Mời các bạn học sinh cùng tham khảo Đề cương ôn tập học kì 2 môn Vật lí 6 năm 2018-2019 - Trường THCS Long Toàn. Đây là tài liệu hữu ích để các bạn ôn tập, hệ thống kiến thức môn Vật lí 6 học kì 2, luyện tập làm bài để đạt kết quả cao trong bài thi sắp tới.
Trang 1Đ CỀ ƯƠNG LÝ THUY T ÔN T P THI HKII V T LÝ 6Ế Ậ Ậ
NĂM H C 20182019Ọ
A. LÝ THUY T Ế
Câu 1 : Nêu k t lu n v s n vì nhi t c a ch t r n ?ế ậ ề ự ở ệ ủ ấ ắ
Ch t r n n ra khi nóng lên, co l i khi l nhấ ắ ở ạ ạ đi
Các ch t r n ấ ắ khác nhau n vì nhi t ở ệ khác nhau
Khi s co dãn vì nhi t c a ch t r n b ngăn c n, nó có th gây ra nh ng l c ự ệ ủ ấ ắ ị ả ể ữ ự r t ấ
l n.ớ
Câu 2 : Nêu k t lu n v s n vì nhi t c a ch t l ng ? ế ậ ề ự ở ệ ủ ấ ỏ
Ch t l ng n ra khi nóng lên và co l i khi l nhấ ỏ ở ạ ạ đi
Các ch t l ng ấ ỏ khác nhau n vì nhi t ở ệ khác nhau
Khi s co dãn vì nhi t c a ch t l ng b ngăn c n, nó có th gây ra nh ng l c ự ệ ủ ấ ỏ ị ả ể ữ ự khá
l n.ớ
Câu 3: S n vì nhi t c a nự ở ệ ủ ước có gì đ c bi t?ặ ệ
Khi nhi t đ tăng t 0ệ ộ ừ 0C đ n 4ế 0C: nước co l iạ
Khi nhi t đ tăng t 4ệ ộ ừ 0C: nước n raở
Nước có tr ng lọ ượng riêng l n nh t khi nhi t đ 4ớ ấ ở ệ ộ 0C
Câu 4 : Nêu k t lu n v s n vì nhi t c a ch t khí ?ế ậ ề ự ở ệ ủ ấ
Các ch t khí n ra khi nóng lên, co l i khi l nhấ ở ạ ạ đi
Các ch t khí ấ khác nhau n vì nhi tở ệ gi ngố nhau
Khi s co dãn vì nhi t c a ch t khí b ngăn c n, nó có th gây ra nh ng l c ự ệ ủ ấ ị ả ể ữ ự khá l n.ớ
Câu 5: Băng kép là gì? Nêu tính ch t, ng d ng c a băng képấ ứ ụ ủ (T i sao khi nhi t ạ ệ
đ thay đ i băng kép l i b cong?) ộ ổ ạ ị
Hai thanh kim lo i có b n ch t khác nhau, đạ ả ấ ược tán ch t vào nhau d c theo chi u ặ ọ ề dài c a m i thanh t o thành 1 băng kép.ủ ỗ ạ
Tính ch t: khi b đ t nóng hay làm l nh đ u cong l i. ấ ị ố ạ ề ạ
ng d ng: đỨ ụ ượ ử ục s d ng nhi u trong các thi t b t đ ng đóng ng t m ch đi n khi ề ế ị ự ộ ắ ạ ệ nhi t đ thay đ i.ệ ộ ổ
Vì các kim lo i khác nhau n vì nhi t khác nhau nên khi nhi t đ thay đ i băng kép ạ ở ệ ệ ộ ổ
b cong l iị ạ
