đi u 120), ti p t c kh ng đ nh Hi n pháp là lu t c  b n c a nề ế ề ế ụ ẳ ị ế ậ ơ ả ủ ướ  cCHXHCN Vi t Nam, có hi u l c pháp lý cao nh t, m i văn b n pháp lu t khácệ ệ ự ấ ọ ả ậ  

ph i phù h p v i Hi n pháp; đ ng th i b  sung và quy đ nh rõ m i vi ph mả ợ ớ ế ồ ờ ổ ị ọ ạ  

Hi n pháp đ u b  x  lý; quy đ nh trách nhi m c a Qu c h i và các c  quan nhàế ề ị ử ị ệ ủ ố ộ ơ  

nước cũng nh  toàn dân trong vi c b o v  Hi n pháp.ư ệ ả ệ ế

2. Nh ng đi m m i trong n i dung Đi u 10 Hi n pháp năm 2013:ữ ể ớ ộ ề ế

“Công đoàn Vi t Nam là t  ch c chính tr  ­ xã h i c a giai c p công nhân và c aệ ổ ứ ị ộ ủ ấ ủ  

người lao đ ng độ ược thành l p trên c  s  t  nguy n, đ i di n cho ngậ ơ ở ự ệ ạ ệ ười lao 

đ ng, chăm lo và b o v  quy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a ngộ ả ệ ề ợ ợ ủ ười lao 

đ ng; tham gia qu n lý nhà nộ ả ước, qu n lý kinh t  ­ xã h i; tham gia ki m tra,ả ế ộ ể  thanh tra, giám sát ho t đ ng c a c  quan nhà nạ ộ ủ ơ ước, t  ch c, đ n v , doanhổ ứ ơ ị  nghi p v  nh ng v n đ  liên quan đ n quy n, nghĩa v  c a ngệ ề ữ ấ ề ế ề ụ ủ ười lao đ ng;ộ  tuyên truy n, v n đ ng ngề ậ ộ ười lao đ ng h c t p, nâng cao trình đ , k  năngộ ọ ậ ộ ỹ  ngh  nghi p, ch p hành pháp lu t, xây d ng và b o v  T  qu c” .ề ệ ấ ậ ự ả ệ ổ ố

So v i Hi n pháp năm 1992, Ði u 10 Hi n pháp năm 2013 có m t s  đi m m iớ ế ề ế ộ ố ể ớ  sau:

­ Kh ng đ nh công đoàn là t  ch c chính tr  ­ xã h i c a giai c p công nhân vàẳ ị ổ ứ ị ộ ủ ấ  

c a ngủ ười lao đ ng độ ược thành l p trên c  s  t  nguy n. Ðây là nguyên t c r tậ ơ ở ự ệ ắ ấ  quan tr ng c a t  ch c công đoàn, l n đ u tiên đọ ủ ổ ứ ầ ầ ược kh ng đ nh và th  hi nẳ ị ể ệ  trong Hi n pháp, và đây cũng là thông l  chung đế ệ ược quy đ nh trong các côngị  

c c a T  ch c Lao đ ng qu c t  mà Vi t Nam là thành viên

­ Ði u 10 Hi n pháp năm 2013 đã b  c m t  "Công đoàn cùng v i c  quan nhàề ế ỏ ụ ừ ớ ơ  

nước, t  ch c kinh t , t  ch c xã h i chăm lo, b o v  quy n, l i ích h p pháp ổ ứ ế ổ ứ ộ ả ệ ề ợ ợ  

" là đ  phân đ nh rõ quy n và trách nhi m c a t  ch c Công đoàn đ i v i ngể ị ề ệ ủ ổ ứ ố ớ ườ  ilao đ ng.ộ

­ Ði u 10 Hi n pháp năm 1992 quy đ nh công đoàn ch  tham gia ki m tra, giámề ế ị ỉ ể  sát, thì Hi n pháp năm 2013 không ch  quy đ nh công đoàn tham gia ki m tra,ế ỉ ị ể  giám sát mà còn "tham gia thanh tra" ho t đ ng c a c  quan, t  ch c, đ n v ,ạ ộ ủ ơ ổ ứ ơ ị  doanh nghi p v  nh ng v n đ  liên quan đ n quy n, nghĩa v  c a ngệ ề ữ ấ ề ế ề ụ ủ ười lao 

đ ng.ộ

­ Ði u 10 Hi n pháp quy đ nh đ y đ , c  th  và rõ h n v  trách nhi m c a côngề ế ị ầ ủ ụ ể ơ ề ệ ủ  đoàn trong vi c tuyên truy n, v n đ ng ngệ ề ậ ộ ười lao đ ng h c t p, nâng cao trìnhộ ọ ậ  

đ , k  năng ngh  nghi p, ch p hành pháp lu t. Ðây là nh ng quy đ nh m i, phùộ ỹ ề ệ ấ ậ ữ ị ớ  

h p v i s  phát tri n kinh t  ­ xã h i c a đ t nợ ớ ự ể ế ộ ủ ấ ước ta, phù h p v i Cợ ớ ương lĩnh 

c a Ð ng v  phát tri n đ t nủ ả ề ể ấ ước th i k  đ y m nh CNH, HÐH.ờ ỳ ẩ ạ

H  Chí Minh, H i liên hi p ph  n  Vi t Nam, H i c u chi n binh Vi t Nam làồ ộ ệ ụ ữ ệ ộ ự ế ệ  các t  ch c chính tr  ­ xã h i đổ ứ ị ộ ược thành l p trên c  s  t  nguy n, đ i di n vàậ ơ ở ự ệ ạ ệ  

b o v  quy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a thành viên, h i viên t  ch cả ệ ề ợ ợ ủ ộ ổ ứ  mình; cùng các t  ch c thành viên khác c a M t tr n ph i h p và th ng nh tổ ứ ủ ặ ậ ố ợ ố ấ  hành đ ng trong M t tr n T  qu c Vi t Nam.ộ ặ ậ ổ ố ệ

