Vận dụng hành lang pháp lý - Luật bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn ở An Giang

An Giang là một trong những tỉnh có tiềm lực kinh tế lớn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cùng những yếu tố thuận lợi về điểu kiện tự nhiên, địa hình, tài nguyên thiên nhiên và vị trí phân bố lãnh thổ. Đây được xem là một trong những địa phương giàu tiểm năng phát triển kinh tế, nông nghiệp thủy sản, bên cạnh khu kinh tế cửa khẩu, công nghiệp chế biến, sản xuất vật liệu xây dựng và dịch vụ du lịch.

538

VẬN DỤNG HÀNH LANG PHÁP LÝ - LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN Ở AN GIANG

Th.S Nguyễn Minh Diễm Quỳnh

1 Đặc điểm tình hình

An Giang là một trong những tỉnh có tiềm lực kinh tế lớn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cùng những yếu tố thuận lợi về điểu kiện tự nhiên, địa hình, tài nguyên thiên nhiên và vị trí phân bố lãnh thổ Đây được xem là một trong những địa phương giàu tiểm năng phát triển kinh tế, nông nghiệp thủy sản, bên cạnh khu kinh tế cửa khẩu, công nghiệp chế biến, sản xuất vật liệu xây dựng và dịch vụ du lịch

Bản đồ hành chính tỉnh An Giang 1

Bên cạnh diện tích đất sản xuất nông nghiệp của tỉnh là 84,4% , An Giang ưu tiên tập trung xây dựng, củng cố các công trình thủy lợi, bảo đảm nước sản xuất, sinh hoạt, gắn với triển khai các biện pháp nhằm giảm thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây

ra Thực hiện mục tiêu của Tỉnh ủy, năm 2017, An Giang đã khảo sát xác định 28 điểm kênh, rạch, sông có nguy cơ sạt lở, có chiều dài 2,7km, đồng thời rà soát các

 GV khoa Luật- Khoa học Chính trị, trường ĐH An Giang

539

vùng xâm nhập mặn, khô hạn… Trên cơ sở đó, tỉnh đã chủ động nạo vét 146/159

công trình thủy lợi với chiều dài trên 233km, gia cố 83km đê bao; tu sửa, nâng cấp

195 cống, công trình thủy lợi… Địa phương quản lý, khai thác công trình thủy lợi,

xây dựng đề án khai thác hồ chứa nước tại huyện Tri Tôn, Tịnh Biên Từ năm 2015

đến nay, Tỉnh ủy An Giang đã lãnh đạo triển khai 62 dự án, đề tài cấp tỉnh, 67 mô

hình, giải pháp khoa học cấp cơ sở Các công trình thủy lợi đều hướng đến mục tiêu

tạo thuận lợi chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp và tích tụ ruộng đất

Những vấn đề chính liên quan đến môi trường và tài nguyên ở An Giang

có thể kể đến như: cơ sở hạ tầng kỹ thuật môi trường đô thị (đường sá, hệ thống

cấp thoát nước, hệ thống kỹ thuật quản lý chất thải rắn, nhà vệ sinh công cộng,

cây xanh, nghĩa địa…) phát triển không đồng bộ và không theo kịp quá trình đô

thị hóa; Hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn còn nhiều bất cập; Chất thải và

ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất công nghiệp (khói thải từ các lò

gạch, bụi từ các hoạt động khai thác đá, xay xát lúa gạo, vật liệu xây dựng, xi

măng và chế biến thức ăn gia súc… chưa được xử lý tốt); Nước thải và bùn thải

từ các ao, hổ, hầm nuôi thủy sản; chất thải và thức ăn thừa từ các bè cá; dư

lượng thuốc bảo vệ thực vật trong đất, trong nước ảnh hưởng đến môi trường

Nhiều khu vực nông thôn của tỉnh còn thiếu nước sạch và không đảm bảo

các điều kiện vệ sinh môi trường; tình trạng sạt lỡ bờ sông, khai thác cát trái

phép trên bờ sông Tiền và sông hậu vẫn còn diễn biến phức tạp; vấn đề mô

nhiễm xuyên biên giới Camphuchua- Việt Nam do sự tác động của nhiều nguên

nhân; Tình hình môi trường càng trở nên phức tạp và khó kiểm soát trong mùa

lũ, đặc biệt là ở các bãi rác.2

Liên quan đến vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường, nhà nước ta đã