Câu 6: Nhi t k là gì ? K tên và công d ng c a các lo i nhi t k thệ ế ể ụ ủ ạ ệ ế ường
dùng? Nêu c u t o và nguyên t c ho t đ ng c a nhi t k ?ấ ạ ắ ạ ộ ủ ệ ế
Nhi t k là d ng c dùng đ đo nhi t đệ ế ụ ụ ể ệ ộ
Có nhi u lo i nhi t k khác nhau : ề ạ ệ ế
+ Nhi t k treo tệ ế ường: đo nhi t đ không khí, nhi t đ trong phòngệ ộ ệ ộ
+ Nhi t k phòng thí nghi m: đo nhi t đ các thí nghi mệ ế ệ ệ ộ ệ
+ Nhi t k y tệ ế ế : đo nhi t đ c th ngệ ộ ơ ể ười
C u t o: B u đ ng ch t l ng, ng, thang chiaấ ạ ầ ự ấ ỏ ố đ ộ
Trang 2Nguyên t c ho t đ ng c a nhi t k d a trên hi n tắ ạ ộ ủ ệ ế ự ệ ượng dãn n vì nhi t c a ở ệ ủ các
ch tấ
Câu 7: Cách s d ng nhi t k y tử ụ ệ ế ế
V y nhi t k cho m c th y ngân tu t xu ng dẫ ệ ế ự ủ ộ ố ưới 35 0C
K p vào dẹ ưới cánh tay kho ng 5 phút r i l y xe xem nhi t đ Chú ý ả ồ ấ ệ ộ không câm̀ vao bâu thuy ngân ma câm thân nhiêt kê. ̀ ̀ ̉ ̀ ̀ ở ̣ ́
Câu 8: So sánh s n vì nhi t c a các ch t r n, l ng, khíự ở ệ ủ ấ ắ ỏ
Ch t khí n vì nhi t nhi u h n ch t l ng, ch t l ng n vì nhi t nhi u h n ch t ấ ở ệ ề ơ ấ ỏ ấ ỏ ở ệ ề ơ ấ
r n.ắ
Câu 9: Nêu s gi ng nhau và khác nhau c a s n vự ố ủ ự ở ì nhi t c a ch t r n, l ng,ệ ủ ấ ắ ỏ khí
Gi ng nhau: ố + Ch t r n, l ng, khí n ra khi nóng lên, co l i khi l nh điấ ắ ỏ ở ạ ạ
+ Trong quá trình dãn ra ho c co l i mà g p v t c n đ u sinh ra l c tác ặ ạ ặ ậ ả ề ự
d ng lên v t c n.ụ ậ ả
Khác nhau: + Các ch t r n, l ng khác nhau n vì nhi t khác nhauấ ắ ỏ ở ệ
+ Các ch t khí khác nhau n vì nhi t gi ng nhau ấ ở ệ ố
Câu 10: S nóng ch y là gì? S đông đ c là gì? Cho ví d th c tự ả ự ặ ụ ự ế
S chuy n t th r n sang th l ng g i là s nóng ch y. Ví d : n c đá đang tan, ng nự ể ừ ể ắ ể ỏ ọ ự ả ụ ướ ọ
n n đang cháy, nung nóng kim lo i…ế ạ
S chuy n t th l ng sang th r n g i là s đông đ c. Ví d : đ t 1 lon nự ể ừ ể ỏ ể ắ ọ ự ặ ụ ặ ước vào ngăn đá c a t l nh, nủ ủ ạ ước đóng thành băng
Câu 11: Nêu đ c đi m (tính ch t) c a s nóng ch y (hay đ ng đ c)? ặ ể ấ ủ ự ả ộ ặ Nhi t đ ệ ộ
nóng ch y và nhi t đ đông đ c c a cùng m t ch t là ả ệ ộ ặ ủ ộ ấ gi ng nhau hay khác ố
nhau?
