Dưới đây là Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 7 năm 2019-2020 - Trường THCS Lê Lợi được chia sẻ nhằm giúp các em tổng hợp kiến thức đã học, luyện tập kỹ năng ghi nhớ chuẩn bị cho kì thi sắp diễn ra. Mời các em cùng tham khảo.
Trang 1Đ CỀ ƯƠNG ÔN T P H C K I – VĂN 7: 20192020Ậ Ọ Ỳ
Ph n Iầ Đ c hi uọ ể : ( 3 đi m)ể
Ng li u: ữ ệ Văn b n thông tin/ văn b n ngh thu t ngoài chả ả ệ ậ ương trình SGK. Đ dài kho ngộ ả
50 300 ch ữ
Nh n bi t phậ ế ương th c bi u đ t chính c a đo n trích/văn b nứ ể ạ ủ ạ ả
Nh n bi t ậ ế t ừ láy ho cặ t ghép ừ ho cặ t ừ trái nghĩa ho c ặ đ ng nghĩa trong đo n trích/văn ồ ạ
b n.ả
Nêu tác d ng ụ c a t láy ho c t trái nghĩa ho c đ ng nghĩa trong đo n trích/ văn b n.ủ ừ ặ ừ ặ ồ ạ ả
Hi u n i dung c a đo n trích/văn b nể ộ ủ ạ ả
Ph n IIầ T p làm vănậ : ( 7 đi m) ể Văn bi u c m v tác ph m văn h c.ể ả ề ẩ ọ
Sông núi nước Nam(Lý Thường Ki t) ệ
Phò giá v kinh(Tr n Quang Kh i}ề ầ ả
Bánh trôi nước.( H Xuân Hồ ương) Qua Đèo Ngang(Bà Huy n Thanh Quan)ệ B n đ n ch i nhà ( Nguy n Khuy n)ạ ế ơ ễ ế C nh khuya ( H Chí Minh)ả ồ
R m tháng giêng ( H Chí Minh)ằ ồ
Ti ng gà tr a.( Xuân Qu nh)ế ư ỳ
II. TR NG TÂM – KI N TH CỌ Ế Ứ
1. T LÁYỪ :
a. C u t o:ấ ạ T láy là nh ng t ph c mà gi a các ti ng có s hoà ph i âm thanh.ừ ữ ừ ứ ữ ế ự ố
b. Các lo i t láyạ ừ : T láy có hai lo i: t láy toàn b và t láy b ph n.ừ ạ ừ ộ ừ ộ ậ
T láy toàn bừ ộ: đượ ạc t o thành b ng cách láy l i ti ng g c.ằ ạ ế ố
+ Các ti ng l p l i nhau hoàn toàn: xanh xanh, xinh xinh, đùng đùng, ế ặ ạ
+ Ti ng láy l i ti ng g c có s thay đ i v thanh đi u ho c ph âm cu i đ t o s hài hoà ế ạ ế ố ự ổ ề ệ ặ ụ ố ể ạ ự
v âm thanh : trăng tr ng, nề ắ ườm mượp, khe kh , ẽ
T láy b ph nừ ộ ậ : là t láy mà gi a các ti ng có s l p l i ph âm đ u ho c ph n v n.ừ ữ ế ự ặ ạ ụ ầ ặ ầ ầ
VD: Lung linh, xanh xao, rì rào, lang thang, …
c. Nghĩa c a t láy:ủ ừ
Nghĩa c a t láy toàn b có nh ng s c thái nghĩa sau so v i nghĩa c a ti ng g c:ủ ừ ộ ữ ắ ớ ủ ế ố
+ Nghĩa gi m nh : đo đ , xanh xanh, trăng tr ng,…ả ẹ ỏ ắ
+ Nghĩa nh n m nh: thăm th m, s ch sành sanh, c n còn con,…ấ ạ ẳ ạ ỏ
Nghĩa c a t láy b ph n có s c thái riêng so v i nghĩa c a ti ng g c:ủ ừ ộ ậ ắ ớ ủ ế ố
+ C th hoá: kh kh o, d dãi, t i tăm, liêu xiêu,…ụ ể ờ ạ ễ ố
+ Nghĩa thu h p: xanh xao, l nh lùng,…ẹ ạ
2. T GHÉPỪ :