ban hành các văn bản quy phạm pháp luật như luật bảo vệ môi trường, luật bảo

vệ và phát triển rừng, luật thủy sản, luật thủy lợi, pháp lệnh giống câu trồng và

pháp lệnh giống vật nuôi Trong đó, phạm vi điều chỉnh của luật bảo vệ môi

trường mang tính chi phối, gồm các quy định về hoạt động bảo vệ môi trường,

chính sách, biện pháp và nguồn lực đề bảo vệ môi trường, quyền và nghĩa vụ,

trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong bảo vệ môi

trường

Với đặc trưng thế mạnh của An Giang là cây lúa và nguồn lợi thủy sản,

tập trung chủ yếu ở các khu vực nông thôn Như vậy, làm thế nào để sản xuất

nông nghiệp và phát triển nông thôn một cách bền vững thì bảo vệ môi trường

540

bách đặt ra trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đó cũng chính là lý do tác giả viết nài này dưới góc độ từ thực tiễn đến việc vận dụng các chính sách của nhà nước trước vấn nạn ô nhiễm môi trường tại địa phương

2 Hành lang pháp lý trong bảo vệ môi trường

2.1 Chính sách của Nhà nước về bảo vệ môi trường

Tại Điều 5 luật Bảo vệ môi trường năm 2014 có quy định chính sách của nhà nước về bảo vệ môi trường là tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia hoạt động bảo vệ môi trường; kiểm tra, giám sát việc thực hiện hoạt động bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật; Tuyên truyền, giáo dục kết hợp với biện pháp hành chính, kinh tế và biện pháp khác

để xây dựng kỷ cương và văn hóa bảo vệ môi trường; Bảo tồn đa dạng sinh học; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phát triển năng lượng sạch và năng lượng tái tạo; đẩy mạnh tái chế, tái sử dụng và giảm thiểu chất thải; Ưu tiên xử lý vấn đề môi trường bức xúc, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường nguồn nước; chú trọng bảo vệ môi trường khu dân cư; phát triển hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường; Đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường; bố trí khoản chi riêng cho bảo vệ môi trường trong ngân sách với tỷ lệ tăng dần theo tăng trưởng chung; các nguồn kinh phí bảo vệ môi trường được quản lý thống nhất và ưu tiên sử dụng cho các lĩnh vực trọng điểm trong bảo vệ môi trường

Ưu đãi, hỗ trợ về tài chính, đất đai cho hoạt động bảo vệ môi trường, cơ

sở sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường; Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực về bảo vệ môi trường; Phát triển khoa học, công nghệ môi trường; ưu tiên nghiên cứu, chuyển giao và áp dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường; áp dụng tiêu chuẩn môi trường đáp ứng yêu cầu tốt hơn về bảo vệ môi trường; Gắn kết các hoạt động bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên với ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh môi trường; Nhà nước ghi nhận, tôn vinh cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có đóng góp tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường; Mở rộng, tăng cường hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường; thực hiện đầy đủ cam kết quốc tế

về bảo vệ môi trường

541

2.2 Những hoạt động bảo vệ môi trường được khuyến khích

Những hoạt động bảo vệ môi trường cũng được khuyến khích cũng đã

được ghi nhận tại điều 6 như sau: Truyền thông, giáo dục và vận động mọi

người tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh

quan thiên nhiên và đa dạng sinh học; Bảo vệ, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài

nguyên thiên nhiên; Giảm thiểu, thu gom, tái sử dụng và tái chế chất thải;

Hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu; phát triển, sử dụng năng lượng sạch,

năng lượng tái tạo; giảm thiểu phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, phá hủy

tầng ô-zôn; Đăng ký cơ sở, sản phẩm thân thiện với môi trường; sản xuất, kinh

doanh, tiêu dùng sản phẩm thân thiện với môi trường

Nghiên cứu khoa học, chuyển giao, ứng dụng công nghệ xử lý, tái chế

chất thải, công nghệ thân thiện với môi trường; Đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất

thiết bị, dụng cụ bảo vệ môi trường; cung cấp dịch vụ bảo vệ môi trường; thực

hiện kiểm toán môi trường; tín dụng xanh; đầu tư xanh; Bảo tồn và phát triển

nguồn gen bản địa; lai tạo, nhập nội các nguồn gen có giá trị kinh tế và có lợi

cho môi trường; Xây dựng thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, khu dân cư