Đ c đi m c a s nóng ch y (hay đông đ c):ặ ể ủ ự ả ặ
- Ph n l n các ch t nóng ch y (hay đông đ c ) m t nhi t đ xác đ nh. Nhi t ầ ớ ấ ả ặ ở ộ ệ ộ ị ệ
đ đó g i là nhi t đ nóng ch y (hay đông đ c).ộ ọ ệ ộ ả ặ
- Trong th i gian nóng ch y ( hay đông đ c) nhi t đ c a v t không thay đ i.ờ ả ặ ệ ộ ủ ậ ổ
- Các ch t khác nhau có nhi t đ nóng ch y khác nhau.ấ ệ ộ ả
- Đ i v i cùng 1 ch t thì nhi t đ nóng ch y b ng nhi t đ đông đ c.ố ớ ấ ệ ộ ả ằ ệ ộ ặ
*** Ví D 1: quan sát b ng s li u thí nghi m c a Nụ ả ố ệ ệ ủ ƯỚC: (Xem ví d này đ hi u ụ ể ể
lý thuy t câu 13)ế
- Ta th y nhi t đ ấ ệ ộTĂNG t 4 ừ 0C đ n 15 ế 0C => Đây là quá trình NÓNG CH YẢ
- Th i gian nóng ch y c a ch t này là ờ ả ủ ấ 4 phút (t phút th 6 đ n phút th 10).ừ ứ ế ứ Nhi t đ nóng ch y là ệ ộ ả 00C
Trang 3- Ta th y trong su t th i gian nóng ch y (t phút th 6 đ n phút th 10) nhi t đ ấ ố ờ ả ừ ứ ế ứ ệ ộ
c a v t không thay đ i là 0ủ ậ ổ 0C
*** Ví d 2: xem b ng s li u thí nghi m c a Nụ ả ố ệ ệ ủ ƯỚC
- Ta th y nhi t đ ấ ệ ộGI MẢ t 4 ừ 0C đ n 3 ế 0C => Đây là quá trình ĐÔNG Đ CẶ
- Th i gian nóng ch y c a ch t này là ờ ả ủ ấ 2 phút (t phút th 4 đ n phút th 6).ừ ứ ế ứ Nhi t đ đ ng đ c là ệ ộ ộ ặ 00C
- Ta th y trong su t th i gian đông đ c (t phút th 4 đ n phút th 6) nhi t đ ấ ố ờ ặ ừ ứ ế ứ ệ ộ
c a v t không thay đ i là 0ủ ậ ổ 0C
B. GI I THÍCH HI N T Ả Ệ ƯỢNG (Cô ch g i ý 1 vài hi n t ng, n u đ thi ra ỉ ợ ệ ượ ế ề
nh ng hi n t ữ ệ ượ ng khác các b n c g ng s d ng ki n th c đã h c đ gi i thích ạ ố ắ ử ụ ế ứ ọ ể ả nhé!)
Câu 1: đ u cán (chuôi) dao, li m b ng g , thỞ ầ ề ằ ỗ ường có m t đai b ng s t g i làộ ằ ắ ọ cái khâu dùng đ gi ch t lể ữ ặ ưỡi dao, li m. T i sao khi l p khâu ngề ạ ắ ười thợ
rèn ph i nung nóng khâu r i m i tra vào cán?ả ồ ớ
Ph i nung nóng khâu dao, li m vì khi đả ề ược nung nóng, khâu n ra d l p vào ở ể ắ cán, và khi ngu i đi khâu co l i xi t ch t vào cán.ộ ạ ế ặ
Câu 2: T i sao ngạ ười ta không đóng chai nước ng t th t đ y ? ọ ậ ầ
Vì khi vân chuyên nhiêt đô tăng, ṇ ̉ ̣ ̣ ước trong chai và vo chai n ra, mà n̉ ở ươ ć (ch t l ng) n vì nhi t nhiêu h n vo chai (ch t r n) nên gây ra l c lam bung năpấ ỏ ở ệ ̀ ơ ̉ ấ ắ ự ̀ ́ chai. Do đó không nên đóng chai nước ng t th t đ y.ọ ậ ầ
Câu 3: T i sao qu bóng bàn đang b b p (móp), khi nhúng vào nạ ả ị ẹ ước nóng l i ạ
ph ng lên?ồ N u qu bóng b l ng m t l thì nó còn ph ng lên đế ả ị ủ ộ ỗ ồ ược n a hay ữ
không? Vì sao?
