Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)

Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)

TRẦN THỊ PHƯƠNG NGA

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2019

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Quốc Dũng

THÁI NGUYÊN - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, Luận văn: "Hoàn thiện công tác quản lý tài chính

tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai" là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các nội dung nghiên cứu và kết quả trình bày trong luận văn là trung thực, rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong

bất kỳ công trình nào khác

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Trần Thị Phương Nga

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này tôi đã nhận được sự hướng dẫn rất tận tình

của TS Vũ Quốc Dũng cùng với những ý kiến đóng góp quý báu của các

thầy, cô giảng viên Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới những sự giúp đỡ đó

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới lãnh đạo, đồng nghiệp, anh chị em tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai đã tận tình giúp đỡ trong quá trình hoàn thành luận văn của mình

Xin cảm ơn sự động viên, hỗ trợ của gia đình, bạn bè đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn./

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Trần Thị Phương Nga

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ viii

LỜI MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Đóng góp của luận văn 3

5 Kết cấu luận văn 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN 4

1.1 Khái niệm, mục tiêu và sự cần thiết của quản lý tài chính tại bệnh viện 4

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bệnh viện công 4

1.1.2 Khái niệm, cơ chế, vai trò và sự cần thiết quản lý tài chính tại bệnh viện 7

1.1.3 Nội dung quản lý tài chính tại bệnh viện 12

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại bệnh viện 20

1.2 Thực tiễn về quản lý tài chính tại một số bệnh viện và bài học cho Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào cai 23

1.2.1 Kinh nghiệm quản lý tài chính tại bệnh viện Việt Đức 23

1.2.2 Kinh nghiệm tại bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang 24

1.2.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai25 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27

2.1 Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết 27

2.2 Phương pháp tiếp cận 27

2.3 Khung phân tích quản lý tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 28

2.4 Phương pháp thu thập thông tin 29

2.4.1 Thu thập số liệu thứ cấp 29

2.4.2 Thu thập số liệu sơ cấp 29

2.5 Phương pháp phân tích và tổng hợp thông tin 32

2.6 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 32

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI 35

3.1 Khái quát về Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 35

3.1.1 Chức năng, nhiệm vụ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 35

3.1.2 Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ chức năng các khoa, phòng 37

3.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 38

3.2.1 Công tác kế hoạch thu chi tại bệnh viện 38

3.2.2 Thực hiện kế hoạch thu chi tại bệnh viện 40

3.2.3 Tình hình quyết toán chi phí tại bệnh viện 62

3.2.4 Thanh tra kiểm tra quản lý tài chính của bệnh viện 64

3.3 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 66

3.3.1 Phân tích nhân tố khách quan 66

3.3.2 Nhân tố chủ quan 69

3.4 Đánh giá công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 70

3.4.1 Đánh giá hiệu quả quản lý tài chính qua các chỉ tiêu 70

3.4.2 Những kết quả đạt được 71

3.4.3 Những nhược điểm 72

3.4.4 Nguyên nhân hạn chế 73

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI 75

4.1 Định hướng mục tiêu quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 75 4.1.1 Định hướng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 75 4.1.2 Mục tiêu quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 75 4.2 Giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 76 4.2.1 Tăng cường khoản thu từ quỹ bảo hiểm y tế thông qua đổi mới phương thức thanh toán bảo hiểm 76 4.2.2 Đổi mới cơ chế quản lý tài chính của bệnh viện 77 4.2.3 Nâng cao khả năng kế hoạch thu chi của bệnh viện 79 4.2.4 Tăng cường các khoản thu nhập tăng thêm cho các cán bộ, y bác sĩ tại bệnh viện 80 4.2.5 Tăng cường cơ chế thanh tra kiểm tra giám sát quản lý tài chính tại bệnh viện 82

KẾT LUẬN 86

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BV : Bệnh viện BVC : Bệnh viện công BHYT : Bảo hiểm y tế

CSSK : Chăm sóc sức khỏe DVTN : Dịch vụ tự nguyện DVYT : Dịch vụ y tế

NSNN : Ngân sách nhà nước KCB : Khám chữa bệnh QLNN : Quản lý nhà nước QLTC : Quản lý tài chính XHH : Xã hội hóa

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Số phiếu điều tra 30

Bảng 2.2: Thang đánh giá Likert 31

Bảng 3.1: Kế hoạch thu chi của bệnh viện 38

Bảng 3.2: Đánh giá về kế hoạch của bệnh viện 39

Bảng 3.3: Thực hiện các khoản thu của bệnh viện 40

Bảng 3.4: Đánh giá về nguồn thu của bệnh viện 41

Bảng 3.5: Đầu tư mua sắm cơ sở hạ tầng trang thiết bị tại bệnh viện 43

Bảng 3.6: Tình hình sửa chữa, thay thế trang thiết bị tại bệnh viện 44

Bảng 3.7: Đánh giá về cơ sở hạ tầng, máy móc trang thiết bị của bệnh viện45 Bảng 3.8: Tình hình chi phí nguyên liệu, vật liệu cho bệnh viện 46

Bảng 3.9: Đánh giá về nguyên liệu vật liệu bệnh viện 47

Bảng 3.10: Chi nghiệp vụ chuyên môn 48

Bảng 3.11: Trích lập các quỹ tại bệnh viện 49

Bảng 3.12: Khen thưởng cho tập thể, cá nhân 50

Bảng 3.13: Khen thưởng định kỳ và đột xuất tại bệnh viện 50

Bảng 3.14: Chi phúc lợi cho cán bộ, y bác sĩ bệnh viện 51

Bảng 3.15: Chi nghiên cứu khoa học tại bệnh viện 53

Bảng 3.16: Các khoản chi huấn luyện nâng cao tay nghề 54

Bảng 3.17: Tình hình chi quỹ khám chữa bệnh tại bệnh viện 55

Bảng 3.18: Đánh giá về việc trích và sử dụng các quỹ tại bệnh viện 56

Bảng 3.19: Lương của cán bộ y, bác sĩ tại bệnh viện 57

Bảng 3.20: Mức lương theo trình độ 58

Bảng 3.21: Thu nhập tăng thêm tại bệnh viện 59

Bảng 3.22: Đánh giá người lao động về lương và thu nhập tăng thêm 60

Bảng 3.23: Tình hình chi phí chung của bệnh viện 61

Bảng 3.24: Tỷ lệ quyết toán tại bệnh viện 62

Bảng 3.25: Lý do từ chối thanh toán 63

Bảng 3.26: Tình hình thanh tra kiểm tra quản lý tài chính tại bệnh viện 64

Bảng 3.27: Tình hình vi phạm tài chính của bệnh viện 65

Bảng 3.28: Đánh giá về môi trường kinh tế ảnh hưởng đến tài chính bệnh viện 67

Bảng 3.29: Đánh giá đặc thù của dịch vụ y tế bệnh viện 68

Bảng 3.30: Đánh giá quan điểm, định hướng, mục tiêu của bệnh viện 69

Bảng 3.31: Một số chỉ tiêu hiệu quả quản lý tài chính tại bệnh viện 71

DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1: Khung phân tích quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai 28

LỜI MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Con người là nguồn tài nguyên quý báu nhất quyết định sự phát triển của đất nước Trong đó, sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn

xã hội Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, mỗi gia đình

và cơ sở y tế chính là bộ phận trung tâm quyết định hiệu quả của công tác này Vì vậy, hoạt động của các cơ sở y tế luôn là vấn đề được quan tâm, chú ý nhằm đem lại những đóng góp to lớn cho sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân

Việt Nam với quá trình hội nhập và phát triển đòi hỏi phải đổi mới toàn diện trên nhiều mặt, từ công tác tổ chức điều hành cho tới cơ chế, chính sách, quản lý kinh tế từ trung ương tới địa phương Một trong những khâu tất yếu trong quá trình đổi mới quản lý kinh tế hiện nay đó là khu vực dịch vụ công ích như: y tế, giáo dục, bảo hiểm …

Ngành y tế được coi là một ngành trong hệ thống kinh tế quốc dân và thuộc nhóm ngành dịch vụ phục vụ các nhu cầu có tính chất phúc lợi xã hội Đầu tư cho y tế là đầu tư cho con người nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Coi người bệnh như khách hàng cần phải chăm sóc theo một chế độ đặc biệt Khác với các đơn vị kinh doanh dịch vụ, hoạt động cung cấp dịch vụ của bệnh viện không đặt mục tiêu lợi nhuận làm mục tiêu quan trọng nhất Nhưng không vì vậy mà bỏ quên việc quản lý tài chính mà ngày càng phải đổi mới, phát triển, dần từng bước hoàn thiện trong công tác quản lý tài chính bệnh viện để đầu tư trang thiết bị cũng như trang bị kiến thức về khoa học kỹ thuật cho con người, nhằm đem lại dịch vụ tốt nhất cho người bệnh Trong những năm qua, Nhà nước đã có nhiều chính sách đổi mới hoạt động của các cơ sở y tế nhằm tăng cường năng lực hoạt động của các đơn vị Các chủ trương, chính sách đã tạo ra hành lang pháp lý khá rộng cho các đơn

vị sự nghiệp nói chung và đơn vị y tế nói riêng trong việc phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm để phát triển đơn vị, chi tăng thu nhập cho cán bộ khuyến khích hiệu quả công việc, giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước trong các hoạt động của cơ sở