thân thiện với môi trường; Phát triển các hình thức tự quản và tổ chức hoạt

động dịch vụ giữ gìn vệ sinh môi trường của cộng đồng dân cư; Hình thành nếp

sống, thói quen giữ gìn vệ sinh môi trường, xóa bỏ hủ tục gây hại đến môi

trường; Đóng góp kiến thức, công sức, tài chính cho hoạt động bảo vệ môi

trường; thực hiện hợp tác công tư về bảo vệ môi trường

2.3 Những hành vi bị nghiêm cấm

Phá hoại, khai thác trái phép nguồn tài nguyên thiên nhiên; Khai thác

nguồn tài nguyên sinh vật bằng phương tiện, công cụ, phương pháp hủy diệt,

không đúng thời vụ và sản lượng theo quy định của pháp luật; Khai thác, kinh

doanh, tiêu thụ các loài thực vật, động vật hoang dã thuộc danh mục loài nguy

cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy

định; Vận chuyển, chôn lấp chất độc, chất phóng xạ, chất thải và chất nguy hại

khác không đúng quy trình kỹ thuật về bảo vệ môi trường; Thải chất thải chưa

được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; các chất độc, chất phóng xạ và

chất nguy hại khác vào đất, nguồn nước và không khí; Đưa vào nguồn nước hóa

chất độc hại, chất thải, vi sinh vật chưa được kiểm định và tác nhân độc hại

khác đối với con người và sinh vật

Thải khói, bụi, khí có chất hoặc mùi độc hại vào không khí; phát tán bức

542

tiếng ồn, độ rung vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường; Nhập khẩu, quá cảnh chất thải từ nước ngoài dưới mọi hình thức; Nhập khẩu, quá cảnh động vật, thực vật chưa qua kiểm dịch; vi sinh vật ngoài danh mục cho phép; Sản xuất, kinh doanh sản phẩm gây nguy hại cho con người, sinh vật và hệ sinh thái; sản xuất, sử dụng nguyên liệu, vật liệu xây dựng chứa yếu tố độc hại vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường

Phá hoại, xâm chiếm trái phép di sản thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên; Xâm hại công trình, thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động bảo vệ môi trường; Hoạt động trái phép, sinh sống ở khu vực được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền xác định là khu vực cấm do mức độ đặc biệt nguy hiểm về môi trường đối với con người; Che giấu hành vi hủy hoại môi trường, cản trở hoạt động bảo vệ môi trường, làm sai lệch thông tin dẫn đến gây hậu quả xấu đối với môi trường; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vượt quá quyền hạn hoặc thiếu trách nhiệm của người có thẩm quyền để làm trái quy định về quản lý môi trường3

3 Thực trạng vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường tại An Giang

Đối chiếu các quy định của pháp luật dựa trên thực tiễn nông thôn Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi, kèm theo đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do ý thức con người trong bảo vệ môi trường còn bị hạn chế - chỉ thấy được những cái lợi trước mắt mà chưa quan tâm đến bệnh tật, sức khỏe hay yếu

tố bền vững của sự phát triển khu vực ở nông thôn

Từ đặc trưng cơ bản của một tỉnh phát triển về nông nghiệp với dư lượng phân bón, thuốc trừ sâu cùng các chất thải của làng nghề truyền thống; sự quan tâm chưa triệt để của các cấp, các ngành; cách xử lý chưa kịp thời của cơ quan chức năng; chế tài pháp luật chưa đủ sức răn đe đã gây nên hiện tượng ô nhiễm mỗi lúc một nhiều, không chỉ riêng An Giang hay các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long mà trên phạm vi cả nước Đây là một trong những vấn đề nan giải đòi hỏi phải có hướng đi riêng, cách xử lý thích hợp gắn tiêu chí bảo vệ môi trường cần được đặt ở vị trí hàng đầu trong hoạch định các chính sách kinh tế- xã hội tại địa phương

Trên cơ sở giới hạn và phạm vi của tham luận khi nghiên cứu vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông

543

thôn ở An Giang, tác giả sẽ đi sâu phân tích thực trạng của vấn đề này tại địa

phương như sau:

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang nhiệm kỳ 2015-2020 đã xác định:

"Nông nghiệp là ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng An Giang trở thành trung tâm

nông nghiệp của Đồng bằng Sông Cửu Long; phấn đấu tăng giá trị sản xuất nông

nghiệp bình quân đạt 192 triệu đồng/ha vào năm 2020, sử dụng hiệu quả nguồn vốn,

tài nguyên, sức lao động, công nghệ…” Theo đó, Tỉnh ủy An Giang tập trung lãnh

đạo huy động nhiều nguồn lực phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, không ngừng

gia tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của các sản phẩm nông

nghiệp, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần người nông dân

Trong tổ chức lại sản xuất, chuyển đổi tư duy của cán bộ, nông dân từ phát triển

theo diện tích, năng suất, sản lượng sang tư duy tăng giá trị, hiệu quả trên một đơn vị

diện tích Các địa phương chủ động cơ cấu sản phẩm nông nghiệp lợi thế so sánh trên

thị trường, xác định bốn loại sản phẩm chủ lực, gồm: lúa, cá, rau màu, cây dược liệu;

tập trung phát triển các loại hình kinh tế trang trại, gia trại, mở rộng hạn điền, tích tụ

ruộng lớn, ưu tiên chuyển đổi mục đích sử dụng ruộng đất làm kinh tế trang trại theo

mô hình, công ty cổ phần, vận động người dân góp vốn bằng đất cùng sản xuất kinh

doanh, chia cổ tức Các địa phương cũng chủ động chuyển đổi vùng trồng lúa kém

hiệu quả sang trồng hoa màu, cây ăn trái, chăn nuôi Hiện, tỉnh chuyển dịch 9.316ha

trồng xoài, rau dưa gần 22.000ha… Năm 2017, An Giang có 45 doanh nghiệp ký kết

chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với nông dân, qua mô hình 19 hợp tác xã, 32 tổ hợp

tác, tích tụ 20.586ha đất sản xuất theo mô hình “cánh đồng mẫu lớn” Tỉnh xây dựng

được 24 mô hình sản xuất hiệu quả, như “nuôi tôm trên đất lúa tại huyện Thoại Sơn”,

lợi nhuận 100 triệu đồng/ha, tăng gấp 5 lần lợi nhuận trồng lúa; mô hình “Rau

VietGap, rau hữu cơ”, có gần 20ha tại TP Long Xuyên; “trồng nấm rơm comport”;

“Nuôi cá tra thương phẩm”, có 336ha, sản lượng hơn 98.000 tấn; “Mô hình trồng

chuối, xoài công nghệ cao”… nâng giá trị sản xuất đạt hơn 165 triệu đồng/ha đất

nông nghiệp

Tại huyện Chợ Mới, một trong những địa phương chuyển đổi mô hình sản xuất

hiệu quả, từ năm 2016 đến nay, huyện chuyển dịch từ đất lúa kém hiệu quả sang

trồng hoa màu, cây ăn trái được hơn 3.000ha, nâng tổng số diện tích cây ăn trái lên

hơn 5.200ha, lợi nhuận đạt từ 57 triệu đồng đến 234 triệu đồng/ha Là tỉnh có nhiều

đồng bào Khmer, Chăm, An Giang chủ động tăng cường cán bộ xuống cơ sở, phát

hành tài liệu bằng tiếng Khmer, Chăm, hướng dẫn bà con trồng thốt nốt, thu nhập

tăng thêm hơn 300.000 đồng/tháng An Giang cũng xây dựng “Trung tâm Giống công

544

bằng sông Cửu Long với mức đầu tư 10 triệu euro

UBND tỉnh đã có kế hoạch, xác định rõ cơ chế, vốn, chính sách, mô hình sản xuất, lực lượng cụ thể Cấp ủy các cấp luôn chú trọng phát huy vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên Địa phương chọn đơn vị làm điểm, đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng gương điển hình tiên tiến Các ban, ngành chủ động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, có chuyên môn phục vụ yêu cầu kinh tế hợp tác, hợp tác sản xuất và có nội dung bồi dưỡng cho nông dân cụ thể, sát từng đề án, dự án, chương trình, liên kết chuỗi sản xuất, ứng dụng công nghệ, làm thay đổi nhận thức, hành động Năm 2017,