Khi nhúng qu bóng bàn b b p vào nả ị ẹ ước nóng thì c v qu bóng (ch t r n) ả ỏ ả ấ ằ
và không khí bên trong qu bóng s b nóng d n lên, n ra. Do ch t khí n vì nhi t ả ẽ ị ầ ở ấ ở ệ nhi u h n ch t r n nên không khí trong qu bóng b nóng lên, n ra t o m t l c làm ề ơ ấ ắ ả ị ở ạ ộ ự cho qu bóng ph ng lên.ả ồ
Không, vì lượng khí n ra s theo l th ng thoát ra ngoài không đ y qu banh ở ẽ ỗ ủ ẩ ả
tr l i hình dở ạ ạng cũ
Câu 4: Có người gi i thích qu bóng bàn b b p, khi đả ả ị ẹ ược nhúng vào nước
nóng s phòng lên nh cũ, vì v bóng bàn g p nóng n ra và phòng lên. Hãy nghĩẽ ư ỏ ặ ở
ra m t thí nghi m ch ng t cách gi i thích trên là sai?ộ ệ ứ ỏ ả
Ch c n dùi m t l nh qu bóng bàn b b p r i nhúng vào nỉ ầ ộ ổ ỏ ở ả ị ẹ ồ ước nóng . Khi
Trang 4đó nh a làm bóng v n nóng lên nh ng bóng không ph ng lên đự ẫ ư ồ ược.
Câu 5: T i sao khi đun nạ ước trong m t chi c m, ta không nên đ nộ ế ấ ổ ước th t ậ
đ y m?ầ ấ
Vì khi đun, nước trong m và m đ u n ra, mà m (ch t r n) n vì nhi t ít ấ ấ ề ở ấ ấ ắ ở ệ
h n nơ ước (ch t l ng). N u đ nấ ỏ ế ổ ước đ y m, khi nầ ấ ước sôi nước n ra s tràn ra gây ở ẽ nguy hi m.ể
Câu 6: Khi nhi t k th y ngân nóng lên thì c b u ch a và th y ngân cùng n ra.ệ ế ủ ả ầ ứ ủ ở
Nh ng t i sao th y ngân v n dâng lên đư ạ ủ ẫ ượ ?c
Khi nhi t k th y ngân nóng lên thì c b u ch a và th y ngân cùng n ra.ệ ế ủ ả ầ ứ ủ ở
Nh ng th y ngân là ch t l ng nên n vì nhi t nhi u h n ch t r n. Chính vì th nênư ủ ấ ỏ ở ệ ề ơ ấ ắ ế
th y ngân v n dâng lên đủ ẫ ược
Câu 7: V i nh ng đi u ki n ban đ u nh nhau, hãy s p x p s n vì nhi t theo ớ ữ ề ệ ầ ư ắ ế ự ở ệ
th t gi m d n c a các ch t sau: d u h a, đ ng, khí oxi.ứ ự ả ầ ủ ấ ầ ỏ ồ
Do ch t khí n vì nhi t nhi u h n ch t l ng, ch t l ng n vì nhi t nhi u h n ch tấ ở ệ ề ơ ấ ỏ ấ ỏ ở ệ ề ơ ấ
r n nên khi s p x p s n vì nhi t theo th t gi m d n các ch t là: khí oxi, d u h a,ắ ắ ế ự ở ệ ứ ự ả ầ ấ ầ ỏ
đ ngồ
Câu 8: M t băng kép làm b ng nhôm, đ ng. Khi b h nóng băng kép s cong ộ ằ ồ ị ơ ẽ
nh th nào.ư ế Vì sao?