Măt trân Tô quôc Viêt Nam, cac tô ch c thanh viên cua Măt trân và các t  ch c xạ̃ ̣ ̉ ́ ̣ ́ ̉ ứ ̀ ̉ ̣ ̣ ổ ứ  

h i khác hoat đông trong khuôn khô Hiên phap va phap luât. Nhà nộ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̀ ́ ̣ ước tao đi ụ ề  

ki n đ  M t tr n T  qu c Vi t Nam, các t  ch c thành viên c a M t tr n vàệ ể ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ủ ặ ậ  các t  ch c xã h i khác ho t đ ng” (kho n 2,3 đi u 9)ổ ứ ộ ạ ộ ả ề

Đ ng th i, Hi n pháp quy đ nh rõ trách nhi m, quy n h n c a Ch  t ch T ngồ ờ ế ị ệ ề ạ ủ ủ ị ổ  liên   đoàn   Lao   đ ngộ   Vi tệ   Nam

“Ch  t ch U  ban Trung ủ ị ỷ ương M t tr n t  qu c Vi t Nam và ngặ ậ ổ ố ệ ườ ứi đ ng đ uầ  

c  quan trung ơ ương c a t  ch c chính tr  ­ xã h i đủ ổ ứ ị ộ ược m i tham d  phiên h pờ ự ọ  

c a Chính ph  khi bàn các v n đ  có liên quan” (đi u 101).ủ ủ ấ ề ề

Ch  t ch LĐLĐ t nh, thành ph  có quy n: “ H i đ ng nhân dân, U  ban nhân dânủ ị ỉ ố ề ộ ồ ỷ  

th c hi n ch  đ  báo cáo tình hình đ a phự ệ ế ộ ị ương cho M t tr n t  qu c Vi t Namặ ậ ổ ố ệ  

và các đoàn th  nhân dân, l ng nghe ý ki n, ki n ngh  c a các t  ch c này vể ắ ế ế ị ủ ổ ứ ề xây d ng chính quy n và phát tri n kinh t  ­ xã h i   đ a phự ề ể ế ộ ở ị ương; ph i h p v iố ợ ớ  

M t tr n t  qu c Vi t Nam và các đoàn th  nhân dân đ ng viên Nhân dân cùagặ ậ ổ ố ệ ể ộ  Nhà nước th c hi n các nhi m v  kinh t  ­ xã h i, qu c phòng, an ninh   đ aự ệ ệ ụ ế ộ ố ở ị  

phương

Ch  t ch U  ban M t tr n t  qu c Vi t Nam và ngủ ị ỷ ặ ậ ổ ố ệ ườ ứi đ ng đ u t  ch c chínhầ ổ ứ  

tr  ­ xã h i   đ a phị ộ ở ị ương được m i tham d  h i ngh   y ban nhân dân cùng c pờ ự ộ ị Ủ ấ  khi bàn các v n đ  có liên quan” (đi u 116).ấ ề ề

 N i dung c  b n c a Hi n pháp nămộ ơ ả ủ ế  2013

Hi n pháp năm 2013 có L i nói đ u, 11 chế ờ ầ ương v i 120 Đi u gi m 1ớ ề ả  

chương và 27 Đi u so v i Hi n pháp năm 1992. ề ớ ế

Chương I. “Ch  đ  chính tr ” ế ộ ị

Chương II. “Quy n con ngề ười, quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân” ề ụ ơ ả ủ

Chương III. “Kinh t , xã h i, văn hóa, giáo d c, khoa h c, công ngh  vàế ộ ụ ọ ệ  môi trường” được xây d ng trên c  s  g p Chự ơ ở ộ ương II ­ Ch  đ  kinh t  vàế ộ ế  

Chương III ­ Văn hóa, giáo d c, khoa h c, công ngh  c a Hi n pháp năm 1992.ụ ọ ệ ủ ế

Chương IV. “B o v  T  qu cả ệ ổ ố ”

T  chừ ương V đ n chế ương X quy đ nh v  ị ề b  máy nhà nộ ướ  c

Chương XI “Hi u l c c a Hi n pháp và vi c s a đ i Hi n pháp" ệ ự ủ ế ệ ử ổ ế

Ý nghĩa c a Hi n pháp năm 2013ủ ế

Hi n pháp năm 2013 đế ược ban hành  là m t s  ki n chính tr  ­ pháp lý đ cộ ự ệ ị ặ  

bi t quan tr ng, đánh d u m t bệ ọ ấ ộ ước ti n m i trong l ch s  l p hi n c a Vi tế ớ ị ử ậ ế ủ ệ  Nam.  

 S  ra đ i c a Hi n pháp năm 2013 có ý nghĩa vô cùng to l n.ự ờ ủ ế ớ  Hi n phápế  năm 2013 đã th  ch  hóa để ế ường l i c a Đ ng c ng s n Vi t Nam trên m i m tố ủ ả ộ ả ệ ọ ặ  

c a đ i s ng xã h i, kh ng đ nh quy t tâm b o v  thành qu  cách m ng và kiênủ ờ ố ộ ẳ ị ế ả ệ ả ạ  

đ nh đi theo con đị ường xã h i ch  nghĩa mà Đ ng và nhân dân ta đã l a ch n. ộ ủ ả ự ọ  

Hi n pháp năm 2013 là n n t ng pháp lý, chính tr  v ng ch c cho công cu cế ề ả ị ữ ắ ộ  