An Giang đã tổ chức 223 cuộc hội thảo, trình diễn trên 1.500 điểm khoa học kỹ thuật cho hơn 100.000 lượt nông dân Tỉnh ủy còn chỉ đạo rà soát, bổ sung thêm chức năng, nhiệm vụ một số ban, ngành, nhưng không tăng biên chế, đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp; chủ động liên kết vùng, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, dự báo, xác định sản lượng tiềm năng sát thực tiễn theo kinh tế thị trường, có sự can thiệp của ngành chức năng, khắc phục tình trạng lúc thiếu, lúc thừa, được mùa mất giá4

Các làng nghề thủ công truyền thống có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết việc làm ở các địa phương Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm không khí đã làm ảnh hưởng không chỉ trực tiếp đến cuộc sống, sinh hoạt và sức khỏe của những người dân trong vùng mà còn ảnh hưởng đến cả những người dân sống ở vùng lân cận Họ phải sống chung với khói bụi, uống nước từ nguồn ô nhiễm chất thải Từ đó, gây bất bình, dẫn đến những phản ứng, đấu tranh quyết liệt của người dân đối với những hoạt động gây ô nhiễm môi trường

Nghề đặc trưng gắn với nông thôn- vùng đồng bằng sông nước của An Giang có thể được kể đến là việc nuôi cá lồng bè và hiện tượng cá chết hàng loạt trên các khúc sông đã được phương tiện thông tin và truyền thông nhiều lần đăng tải, gây nên quá trình ô nhiễm môi trường nước rất đáng được báo động

545

Cá chết hàng loạt trên đoạn sông Cái Vừng thuộc khu vực 3 xã Long

Hòa, Phú Lâm và Phú Thạnh thuộc huyện Phú Tân của An Giang

Thực trạng này đã được Chi cục Thủy sản tỉnh An Giang khuyến cáo,

người nuôi di dời các lồng bè nuôi ra khỏi khu vực bị ảnh hưởng, tăng cường

sục khí tạo ô-xy, quạt bè tạo dòng chảy hoặc cung cấp ô-xy viên tức thời cho

các bè có hiện tượng thiếu ô-xy cục bộ Những hộ nuôi cá lân cận cũng nên tiến

hành sang thưa, giảm mật số cá để bảo vệ đàn cá của mình Với các loại cá đã

chết, người nuôi cá cần trục vớt, xử lý, không được đổ cá chết ra sông làm ô

nhiễm môi trường nước5

Đó là điển hình một số trường hợp gây nên hiện tượng ô nhiễm môi

trường trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn ở An Giang Vì lẽ

đó, các giải pháp cần được đặt ra trong thời gian tới nhằm giảm thiểu tình trạng

ô nhiễm môi trường mà các ngành, các cấp, cơ quan chức năng và người dân

cần quan tâm thực hiện, trong đó, sự gắn kết giữa hành lang pháp lý trong thực

tiễn bảo vệ môi trường luôn được chú trọng đề cao

4 Giải pháp bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp và phát

triển nông thôn ở An Giang

Để ngăn chặn, khắc phục và xử lý có hiệu quả những hành vi gây ô

nhiễm môi trường, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp chủ yếu sau:

Một là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về môi trường trong

toàn xã hội nhằm tạo sự chuyển biến và nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành

pháp luật bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội của người dân, doanh nghiệp

trong việc gìn giữ và bảo vệ môi trường; xây dựng ý thức sinh thái, làm cho

mọi người nhận thức một cách tự giác về vị trí, vai trò, mối quan hệ mật thiết

giữa tự nhiên, con người và xã hội

546

trong đó những chế tài xử phạt phải thực sự đủ mạnh để đủ sức răn đe các đối tượng vi phạm Bên cạnh đó, cần xây dựng đồng bộ hệ thống quản lý môi trường trong các nhà máy, các khu công nghiệp theo các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tổ chức giám sát chặt chẽ nhằm hướng tới một môi trường tốt đẹp và thân thiện hơn với con người

Ba là, tăng cường công tác nắm tình hình, thanh tra, kiểm tra, giám sát

về môi trường (thường xuyên, định kỳ, đột xuất); phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, nhất là giữa lực lượng thanh tra môi trường với lực lượng cảnh sát môi trường các cấp, nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, triệt

để những hành vi gây ô nhiễm môi trường của các tổ chức, cá nhân Đồng thời, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác môi trường; trang bị các phương tiện kỹ thuật hiện đại để phục vụ có hiệu quả hoạt động của các lực lượng này