Với những sự thay đổi trên, đòi hỏi quản lý tài chính trong bệnh viện vừa phải đảm bảo các mục tiêu tài chính, vừa đảm bảo tính hiệu quả, công bằng trong chăm sóc sức khoẻ Quản lý tài chính bệnh viện trở thành chìa khoá quyết định sự thành công hay thất bại trong việc quản lý bệnh viện, quyết định sự tụt hậu cũng như phát triển của bệnh viện như: tỷ lệ thu từ khám chữa bệnh tự nguyện còn ít, các khoản thu chủ yếu từ quỹ bảo hiểm y tế, kế hoạch lập chưa sát với thực tế… Như vậy, nhiệm vụ đặt ra mà các nhà quản lý cần phải xác định được những vấn đề gì ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính

và mức độ ảnh hưởng của chúng, để có hướng khắc phục và nâng cao tính hiệu quả kinh tế - xã hội Vừa có thể hoàn thành tốt chức năng của mình cũng như giảm bớt được gánh nặng chi phí cho ngân sách Nhà nước

Đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa

tỉnh Lào Cai” được lựa chọn nghiên cứu nhằm tìm ra hướng thực hiện hữu

hiệu hoạt động tài chính tại bệnh viện, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn hiện nay

2 Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai trong cơ chế tài chính mới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Nghiên cứu trong phạm vi Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

- Về thời gian: Sử dụng tài liệu thứ cấp thu thập từ năm 2015 đến năm

2017 Số liệu sơ cấp được tác giả thu thập tháng 7 năm 2018

- Về nội dung nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu những vấn đề về quản

lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

4 Đóng góp của luận văn

Nghiên cứu đã hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về quản lý thu chi tại bệnh viện công, đã xem xét hoạt động thu chi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai Đây sẽ là tài liệu tham khảo giúp bệnh viện nâng cao công tác quản lý thu chi tại bệnh viện

Nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo cho các bạn sinh viên, học viên cao học trong lĩnh vực quản lý thu chi tại bệnh viện công

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính bệnh viện Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Chương 4: Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN 1.1 Khái niệm, mục tiêu và sự cần thiết của quản lý tài chính tại bệnh viện

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bệnh viện công

1.1.1.1 Khái niệm bệnh viện công

Trong thời gian qua, nền kinh tế phát triển điều này dẫn đến có nhiều quan điểm và khái niệm về “bệnh viện” Trong giai đoạn đầu, bệnh viện chỉ là những cơ sở từ thiện với tên gọi là “nhà tế bần”, “nhà thương” để giúp đỡ những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nuôi dưỡng người có vấn đề về sức khỏe Nhưng trong gia đoạn hiện nay bệnh viện được hiểu là cơ sở y tế trong khu vực dân cư bao gồm những công cụ, dụng cụ như: giường bệnh, đội ngũ y bác sĩ có trình độ y học, các phòng khoa được trang bị những trang thiết

bị, hạ tầng thích hợp để chăm sóc sức khỏe con người Bên cạnh đó, đơn vị y

tế này sẽ cung cấp các dịch vụ y tế cho người bệnh Bệnh viện cũng là nơi đưa

ra các chẩn đoán và điều trị cho người bệnh và cũng là nơi thực hiện các chăm sóc sức khỏe cho người dân và tiến hành các nghiên cứu về y học Theo các

tài liệu về tổ chức y tế, bệnh viện được hiểu theo nghĩa rộng “Bệnh viện là một bộ phận không thể tách rời của một tổ chức xã hội và y tế, chức năng của

nó là chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân, cả phòng bệnh và chữa bệnh Bên cạnh đó tại các bệnh viện còn đào tạo cán bộ y tế và nghiên cứu y học” (Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam, 2012, trang 5)

Thuật ngữ bệnh viện công được hiểu như sau: theo từ điển tiếng việt thì

“công” ở đây có nghĩa là “công cộng” Vậy có thể hiểu bệnh viện công trước tiên là bệnh viện nhưng phục vụ toàn dân, toàn cộng đồng Nói cách khác ở đây bệnh viện công là bệnh viện của nhà nước do nhà nước thành lập để thực hiện khám, chữa bệnh cho người dân trong cả nước Cũng theo nghĩa này, bệnh viện công là bệnh viện sở hữu của nhà nước và nó chịu sự kiểm soát và quản lý của nhà nước Nguồn kinh phí hoạt động của bệnh viện công này được ngân sách nhà nước cấp theo các khoản chi được nhà nước quy định

Xuất phát từ đặc điểm cũng như chức năng cung ứng các dịch vụ thì

bệnh viện công được hiểu như sau: “Bệnh viện công là bệnh viện cung cấp các dịch vụ y tế cho cộng đồng, thực hiện các nghiệp vụ về y tế theo quy định

và hoạt động dưới sự kiểm soát của nhà nước”

1.1.1.2 Đặc điểm của bệnh viện công

Bệnh viện công là bệnh viện thuộc sở hữu của nhà nước được phân bố theo vùng và lãnh thổ đảm bảo cung cấp dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe cho người dân Bệnh viện công được thành lập theo nguồn vốn nhà nước và chịu

sự quản lý của nhà nước Do vậy, nguồn lực để thành lập bệnh viện công như:

cơ sở vật chất, hạ tầng cơ sở… được phân bổ theo tính chuyên môn của các bệnh viện và được phân bổ theo các tiêu chuẩn đã được xây dựng Bệnh viện công chức năng đầu tiên đó là cung cấp các dịch vụ về chăm sóc sức khỏe: như khám chữa bệnh cho người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đến khám và điều trị Ngoài ra, chức năng của bệnh viện công, đặc biệt là các bệnh viện công thuộc tuyến dưới sẽ giúp cho giảm ùn tắc bệnh nhân lên các tuyến bệnh viện trên Các bệnh viện lớn sẽ tập trung và khám chữa các bệnh chuyên khoa sâu được cung cấp cơ sở vật chất và hạ tầng hiện đại, nhằm theo kịp sự phát triển chung về y học trên thế giới

Mục tiêu của bệnh viện công đó là chăm sóc sức khỏe cho người dân với mục đích là phi lợi nhuận Là bệnh viện được sự đầu tư của nhà nước, sử

dụng vốn ngân sách nhà nước nên bệnh viện công thực hiện chức năng là chăm sóc sức khỏe người dân để hướng tới mục tiêu công bằng xã hội, đưa nền y học tiên tiến và phát triển trên thế giới áp dụng vào người dân trong xã hội Song song với việc khám chữa bệnh cho người dân, bệnh viện cũng cần thực hiện quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước cấp có hiệu quả và điều này dẫn đến tăng chất lượng cung cấp các dịch vụ của bệnh viện Trong xu thế hiện nay, bệnh viện công cần có những quản lý về tài chính một các chặt chẽ, cần gắn liền giữa chăm sóc sức khỏe người dân với quản lý tài chính hiệu quả

để sử dụng nguồn vốn nhà nước tiết kiệm tránh thất thoát lãng phí

Nguồn kinh phí nhà nước cấp là nguồn vốn quan trọng để bệnh viện thực hiện các mục tiêu của mình: đối với bệnh viện công thì nguồn vốn ngân sách

nhà nước cấp là nguồn vốn quan trọng nhằm thực hiện các mục tiêu của bệnh viện như: thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người dân, mua sắm trang thiết bị y

tế Hiện nay, nguồn kinh phí này được bệnh việc thực hiện làm nguồn vốn đầu tư phát triển còn nguồn kinh phí dành cho chi thường xuyên đã được nhiều bệnh viện chủ động đảm bảo Tuy nhiên đây vẫn là nguồn vốn quan trọng, vẫn chiếm tỷ trọng cao trong nguồn vốn của bệnh viện

Bệnh viện công phải thực hiện các chính sách xã hội được nhà nước giao:

một phần lớn chức năng của bệnh viện công, đó là thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân nhất là những người dân có hoàn cảnh kinh

tế khó khăn, đồng bào dân tộc vùng sâu vùng xa, các đối tượng chính sách

1.1.1.3 Vai trò của bệnh viện công

Thực hiện các nhiệm vụ quốc gia về phòng chống bệnh tật, nâng cao sức khỏe người dân Bệnh viện công sẽ kết hợp với các đơn vị chức năng thực

hiện các nhiệm vụ an sinh xã hội, đảm bảo sức khỏe người dân đặc biệt là tại các vùng sâu vùng xa, điều kiện đi lại khó khăn Góp phần nâng cao đời sống người dân