đ i m i toàn di n đ t nổ ớ ệ ấ ước, t o c  s  hi n đ nh đ  ti n hành công cu c xâyạ ơ ở ế ị ể ế ộ  

d ng, b o v  và phát tri n đ t nự ả ệ ể ấ ước trong tình hình m i. Hi n pháp năm ớ ế 2013 là 

c  s  pháp lý cho vi c đ y m nh đ i m i v  chính tr , kinh t , xã h i, văn hóa,ơ ở ệ ẩ ạ ổ ớ ề ị ế ộ  giáo d c, khoa h c, công ngh  và môi trụ ọ ệ ường, b o đ m các quy n con ngả ả ề ườ  i,quy n c  b n c a công dân, ti p t c đ i m i h  th ng chính tr   và c i cách bề ơ ả ủ ế ụ ổ ớ ệ ố ị ả ộ máy nhà nước, góp ph n xây d ng Nhà nầ ự ước pháp quy n xã h i ch  nghĩa c aề ộ ủ ủ  Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Hi n pháp năm 2013 có nhi u đi m m i c  v  n i dung và k  thu t l pế ề ể ớ ả ề ộ ỹ ậ ậ  

hi n, th  hi n sâu s c và toàn di n s  đ i m i đ ng b  c  v  chính tr , kinh t ,ế ể ệ ắ ệ ự ổ ớ ồ ộ ả ề ị ế  

xã h i, văn hóa, giáo d c, khoa h c, công ngh , môi trộ ụ ọ ệ ường, qu c phòng và anố  ninh qu c gia, đ a v  pháp lý c a công dân, t  ch c và ho t đ ng c a b  máy nhàố ị ị ủ ổ ứ ạ ộ ủ ộ  

nước. 

Hi n pháp năm 2013 th  hi n rõ và đ y đ  h n b n ch t dân ch , ti n bế ể ệ ầ ủ ơ ả ấ ủ ế ộ 

c a Nhà nủ ước và ch  đ  ta trong th i k  quá đ  lên ch  nghĩa xã h i. Hi n phápế ộ ờ ỳ ộ ủ ộ ế  năm 2013 đã th  ch  hóa đ y đ  h n, sâu s c h n quan đi m c a Đ ng và Nhàể ế ầ ủ ơ ắ ơ ể ủ ả  

nước ta v  đ  cao ch  quy n Nhân dân, phát huy dân ch  xã h i ch  nghĩa vàề ề ủ ề ủ ộ ủ  

đ m b o t t c  quy n l c Nhà nả ả ấ ả ề ự ước thu c v  Nhân dân. Đây là quan đi m n nộ ề ể ề  

t ng xuyên su t n i dung c a Hi n pháp năm 2013, ch  rõ ngu n g c, b n ch t,ả ố ộ ủ ế ỉ ồ ố ả ấ  

m c đích, s c m nh c a quy n l c Nhà nụ ứ ạ ủ ề ự ước ta là   Nhân dân, thu c v  Nhânở ộ ề  dân. Nhân dân là ch  th  t i cao c a quy n l c Nhà nủ ể ố ủ ề ự ước. Hi n pháp năm 2013ế  

đã kh ng đ nh m nh m  “Nẳ ị ạ ẽ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam do nhânộ ộ ủ ệ  

dân làm ch ; t t c  quy n l c Nhà nủ ấ ả ề ự ước thu c v  nhân dân”. Ngay t  L i nóiộ ề ừ ờ  

đ u đã long tr ng tuyên b  nhân dân Vi t Nam là ch  th  “xây d ng, thi hành vàầ ọ ố ệ ủ ể ự  

b o v  Hi n pháp này”. Nhân dân s  d ng quy n l c Nhà nả ệ ế ử ụ ề ự ước, không ch  b ngỉ ằ  dân ch  đ i di n thông qua Qu c h i và H i đ ng nhân dân nh  trủ ạ ệ ố ộ ộ ồ ư ước đây, mà còn b ng các hình th c dân ch  tr c ti p, b ng quy n bi u quy t khi Nhà nằ ứ ủ ự ế ằ ề ể ế ướ  c

t  ch c tr ng c u ý dân, trong đó có tr ng c u ý dân v  Hi n pháp.ổ ứ ư ầ ư ầ ề ế

Hi n pháp năm 2013 ti p t c kh ng đ nh vai trò lãnh đ o c a Đ ng C ngế ế ụ ẳ ị ạ ủ ả ộ  

s n Vi t Nam đ i v i Nhà nả ệ ố ớ ước và xã h i. Vai trò đó do l ch s  l a ch n, giaoộ ị ử ự ọ  phó, được Nhân dân th a nh n và đừ ậ ược Hi n pháp công nh n. Hi n pháp nămế ậ ế  

2013 làm rõ h n và sâu s c h n b n ch t tiên phong, b n ch t nhân dân c aơ ắ ơ ả ấ ả ấ ủ  

Đ ng và b  sung m t yêu c u r t quan tr ng c a b n ch t nhân dân, đó làả ổ ộ ầ ấ ọ ủ ả ấ  

“Đ ng g n bó m t thi t v i nhân dân, ph c v  nhân dân, ch u s  giám sát c aả ắ ậ ế ớ ụ ụ ị ự ủ  nhân dân, ch u trách nhi m trị ệ ước nhân dân v  nh ng quy t đ nh c a mình”.ề ữ ế ị ủ  

Hi n pháp năm 2013 đã ghi d u  n vào l ch s  l p hi n c a nế ấ ấ ị ử ậ ế ủ ước nhà, vi t ti pế ế  

nh ng trang m i đ y hy v ng, kh i d y ni m tin mãnh li t c a nhân dân vào sữ ớ ầ ọ ơ ậ ề ệ ủ ự lãnh đ o c a Đ ng. Hi n pháp năm 2013 đã ph n  nh ý chí, nguy n v ng c aạ ủ ả ế ả ả ệ ọ ủ  nhân dân ta. Ý Đ ng, lòng dân đả ược hòa quy n sâu s c. Đó là b o đ m v  chínhệ ắ ả ả ề  

tr , pháp lý v ng ch c cho toàn th  dân t c ta, đ t nị ữ ắ ể ộ ấ ước ta vượt qua nh ng khóữ  khăn, thách th c c a th i k  m i, v ng bứ ủ ờ ỳ ớ ữ ước ti n vào giai đo n đ y m nh toànế ạ ẩ ạ  

di n công cu c đ i m i đ t nệ ộ ổ ớ ấ ước và ch  đ ng h i nh p qu c t ủ ộ ộ ậ ố ế