Bốn là, chú trọng công tác quy hoạch phát triển các khu, cụm, điểm công

nghiệp, các làng nghề, các đô thị, đảm bảo tính khoa học cao, trên cơ sở tính toán kỹ lưỡng, toàn diện các xu thế phát triển, từ đó có chính sách phù hợp; tránh tình trạng quy hoạch tràn lan, thiếu đồng bộ, chồng chéo như ở nhiều địa phương thời gian vừa qua, gây khó khăn cho công tác quản lý nói chung, quản

lý môi trường nói riêng Đối với các khu công nghiệp, cần có quy định bắt buộc các công ty đầu tư hạ tầng phải xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung hoàn chỉnh mới được phép hoạt động, đồng thời thường xuyên có báo cáo định kỳ về hoạt động xử lý nước thải, rác thải tại đó

Năm là, tổ chức thực hiện nghiêm túc việc thẩm định, đánh giá tác động

môi trường đối với các dự án đầu tư, trên cơ sở đó, cơ quan chuyên môn tham mưu chính xác cho cấp có thẩm quyền xem xét quyết định việc cấp hay không cấp giấy phép đầu tư Việc quyết định các dự án đầu tư cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích đem lại trước mắt với những ảnh hưởng của nó đến môi trường về lâu dài Thực hiện công khai, minh bạch các quy hoạch, các dự án đầu tư và tạo điều kiện để mọi tổ chức và công dân có thể tham gia phản biện

xã hội về tác động môi trường của những quy hoạch và dự án đó 6

Sáu là, chính quyền địa phương cần thường xuyên kiểm tra, rà soát các

đối tượng phải lập cam kết bảo vệ môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi có đảm bảo thực hiện nghiêm túc hay chưa để kịp thời chấn chỉnh và xửa lý thích hợp

547

Từ đó, phảt thuy tinh thần thượng tôn pháp luật trong ý thức bào vệ môi trường

của quần chúng nhân dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn ngày càng được nâng

cao

Bảy là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về môi trường trong

toàn xã hội nhằm tạo sự chuyển biến và nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành

pháp luật; BVMT, trách nhiệm xã hội của người dân, doanh nghiệp trong việc

gìn giữ và BVMT; xây dựng ý thức sinh thái, làm cho mọi người nhận thức một

cách tự giác về vị trí, vai trò, mối quan hệ mật thiết giữa tự nhiên - con người -

xã hội Đi đôi với công tác tuyên truyền, giáo dục cần tăng cường hơn nữa vai

trò của các cơ quan quản lý nhà nước về vấn đề này trên các địa bàn nông thôn,

như các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý và BVMT, các cơ sở

y tế, các tổ chức đoàn thể có liên quan để đảm bảo cho công tác tuyên truyền,

giáo dục và thực thi các biện pháp BVMT, bảo vệ và nâng cao sức khỏe, nâng

cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn có hiệu quả hơn

Tóm lại, để giảm thiểu những tác động xấu của ô nhiễm môi trường đến

sức khỏe của người dân nông thôn hiện nay cần thực hiện nhiều giải pháp đồng

bộ từ cơ chế, chính sách, nguồn tài chính hỗ trợ đến công tác tuyên truyền cho

người dân về ý thức bảo vệ chính môi trường mình đang sinh sống Về lâu dài,

cần có các giải pháp về kiểm tra, kiểm soát môi trường chặt chẽ, trong đó cần

quan tâm hơn đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý môi trường tại các khu

vực nông thôn hiện nay.7

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sở Tài nguyên và Môi trường An Giang, Báo cáo tỉnh An Giang 5 năm

giai đoạn 2005-2009

2 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014- Điều 5, 6,7

3 Nguyễn Duy Hiển, “An Giang phát triển nông nghiệp bền vững ứng phó

với biến đổi khí hậu”, Báo điện tử Quân Đội nhân dân, 07-01-2018

4 Xoa Nguyễn, “Xử lý tình trạng cá chết hàng loạt ở An Giang”, Sunflower

và Tiếp Thị Gia Đình, 12/02/2016

5 TPH, “Ô nhiễm môi trường- vấn đề cần quan tâm giải quyết”,

www.angiang.gov.vn

6 Phạm Công Nhất, “Ô nhiễm môi trường nông thôn và giải pháp khắc

phục”, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tạp chí Môi trường, số 5/2014