Hợp tác quốc tế nghiên cứu khoa học, áp dụng công nghệ tiên tiến vào khám chữa bệnh người dân Là ngành đòi hỏi phải có sự cập nhật về khoa học

kỹ thuật, nhưng để làm được điều này cần một lượng vốn lớn và có thể có nhiều thất bại rủi ro trong quá trình nghiên cứu và áp dụng vào thực tiễn Với nguồn vốn nhà nước đem lại, bệnh viện có nhiều cơ hội trong việc nghiên cứu

ra các loại thuốc, phương pháp điều trị mới phù hợp với hoàn cảnh của từng địa phương, từ tầng lớp người dân trong xã hội

Thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh cho người nghèo những vùng khó khăn về điều kiện kinh tế Nhiều vùng địa phương còn có điều kiện kinh tế

khó khăn, người dân rất khó tiếp cận với các dịch vụ y tế hiện đại Bởi vậy,

bệnh viện công với vai trò là bệnh viện của nhân dân, bệnh viện phi lợi nhuận sẵn sàng thực hiện chăm sóc và khám chữa bệnh cho tất cả đối tượng trong xã hội Qua đó thể hiện được vai trò của nhà nước trong việc chăm sóc người dân của mình

Đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của toàn thể nhân dân Tuy là bệnh viện được nhà nước cung cấp ngân sách để hoạt động nhưng

bệnh viện công cũng là lực lượng tiên phong trong việc tiếp cận những tiến bộ khoa học kỹ thuật, cũng như đa dạng hóa dịch vụ để có thể phục vụ tốt hơn nữa cho người dân trong xã hội

1.1.2 Khái niệm, cơ chế, vai trò và sự cần thiết quản lý tài chính tại bệnh viện

1.1.2.1 Khái niệm về quản lý tài chính tại bệnh viện

a, Tài chính bệnh viện

Như ta đã biết, bệnh viện công là những đơn vị sự nghiệp của nhà nước cung cấp các dịch vụ về y tế cho xã hội và thực hiện các nghiệp vụ về y tế theo những quy định và hoạt động của bệnh viện chịu sự quản lý kiểm soát của nhà nước Do vậy, gắn với chủ thể khách quan thì tài chính có thể sẽ có những đặc điểm riêng Tài chính bệnh viện sẽ mang những đặc điểm mà có những tính chất như nguồn lực tài chính được huy động một phần từ ngân sách nhà nước, thêm vào đó là việc sử dụng nguồn vốn cho những hoạt động

và phát triển của bệnh viện

Trong quá trình phát triển thì các bệnh viện sẽ phân bổ tài chính của mình đó là chi cho đầu tư phát triển và chi thường xuyên của bệnh viện Ngoài ra, nguồn lực tài chính của bệnh viện được huy động từ các chủ thể khác trong xã hội như: việc sử dụng các nguồn thu từ các dự án hỗ trợ phát triển y tế cộng đồng, nguồn tài chính từ thu các khoản viện phí và các khoản tài chính khác Với nguồn tài chính thu được bệnh viện khai thác và sử dụng vào những mục tiêu của bệnh viện Nguồn tài chính có thể tồn tại dưới dạng vận động trong chu trình kinh tế cũng như tồn tại dưới dạng tiềm năng Đối

với nguồn lực tài chính của bệnh viện, việc quản lý phải xuất phát từ chính đặc điểm của bệnh viện đó là cung cấp các dịch vụ về y tế cho xã hội Như vậy, nguồn tài chính của bệnh viện được thu từ ngân sách nhà nước và nguồn lực do bệnh viện huy động từ các chủ thể khác trong xã hội Trong

đó, nguồn thu từ cung cấp các dịch vụ y tế như: khám bệnh, chữa bệnh, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe… đây cũng được coi là nguồn thu quan trọng, chủ yếu của bệnh viện Thông qua việc huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính của bệnh viện sẽ có những mối quan hệ kinh tế giữa các bên có liên quan như: các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và những người sử dụng các dịch vụ khám, chữa bệnh và các đối tượng khác có liên quan Như

vậy, “Tài chính bệnh viện là việc huy động và sử dụng nguồn lực của bệnh viện nhằm đạt các mục tiêu mà bệnh viện đặt ra” (Chính phủ nước

CHXHCN Việt Nam, 2012, trang 10)

b, Quản lý tài chính bệnh viện

Theo Bộ Y tế (2012) thì “ Quản lý tài chính bệnh viện là sự tác động lên đối tượng và hoạt động tài chính thông qua quá trình lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm xác định các nguồn thu và các khoản chi để thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện, đào tạo và nghiên cứu khoa học đảm bảo đủ kinh phí

và sử dụng kinh phí một cách hiệu quả và công bằng góp phần thực hiện tốt mục tiêu chung của bệnh viện” (Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam, 2012, trang 14) Hoạt động quản lý tài chính tại bệnh viện là xác định các tác động lên các đối tượng thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện các kế hoạch về tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm xác định các khoản thu cũng như xác định các khoản chi đảm bảo đủ kinh phí và sử dụng kinh phí một cách có hiệu quả Ngoài ra, quản lý tài chính còn tạo được

sự công bằng trong đóng góp thực hiện các mục tiêu của Nhà nước về y tế

Quan điểm của quản lý tài chính đó là quản lý toàn bộ các nguồn vốn, tài sản cũng như vật tư của bệnh viện để phục vụ các nhiệm vụ khám, chữa bệnh và nghiên cứu khoa học về y tế Như vậy, quản lý tài chính tại bệnh viện

là huy động các nguồn lực về tài chính để thực hiện các nhiệm vụ đã đề ra Cụ thể của quản lý tài chính là tăng các nguồn lực thu vào của bệnh viện và sử dụng nguồn lực tài chính này một cách có hiệu quả Thêm vào đó, bệnh viện công cần thực hiện các chính sách như: khám, chữa bệnh cho hộ nghèo, người

có công, những người bệnh thuộc dân tộc thiểu số sống tại vùng khó khăn… Điều này cũng cần xem xét các chi phí cho các khoản này đảm bảo cân bằng giữa các khoản thu và các khoản chi

1.1.2.2 Cơ chế quản lý tài chính tại bệnh viện

Cơ chế quản lý tài chính, đây chính là cơ chế chính sách để quản lý tại bệnh viện Tuy nhiên khi đề cập đến chính sách, đây sẽ là căn cứ pháp lý để xem xét các khoản chi đảm bảo tính pháp lý cho các khoản thu và chi tại bệnh viện

Theo Hoàng Thị Thúy Nguyệt (2006) “Bệnh viện là một bộ phận của

tổ chức mang tính chất y học và xã hội, có chức năng đảm bảo cho nhân dân được chăm sóc toàn diện về y tế và cả chữa bệnh và phòng bệnh”

(Hoàng Thị Thúy Nguyệt, 2006, trang 21)

Ở Việt Nam, quản lý tài chính bệnh viện là một nội dung của chính sách kinh tế - tài chính y tế, do Bộ Y tế chủ trương với trọng tâm là sử dụng các nguồn lực đầu tư cho ngành y tế, để cung cấp các dịch vụ y tế một cách hiệu quả và công bằng

Quản lý tài chính bệnh viện là việc quản lý toàn bộ các nguồn vốn: vốn ngân sách Nhà nước cấp, vốn viện trợ, vốn vay và các nguồn vốn khác; tài sản, vật tư của bệnh viện để phục vụ nhiệm vụ khám bệnh, chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu khoa học, chỉ đạo tuyến …

Quản lý tài chính trong bệnh viện gồm:

- Sử dụng, quản lý các nguồn kinh phí ngân sách Nhà nước cấp và các

nguồn được coi là ngân sách Nhà nước như: viện phí, bảo hiểm y tế, viện trợ… theo đúng chế độ, định mức quy định của Nhà nước

- Tăng nguồn thu hợp pháp, cân đối thu – chi, sử dụng các khoản chi có hiệu quả, chống lãng phí và thực hành tiết kiệm

- Thực hiện chính sách ưu đãi và đảm bảo tính công bằng trong khám bệnh, chữa bệnh Thỏa mãn nhu cầu khám, chữa bệnh của mọi người khi đến bệnh viện, theo một mặt bằng chi phí nhất định không mà không đòi hỏi khả năng chi trả của người bệnh là điều kiện tiên quyết, không phân biệt đối xử với người bệnh khi đến khám và điều trị bệnh tại bệnh viện, thực hiện chính sách

ưu tiên đối với các đối tượng ưu đãi xã hội và người nghèo

- Từng bước tiến tới hạch toán chi phí và giá thành khám, chữa bệnh

1.1.2.3 Vai trò của quản lý tài chính trong bệnh viện

Hiệu quả thực hiện của tài chính kế toán là mục tiêu quan trọng của quản lý tài chính bệnh viện Các yếu tố của mục tiêu này bao gồm:

- Duy trì cán cân thu – chi: Đây là điều kiện tiên quyết và bắt buộc của quản lý tài chính bệnh viện và cũng là tiêu chuẩn cho sự thành công trong cơ chế quản lý mới - tiến tới hạch toán chi phí

- Bệnh viện phải cải thiện chất lượng khám chữa bệnh thông qua một

số chỉ tiêu chuyên môn như: tỷ lệ người cứu sống, tỷ lệ tử vong …

- Sự hài lòng của cán bộ: Đời sống cán bộ công nhân viên được cải thiện, cải thiện phương tiện làm việc, xây dựng văn hóa bệnh viện

- Bệnh viện phát triển cơ sở vật chất, phát triển các chuyên khoa

- Công bằng y tế: Chất lượng phục vụ như nhau cho toàn bộ các đối tượng như vậy, quản lý tài chính bệnh viện phải đáp ứng cùng lúc bốn đối tác: người bệnh, nhân viên trong bệnh viện, ban giám đốc bệnh viện và Nhà nước

Nhìn chung trong điều kiện kinh tế nước ta như hiện nay, mục tiêu của quản lý tài chính trong bệnh viện phải cùng lúc đạt được năm mục tiêu trên Tuy nhiên ở một số vùng sâu, vùng xa, gặp nhiều khó khăn thì phải sắp xếp thứ tự của ưu tiên nào cần phấn đấu trước

1.1.2.4 Sự cần thiết trong quản lý tài chính trong bệnh viện

Quản lý tài chính là một trong những hoạt động quản lý quan trọng của bất kỳ tổ chức nào trong điều kiện kinh tế thị trường Bởi vì, tài chính biểu hiện tổng hợp và bao quát hoạt động của đơn vị

Thông qua quản lý tài chính, chủ thể quản lý không chỉ kiểm soát được toàn bộ chu trình hoạt động của đơn vị mà còn đánh giá được chất lượng hoạt động của đơn vị Từ đó, chủ thể quản lý sử dụng được công cụ tài chính

một cách hữu hiệu Tuy nhiên, tài chính tại bệnh viện còn có nét khác biệt do tính chất hoạt động của bệnh viện Bệnh viện không chỉ theo đuổi các mục tiêu riêng mà còn phục vụ mục tiêu chung của toàn xã hội nên quản lý tài chính bệnh viện khá phức tạp Vì vậy, cần có cơ chế trong quản lý phù hợp với hoạt động của bệnh viện nhằm tăng cường tập trung nguồn lực tài chính, đảm bảo sự linh hoạt, năng động và phong phú về hình thức, giúp hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao

Quản lý tốt tài chính của bệnh viện góp phần làm giảm bớt các khoản chi của ngân sách Nhà nước mà còn khuyến khích các bệnh viện cung cấp

dịch vụ chất lượng cao Góp phần hạn chế, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong khai thác và sử dụng nguồn lực tài chính công, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn tài chính của đất nước

Giúp đơn vị khai thác tốt các nguồn thu của bệnh viện: thông qua quản

lý tài chính, đơn vị xem xét được những khoản thu Bởi vậy có thể xem xét các khoản thu, đưa ra chiến lược của bệnh viện như: nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đào tạo và nghiên cứu khoa học… Điều này giúp bệnh viện có thể khai thác tốt các nguồn thu của bệnh viện và sớm đưa ra những thay đổi để phù hợp với tình hình thực tế

Quản lý tài chính giúp bệnh viện sử dụng một cách hiệu quả các nguồn lực tài chính để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn Với vai trò lớn nhất của

bệnh viện là chăm sóc sức khỏe nhân dân, với nguồn lực có hạn thì bệnh viện

có thể xem xét đánh giá và phân bổ nguồn lực của bệnh viện như: đào tạo nhân lực, mua sắm máy móc trang thiết bị… nhằm đảm bảo thực hiện tốt nhất mục tiêu về chuyên môn

1.1.3 Nội dung quản lý tài chính tại bệnh viện

1.1.3.1 Kế hoạch thu chi tại bệnh viện

Căn cứ vào mục tiêu phát triển của bệnh viện cũng như căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị mà bệnh viện hằng năm xây dựng dự toán cho đơn vị mình Đây là căn cứ để thực hiện các khoản thu và các khoản chi Dự toán có vai trò rất lớn trong việc truyền đạt kế hoạch, mục tiêu của ban lãnh đạo của bệnh viện, dự toán sẽ giúp ban lãnh đạo của bệnh viện có những kế hoạch cho những hoạt động trong tương lai Điều này giúp ban lãnh đạo tiết kiệm thời gian xử lý các công việc cũng như có kế hoạch cụ thể, chủ động trong việc thực hiện các hoạt động thu - chi của bệnh viện

Với việc xây dựng dự toán, bệnh viện có thể phân bổ nguồn lực vào của bệnh viện cho những hoạt động khác nhau của bệnh viện như các khoản chi thường xuyên và các khoản chi không thường xuyên Điều này giúp bệnh viện phân bổ nguồn lực một cách đồng đều và tránh những bất hợp lý để có thể sử dụng hiệu quả nguồn lực của bệnh viện

Trong quá trình xây dựng dự toán sẽ bộc lộ những bế tắc cũng như những khó khăn trong quá trình hoạt động của bệnh viện Xem xét và nhận biết những khó khăn, đây cũng là cơ hội để bệnh viện sắp xếp và điều chỉnh để thực hiện hiệu quả các khoản chi của mình Cũng thông qua dự toán để có thể so sánh và đánh giá một cách hiệu quả hoạt động thực tế vì dự toán giúp ban lãnh đạo bệnh viện có thể quản trị và phát hiện ra những nguyên nhân tồn tại để có những biện pháp khắc phục, hoàn thiện Biện pháp này nâng cao vai trò trong quá trình quản

lý tài chính tại bệnh viện

1.1.3.2 Chấp hành kế hoạch thu chi tại bệnh viện

Quản lý nguồn thu của bệnh viện

Hiện nay với sự phát triển của kinh tế thị trường cũng như nhu cầu của người dân có nhiều thay đổi Người dân cần nhiều dịch vụ y tế để chăm sóc sức khỏe ngày càng tốt hơn Do vậy mà các nguồn thu của bệnh viện cũng đa dạng hóa như:

Ngân sách nhà nước cấp: Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về ngân

sách Nhà nước cấp cho bệnh viện ở Việt Nam Nhìn chung, các nguồn đầu tư kinh phí cho bệnh viện thông qua kênh phân bổ của Chính phủ được coi là ngân sách nhà nước cấp cho bệnh viện Theo đó, ngân sách cho bệnh viện có thể bao gồm chi sự nghiệp và đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước, chi từ bảo hiểm y tế, thu viện phí và viện trợ nước ngoài … Tuy nhiên, nguồn ngân sách nhà nước cấp cho bệnh viện ở đây được định nghĩa, là khoản chi cho bệnh viện từ ngân sách nhà nước cấp cho sự nghiệp y tế, cân đối từ nguồn thuế trực thu và thuế gián thu Bao gồm các khoản chi đầu tư, chi vận hành hệ thống Ở Việt Nam, hàng năm các bệnh viện công nhận được một khoản kinh phí được cấp từ ngân sách của Chính phủ, căn cứ theo định mức tính cho một

đầu giường bệnh/năm nhân với số giường bệnh kế hoạch của bệnh viện

Nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế: Theo quy định của Bộ Tài chính

nước ta, nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế là một phần ngân sách sự nghiệp

y tế của Nhà nước giao cho bệnh viện quản lý và sử dụng để đảm bảo chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân Ngày 29/10/2015, thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Y tế - Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư Liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC quy định thống nhất giá dịch vụ khám chữa bệnh chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc Sau 3 năm hoạt động và để phù hợp với đặc điểm nền kinh tế đến ngày 30/05/2018

Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 15/2018/TT-BYT quy định thống nhất giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc và hướng dẫn áp dụng giá, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh

trong một số trường hợp, có hiệu lực bắt đầu từ 15/07/2018 và thay thế Thông

tư số 37/2015/TTLT-BYT-BTC

Hiện nay, giá dịch vụ khám, chữa bệnh dựa trên một khung giá đã được

Bộ Y tế và Bộ Tài chính phê duyệt Đối với người bệnh ngoại trú, biểu giá thu viện phí được tính theo lần khám bệnh và các dịch vụ kỹ thuật mà người bệnh trực tiếp sử dụng Đối với bệnh nội trú, biểu giá thu viện phí được tính theo ngày giường nội trú của từng chuyên khoa theo phân hạng bệnh viện và các khoản chi phí thực tế sử dụng trực tiếp cho người bệnh Đối với khám, chữa bệnh theo yêu cầu thì mức thu được tính trên cơ sở mức đầu tư của bệnh viện và cũng phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đối với người có thẻ bảo hiểm y tế thì cơ quan bảo hiểm thanh toán viện phí của bệnh nhân cho bệnh viện