Quy n con ngề ười, quy n và nghĩa v  c  b n c a công dân đề ụ ơ ả ủ ược kh ngẳ  

đ nh và đ  cao trong Hi n pháp năm 2013. Đó là s  th  hi n nh n th c m i đ yị ề ế ự ể ệ ậ ứ ớ ầ  

đ , sâu s c h n trong vi c th  ch  hóa quan đi m c a Đ ng và Nhà nủ ắ ơ ệ ể ế ể ủ ả ước ta về 

đ  cao nhân t  con ngề ố ười, coi con người là ch  th , ngu n l c ch  y u và làủ ể ồ ự ủ ế  

m c tiêu c a s  phát tri n. Theo đó, Hi n pháp năm 2013 đã kh ng đ nh nguyênụ ủ ự ể ế ẳ ị  

t c Nhà nắ ước “công nh n, tôn tr ng, b o v  và b o đ m các quy n con ngậ ọ ả ệ ả ả ề ườ  i,quy n công dân v  chính tr , dân s , kinh t , văn hóa, xã h i”; “Quy n conề ề ị ự ế ộ ề  

người, quy n công dân ch  có th  b  h n ch  theo quy  đ nh c a lu t trongề ỉ ể ị ạ ế ị ủ ậ  

trường h p c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu c gia, tr t t  an toàn xãợ ầ ế ố ố ậ ự  

h i, đ o đ c xã h i, s c kh e c ng đ ng”.ộ ạ ứ ộ ứ ỏ ộ ồ

Ti p t c k  th a b n ch t và mô hình t ng th  c a b  máy nhà nế ụ ế ừ ả ấ ổ ể ủ ộ ướ  ctrong Hi n pháp năm 1992, th  ch  hóa các quan đi m c a Đ ng v  xây d ngế ể ế ể ủ ả ề ự  Nhà nước pháp quy n, Hi n pháp năm 2013 đã có nhi u quy đ nh m i v  bề ế ề ị ớ ề ộ 

máy nhà nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam nh : quy đ nh v  vi c ki mộ ộ ủ ệ ư ị ề ệ ể  soát quy n l c gi a các c  quan nhà nề ự ữ ơ ước trong vi c th c hi n quy n l p pháp,ệ ự ệ ề ậ  hành pháp và t  pháp; xác đ nh rõ h n v  trí, ch c năng c a các c  quan nhàư ị ơ ị ứ ủ ơ  

nước và đi u ch nh l i m t s  nhi m v , quy n h n c a các c  quan này; quyề ỉ ạ ộ ố ệ ụ ề ạ ủ ơ  

đ nh vi c thành l p H i đ ng b u c  qu c gia và Ki m toán nhà nị ệ ậ ộ ồ ầ ử ố ể ước  

Vi c quy đ nh ki m soát quy n l c gi a các c  quan nhà nệ ị ể ề ự ữ ơ ước trong vi cệ  

th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp và t  pháp nh m xác đ nh rõ h n tráchự ệ ề ậ ư ằ ị ơ  nhi m chính tr  c a các c  quan nhà nệ ị ủ ơ ước trong vi c th c hi n nhi m v , quy nệ ự ệ ệ ụ ề  

h n c a mình; h n ch , phòng ng a nguy c  l m d ng quy n l c nhà nạ ủ ạ ế ừ ơ ạ ụ ề ự ướ ủ  c c acác c  quan nhà nơ ước và c a nh ng ngủ ữ ười có trách nhi m trong các c  quan nhàệ ơ  

nước. Quy đ nh này hoàn toàn phù h p v i quan đi m c a Đ ng v  xây d ngị ợ ớ ể ủ ả ề ự  Nhà nước pháp quy n xã h i ch  nghĩa đề ộ ủ ược th  hi n trong Văn ki n Đ i h iể ệ ệ ạ ộ  

đ i bi u toàn qu c c a Đ ng C ng s n Vi t Nam l n th  XI.ạ ể ố ủ ả ộ ả ệ ầ ứ

M t s  s a đ i, b  sung c a Hi n pháp năm 2013 là c  s  pháp lý quanộ ố ử ổ ổ ủ ế ơ ở  

tr ng đ  s a đ i h  th ng các c  quan nhà nọ ể ử ổ ệ ố ơ ước. Vi c s a đ i t  ch c Tòa ánệ ử ổ ổ ứ  nhân dân là c  s  pháp lý quan tr ng đ  ti n hành c i cách t  pháp, xây d ngơ ở ọ ể ế ả ư ự  Tòa   án   s   th m   khu   v c   theo   tinh   th n   c a  ơ ẩ ự ầ ủ Ngh   quy t   49ị ế ­NQ/T   ngàyƯ  02/6/2005  c a B  Chính tr  Ban Ch p hành Trung ủ ộ ị ấ ương Đ ng c ng s n Vi tả ộ ả ệ  Nam về Chi n lế ượ ảc c i cách t  pháp đ n năm 2020. Vi c s a đ i t  ch c chínhư ế ệ ử ổ ổ ứ  quy n đ a phề ị ương m  ra kh  năng xây d ng chính quy n đ a phở ả ự ề ị ương m t cáchộ  linh ho t phù h p v i đ c đi m nông thôn, đô th , h i đ o, đ n v  hành chính ­ạ ợ ớ ặ ể ị ả ả ơ ị  kinh t  đ c bi t.ế ặ ệ

