Bài thuyết trình: Sử dụng phương tiện dạy học Địa lý trung học phổ thông

Bài thuyết trình Sử dụng phương tiện dạy học Địa lý trung học phổ thông giới thiệu đến các bạn một số khái niệm, vai trò, chức năng, mối quan hệ giữa phương tiện dạy học và phương pháp dạy học, nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học Địa lý trung học phổ thông,... Hy vọng nội dung bài thuyết trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.

Chào m ng th y và các  ừ ầ

n h ó m

CH  Đ :  Ủ Ề

LÝ THPT

C U TRÚC Ấ

N I DUNG CHÍNH Ộ

VAI  TRÒ CH C NĂNGỨ

NH NG  Ữ

L U Ý  Ư CHUNG

H   Ệ

GI A  Ữ PTDH 

VÀ PP 

D Y   Ạ

H C Ọ

PTDH là gì?

1. Khái ni m ph ệ ươ ng ti n d y h c: ệ ạ ọ

I. M t s  khái ni m: ộ ố ệ

1. Khái ni m ph ệ ươ ng ti n d y h c Đ a lí THPT ệ ạ ọ ị

PTDH  Đ a  lí  là  m t  khái  ni m  dùng  đ   ch   t t  c   các  PT,  ị ộ ệ ể ỉ ấ ả

thi t b  mà GV và HS s  d ng tr c ti p trong quá trình d y ­  ế ị ử ụ ự ế ạ

h c Đ a lí, ph c v  các m c đích d y h c và giáo d c ọ ị ụ ụ ụ ạ ọ ụ

I. M t s  khái ni m: ộ ố ệ

đ ượ c 

k  năng  ỹ  cho HS

Ki m  ể tra,  đánh giá 

đ ượ c 

kh   ả năng, 

nh   ư tính 

th m  ẩ

m ,  ỹ

kh   ả năng  quan  sát…

T o  ạ

h ng  ứ thú h c  ọ

t p cho  ậ  HS

III. Ch c năng: ứ

1. MINH H A TRI TH C:Ọ Ứ

* GV s  trình bày n i dungẽ ộ  bài h c Đ a lý b ng ọ ị ằ l i ờ

gi ngả , sau đó s  ẽ minh h a ọ

l i gi ng trên các phờ ả ương 

ti n d y h c ệ ạ ọ Đ a lý ị

2. NGU N TRI TH C:Ồ Ứ

GV trình bày n i dungộ  theo 

hướng xây d ng các câu h i, ự ỏbài t p g n phậ ắ ương ti nệ , t  ổ

ch c hứ ướng d n HS t  khai ẫ ựthác tri th c đ  t  nh n th cứ ể ự ậ ứ

VD: s  d ng b n đ  ử ụ ả ồtrong  d y  h c  đ a  lí ạ ọ ịtrong  d y  bài  phân ạ

b   khoáng  s n ố ả ở 

Vi t Nam.ệ

- V i ch c năng minh h a ớ ứ ọtri th c: ứ

* Khoáng s n nả ước ta 

t p trung ch  y u   trung ậ ủ ế ở

du mi n núi phía b c và   ề ắ ởcác t nh nh  Cao B ng, ỉ ư ằ

- V i ch c năng ngu n ớ ứ ồtri th c:ứ

* Quan sát b n đ  ả ồphân b  khoáng s n Vi t ố ả ệNam, các em hãy cho 

mi n núi phía b c và   ề ắ ởcác t nh nh  Cao B ng, ỉ ư ằThái nguyên, 

      Phương ti n, n i dung và PP luôn luôn có m i quan h  ch t ệ ộ ố ệ ặ

ch  v i nhau :ẽ ớ

S  xu t hi n c a phự ấ ệ ủ ương ti n l i có th  làm n y sinh nh ng ệ ạ ể ả ữ

n i dung và phộ ương pháp m i. ớ

PTDH là “hình  nh kép” c a PPDH. M i PPDH đòi h i ph i ả ủ ỗ ỏ ả

có phương ti n ho t đ ng phù h p, PPDH đệ ạ ộ ợ ược th c hi n ự ệ

VI. M I QUAN H  GI A PTDH V I  Ố Ệ Ữ Ớ

HTTCDH:

* Phương ti n quy đ nh hình th c t  ch c d y h cệ ị ứ ổ ứ ạ ọ

* Phương ti n giúp phát huy tính tích c c c a hình ệ ự ủ

V i phớ ương ti n d y h c là b n đ : phù h p v i hình th c t  ệ ạ ọ ả ồ ợ ớ ứ ổ

ch c d y h c theo l p, ca nhân ho c nhóm nh ứ ạ ọ ớ ặ ỏ

V i phớ ương ti n d y h c là tranh  nh đ a lí có th  phù h p ệ ạ ọ ả ị ể ợ

v i hình th c d y h c theo nhóm l n, nhóm nh ….ớ ứ ạ ọ ớ ỏ

• Phát huy tính tích c c c a hình th c t  ch c d y h c:ự ủ ứ ổ ứ ạ ọ

PTDH góp ph n làm tăng kh  năng t  duy tr u tầ ả ư ừ ượng c a h c ủ ọsinh, g n tri th c lí thuy t v i lí thuy t giúp các em ti p thu ắ ứ ế ớ ế ếbài t t h n ố ơ

V. Nguyên t c s   ắ ử

d ng: ụ

S  d ng phử ụ ương ti n ph i đúng lúc, đúng chệ ả ỗ

S  d ng phử ụ ương ti n ph i phù h p v i n i dung bài h c ệ ả ợ ớ ộ ọ

S  d ng phử ụ ương ti n ph i đúng cệ ả ường đ  (không nên quá 5 ộ

phút)

S  d ng phử ụ ương ti n ph i theo hệ ả ướng phát huy tính tích 

c c c a HSự ủ

Tăng cường các phương ti n t  t o (GV t  làm ra)ệ ự ạ ự

 Phương ti n s  d ng ph i đ t   v  trí sao cho HS c  l p ệ ử ụ ả ặ ở ị ả ớ

V. Các  ph ươ ng ti n d y h c đ a lí ch  y u   tr ệ ạ ọ ị ủ ế ở ườ ng  THPT.

1. Phương ti n đ a lý l p 10 ệ ị ớ

-. PTDH đ a lý 10 bao g m: tranh  nh đ a lý, qu  đ a c u, băng ị ồ ả ị ả ị ầđĩa hình, b n đ , b ng s  li u, bi u đ  ả ồ ả ố ệ ể ồ

     Trong đó, nh ng PT s  d ng trong nhi u bài h c   đ a lý 10 là ữ ử ụ ề ọ ở ịtranh  nh đ a lý, qu  đ a c u, b ng s  li u, bi u đ ,b n đ ả ị ả ị ầ ả ố ệ ể ồ ả ồ

Quả địa cầu

Tranh ảnh địa lý

B n đ ả ồ B ng s  li u ả ố ệ

2. Phương ti n Đ a lý l p 11ệ ị ớ

3. Ph ươ ng ti n đ a lý l p 12  ệ ị ớ

B n đ  Giáo khoa ả ồ B ng s  li uả ố ệ

Lát c t đ a hìnhắ ị

Bi u để ồ Atlat đ a lýị

B ng ki n th cả ế ứ

­ là lo i ph ạ ươ ng ti n  ệ cung c p nh ng thông tin b ng  ấ ữ ằ hình  nh ả ,t o thu n l i cho giáo viên và h c sinh khai  ạ ậ ợ ọ thác ki n th c ế ứ