Nguồn viện trợ và các nguồn thu khác: Nguồn viện trợ và các nguồn thu

khác được Chính phủ Việt Nam quy định là một phần ngân sách của Nhà nước giao cho bệnh viện quản lý và sử dụng Tuy nhiên bệnh viện thường phải chi

tiêu theo định hướng những nội dung đã định từ nhà tài trợ

Đây những khoản thu chủ yếu của bệnh viện, cần sự quản lý chặt chẽ nhằm đảm bảo các khoản thu này đúng theo quy định nhưng cũng đảm bảo phải bù đắp được các chi phí mà bệnh viện bỏ ra Số lượng cũng như chất lượng của dịch vụ y tế có liên quan trực tiếp đến hoạt động chuyên môn của dịch vụ y tế, tác động đến sức khỏe của người dân Đối với nhà nước có thể phân bổ ngân sách theo hai hình thức đó là hỗ trợ các đơn vị cung cấp dịch vụ

y tế hoặc hỗ trợ các đối tượng xã hội thanh toán các dịch vụ y tế Hiện nay, nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân, có nhiều trường hợp là bắt buộc phải mua bảo hiểm y tế Do vậy, bệnh viện hiện nay được thanh toán từ bảo hiểm y tế là rất nhiều, đây là khoản thu rất quan trọng của bệnh viện Đối với việc thanh toán từ nguồn thu trực tiếp từ người bệnh, đối tượng là này sẽ thanh toán trực tiếp cho bệnh viện với các dịch vụ mà họ được thụ hưởng, điều này được dựa trên số lượng và chất lượng dịch vụ mà người bệnh được cung cấp

Quản lý các khoản chi tại bệnh viện

Chi đầu tư mua sắm cơ sở hạ tầng trang thiết bị: Hàng năm do nhu cầu

hoạt động, do sự xuống cấp tất yếu của tài sản cố định dùng cho hoạt động chuyên môn cũng như quản lý nên thường phát sinh nhu cầu kinh phí để mua sắm, sửa chữa những tài sản cố định đã xuống cấp Có thể nói đây là nhóm chi

mà các bệnh viện đều quan tâm, vì nhóm này có thể thay đổi bộ mặt của bệnh viện và thay đổi công nghệ chăm sóc bệnh nhân theo hướng phát triển, để đáp ứng với điều kiện thực tiễn của đơn vị, cũng như phù hợp với sự phát triển của

xã hội theo từng giai đoạn với bốn mục tiêu chính:

Duy trì và phát triển cơ sở vật chất;

Duy trì và phát triển tiện nghi làm việc;

Duy trì và phát triển trang thiết bị;

Duy trì và phát triển kiến thức, kỹ năng nhân viên;

Thứ nhất, về sửa chữa: có những tác động chủ quan và khách quan, đây

là nhóm được quy định rất chặt chẽ trong từng phần vụ; sửa chữa nhỏ và sửa chữa lớn Vấn đề đặt ra là phải sửa chữa đúng mức, đầy đủ, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh, đòi hỏi phát huy năng lực quản lý trong nhóm chi này nhằm bảo toàn trị giá vốn trong sửa chữa để có kết quả tốt nhất trong việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn bỏ ra

Thứ hai, về việc mua sắm tài sản cố định: bao gồm tiện nghi làm việc

và trang thiết bị phục vụ chuyên môn Do tác động của khoa học kỹ thuật, trang thiết bị cho khám chữa bệnh trong bệnh viện càng hiện đại, sử dụng kỹ thuật ngày càng cao Nhưng hầu hết các trang thiết bị này được sản xuất ở nước ngoài, giá cả tương đối cao Vấn đề đặt ra là việc mua sắm phải tính đến giá cả/ hiệu quả Việc mua sắm phải tuân thủ theo các quy định của Nhà nước đồng thời bệnh viện phải có chiến lược quản lý và sử dụng công nghệ

để đạt hiệu quả Tài sản của bệnh viện khi xây dựng hoàn thành, mua sắm,

tiếp nhận từ mọi nguồn theo quy định đểu phải được ghi chép, thể hiện, phản

ánh trên sổ sách kế toán theo chế độ kế toán hành chính sự nghiệp và đảm bảo tuân thủ theo đúng trình tự của Luật đấu thầu, chọn thầu xây dựng, mua

sắm tài sản theo quy định Việc sử dụng vật tư, tài sản của bệnh viện phải

căn cứ theo định mức Tài sản phải được giao trách nhiệm quản lý tới giám đốc, trưởng khoa, trưởng phòng và cá nhân, bảo dưỡng định kỳ theo quy định kỹ thuật bệnh viện Tài sản cố định mang ra khỏi bệnh viện để thực

hiện nhiệm vụ phải có ý kiến đồng ý của giám đốc bệnh viện Tài sản cố

định và vật rẻ tiền mau hỏng của bệnh viện khi thanh lý, nhượng bán phải thực hiện theo chế độ quản lý công của Nhà nước Trường hợp cần điều chuyển tài sản cố định cho các đơn vị khác phải xin ý kiến cấp trên và cơ quan quản lý Bệnh viện không được tuỳ tiện cho hoặc điều chuyển đến nơi

khác hoặc đơn vị khác Các vật tư kỹ thuật và vật tư chuyên dùng, máu, dịch

truyền, thuốc… sau khi mua phải có biên bản giao nhận, phiếu nhập kho và vào thẻ kho đầy đủ Thủ kho phải chấp hành đầy đủ các quy định của Nhà nước về quản lý kho, chịu trách nhiệm bồi thường nếu mất, thiếu hụt vật tư, tài sản và các trách nhiệm pháp luật khác theo quy định

Chi mua nguyên liệu vật liệu: với đặc thù là nơi khám bệnh, chữa bệnh,

chăm sóc sức khỏe cho người dân nên nguyên liệu, vật liệu cho bệnh viện cũng

có những đặc thù riêng đó là: kiểm soát kỹ chất lượng của sản phẩm Đây là những sản phẩm dùng để điều trị cho con người Do đó cần phải quản lý chặt chẽ như: nguồn gốc xuất xứ, thành phần, giá cả … để người tiêu dùng yên tâm

về chất lượng Thứ hai đó là nguyên liệu vật liệu, là những mặt hàng khó mua bán trên thị trường như máu, hóa chất, dịch truyền … Những sản phẩm này không dễ dàng sản xuất được Một số mặt hàng đặc thù như máu được huy động từ nhiều nguồn khác nhau, nhiều loại máu hiếm cần được lưu trữ và bảo quản Do vậy, trong quá trình sử dụng phải tiết kiệm và đúng quy trình thủ tục

Chi nghiệp vụ chuyên môn: Bao gồm chi mua hàng hóa, vật tư , trang thiết

bị kỹ thuật, sách, tài liệu chuyên môn y tế … Nhóm này phụ thuộc vào cơ sở vật

chất và quy mô hoạt động của bệnh viện Nhóm chi nghiệp vụ chuyên môn có liên hệ chặt chẽ với chất lượng chăm sóc bệnh nhân và mục tiêu phát triển của bệnh viện Vấn đề đặt ra trong việc quản lý nhóm chi này là đòi hỏi các nhà quản

lý phải biết sử dụng đúng mức và thích hợp, tránh làm mất cân đối thu - chi đặc biệt là thuốc và vật tư tiêu hao kèm theo nhưng vẫn giữ được chất lượng điều trị

và nhất là tiết kiệm được kinh phí, tránh lãng phí

Về trích lập quỹ: Hàng năm, sau khi hạch toán đầy đủ các khoản chi

phí, nộp thuế và các khoản nộp ngân sách Nhà nước theo quy định Phần chênh lệch thu, chi trong năm được đơn vị được xác định:

+ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: chi phát triển năng lực hoạt động

sự nghiệp, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ, trợ giúp thêm đào tạo, huấn luyện nâng cao tay nghề năng lực công tác cho cán bộ công chức viên chức đơn vị: chi nghiên cứu khoa học, mở các lớp tập huấn nâng cao tay nghề …

+ Quỹ khen thưởng: Dùng để khen thưởng định kỳ hay đột xuất cho tập

thể, cá nhân trong và ngoài đơn vị (ngoài chế độ khen thưởng theo quy định của Luật thi đua khen thưởng) theo hiệu quả công việc và thành tích đóng góp

và hoạt động của đơn vị

+ Quỹ phúc lợi: Dùng để xây dựng, sửa chữa các công trình phúc lợi,

chi cho hoạt động phúc lợi tập thể của người lao động trong đơn vị; trợ cấp khó khăn đột xuất cho người lao động, kể cả những trường hợp nghỉ hưu, nghỉ mất sức; Chi thêm cho cán bộ công chức viên chức trong biên chế thực hiện tinh giản biên chế