Vi c Hi n pháp quy đ nh thành l p H i đ ng b u c  qu c gia th  hi nệ ế ị ậ ộ ồ ầ ử ố ể ệ  

đ y đ  h n ch  quy n nhân dân, t o c  ch  đ  nhân dân th c hi n đ y đầ ủ ơ ủ ề ạ ơ ế ể ự ệ ầ ủ quy n làm ch  c a mình, tăng cề ủ ủ ường hình th c dân ch  tr c ti p theo hứ ủ ự ế ướ  nghoàn thi n ch  đ nh b u c  ệ ế ị ầ ử

Ki m toán Nhà nể ước đã và đang ho t đ ng, nh ng l n đ u tiên đạ ộ ư ầ ầ ược quy 

đ nh trong Hi n pháp, th  hi n v  trí, vai trò c a c  quan này, t ng bị ế ể ệ ị ủ ơ ừ ướ ạc t o sự 

ki m soát đ c l p vi c qu n lý và s  d ng tài chính, tài s n công. Vi c nâng caoể ộ ậ ệ ả ử ụ ả ệ  vai trò Ki m toán Nhà nể ước phù h p v i xu th  chung c a th  gi i cũng nhợ ớ ế ủ ế ớ ư mong mu n góp ph n gi m tham nhũng, lãng phí trong b  máy nhà nố ầ ả ộ ước

Nh ng s a đ i, b  sung c a Hi n pháp năm 2013 v  b  máy nhà nữ ử ổ ổ ủ ế ề ộ ước có ý nghĩa quan tr ng trong vi c hoàn thi n b  máy nhà nọ ệ ệ ộ ước C ng hòa xã h i chộ ộ ủ nghĩa Vi t Nam.ệ

Câu 4: Phân tích v  trí, vai trò c a ị ủ M t tr n T  qu c Vi t Nam và các tặ ậ ổ ố ệ ổ 

ch c thành viênứ  trong h  th ng chính tr  nệ ố ị ước C ng hòa xã h i ch  nghĩaộ ộ ủ  

V  trí, vai trò c a M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viênị ủ ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ  

được quy đ nh t i Đi u 9 Hi n pháp năm 2013 nh  sau: M t tr n T  qu c Vi tị ạ ề ế ư ặ ậ ổ ố ệ  Nam là t  ch c liên minh chính tr , liên hi p t  nguy n c a t  ch c chính tr , cácổ ứ ị ệ ự ệ ủ ổ ứ ị  

t  ch c chính tr  ­ xã h i, t  ch c xã h i và các cá nhân tiêu bi u trong các giaiổ ứ ị ộ ổ ứ ộ ể  

c p,  t ng l p xã  h i,  dân  t c,  tôn giáo,  ngấ ầ ớ ộ ộ ười   Vi t  Nam   đ nh c     nệ ị ư ở ướ  cngoài. M t tr n T  qu c Vi t Nam là c  s  chính tr  c a chính quy n nhân dân;ặ ậ ổ ố ệ ơ ở ị ủ ề  

đ i di n, b o v  quy n và l i ích h p pháp, chính đáng c a Nhân dân; t p h p,ạ ệ ả ệ ề ợ ợ ủ ậ ợ  phát huy s c m nh đ i đoàn k t toàn dân t c, th c hi n dân ch , tăng cứ ạ ạ ế ộ ự ệ ủ ườ  ng

đ ng thu n xã h i; giám sát, ph n bi n xã h i; tham gia xây d ng Đ ng, Nhàồ ậ ộ ả ệ ộ ự ả  

nước,   ho t   đ ng   đ i   ngo i   nhân   dân   góp   ph n   xây   d ng   và   b o   v   Tạ ộ ố ạ ầ ự ả ệ ổ 

qu c.ố  Công đoan Vi t Nam, H i nông dân Vi t Nam, Đoàn thanh niên c ng s ǹ ệ ộ ệ ộ ả  

H  Chí Minh, H i liên hi p ph  n  Vi t Nam, H i c u chi n binh Vi t Nam làồ ộ ệ ụ ữ ệ ộ ự ế ệ  các t  ch c chính tr  ­ xã h i đổ ứ ị ộ ược thành l p trên c  s  t  nguy n, đ i di n vàậ ơ ở ự ệ ạ ệ  

b o v  quy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a thành viên, h i viên t  ch cả ệ ề ợ ợ ủ ộ ổ ứ  mình; cùng các t  ch c thành viên khác c a M t tr n ph i h p và th ng nh tổ ứ ủ ặ ậ ố ợ ố ấ  hành đ ng trong M t tr n T  qu c Vi t Nam. Măt trân Tô quôc Viêt Nam, cac tôộ ặ ậ ổ ố ệ ̣ ̣ ̉ ́ ̣ ́ ̉ 

ch c thanh viên cua Măt trân và các t  ch c xã h i khác hoat đông trong khuônứ ̀ ̉ ̣ ̣ ổ ứ ộ ̣ ̣  khô Hiên phap va phap luât. Nhà n̉ ́ ́ ̀ ́ ̣ ước tao đi u ki n đ  M t tr n T  qu c Vi ṭ ề ệ ể ặ ậ ổ ố ệ  Nam, các t  ch c thành viên c a M t tr n và các t  ch c xã h i khác ho t đ ng.ổ ứ ủ ặ ậ ổ ứ ộ ạ ộ

M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viên có vai trò quan tr ngặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ọ  trong vi c th c hi n quy n l c nhân dân và đi u đó đệ ự ệ ề ự ề ược th  hi n trên các m tể ệ ặ  sau đây:

Th  nh t, t p h p, xây d ng kh i đ i đoàn k t toàn dân ứ ấ ậ ợ ự ố ạ ế

M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viên có nhi m v  t pặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ệ ụ ậ  

h p, xây d ng kh i đ i đoàn k t toàn dân, tăng cợ ự ố ạ ế ường s  nh t trí v  chính tr  vàự ấ ề ị  tinh th n trong nhân dân; tuyên truy n, đ ng viên nhân dân phát huy quy n làmầ ề ộ ề  

ch , th c hi n đủ ự ệ ường l i, ch  trố ủ ương, chính sách c a Đ ng, nghiêm ch nh thiủ ả ỉ  hành Hi n pháp và pháp lu t, giám sát ho t đ ng c a c  quan nhà nế ậ ạ ộ ủ ơ ước, đ iạ  

bi u dân c  và cán b , công ch c Nhà nể ử ộ ứ ước; t p h p ý ki n, ki n ngh  c a nhânậ ợ ế ế ị ủ  dân đ  ph n ánh, ki n ngh  v i Đ ng và Nhà nể ả ế ị ớ ả ước; tham gia xây d ng và c ngự ủ  

c  chính quy n nhân dân; cùng Nhà nố ề ước chăm lo, b o v  quy n và l i íchả ệ ề ợ  chính đáng c a nhân dân; tham gia phát tri n tình h u ngh , h p tác gi a nhânủ ể ữ ị ợ ữ  dân Vi t Nam v i nhân dân các nệ ớ ước trong khu v c và trên th  gi i.ự ế ớ

 Th  hai, tham gia thành l p các c  quan nhà n ứ ậ ơ ướ c. 

M t tr n T  qu c Vi t ặ ậ ổ ố ệ Nam ch  trì trong vi c hi p th ng v i các t  ch củ ệ ệ ươ ớ ổ ứ  

xã h i khác đ  gi i thi u ng i ra  ng c  đ i bi u Qu c h i và đ i bi u H iộ ể ớ ệ ườ ứ ử ạ ể ố ộ ạ ể ộ  

đ ng nhân dân; ph i h p v i c  quan nhà nồ ố ợ ớ ơ ướ ữc h u quan t  ch c H i ngh  c  tri ổ ứ ộ ị ử ở 

n i c  trú, các cu c ti p xúc gi a c  tri v i nh ng ngơ ư ộ ế ữ ử ớ ữ ườ ứi  ng c ; tham gia tuyênử  truy n, v n đ ng c  tri th c hi n pháp lu t v  b u c ; tham gia giám sát vi c b uề ậ ộ ử ự ệ ậ ề ầ ử ệ ầ  

c  đ i bi u Qu c h i, b u c  đ i bi u H i đ ng nhân dân.ử ạ ể ố ộ ầ ử ạ ể ộ ồ

 Đ i di n M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viên là nh ngạ ệ ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ữ  thành viên trong các t  ch c b u c  M t tr n T  qu c Vi t Nam còn có quy nổ ứ ầ ử ặ ậ ổ ố ệ ề  

đ  ngh  các c  quan quy n l c Nhà nề ị ơ ề ự ước bãi nhi m các đ i bi u không x ngệ ạ ể ứ  đáng đ ng th i tham gia vi c bãi nhi m đó. M t tr n T  qu c Vi t Nam còn cóồ ờ ệ ệ ặ ậ ổ ố ệ  quy n và trách nhi m tham gia t  t ng, tham gia H i đ ng tuy n ch n Th mề ệ ố ụ ộ ồ ể ọ ẩ  phán, gi i thi u ngớ ệ ườ ủi đ  tiêu chu n đ  b u, c  làm H i th m Toà án nhân dânẩ ể ầ ử ộ ẩ  theo quy đ nh c a pháp lu t.ị ủ ậ

Th  ba, tham gia xây d ng pháp lu t.  ứ ự ậ

Trong ho t đ ng xây d ng pháp lu t M t tr n T  qu c Vi t Nam và các tạ ộ ự ậ ặ ậ ổ ố ệ ổ 

ch c thành viên có quy n: Ki n ngh  v i U  ban thứ ề ế ị ớ ỷ ường v  Qu c h i, Chínhụ ố ộ  

ph  v  d  ki n chủ ề ự ế ương trình xây d ng lu t, pháp l nh; trình Qu c h i, U  banự ậ ệ ố ộ ỷ  

thường v  Qu c h i d  án lu t, pháp l nh; cùng v i c  quan nhà nụ ố ộ ự ậ ệ ớ ơ ước có th mẩ  quy n ban hành ngh  quy t, thông t  liên t ch đ  hề ị ế ư ị ể ướng d n thi hành nh ng v nẫ ữ ấ  

đ  khi pháp lu t quy đ nh v  trách nhi m c a M t tr n T  qu c Vi t Nam vàề ậ ị ề ệ ủ ặ ậ ổ ố ệ  

các t  ch c thành viên tham gia qu n lý Nhà nổ ứ ả ước; Tham gia góp ý ki n vào cácế  

d  án lu t, pháp l nh, d  th o ngh  quy t, ngh  đ nh và các d  th o văn b n quyự ậ ệ ự ả ị ế ị ị ự ả ả  

h i ch  nghĩa Vi t Nam trong s ch, v ng m nh, ho t đ ng có hi u l c, hi uộ ủ ệ ạ ữ ạ ạ ộ ệ ự ệ  

qu , b o v  quy n và l i ích chính đáng c a nhân dân. M t tr n T  qu c Vi tả ả ệ ề ợ ủ ặ ậ ổ ố ệ  Nam và các t  ch c thành viên giám sát ho t đ ng c a c  quan nhà nổ ứ ạ ộ ủ ơ ước, đ iạ  

bi u dân c , cán b , công ch c theo quy đ nh c a pháp lu t. Ho t đ ng giám sátể ử ộ ứ ị ủ ậ ạ ộ  

c a M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viên đủ ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ược th c hi n b ngự ệ ằ  các hình th c sau đây: Đ ng viên nhân dân th c hi n quy n giám sát; Tham giaứ ộ ự ệ ề  

ho t đ ng giám sát v i c  quan quy n l c Nhà nạ ộ ớ ơ ề ự ước; Thông qua ho t đ ng c aạ ộ ủ  mình, t ng h p ý ki n c a nhân dân và các thành viên c a M t tr n ki n nghổ ợ ế ủ ủ ặ ậ ế ị 

v i c  quan nhà nớ ơ ước có th m quy n bi u dẩ ề ể ương, khen thưởng ngườ ối t t, vi cệ  

t t, xem xét, gi i quy t, x  lý nh ng trố ả ế ử ữ ường h p vi ph m pháp lu t. Ngợ ạ ậ ườ  i

