Chương 2 của bài giảng giúp người học biết cách chọn đề tài và xác định vấn đề nghiên cần nghiên cứu (NC). Nội dung của chương này gồm có: Điều kiện để chọn đề tài, quá trình chọn đề tài, xác định vấn đề NC, xác định câu hỏi NC, xác định mục tiêu NC, giả thuyết NC/Tiên đề NC, đánh giá vấn đề NC. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1CHƯƠNG
CHƯƠNG 22::
CHỌ
CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀI I VÀ XÁ VÀ XÁC Đ C ĐỊỊNH NH
V
VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NGHIÊN C NGHIÊN CỨ ỨU U
TS NGUYỄN MINH HÀ
TRƯỜNG ðH MỞ TPHCM
1
N
NỘ ỘI DUNG I DUNG
Điều kiện để chọn đề tài
Quá trình chọn đề tài
Xác định vấn đề NC
Xác định câu hỏi NC
Xác định mục tiêu NC
Giả thuyết NC / Tiên đề NC
Đánh giá vấn đề NC
GIỚI THIỆU CÁC ĐỀ TÀI CỦA CÁC KHÓA TRƯỚC
2
Trang 2II ĐI ĐIỀ ỀU KI U KIỆ ỆN N CHỌ CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀII
1. Thích thú và liên quan
2. Tính lâu bền: Thời gian thực hiện đề tài bao lâu? Đề tài
dễ bị lạc hậu? Số liệu có lạc hậu không?
3. Độ rộng (độ lớn) của các câu hỏi NC
4. Sự tương xứng (đầy đủ) của đề tài
5. Tiếp cận: Đối tượng NC, dữ liệu,
6. Có ảnh hưởng chính trị nào không? Đề tài có gây xung
động trong tổ chức không? Hay có liên quan đến vấn
đề tranh cải gì mà ảnh hưởng đến NC của bạn
không?
7. Rủi ro và an toàn
8. Nguồn lực: thư viện, phần mềm sử dụng, kỹ năng,
3
II
II QUÁ TRÌ QUÁ TRÌNH NH CHỌ CHỌN N ĐỀ TÀ ĐỀ TÀII
Quá trình 6 bước như sau:
1. XĐ chủ đề rộng
2. Quyết định phạm vi NC
3. Suy nghĩ để tìm cách giải quyết các vấn đề, câu hỏi nan
giải.
4. Vẽ sơ đồ và cấu trúc các vấn đề
5. Thực hiện 1 sự thăm dò/khảo sát trước
6. Trình bày/hình thành câu hỏi NC
Trang 3III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Vấn đề NC (research problem) là gì?
Một vấn đề NC nói chung là đề cập đến vài khó khăn mà người NC
phải trãi qua về mặt lý thuyết lẫn thực tế, và muốn đạt được 1
giải pháp/lời giải cho vấn đề đó
Chúng ta có thể trình bày các thành phần của 1 vấn đề NC như:
- Phải có cá nhân/nhóm/tổ chức mà có khó khăn hay có vấn đề
- Phải có 1/vài mục tiêu cần đạt được
- Có nhiều cách khác nhau để đạt được mục tiêu
- Vẫn còn nghi vấn đối với người NC liên quan đến lựa chọn giải
pháp
- Phải có môi trường mà vấn đế đó liên quan đến
Vì vậy, 1 vấn đề NC là vấn đề mà đòi hỏi người NC phải tìm ra giải
pháp tốt nhất cho vấn đề đó và phải tìm ra cách/hành động để đạt
được mục tiêu tối ưu trong môi trường của vấn đề đó
5
III
III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Lưu ý khi lựa chọn vấn đề NC (chọn đề tài)
- Thích thú với vấn đề đó
- Khó tìm ra lời giải cho vấn đề NC/ vấn đề đang còn tranh
cải.