+ Quỹ hỗ trợ cho người bệnh: Được sử dụng để hỗ trợ người bệnh điều

trị có hoàn cảnh khó khăn, không có khả năng thanh toán tiền viện phí hoặc

có chi phí điều trị lớn, chi trả cho các trường hợp rủi ro nghề nghiệp trong khám bệnh, chữa bệnh

Trường hợp chênh lệch thu lớn hơn chi trong năm bằng hoặc nhỏ hơn một lần quỹ tiền lương cấp bậc, chức vụ trong năm, đơn vị được sử dụng để trả thu nhập tăng thêm cho người lao động, trích 4 quỹ: Quỹ dự phòng ổn định thu nhập, Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi, Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, trong đó, đối với 2 Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi mức trích tối đa không quá 3 tháng tiền lương, tiền công và thu nhập tăng thêm bình quân thực hiện trong năm do Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp quyết định theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị

Các khoản chi cho người lao động: Bao gồm các khoản chi về lương,

phụ cấp lương (được tính theo chế độ hiện hành, kể cả nâng bậc lương hàng năm trong từng đơn vị hành chính sự nghiệp) và các khoản phải nộp theo lương: bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn Đây là khoản bù đắp hao phí sức lao động, đảm bảo duy trì quá trình tái sản xuất sức lao động cho bác sỹ, y tá, cán bộ công nhân của bệnh viện

Chi phí quản lý chung: Tiền điện, tiền nước, văn phòng phẩm, thông tin

liên lạc, hội nghị, khánh tiết, xăng xe… Nhóm này mang tính gián tiếp nhằm duy trì hoạt động của bộ máy quản lý của bệnh viện Do vậy, các khoản chi này đòi hỏi phải chi đúng, chi đủ, kịp thời và cần sử dụng tiết kiệm, hiệu quả Trước đây nhóm chi này bị khống chế bởi quy định của Nhà nước với các định mức chi nhìn chung rất hạn hẹp và bất hợp lý Tuy nhiên, trong cơ chế mới đơn vị chủ động xây dựng tiêu chuẩn, định mức và chế độ chi tiêu nội bộ căn cứ trên cơ sở định mức kinh tế kỹ thuật và chế độ chi tiêu tài chính hiện hành của Nhà nước để đảm bảo hoạt động thường xuyên cho phù hợp với hoạt động đặc thù của bệnh viện, đồng thời tăng cường công tác quản lý, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả trong phạm vi nguồn tài chính của mình Cùng với

việc chủ động đưa ra các định mức chi, đơn vị cần xây dựng chính sách tiết kiệm và quản lý chặt chẽ các khoản chi tiêu Quản lý tốt nhóm này sẽ tạo điều kiện tiết kiệm, tăng thêm kinh phí cho các nhóm khác

1.1.3.3 Thanh quyết toán tại bệnh viện

Thanh quyết toán có vai trò rất quan trọng trong quản lý tài chính: thông qua thanh quyết toán sẽ phát hiện ra các trường hợp có dấu hiệu vi phạm như chi sai mục đích, chi vượt tiêu chuẩn, chi không có giấy tờ … Điều này dẫn đến tình trạng bội chi cho bệnh viện Thông qua quyết toán các khoản chi vi phạm sẽ được hạn chế Đối với các khoản chi đúng theo quy định, có giấy tờ hợp lý sẽ được thanh quyết toán Đối với những khoản chi vượt so với dự toán, các khoản chi bất thường sẽ được xem xét một cách cẩn thận về vai trò của các khoản chi này để từ đó đưa ra quyết định thanh quyết toán đối với các khoản chi đó

Bệnh viện là cơ quan đặc thù nên việc thanh quyết toán cũng có nhiều khác biệt đối với các cơ quan khác Hiện nay, các bệnh viện công sẽ được bảo hiểm y tế thanh toán cho các khoản khám chữa bệnh được bảo hiểm y tế quy định Đây là nguồn thu chiếm tỷ trọng cao trong bệnh viện và đây cũng là nơi phát sinh ra nhiều khoản chi gây nhiều tranh cãi Bởi vậy, các cơ quan chức năng rà soát và kiểm tra các khoản chi này nhằm đảm bảo tránh thất thoát lãng phí bảo hiểm y tế cho xã hội

Tại các bệnh viện công vẫn được ngân sách nhà nước cấp Do đó các khoản chi cũng được tạm ứng và quyết toán thông qua Kho bạc Nhà nước Tại Kho bạc sẽ kiểm tra các thông tin về khoản chi, kiểm tra các giấy tờ như hóa đơn, định mức … nhằm đảm bảo các khoản chi này hợp pháp và đúng quy định Nhà nước

1.1.3.4 Thanh tra, kiểm tra tài chính bệnh viện

Thanh tra, kiểm tra luôn làm một trong những yếu tố quan trong đảm bảo việc thu chi của bệnh viện theo đúng quy định của Nhà nước Hiện nay để tăng thu của bệnh viện, trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh của người dân, bệnh viện đã chỉ định thu nhiều khoản thu vượt quy định của Nhà nước hoặc

chỉ định nhiều xét nghiệm cũng như khám không cần thiết để tăng các khoản thu từ bảo hiểm y tế Thêm vào đó trong quá trình chi các khoản chi cũng cần đánh giá và xem xét như: việc mua máy móc trang thiết bị nhất là các trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh, điều kiện cơ sở vật chất, khám chữa bệnh cho người nghèo…

Quá trình thanh tra kiểm tra cũng đã phát hiện ra nhiều các sai phạm trong quản lý tài chính, từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục nhanh chóng Với những trường hợp sai phạm nhỏ thì có thể đưa ra những kiến nghị và hướng dẫn các đơn vị thực hiện cho đúng Trong trường hợp sai nghiêm trọng

có thể kiến nghị với cấp trên để đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp Thông qua thanh tra, kiểm tra đã góp phần quản lý tài chính tại bệnh viện được tốt hơn, đảm bảo thực hiện đúng các quy định của Nhà nước

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại bệnh viện

1.1.4.1 Các nhân tố khách quan

Đặc điểm và trách nhiệm của bệnh viện

Đối với bệnh viện nói chung và bệnh viện công nói riêng được sự quản

lý của Nhà nước bởi vậy, hoạt động của bệnh viện công có những đặc thù riêng như chăm sóc phục vụ chăm sóc sức khỏe và tính mạng của con người, có yêu cầu về chuyên môn và cũng là những dịch vụ về y tế … Bên cạnh đó, bệnh viện công cũng cần thực hiện các mục tiêu ổn định về y tế đối với người dân địa phương Đây cũng là hoạt động với chức năng quan trọng nhất là đảm bảo

và cung cấp các dịch vụ y tế cho người dân địa phương cũng như nâng cao chất lượng dịch vụ y tế theo yêu cầu Bên cạnh việc thực hiện chức năng cung cấp dịch vụ y tế thì bệnh viện công còn có trách nhiệm chăm sóc sức khỏe cho nhân dân và phải thực hiện các mục tiêu công bằng và có hiệu quả trong việc chăm sóc sức khỏe người dân Hoạt động tài chính tại bệnh viện có ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động của bệnh viện Bên cạnh đó, bệnh viện công trong cơ chế thị trường cũng phải chịu ảnh hưởng bởi cơ chế thị trường như quy luật

cung cầu thị trường Do vậy cần nâng cao chất lượng và số lượng dịch vụ y tế

để đáp ứng nhu cầu của thị trường

Môi trường kinh tế xã hội địa phương

Môi trường kinh tế địa phương có tác động rất mạnh đến quản lý tài chính tại bệnh viện Hoạt động quản lý tài chính không những chi phối hoạt động quản lý tài chính đó là xây dựng các dịch vụ mà nhu cầu xã hội yêu cầu nhằm đảm bảo sự vận động của bệnh viện phù hợp với điều kiện kinh tế khách quan Khi nền kinh tế phát triển, nhu cầu của con người cũng đa dạng và phong phú Do vậy, yêu cầu cũng được nâng lên, người dân sẵn sang chi trả thêm để

có được những dịch vụ tốt để chăm sóc sức khỏe Đứng trước những yêu cầu

đó, bệnh viện cũng cần có những thay đổi như: cải thiện chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa dịch vụ chăm sóc sức khỏe Tất cả điều này cũng là thách thức và cũng là yêu cầu đối với việc thay đổi cơ chế chính sách trong việc quản lý tài chính để đảm bảo phù hợp với tình hình kinh tế xã hội địa phương

Đặc thù của dịch vụ y tế

Dịch vụ y tế là dịch vụ mang tính đặc thù bởi nó là dịch vụ chăm sóc sức khỏe, cứu tính mạng của con người, đây cũng là dịch vụ vừa mang tính chất hàng hóa cá nhân vừa mang tính hàng hóa công cộng Sức khỏe là nhân

tố quan trọng quyết định đến sự tồn tại cũng như phát triển của mỗi con người Do vậy, vấn đề tài chính ảnh hưởng rất nhiều đến dịch vụ được cung cấp, nhưng trong nhiều trường hợp bệnh nhân không có khả năng về tài chính nhưng vẫn muốn được cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh cho dù đang gặp khó khăn về kinh tế, không đủ tiền để chi trả cho những dịch vụ đó Bên cạnh