đ ng đ u c  quan, t  ch c có trách nhi m t o đi u ki n đ  M t tr n T  qu cứ ầ ơ ổ ứ ệ ạ ề ệ ể ặ ậ ổ ố  

Vi t Nam và các t  ch c thành viên th c hi n nhi m v  giám sát. Khi nh nệ ổ ứ ự ệ ệ ụ ậ  

được ki n ngh  c a M t tr n và các t  ch c thành viên thì ngế ị ủ ặ ậ ổ ứ ườ ứi đ ng đ u cầ ơ quan, t  ch c có trách nhi m xem xét, tr  l i trong th i h n theo quy đ nh c aổ ứ ệ ả ờ ờ ạ ị ủ  pháp lu t. ậ

Th  năm, tham gia tuyên truy n pháp lu t, giáo d c công dân ý th c ch p ứ ề ậ ụ ứ ấ   hành pháp lu t, đ u tranh b o v  pháp lu t, b o v  các quy n t  do, dân ch ậ ấ ả ệ ậ ả ệ ề ự ủ  

c a công dân.  ủ

Tuyên truy n, v n đ ng nhân dân th c hi n quy n làm ch , thi hành chínhề ậ ộ ự ệ ề ủ  sách, pháp lu t M t tr n T  qu c Vi t Nam và các t  ch c thành viên tuyênậ ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ  truy n, v n đ ng nhân dân th c hi n quy n làm ch , thi hành chính sách, phápề ậ ộ ự ệ ề ủ  

lu t v i các n i dung sau đây: Tham gia tuyên truy n, đ ng viên nhân dân th cậ ớ ộ ề ộ ự  

hi n đệ ường l i, ch  trố ủ ương, chính sách c a Đ ng, pháp lu t c a Nhà nủ ả ậ ủ ướ  c;

Ph i h p, tham gia v i c  quan nhà nố ợ ớ ơ ướ ổc t  ch c các cu c v n đ ng, các phongứ ộ ậ ộ  

trào thi đua yêu nước, v n đ ng nhân dân đoàn k t, giúp đ  l n nhau phát tri nậ ộ ế ỡ ẫ ể  kinh t , xây d ng đ i s ng văn hoá, gi i quy t các v n đ  xã h i, xây d ng n nế ự ờ ố ả ế ấ ề ộ ự ề  

qu c phòng toàn dân, gi  gìn an ninh chính tr , tr t t , an toàn xã h i; Tham giaố ữ ị ậ ự ộ  

v i H i đ ng nhân dân, U  ban nhân dân cùng c p t  ch c v n đ ng nhân dânớ ộ ồ ỷ ấ ổ ứ ậ ộ  

th c hi n dân ch    c  s , hự ệ ủ ở ơ ở ướng d n nhân dân xây d ng hẫ ự ương ước, quy ướ  c

v  n p s ng t  qu n   thôn, làng,  p, b n, t  dân ph , c ng đ ng dân c  khácề ế ố ự ả ở ấ ả ổ ố ộ ồ ư  

 c  s  phù h p v i pháp lu t, góp ph n xây d ng và b o v  chính quy n nhân

dân; Tham gia ho t đ ng hoà gi i   c  s  theo quy đ nh c a pháp lu t v  hoàạ ộ ả ở ơ ở ị ủ ậ ề  

gi i; T ng h p, nghiên c u ý ki n, nguy n v ng c a nhân dân đ  ph n ánh,ả ổ ợ ứ ế ệ ọ ủ ể ả  

ki n ngh  v i Đ ng và Nhà nế ị ớ ả ước. 

Câu 5: Phân tích nguyên t c “t t c  quy n l c nhà nắ ấ ả ề ự ước thu c v  nhânộ ề  dân” trong t  ch c và ho t đ ng c a b  máy nhà nổ ứ ạ ộ ủ ộ ước c ng hòa xã h iộ ộ  

ch  nghĩa Vi t Nam.ủ ệ

Nguyên t c ắ t t c  quy n l c nhà nấ ả ề ự ước thu c v  nhân dânộ ề  là nguyên t cắ  

c  b n trong t  ch c và ho t đ ng c a b  máy nhà nơ ả ổ ứ ạ ộ ủ ộ ước C ng hòa xã h i chộ ộ ủ nghĩa Vi t Nam, th  hi n b n ch t dân ch  c a ch  đ  ta, đ ng th i là t  tệ ể ệ ả ấ ủ ủ ế ộ ồ ờ ư ưở  ng

ch  đ o, chi ph i nhi u quy đ nh khác trong Hi n pháp và pháp lu t Vi t Nam. ủ ạ ố ề ị ế ậ ệ

 Nguyên t c ắ t t c  quy n l c nhà nấ ả ề ự ước thu c v  Nhân dânộ ề  được quy đ nhị  

t i kho n 1 và kho n 2 Đi u 2ạ ả ả ề  Hi n pháp năm 2013 nh  sau: ế ư

“1. Nhà nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam là nhà nộ ộ ủ ệ ước pháp quy n xã h i ch  nghĩa c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. ề ộ ủ ủ