- Phải có ý nghĩa thực tiễn/có đóng góp
- Vấn đề phải cụ thể
- Có thể thu thập được số liệu
- Có thể rút ra được bài học từ NC của mình
- Trình bày vấn đề 1 cách rõ ràng, ngắn gọn và chính xác.
6
Trang 4III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Các kỹ thuật để XĐ vấn đề NC
- Trình bày vấn đề trong nghĩa rộng: Quan sát/NC sơ bộ/có thể
làm pilot survey/tìm các guideline/ tìm hiểu qua cơ quan nhà
nước/
- Hiểu bản chất của vấn đề NC: trao đổi chuyên gia/bạn bè/
- Tìm kiếm cơ sở lý thuyết sẳn có: để tìm ra các gaps (khoản
cách) trong lý thuyết, thực tế, Và những hạn chế trong các
NC trước Từ đó, đề ra cách tiếp cận mới, các NC mới, giải
pháp mới để giải quyết vấn đề NC
- Phát triển ý tưởng thông qua thảo luận: bạn bè/đồng
nghiệp/chuyên gia/ Đây gọi là experience survey về vấn đề
NC, các kỹ thuật giải quyết, giải pháp,
- Cuối cùng, là nói lại (XĐ) vấn đề NC cho phù hợp với NC
của mình
7
III
III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH V NH VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Ví dụ về kỹ thuật xác định vấn đề NC:
Vấn đề NC theo nghĩa rộng:
“Vì sao năng suất lao động ở Nhật cao hơn ở Ấn Độ ?”
“Các nhân tố nào làm năng suất lao động trong các
ngành công nghiệp sản xuất của Nhật trong giai
đoạn 1971-1980 cao hơn năng suất lao động trong
các ngành công nghiệp sản xuất của Ấn Độ ?”
“Năng suất lao động trong giai đoạn 1971-1980 ở Nhật
cao hơn mức nào so với ở Ấn Độ trong 15 ngành
sản xuất công nghiệp ? Các nhân tố nào làm cho sự
khác biệt năng suất lao động trong các ngành giữa 2
quốc gia?”
Trang 5III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
• NC 1 vấn đề là tìm ra câu hỏi cho vấn đề đó Do đó, đặt
câu hỏi là cách tốt nhất để xác định vấn đề NC
• Câu hỏi có thể rút ra trực tiếp từ vấn đề NC.
• Có nhiều câu hỏi cho 1 vấn đề NC
• Từ câu hỏi NC, cụ thể hóa và chi tiết hóa thành câu hỏi
điều tra (lấy dữ liệu).
• Để có được thông tin, số liệu cụ thể, cần có các câu hỏi
đo lường.
9
III
III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
1 Vấn ñề NC Các vấn ñề gì quan tâm, lo ngại?
2 Mục tiêu NC Làm sao ñể giảm thiểu các tác ñộng xấu của vấn
ñề?
Làm sao ñể tạo ra các cơ hội mới?
3 Câu hỏi NC Các hành ñộng nào có thể giúp chỉnh sửa các
vấn ñề hoặc khai thác ñược các cơ hội, hành ñộng nào nên ñược cân nhắc?
4 Câu hỏi ñiều tra Vấn ñề cần biết ñể lựa chọn các hành ñộng tốt
nhất từ các hành ñộng có thể áp dụng?
5 Câu hỏi ño lường Vấn ñề nào cần hỏi hoặc quan sát ñể ñược
thông tin cần biết?
6 Quyết ñịnh giải pháp Hành ñộng nào ñược kiến nghị dựa trên các
khám phá từ NC?
10
Trang 6III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 1:
NC
Các yếu tố tác ựộng ựến tăng trưởng doanh nghiệp ở VN
đề xuất các giải pháp ựể thúc ựẩy tăng trưởng DN ở VN
NC
-DN ở VN có tăng trưởng hay không trong thời gian vừa qua?