đó có những dịch vụ y tế cộng đồng thì người dân được tiếp cận mà không phải trả phí như: tiêm chủng mở rộng, khám sức khỏe cho người cao tuổi … Chính vì điều này nên dịch vụ y tế có những quan điểm khác nhau đó là dịch

vụ y tế mang tính công đồng hay dịch vụ y tế mang tính cá nhân, thị trường Với quan điểm đây là dịch vụ cá nhân, thị trường thì dịch vụ này cần được tự

do hóa để đa dạng hóa và nâng cao chất lượng Còn dịch vụ mang tính cộng động thì cần nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏe của cộng đồng được mở rộng, đại đa số người dân được tiếp cận dịch vụ này

1.1.4.2 Nhân tố chủ quan

Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển của bệnh viện: Điều này

ảnh hưởng rất nhiều đến việc quản lý tài chính tại bệnh viện Đó là đưa ra định hướng về khám chữa bệnh cho người dân, định hướng trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe… Đây chính là căn cứ để xây dựng các phương án và mục tiêu trong quản lý tài chính của bệnh viện Với quan điểm

và định hướng theo hướng minh bạch cũng như phát triển bền vững điều này

sẽ hạn chế được những thủ tục rườm rà, quan liêu điều này giúp thuận tiện cho bệnh nhân thanh toán cũng như sử dụng được các dịch vụ tốt nhất Bên cạnh đó, với quan điểm đó là nâng cao tính tự chủ trong quá trình quản lý, bệnh viện sẽ đưa ra các biện pháp nhằm huy động tối đa nguồn lực đầu vào để

có thể cải thiện cơ sở vật chất cũng như góp phần nâng cao chất lượng đời sống của cán bộ nhân viên y tế tại bệnh viện Ngoài ra, ý thức và trách nhiệm đội ngũ y tế cũng thay đổi tư duy nhằm nâng cao mức độ hài lòng của bệnh nhân trong việc khám chữa bệnh để tăng cường các khoản thu

Trình độ cán bộ quản lý: Yếu tố con người là một trong những yếu tố

quan trọng trong quá trình quản lý tài chính tại các đơn vị nói chung và tại bệnh viện nói riêng Trình độ cán bộ quản lý nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả của quản lý, nó sẽ giúp quá trình thực hiện chính xác với các quy định của nhà nước Với các cơ quan cấp trên, trình độ cán bộ có ảnh hưởng rất lớn trong việc xác định tính chính xác của các khoản chi cũng như tính hợp lý trong việc phân bổ nguồn lực Do vậy nó sẽ góp phần nâng cao hiệu quả việc

sử dụng nguồn lực, chính xác và kịp thời với những trường hợp phát sinh Với những cán bộ trực tiếp giúp giảm thiểu những sai sót trong quá trình thực hiện cũng như đảm bảo tính tiết kiệm tài chính

Công tác tổ chức quản lý thu chi tại bệnh viện Tổ chức quản lý thu chi

tại bệnh viện là một trong những nhân tố quan trọng tới việc quản lý tài chính Hoạt động chi có tổ chức tốt mới có thể tạo thêm được nhiều nguồn tài chính

và tăng thêm cả số lượng cũng như chất lượng của các khoản thu trong điều kiện các nguồn thu cho phép Điều này giúp công tác tự chủ trong quản lý tài chính được tốt hơn Với các khoản thu phải được tổ chức một cách hợp lý,

chính xác kịp thời

1.2 Thực tiễn về quản lý tài chính tại một số bệnh viện và bài học cho Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào cai

1.2.1 Kinh nghiệm quản lý tài chính tại bệnh viện Việt Đức

Trong 6 tháng đầu năm 2018 về công tác khám chữa bệnh, cải tiến chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, phát triển nguồn nhân lực, đổi mới thái độ, phong cách phục vụ người bệnh, tài chính, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, môi trường bệnh viện, hoạt động của ban quản lý dự án của Bệnh viện hữu nghị Việt Đức, bệnh viện đang gặp hàng loạt khó khăn về tài chính

Giá viện phí chưa được tính đủ và điều chỉnh chi phí kịp thời, lương cơ bản tính trong giá 1.150.000 đồng thực tế bệnh viện phải trả cho người lao động từ 01/072018 là 1.390.000 đồng Cụ thể là năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018, lương cơ bản tính vào lương trả cho người lao động 1.300.000 đồng tăng 11.5%

Năm 2017, bệnh viện thu được số tiền lương kết cấu trong giá: 113,5 tỷ đồng, thực tế bệnh viện chi trả cho người lao động 126,1 tỷ đồng lương kết cấu vào giá chiếm 83% so với số tiền lương và tiền công thực tế bệnh viện chi, thiếu 12,6 tỷ đồng Trong 6 tháng đầu năm 2018, bệnh viện thu được số tiền lương kết cấu trong giá là 70 tỷ đồng nhưng thực tế bệnh viện chi trả cho người lao động 84,4 tỷ đồng lương kết cấu vào giá chiếm 83% so với số tiền lương và tiền công thực tế bệnh viện chi, như vậy, bệnh viện thiếu 14,4 tỷ đồng Năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018, bệnh viện thiếu 27 tỷ đồng, thực tế 1/7/2018 lương cơ bản

trả cho người lao động 1.390.000 đồng tăng 17% so với tiền lương kết cấu vào giá, vì vậy bệnh viện rất khó khăn về kinh phí

Cuối tháng 10/2018, cơ sở 2 đi vào hoạt động, dự kiến tiền lương tiền công, điện, nước bệnh viện ước phải chi khoảng 20 tỷ cho quý 4 năm 2018 Một khó khăn nữa bệnh viện đang gặp phải là không có được số liệu báo cáo tài chính năm chính xác kịp thời theo đúng quy định, do BHXH giải quyết thanh toán vượt trần chi phí khám chữa bệnh năm 2016 chậm và xác định hệ

số K năm 2017 không kịp thời, nên bệnh viện không có cơ sở để tính trần chi phí khám chữa bệnh BHYT cho năm 2017 Đồng thời, dự án nhà kỹ thuật cao tại cơ sở 1 Bệnh viện còn nợ 100 tỷ và bệnh viện chuẩn bị nguồn kinh phí để xây Trung tâm khám bệnh và điều trị ban ngày khoảng gần 400 tỷ (không bao gồm chi phí đầu tư từ ngân sách NN)

1.2.2 Kinh nghiệm tại bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang

Từ năm 2012, Bệnh viện Đa khoa tỉnh đã có những bước chuẩn bị để đến năm 2017 bắt đầu thực hiện tự chủ tài chính Để thu hút người bệnh đến khám và điều trị, đơn vị đã tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ, y, bác sỹ thường xuyên tham gia các lớp tập huấn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn Nhiều loại máy móc, thiết bị y tế hiện đại phục vụ công tác khám, chữa bệnh được bệnh viện đầu tư mới như: Máy chụp CT cắt lớp 128 dãy, máy chụp cộng hưởng từ, máy chụp cắt lớp, xét nghiệm sinh hóa tự động và bán tự động … Cùng với đó, để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân, năm 2015, bệnh viện đã thành lập thêm Phòng Công tác xã hội Nhiệm vụ chính của phòng là cầu nối giữa bệnh nhân, nhân viên y tế và cộng đồng thông qua các hỗ trợ tiếp đón, chỉ dẫn, cung cấp thông tin, giới thiệu về các dịch vụ khám, chữa bệnh tại Khoa Khám bệnh; hỗ trợ, tư vấn cho người bệnh

về quyền, lợi ích hợp pháp cũng như các nghĩa vụ của người bệnh nằm nội trú như: bảo hiểm y tế, bảo trợ xã hội; cung cấp thông tin, tư vấn cho người bệnh;

hỗ trợ thủ tục chuyển tuyến, xuất viện…

Để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, từ 1/3/2017 bệnh viện cũng đã thực hiện việc khám, chữa bệnh vào ngày thứ 7 hàng tuần để người dân trong ngày nghỉ cũng có thể đi khám và điều trị Đến nay, qua hơn

5 tháng thực hiện, trung bình số lượt bệnh nhân khám vào ngày thứ 7 đạt từ

700 đến 800 lượt/tháng Từ đó, tạo sự tin tưởng và thu hút người dân đến khám và điều trị Tuy nhiên, để thực hiện tự chủ, vấn đề cân đối tài chính để bảo đảm lương và các khoản thù lao khác cho gần 700 cán bộ, y bác sỹ, nhân viên y tế của bệnh viện đang là khó khăn, thách thức cần giải quyết