Cong v phía kim lo i giãn n vì nhi t ítề ạ ở ệ h n ơ t c là cong v phía thanh đ ng.ứ ề ồ
Vì nhôm n raở vì nhi t nhi u h n đ ng nên thanh nhôm dài h n và thanh nhômệ ề ơ ồ ơ
n m phía ngoài vòng cung.ằ
Câu 9: M t băng kép làm b ng nhôm, đ ng. Khi ộ ằ ồ làm l nhạ băng kép s cong nh ẽ ư
th nào.ế
Cong v phía kim lo i giãn n vì nhi t nhi uề ạ ở ệ ề h n ơ t c là cong v phía thanhứ ề nhôm.Vì nhôm co l iạ vì nhi t nhi u h n đ ng , nên thanh nhôm ng n h n, thanhệ ề ơ ồ ắ ơ
đ ng dài h n và thanh đ ng n m phía ngoài vòng cung.ồ ơ ồ ằ ở
Câu 10: Hãy cho bi t vì sao khi ph i đ xe đ p ngoài tr i n ng, ta không nên b mế ả ể ạ ờ ắ ơ bánh xe quá căng
Ta không nên b m xe quá căng vì khi đ xe ngoài tr i n ng s làm không khí ơ ể ờ ắ ẽ trong bánh xe nóng lên và n ra tác d ng l c l n lên l p xe có th gây n l p xe.ở ụ ự ớ ố ể ổ ố
Câu 11: T i sao ch ti p n i hai đ u thanh ray xe l a l i có m t kho ng h ? ạ ở ổ ế ố ầ ử ạ ộ ả ở
Người ta đ t khe h nh v y đ khi tr i nóng, đặ ở ư ậ ể ờ ường ray n dài ra do đó n uở ế không đ khe h , s n vì nhi t c a để ở ự ở ệ ủ ường ray s b ngăn c n gây ra l c l n làmẽ ị ả ự ớ cong đường ray
Câu 12: T i sao các t m tôn l p l i có d ng lạ ấ ợ ạ ạ ượn sóng?
Đ khi tr i nóng các t m tôn có th dãn n vì nhi t mà ít b ngăn c n h n, nên ể ờ ấ ể ở ệ ị ả ơ tránh được hi n tệ ượng gây ra l c l n, có th làm rách tôn l p mái.ự ớ ể ợ
Câu 13: T i sao khi rót nạ ước nóng ra kh i phích nỏ ước, r i đ y nút l i ngay thì ồ ậ ạ
nút hay b b t ra? Làm th nào đ tránh hi n tị ậ ế ể ệ ượng này?
Khi rót nước nóng ra có m t lộ ượng không khí ngoài tràn vào phích. N u đ yở ế ậ
Trang 5nút ngay thì lượng khí này s b nẽ ị ước trong phích làm cho nóng lên, n ra b ngăn c nở ị ả
s gây ra 1 l c l n làm b t nút phích. ẽ ự ớ ậ
Ch 1 lúc r i m i đ y nútờ ồ ớ ậ
Câu 19: Làm th nào đ l y đế ể ấ ược nút th y tinh b m c k t trong chai th y tinh. ủ ị ắ ẹ ủ
(Chai th y tinh không có ch t l ng nào) ủ ấ ỏ
H nóng c chai cho đ n khi c chai n ra và l y nút thu tinh ra.ơ ổ ế ổ ở ấ ỷ
Câu 22: Trong vi c đúc tệ ượng đ ng, có nh ng quá trình chuy n th nào c a ồ ữ ể ể ủ
đ ng? ồ
Quá trình đúc t ng đ ng:ượ ồ
Làm nóng ch y đ ng (quá trình nóng ch y)ả ồ ả
Cho đ ng vào khuôn đ ngu i cho t i khi đ ng đông đ c l i, t o thành tồ ể ộ ớ ồ ặ ạ ạ ượng đ ngồ (quá trình đông đ c).ặ