- Các yếu tố bên trong DN (quy mô, ngành nghề hoạt ựộng, hình thức sở hữu DN, lợi nhuận, năng suất lao ựộng, ) và các yếu tố bên ngoài (lạm phát, tỷ giá, lãi suất, ) ảnh hưởng như thế nào ựến tăng trưởng DN
ở VN?
- Các yếu tố này tác ựộng như thế nào ựến tăng trưởng DN
11
III
III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 2:
1 Vấn ựề
NC
đòn cân nợ và giá trị doanh nghiệp ở VN
2 Mục tiêu
NC
- NC tác ựộng của ựòn cân nợ ựến giá trị doanh nghiệp ở VN
- đề xuất các giải pháp về ựòn cân nợ ựể tăng giá
trị DN ở VN
3 Câu hỏi
NC
- Tình hình ựòn cân nợ của các DN VN như thế
nào?
- đòn cân nợ tác ựộng như thế nào ựến giá trị
DN?
- Mức ựộ tác ựộng của ựòn cân nợ ựến giá trị
DN?
Trang 7III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 3:
1 Vấn ựề
NC
Các yếu tố tác ựộng ựến giá cổ phiếu doanh nghiệp tại thời ựiểm IPO
2 Mục tiêu
NC
- Xác ựịnh các yếu tố tác ựộng ựến giá cổ phiếu tại thời ựiểm IPO
- đề xuất các giải pháp liên quan ựến giá cổ phiếu DN
3 Câu hỏi
NC
- Tình hình IPO ở VN như thế nào?
- Các yếu tố nào tác ựộng ựến giá cổ phiếu tại thời ựiểm IPO?
- Mức ựộ tác ựộng của các yếu tố ựó?
13
III
III XÁ XÁC Đ C ĐỊỊNH CÂU NH CÂU HỎ HỎI NC I NC
Ví dụ 4:
1 Vấn ựề
NC
Mối quan hệ giữa lợi nhuận và tăng trưởng doanh nghiệp ở VN
2 Mục tiêu
NC
- Xác ựịnh mối quan hệ qua lại giữa lợi nhuận và
tăng trưởng doanh nghiệp VN
- đề xuất các giải pháp liên quan ựến tác ựộng của lợi nhuận ựến tăng trưởng và ngược lại
3 Câu hỏi
NC
- Lợi nhuận tác ựộng ựến tăng trưởng DN như thế nào?
- Tăng trưởng tác ựộng ựến lợi nhuận như thế
nào?
- Mức ựộ tác ựộng qua lại của chúng như thế
nào?
14
Trang 8IV MỤ MỤC TIÊU NC C TIÊU NC
-Mục tiêu NC để giúp người đọc biết chính xác mục tiêu NC
bạn muốn đạt được Tránh viết mục tiêu này nhưng giải quyết
vấn đề khác
-Mục tiêu được viết chính xác và sẽ dẫn tới nhưng kết quả có
thể quan sát được Tránh viết chung chung (tổng quát) không
hơn gì phát biểu về ý định NC
-Từ câu hỏi NC chúng ta có thể đạt ra mục tiêu NC hoặc
ngược lại
Do đó, mục tiêu NC phải:
- Cụ thể (specific)
- Có thể đo lường (measureable)
- Có thể đạt được (Achievable)
-Thực tế (realistic): phù hợp với thời gian, khả năng và thực tế
đề hoàn thành NC đúng hạn không?
-Đúng lúc (timely): Có thể đạt được tất cả các mục tiêu NC
trong khung thời gian bạn đã đạt ra không?