2. Nước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam do bnhân dân làm ch ; t tộ ộ ủ ệ ủ ấ  

c  quy n l c nhà nả ề ự ước thu c v  nhân dân mà n n t ng là liên minh gi a giaiộ ề ề ả ữ  

c p công nhân v i giai c p nông dân và đ i ngũ trí th c.”ấ ớ ấ ộ ứ

Nh  v y,  ư ậ so v i Hi n pháp năm 1992, Hi n pháp năm 2013 quy đ nhớ ế ế ị  nguyên t c t t c  quy n l c nhà nắ ấ ả ề ự ước thu c v  nhân dânộ ề  rõ ràng, c  th  và đ yụ ể ầ  

đ  h n. Hi n pháp năm 2013 kh ng đ nh ch  th  th t s , ch  th  đích th c vàủ ơ ế ẳ ị ủ ể ậ ự ủ ể ự  

ch  th  t i cao c a nhà nủ ể ố ủ ước, c a t t c  quy n l c nhà nủ ấ ả ề ự ước là nhân dân. Đi uề  này có nghĩa r ng,   Vi t Nam, quy n l c nhà nằ ở ệ ề ự ước có ngu n g c t  nhân dân.ồ ố ừ  Quy n l c nhà nề ự ước, dù do b t c  c  quan, cá nhân nào n m gi  cũng có ngu nấ ứ ơ ắ ữ ồ  

g c t  s   y quy n c a nhân dân. Không có th  quy n l c nhà nố ừ ự ủ ề ủ ứ ề ự ước nào có ngu n g c t  thân, n m ngoài s  trao quy n,  y quy n c a nhân dân. ồ ố ự ằ ự ề ủ ề ủ

Vi c Hi n pháp năm 2013 quy đ nh n n t ng c a nhân dân là “liên minhệ ế ị ề ả ủ  

gi a giai c p công nhân v i giai c p nông dân và đ i ngũ trí th c” th  hi n m tữ ấ ớ ấ ộ ứ ể ệ ộ  yêu c u r t quan tr ng nh m đ m b o quy n l c nhà nầ ấ ọ ằ ả ả ề ự ước thu c v  nhân dân.ộ ề  Quy đ nh này hoàn toàn phù h p v i th c ti n Vi t Nam hi n nay, khi mà giaiị ợ ớ ự ễ ệ ệ  

c p công nhân, giai c p nông dân và đ i ngũ trí th c là m t liên minh đông đ oấ ấ ộ ứ ộ ả  

nh t, chi m tuy t đ i đa s  dân c  trong xã h i   Vi t Nam. L ch s  hình thànhấ ế ệ ạ ố ư ộ ở ệ ị ử  

và phát tri n b  máy nhà nể ộ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam đã ch ngộ ộ ủ ệ ứ  minh r ng, liên minh gi a giai c p công nhân v i giai c p nông dân và đ i ngũằ ữ ấ ớ ấ ộ  trí th c luôn luôn trung thành v i l i ích c a nhân dân, ph c v  l i ích và đ mứ ớ ợ ủ ụ ụ ợ ả  

b o l i ích cho đông đ o các t ng l p nhân dân trong xã h i, mà trả ợ ả ầ ớ ộ ước h t làế  

nh ng ngữ ười lao đ ng trong xã h i. Đ  đ m b o quy n l c nhà nộ ộ ể ả ả ề ự ước thu c vộ ề nhân dân mà n n t ng là liên minh giai c p công nhân v i giai c p nông dân vàề ả ấ ớ ấ  

đ i ngũ trí th c đòi h i Nhà nộ ứ ỏ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam ph i t oộ ộ ủ ệ ả ạ  

đi u ki n đ  đông đ o qu n chúng nhân dân lao đ ng, trong đó có nh ng ngề ệ ể ả ầ ộ ữ ườ  ilao đ ng bình thộ ường trong xã h i, nh ng ngộ ữ ười nghèo, nh ng ngữ ười lao đ ngộ  chân tay, nh ng ngữ ười có hoàn c nh khó khăn.v.v… v n có c  h i tham gia vàoả ẫ ơ ộ  

b  máy nhà nộ ước, tham gia th c hi n quy n l c nhà nự ệ ề ự ước. 

V i yêu c u đ m b o t t c  quy n l c nhà nớ ầ ả ả ấ ả ề ự ước thu c v  nhân dân,ộ ề  

Hi n pháp năm 2013 quy đ nh đ y đ  và sâu s c h n các hình th c đ  nhân dânế ị ầ ủ ắ ơ ứ ể  

th c hi n quy n l c nhà nự ệ ề ự ước. Đi u 6 Hi n pháp năm 2013 quy đ nh: ề ế ị “Nhân dân 

th c hi n quy n l c nhà nự ệ ề ự ước b ng dân ch  tr c ti p, b ng dân ch  đ i di nằ ủ ự ế ằ ủ ạ ệ  thông qua Qu c h i, H i đ ng nhân dân và thông qua các c  quan khác c a Nhàố ộ ộ ồ ơ ủ  

nướ  c.”

N u nh  Hi n pháp năm 1992 ch  quy đ nh m t hình th c nhân dân th cế ư ế ỉ ị ộ ứ ự  

hi n quy n l c nhà nệ ề ự ước là hình th c dân ch  đ i di n, thì Hi n pháp năm 2013ứ ủ ạ ệ ế  quy đ nh c  th  hai hình th c nhân dân th c hi n quy n l c nhà nị ụ ể ứ ự ệ ề ự ướ là hình c 

th c dân ch  tr c ti p và hình th c dân ch  đ i di n.ứ ủ ự ế ứ ủ ạ ệ  Đây là l n đ u tiên trongầ ầ  

l ch s  l p hi n Vi t Nam, có m t b n Hi n pháp đã quy đ nh ị ử ậ ế ệ ộ ả ế ị hai hình th c th cứ ự  

hi n quy n l c nhân dân. ệ ề ự