VI.PHƯƠNG HƯỚNG S  D NG Ử Ụ

B3: K t  ế thúc

Ÿ Gv: B  sung, s a ch a, k t lu n ổ ử ữ ế ậ

Vd: Khi d y bài 16: SÓNG. TH Y  ạ Ủ

TRI U. DÒNG BI N ch Ề Ể ươ ng trình 

lu n, gi i thi u videoậ ớ ệ : đây là 

đo n video v  sóng bi n, là  ạ ề ể

hi n t ệ ượ ng thiên nhiên lí thú, 

bên c nh sóng bi n, các em  ạ ể

th ườ ng nge t i hi n t ớ ệ ượ ng th y  ủ

tri u, dòng bi n, v y đ  tìm  ề ể ậ ể

2. B ng s  li u th ng kê: ả ố ệ ố

- Đ ượ c dùng ph  bi n trong d y h c đ a lí l p 12 ổ ế ạ ọ ị ớ

- Ph ươ ng h ướ ng s  d ng ử ụ

+ Ph i làm cho hs hi u đ ả ể ượ c tên b ng, đ n v , n i dung  ả ơ ị ộ

c t d c, hàng ngang, m i quan h  các s  li u trong  ộ ọ ố ệ ố ệ

b ng… ả

+ T  ch c cho hs làm vi c v i b ng s  li u: tính toán,  ổ ứ ệ ớ ả ố ệ phân tích, nh n xét, gi i thích… ậ ả

+ D a vào b ng s  li u hs có th  vi t báo cáo ng n g n  ự ả ố ệ ể ế ắ ọ

nh n đ nh v  tình hình, đ c đi m phát tri n…c a m t  ậ ị ề ặ ể ể ủ ộ

đ a ph ị ươ ng,khu v c… ự

­ Đây là ph ươ ng ti n phát huy đ ệ ượ c vai trò ch  đ ng  ủ ộ

nh n th c c a h c sinh ậ ứ ủ ọ

1. D a vào b ng s  li u  hãy v  bi u đ  th  hi n c  c u ự ả ố ệ ẽ ể ồ ể ệ ơ ấ

s n xu t công nghi p phân theo thành ph n kinh t  c a ả ấ ệ ầ ế ủvùng Đông Nam B  qua các năm. Nêu nh n xét?ộ ậ

B2: hs nh   ớ thu c đ   ộ ề

c ươ ng

B3 : trình  bày thành  bài làm

­ Quan sát trang át lát đ a lí ị    ­ Làm vi c v i SGK đ a lí 12 ệ ớ ị          ­ S p x p hình thành 1 đ   ắ ế ề

c ươ ng: g n g n, lô gic, h p lí ắ ọ ợ

- S  d ng các kĩ thu t làm vi c v i  ử ụ ậ ệ ớ

kí hi u, t  l , bi u đ …ch n l c  ệ ỉ ệ ể ồ ọ ọ

ki n th c theo đ  c ế ứ ề ươ ng s n có ẵ

- Chú ý v  trí đ c đi m ,đ i t ị ặ ể ố ượ ng 

đ a lí các m i quan h  t ị ố ệ ươ ng h ,  ỗ

nhân qu , quy lu t đ a lí ả ậ ị

H c sinh trình bày bài làm c a mình   ọ ủ (bài vi t t  lu n ho c b n báo cáo) ế ự ậ ặ ả

­ Át lát đ a lí Vi t Nam  là công c  đ  GV t  ch c  ị ệ ụ ể ổ ứ

ho t đ ng nh n th c c a HS m t cách tích c c, ch   ạ ộ ậ ứ ủ ộ ự ủ

đ ng, là ngu n chi th c c n thi t đ i v i HS ộ ồ ứ ầ ế ố ớ

VD: Khi dạy bài: thiên

nhiên nhiệt đới ẩm gió

h ướ n g  th i ch  y u  th e o  ổ ủ ế

m ù a   Vi t Nam ở ệ

4. B n ả  đ  giáo khoa ồ

* Khái ni m: ệ

  Là s  thu nh  các đ i tự ỏ ố ượng 

t   nhiên,  kinh  t ,  văn  hóa,  xã ự ế

h i    m t  lãnh  th   nh t  đ nh ộ ở ộ ổ ấ ịtrên b  m t trái đ t thông qua ề ặ ấ

c   s   toán  h c  b ng  mô  hình ơ ở ọ ằ

kí  hi u  riêng  nh m  ph n  ánh ệ ằ ả

s   phân  b     không  gian  các ự ố ở

m i  quan  h ,  s   bi n  đ i   ố ệ ự ế ổ ở

th  gi i cũng nh  các đ c tính ế ớ ư ặkhác nhau c a chúng m t cách ủ ộ

có  ch n  l c  đ   phù  h p  v i ọ ọ ể ợ ớ

m t  m c  đích,  yêu  c u  v  ộ ụ ầ ề

m t…ặ

Các k  thu t khác c n l u ý khi s  d ng ph ỹ ậ ầ ư ử ụ ươ ng  pháp:

+ K  thu t treo b n đ  trên b ng ỹ ậ ả ồ ả

+ K  thu t xác đ nh v  trí đ ng s  d ng b n đ ỹ ậ ị ị ứ ử ụ ả ồ

+ K  thu t dùng th ỹ ậ ướ c ch  trên b n đ ỉ ả ồ

+ K  thu t ph i h p v i các ph ỹ ậ ố ợ ớ ươ ng pháp khác

+ K  thu t ph i h p s  d ng b n đ  v i l i gi ng  ỹ ậ ố ợ ử ụ ả ồ ớ ờ ả

* Ph ươ ng h ướ ng s  d ng: ử ụ

­  Do  ph ươ ng  pháp  b n  ả

đ   v a  có  ch c  năng  ồ ừ ứ minh h a tri th c và ch c  ọ ứ ứ năng  ngu n  tri  th c,  cho  ồ ứ nên  ph ươ ng  pháp  này  s   ử

d ng  theo  hai  h ụ ướ ng  khác nhau là:

cho cô bi t LBN ti p giáp v i  ế ế ớ

các qu c gia, bi n và đ i  ố ể ạ

5. Bi u đ : ể ồ

­ Bi u đ  quy môể ồ

• L a ch n bi u  ự ọ ể

Vd: cho bảng số liệu:

1996 2005

1 249085Ngoài nhà nước(tập

thể, tư nhân, cá thể) 35682 308854

Khu vực có vốn đầu tư

nước ngoài

3958 9

B1: Gv gi i thi u BSL, g i ý cách nh n bi t ớ ệ ợ ậ ế

bi u đ , cách tính toán s  li u, v , nh n xét ể ồ ố ệ ẽ ậ

bi u để ồ

B2: GV giao nhi m v  cho h c sinhệ ụ ọ

B3: cho hs trình bày, hs khác nh n xétậ

B4: Nh n xét, chu n ki n th cậ ẩ ế ứ

*Khái ni m ệ : 

 Tranh  nh là là  ả

ph ươ ng ti n th  hi n  ệ ể ệ hình  nh, c u trúc, đ c  ả ấ ặ tính c a các s  v t,  ủ ự ậ

hi n t ệ ượ ng đ a lý trong  ị nhà tr ườ ng ph  thông ổ

nh ) c a tranh,  nh ỏ ủ ả

Vi  du : Ba i 12:Công ho a ́ ̣ ̀ ̣ ̀nhân dân Trung Hoa (sa ch ́nâng cao) . Khi day muc II: ̣ ̣Điê u kiên t  nhiêǹ ̣ ự

    Bước 1:Gv gi i thiêu  ớ ̣ tranh anh cho hoc sinh ̉ ̣

+ Gv cho hoc sinh quan sa t ̣ ́

ro  nh ng tranh anh câ n ̃ ữ ̉ ̀nghiên c u.ứ

+ Gv gi i thiêu tên tranh ớ ̣anh.̉

Gv giao nhiêm vu cho hoc ̣ ̣sinh

D a va o b c tranh va  ự ̀ ứ ̀hiêu biê t cua ca  nhân ha y ̉ ́ ̉ ́ ̃cho biê t:Da y nu i ́ ̃ ́