15
V
V GIẢ GIẢ THUY THUYẾ ẾT NC T NC/ / TIÊN TIÊN ĐỀ ĐỀ NC NC//NC NC TÌ TÌM M
HI
HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
1 GIẢ THUYẾT NC:
-Đưa ra giả thuyết NC, dựa vào
-Kiểm định giả thuyết (chấp nhận hay bác bỏ), dựa vào các
thông tin, dữ liệu
Giả thuyết có thể rút ra từ câu hỏi NC, nên:
- Là 1 câu khẳng định
-Phạm vi giới hạn
- Là một câu phát biểu về mối quan hệ giữa các biến số
- Có ý nghĩa rõ ràng
-Phù hợp với giả thuyết
-Được diễn tả một cách thích hợp với các thuật ngữ chính xác
Ví dụ:
Trang 9HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
2 TIÊN ĐỀ NC:
-Thay vì đưa ra giả thuyết NC, chúng ta tập trung vào tiên đề NC
-NC xoay quanh tiên đề NC và đưa ra giải pháp kiến nghị
Ví dụ:
Vấn đề NC: Cung cấp tín dụng cho nông dân nghèo
Tiên đề NC: - Nhà nước đưa ra các chương trình cung cấp tín dụng
cho nông dân nghèo
-Việc cung cấp tín dụng không đúng đối tượng là nông dân nghèo
-Do đó, chương trình cung cấp tín dụng của nhà nước thực hiện
không đúng đối tượng
NC của chúng ta là tìm ra các nguyên nhân vì sao chương trình
không cung cấp tín dụng đúng đối tượng và tìm ra giải pháp khắc
phục
17
V
V GIẢ GIẢ THUY THUYẾ ẾT NC T NC/ / TIÊN TIÊN ĐỀ ĐỀ NC NC//NC NC TÌ TÌM M
HI
HIỂ ỂU V U VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ
3 NC TÌM HIỄU VẤN ĐỀ:
- Thay vì đưa ra giả thuyết NC, hay tiên đề NC, NC của
chúng ta có thể tìm hiểu 1 vấn đề nào đó.
Ví dụ:
-Mục đích của NC là xem xét và đánh giá hệ thống kế
toán ở Mỹ và có thể áp dụng ở VN hay không?
-Mục đích của NC là tìm hiểu thị trường chứng khoán
Nhật bản để tìm ra các khía cạnh có thể áp dụng cho thị
trường chứng khoán ở VN.
18
Trang 10VI Đ ĐÁ ÁNH NH GIÁ GIÁ V VẤ ẤN N ĐỀ ĐỀ NC NC
Việc đánh giá vấn đề NC để quyết định tiếp tục hay không Các câu hỏi đặt
ra
1 Tính khả thi của đề tài
• Có phù hợp với kiến thức không?
• Có phù hợp với nguồn tài liệu/số liệu mà có thể có hoặc thu thập không?
• Có thể được XD trên lý thuyết/kiến thức/kinh nghiệm
• Có thể tiến hành trong điều kiện có các hạn chế: Thời gian, nguồn lực và
tiền bạc.
2 Tầm quan trọng của đề tài:
• Vấn đề có quan trọng không? Cụ thể không?
• Có ý nghĩa về chính sách/lý thuyết/phương pháp không?
• Có phù hợp với chuyên ngành đang học không?
3 Sở thich cá nhân:
• Có quan tâm/thích thú với đề tài không?
• Có giúp thăng tiến trong học tập/nghề nghiệp không?
• Có thu hút sự quan tâm của người đọc không?
• Có được chấp nhận trong lĩnh vực mà chúng ta đang học tập/nghiên cứu
không?
19
Bà
Bàii ttậậpp: : M Mỗỗii họ họcc viên viên phả phảii suy suy nghi nghĩ ̃ 1 1 đê đề ̀ tà tàii, , ggồồm m::
11 Tên Tên đê đế ́ tà tàii
22 V Vấấnn đê đề ̀ nghiên nghiên ccứứuu
33 Câu Câu hỏ hỏii nghiên nghiên ccứứuu
44 Mụ Mụcc tiêu tiêu nghiên nghiên ccứứuu
55 Cá Cách ch ti tiếếpp ccậậnn ddưữ ̃ li liệệuu nghiên nghiên ccứứuu
Thank you