Tuy nhiên, việc thực hiện tự chủ tại các bệnh viện đang gặp những khó khăn Trước hết là do một số nguyên nhân khách quan như: Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị một số cơ sở y tế còn chưa đầy đủ; đội ngũ y, bác sỹ còn ít, chưa đáp ứng nhu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ; do việc thông tuyến huyện khám, chữa bệnh BHYT nên nhiều người dân lựa chọn đến các bệnh viện ở khu vực trung tâm nhiều hơn Đặc biệt, khó khăn trong thanh toán tiền khám, chữa bệnh từ nguồn Quỹ BHYT là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc thực hiện tự chủ tại các bệnh viện chưa thể đạt được hiệu quả như mong muốn

1.2.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Sau khi đã xem xét về thực tiễn quản lý tài chính tại một số bệnh viện Kinh nghiệm quản lý tài chính cho bệnh viện đa khoa tỉnh Lào cai như sau:

Thứ nhất: Đa dạng hóa các nguồn thu Hiện nay xu hướng tự chủ tài

chính diễn ra ngày càng mạnh mẽ, đời sống người dân cũng được cải thiện

Do đó, nhu cầu về chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh cũng được nâng cao Đây là cơ hội để bệnh viện có thể đa dạng hóa các dịch vụ mình cung cấp, nâng cao nguồn thu cho bệnh viện

Thứ hai: Thường xuyên đầu tư sửa chữa, mua sắm máy móc trang thiết

bị Với nền khoa học ngày càng hiện đại, việc áp dụng máy móc trang thiết bị

là một xu hướng tất yếu Để hỗ trợ công việc của các y, bác sĩ tại bệnh viện

cần phải đầu tư mua mới cũng như đảm bảo các trang thiết bị hoạt động tốt Bệnh viện thường xuyên kiểm tra, rà soát tình trạng hoạt động của các máy móc Tiến hành kiểm tra sửa chữa, thay thế định kỳ và đột xuất

Thứ ba: Nâng cao thu nhập của cán bộ y bác sĩ tại bệnh viện Luôn lấy

con người làm trung tâm Để các cán bộ y, bác sĩ hoàn thành tốt được nhiệm

vụ được giao thì trước hết cần làm giảm áp lực về tài chính cho họ Từ đó người lao động có thể chuyên tâm vào công việc hơn, có nhiều đóng góp như: nghiên cứu khoa học, nâng cao trình độ tay nghề …

Thứ tư: Khuyến khích các y, bác sĩ trong bệnh viện nâng cao tay nghề

Để có thể áp dụng khoa học tiên tiến, mở rộng các dịch vụ mới đáp ứng nhu

cầu của bệnh nhân thì trước hết các y, bác sĩ cần phải nâng cao tay nghề: tự tham gia các lớp nâng cao trình độ tại các trường uy tín hoặc tích cực nghiên cứu khoa học, tham gia các lớp tập huấn, hội thảo… thuộc lĩnh vực làm việc của mình

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết

- Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai như thế nào?

- Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại bệnh viện?

- Những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân của các nhược điểm trong quản lý tài chính tại bệnh viện, từ đó đề ra giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai là gì?

2.2 Phương pháp tiếp cận

a, Phương pháp tiếp cận tham gia

Để phân tích tình hình quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cần có sự tham gia của nhiều đối tượng khác nhau Các đối tượng này gồm: cán bộ quản lý, các y bác sĩ làm việc tại bệnh viện, các phòng ban của bệnh viện, bệnh nhân tham gia khám chữa bệnh tại bệnh viện… Vì vậy, phương pháp tiếp cận được sử dụng xuyên suốt các khâu trong quá trình thực hiện nghiên cứu Từ khâu khảo sát, điều tra, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai, đến việc đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại bệnh viện

b, Phương pháp tiếp cận theo nhóm

Để đánh giá một cách toàn diện của quá trình quản lý tài chính tại bệnh viện Dựa theo các đối tượng thuộc diện quản lý, trong nghiên cứu của mình tác giả chia ra làm các đối tượng như sau:

Đối tượng thứ nhất: cán bộ quản lý, đây là đối tượng đề ra các chủ trương chính sách và vận hành hệ thống quản lý tài chính tại bệnh viện

Đối tượng thứ hai: cán bộ y, bác sĩ, đây là đối tượng trực tiếp thực hiện quá trình thu - chi của bệnh viện, đối tượng này chịu sự quản lý của cán bộ quản lý

Đối tượng thứ ba: những người sử dụng các dịch vụ về khám chữa bệnh tại bệnh viện Đối tượng này cung cấp tài chính cho bệnh viện, thêm vào

đó đối tượng này sẽ phản ánh hiệu quả của công tác quản lý tài chính cũng như hiệu quả của quá trình khám và điều trị tại bệnh viện

2.3 Khung phân tích quản lý tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

Trên cơ sở phân tích về mặt lý luận cũng như thực tiễn về quản lý tài chính tại bệnh viện, với phương pháp nghiên cứu đã được tác giả lựa chọn, tác giả xây dựng khung nghiên cứu quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai như sau:

Nhân tố ảnh hưởng Nội dung quản lý tài

chính Chỉ tiêu nghiên cứu

Các nhân tố khách quan

+ Đặc điểm và trách nhiệm

của bệnh viện

+ Môi trường kinh tế xã

hội địa phương

+ Đặc thù của dịch vụ y tế

- Nhân tố chủ quan

- Quan điểm, định hướng

và mục tiêu phát triển của

bệnh viện

- Trình độ cán bộ quản lý

- Công tác tổ chức quản lý

thu chi tại bệnh viện

1.Xây dựng dự toán thu chi

2.Tổ thực hiện thu chi 3.Thanh tra và kiểm tra giám sát thực hiện thu chi

Cơ cấu các khoản thu chi

- Tỷ lệ tăng trưởng các khoản thu chi

- Tỷ lệ tiết kiệm trong chi

- Tỷ lệ tăng lương của cán bộ y bác sĩ tại bệnh viện

Sơ đồ 2.1: Khung phân tích quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai

2.4 Phương pháp thu thập thông tin

2.4.1 Thu thập số liệu thứ cấp

Đây là tài liệu quan trọng để đánh giá quá trình quản lý tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào cai và đề xuất ra giải pháp phù hợp với mục tiêu

đã đề ra

Tài liệu thứ cấp được thu thập chủ yếu tại phòng tổ chức cán bộ, phòng

kế hoạch tổng hợp, phòng hành chính quản trị, phòng tài chính kế toán, phòng quản lý chất lượng

Ngoài ra, để phục vụ cho mục đích nghiên cứu của luận văn tác giả đã thu thập một số tài liệu như:

- Báo cáo công tác quản lý tài chính tại bệnh viện Việt Đức

- Báo cáo công tác quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang

- Số liệu thống kê về tài chính, thống kê về chất lượng máy móc trang thiết bị, thống kê về số lượng cán bộ, y, bác sĩ tại bệnh viện

2.4.2 Thu thập số liệu sơ cấp

a, Chọn mẫu nghiên cứu

Việc xác định cỡ mẫu nghiên cứu trong các vấn đề kinh tế xã hội có vai trò rất quan trọng vì nó phải đảm bảo các yêu cầu đó là: mẫu đủ lớn và

có tính đại diện, thêm vào đó là đảm bảo tính chính xác, chất lượng của số liệu nghiên cứu, thời gian thu thập phải phù hợp… để có được những kết quả đó, việc tính toán số lượng mẫu nghiên cứu được dựa trên công thức Slovin như sau:

n = N

1+ N* e2Trong đó:

 Tính mẫu đối với cán bộ, y bác sĩ tại bệnh viện

Tổng thể mẫu (N) Tổng số cán bộ, y bác sĩ đang làm việc tại Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Lào cai (tính biên chế chính thức) là 631 người

Sau khi áp dụng công thức với N= 631 lao động tại bệnh viện, tác giả

đã tính toán lượng mẫu cần thiết để dùng trong nghiên cứu của mình là:

Nguồn: theo kết quả điều tra của tác giả

b, Nghiên cứu tiến hành điều tra theo phương pháp phỏng vấn trực tiếp của những đối tượng tham gia Với việc sử dụng phương pháp điều tra theo các câu hỏi đã được chuẩn bị trước, thêm vào đó trong quá trình điều tra tác giả cũng phỏng vấn linh hoạt các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính tại bệnh viện

+ Đối với cán bộ quản lý: tác giả tiến hành phỏng vấn các trưởng bộ phận chức năng của bệnh viện, các phó phụ trách phần tài chính, cơ sở vật chất của các đơn vị chức năng

+ Đối với các y bác sĩ: tác giả tiến hành phỏng vấn theo phương pháp ngẫu nhiên những cũng đảm bảo kích thước mẫu cũng như thời gian phỏng vấn