Himalaya co  đăc điêm gi ?́ ̣ ̉ ̀

•Bước 2:Tô ch c hoc sinh nghiên c u ̉ ứ ̣ ư ́

­ Gv yêu câ u hoc sinh thao luân nho m nho ̀ ̣ ̉ ̣ ́ ̉(theo ba n) ti m ra kiê n th c thông qua ca c ̀ ̀ ́ ứ ́

g i y  sau:ợ ́

+ Da y  Himalaya nă m   châu luc na o? ̃ ̀ ở ̣ ̀

Tiê p gia p v i nh ng quô c gia na o? Đô ́ ́ ớ ữ ́ ̀ ̣cao cua da y nu i bao nhiêu? So sa nh đô cao ̉ ̃ ́ ́ ̣

v i ca c da y nu i kha c. Da y Himalaya la  ớ ́ ̃ ́ ́ ̃ ̀

n i bă t nguô n cua nh ng con sông na o?ơ ́ ̀ ̉ ữ ̀Sau đo  tô ch c hoc sinh t  nghiên c u trên ́ ̉ ứ ̣ ự ứtranh, anh đê t  ti m ra tri th c.̉ ̉ ự ̀ ứ

•Bước 3:Tô ch c cho hoc sinh tri nh ba y  ̉ ứ ̣ ̀ ̀

kê t qua va  kê t luân cua gia o viêń ̉ ̀ ́ ̣ ̉ ́

Sau khi hoc sinh ti m hiêu xong b c tranh    ̣ ̀ ̉ ứ ở

hi nh 12.2, gia o viên yêu câ u nho m nho ̀ ́ ̀ ́ ̉

tri nh ba y,kê t luân kiê n th c cua nho m ̀ ̀ ́ ̣ ́ ứ ̉ ́

đa  thao luân, cuô i cung gia o viên đ a ra ̃ ̉ ̣ ́ ́ ưnhân xe t va  kê t luân vâ n đê :̣ ́ ̀ ́ ̣ ́ ̀

+ Không làm thay đ i hổ ướng 

nghiêng c a tr c qu  đ a c u ủ ụ ả ị ầ

+ Khi quay c n quay đúng chi u ầ ề

Vd: Khi d y đ n bài 1: Các phép chi u  ạ ế ế

So sánh các phương ti n gi a các l p:ệ ữ ớ

- Gi a các l p trong trữ ớ ường thpt có nh ng lo i phữ ạ ương ti n có hi u ệ ệ

qu  s  d ng nh t đ nh, đi u đó ph  thu c vào n i dung bài d y, ả ử ụ ấ ị ề ụ ộ ộ ạ

ý đ  gi ng d y c a ngồ ả ạ ủ ười giáo viên

- Đ i v i kh i l p 10, phố ớ ố ớ ương ti n đ c tr ng là qu  đ a c u, ngoài ệ ặ ư ả ị ầ

ra, các phương ti n khác cũng đệ ược đ ng th i s  d ng nh ng ồ ờ ử ụ ư

ch  y u là các phủ ế ương ti n có n i dung liên quan đ n đ a lí đ i ệ ộ ế ị ạ

cương

- Đ i v i kh i l p 11, b n đ  là phố ớ ố ớ ả ồ ương ti n đệ ượ ử ục s  d ng ch  ủ

y u, các phế ương ti n khác cũng đ ng th i đệ ồ ờ ượ ử ục s  d ng v i n i ớ ộdung ch  y u liên quan đ n đ a lí kinh t  xã h i th  gi iủ ế ế ị ế ộ ế ớ

- Đ i v i kh i l p 12, b ng s  li u là phố ớ ố ớ ả ố ệ ương ti n đệ ượ ử ục s  d ng 

ch  y u, các phủ ế ương tiên khác đượ ử ục s  d ng đ ng th i v i n i ồ ờ ớ ộdung liên quan đ n đ a lí Vi t Nam.ế ị ệ

VII. NH NG L U Ý CHUNG KHI S  D NG PH Ữ Ư Ử Ụ ƯƠ NG TI N  Ệ

D Y H C Đ A LÝ THPT Ạ Ọ Ị

­ Giáo viên ph i tính toán s  d ng nh ng ph ả ử ụ ữ ươ ng ti n  ệ

C m  n th y và các b n đã  ả ơ ầ ạ

c h ú  ý  l n g  n g h e ắ