a. Khái ni mệ : Là t ph c trong đó các ti ng có quan h v i nhau v nghĩa.ừ ứ ế ệ ớ ề
b. Các lo i t ghép: Có hai lo i: TGCP và TGĐL.ạ ừ ạ
* T ghép chính phừ ụ:
C u t o: Là t ghép có ti ng chính làm ch d a, ti ng ph b sung nghĩa cho ti ng chính. ấ ạ ừ ế ỗ ự ế ụ ổ ế
Trang 2VD: Xe đ pạ
C P
Ý nghĩa: TGCP mang tính ch t phân nghĩa. Nghĩa c a TGCP c th h n so v i nghĩa c a ấ ủ ụ ể ơ ớ ủ
ti ng chính.ế
VD: Ti ng chính TGCPế
Hoa Hoa lay nơ
Bút Bút chì
* T ghép đ ng l pừ ẳ ậ
C u t oấ ạ : Là t ghép trong đó các ti ng ngang hàng nhau , bình đ ng v i nhau v m t ng ừ ế ẳ ớ ề ặ ữ pháp
VD: Qu n áo, sách v ,…ầ ở
ý nghĩa: TGĐL mang tính ch t h p nghĩa. Nghĩa c a TGĐL chung h n, khái quát h n, tr u ấ ợ ủ ơ ơ ừ
tượng h n so v i các ti ng t o nên nó.ơ ớ ế ạ
VD: qu n + áo = qu n áo (ch chung trang ph c)ầ ầ ỉ ụ
3. T TRÁI NGHĨAỪ
a. Khái ni mệ : T trái nghĩa là nh ng t có nghĩa trái ng c nhau, xét trên m t c s chung ừ ữ ừ ượ ộ ơ ở nào đó
Khi nói đ n t trái nghĩa ph i có m t căn c chung làm c s ế ừ ả ộ ứ ơ ở
VD: R ng – h p: có c s chung là chi u r ngộ ẹ ơ ở ề ộ
Cao – th p: có c s chung là chi u caoấ ơ ở ề
Dài – ng n: có c s chung là chi u dàiắ ơ ở ề
Sâu – r ng: có c s chung là chi u sâuộ ơ ở ề
T trái nghĩa và t đ ng nghĩa có s liên quan v i nhau. ừ ừ ồ ự ớ
Do d a trên nh ng c s chung khác nhau mà m t t nhi u nghĩa có th có nh ng t trái ự ữ ơ ở ộ ừ ề ể ữ ừ nghĩa khác nhau
VD: Cao (đ cao) > < th pộ ấ
Cao (giá cao) > < hạ
Già (cau già) > < non
Già (người già) > < trẻ
b. S d ng t trái nghĩaử ụ ừ
Nghĩa c a t luôn đủ ừ ược bi u hi n qua s đ i l p, so sánh trong các quan h trái nghĩa. Vì ể ệ ự ố ậ ệ
th , ngế ười ta có th s d ng t trái nghãi đ gi i nghĩa t ể ử ụ ừ ể ả ừ
Vd: T do là không b ràng bu c ự ị ộ
Đ c l p là không l thu c vào b t c ai ộ ậ ệ ộ ấ ứ
Trong văn chương, t trái nghĩa đừ ượ ử ục s d ng đ t o ra các hình tể ạ ượng tương ph n, t o ả ạ nên s hài hoà, cân đ i, gây n tự ố ấ ượng m nh, tăng hi u qu bi u đ t.ạ ệ ả ể ạ
VD: Nh nh b c, n ng nh chì ẹ ư ấ ặ ư
G ra cho đ ỡ ượ c còn gì là duyên
(Nguy n Du)ễ
Do yêu c u c u đ i x ng đ t o s hài hoà, cân đ i mà nhi u thành ng ti ng Vi t s ầ ầ ố ứ ể ạ ự ố ề ữ ế ệ ử
d ng tri t đ các t trái nghĩa nh :ụ ệ ể ừ ư
Khôn nhà d i ch ạ ợ
Vào sinh ra tử
B ướ c th p b ấ ướ c cao
Trang 3 T trái nghĩa còn làm phừ ương ti n r t thú v đ ch i ch trong văn chệ ấ ị ể ơ ữ ương.
VD: Ng t th m sau l p v gai ọ ơ ớ ỏ
Qu ngon l n mãi cho ai đ p lòng ả ớ ẹ
M i cô m i bác ăn cùng, ờ ờ
S u riêng mà hoá vui chung trăm nhà ầ
(Ph m H )ạ ổ
4. T đ ng nghĩaừ ồ
T đ ng nghĩa: là nh ng t có nghĩa gi ng nhau ho c g n gi ng nhau.ừ ồ ữ ừ ố ặ ầ ố
M t t nhi u nghĩa có th thu c nhi u nhóm t đ ng nghĩa khác nhau.ộ ừ ề ể ộ ề ừ ồ
+ Có 2 lo i t đ ng nghĩa:ạ ừ ồ
- Đ ng nghĩa hoàn toàn ( Không phân bi t v s c thái , ý nghĩa).ồ ệ ề ắ
- Đ ng nghĩa không hoàn toàn( khác nhau v s c thái ý nghĩa).ồ ề ắ
chính
Ngh thu tệ ậ Ý nghĩa
01 Sông núi
nước nam
(H c ọ
thuôc
Bài th ) ơ
Lí thường Ki tệ Bài th thơ ể
hi n ni m tinệ ề vào s c m nhứ ạ chính nghĩa
c a dân t củ ộ
ta. Bài th cóơ
th xem nhể ư
là b n Tuyênả ngôn đ c l pộ ậ
đ u tiên c aầ ủ
nước ta
Th th th tể ơ ấ ngôn t tuy t,ứ ế
ng n g n,súcắ ọ tích
D n nén c mồ ả xúc trong hình
th c th hi nứ ể ệ ngh lu n, trìnhị ậ bày ý ki n.ế
Gi ng th dõngọ ơ
d c, hùng h n,ạ ồ đanh thép
Th hi n ni m tinể ệ ề vào s c m nh chínhứ ạ nghĩa
Được xem là B nả Tuyên ngôn đ c l pộ ậ đàu tiên c a nủ ướ c ta
02 Phò giá về
kinh
(H c ọ
thuôc
Bài th ) ơ
Tr n Quang Kh iầ ả Hào khí chi nế
th ng và khátắ
v ng hòa bìnhọ
th nh tr c aị ị ủ dân t c taộ
th i Tr n.ờ ầ
Th th ngũể ơ ngôn ngôn cô
đ ng, hàm súc.ọ
Nh p th phùị ơ
h p.ợ
Hình th c di nứ ễ
đ t cô đúc,d nạ ồ nén c m xúc.ả
Gi ng s ngọ ả khoái hân hoan,
t hào.ự
Hào khí chi nế
th ng.ắ
Khát v ng đ tọ ấ
nước thái bình th nhị
tr c a dân t c ta ị ủ ộ ở
đ i Tr n.ờ ầ
03 Bánh trôi
nước
(H c ọ
H Xuân Hồ ương Ca ng i vợ ẻ
đ p hình th cẹ ứ
và ph m ch tẩ ấ
c a ngủ ườ i
ph n VNụ ữ
Tố cáo XHPK
S d ng ngônử ụ
ng bình d , m cữ ị ộ
m c, g n gũi v iạ ầ ớ
l i ăn ti ng nóiờ ế hàng ngày, thành
ng , mô típ quenữ thu c.ộ
C m h ng nhânả ứ
đ o:ca ng i vạ ợ ẻ
đ p. ph m ch t c aẹ ẩ ấ ủ
người ph n ụ ữ
C m thông sâu s cả ắ
đ i v i thân ph nố ớ ậ chìm n i c a ngổ ủ ườ i
Trang 4Bài th ) ơ
Xây d ng hìnhự
nh nhi u t ng
nghĩa.
c a ngủ ười ph nụ ữ trong xã h i x aộ ư
04 Qua đèo
Ngang
(H c ọ
thuôc
Bài th ) ơ
Bà Huy n Thanh Quanệ Bài th thơ ể
hi n tâmệ
tr ng cô đ nạ ơ
th m l ng,ầ ặ
n i ni m hoàiỗ ề
c c a nhàổ ủ
th ơ
V n d ng điêuậ ụ luy n th thệ ể ơ
Đường
Bút pháp t c nhả ả
ng tình.ụ
Sáng t o trongạ
vi c dùng t láy.ệ ừ
S d ng nghử ụ ệ thu t đ i hi uậ ố ệ
qu ả
Tâm tr ng cô đ n, ạ ơ
th m l ng.ầ ặ
Ni m hoài c c a ề ổ ủ nhà th trơ ướ ảc c nh
v t Đèo Ngang.ậ ở
05 B n đ nạ ế
ch i nhàơ
(H c ọ
thuôc
Bài thơ)
Nguy n Khuy n ễ ế Bài th th ơ ể
hi n m t ệ ộ quan ni m vệ ề tình b n, ạ quan ni m đóệ
v n còn có ý ẫ nghĩa,giá tr ị
l n trong ớ
cu c s ng ộ ố
c a con ủ
người hôm nay
Sáng t o k tạ ế
c u, trong vi cấ ệ
t o d ng tìnhạ ự
hu ng.ố
V n d ng ngônậ ụ
ng , điêu luy n.ữ ệ
Th hi n quan ể ệ
ni m v tình b n. ệ ề ạ Quan ni m đó có ệ giá tr l n trong m iị ớ ọ
th i đ i.ờ ạ
6 C nhả
khuya
H Chí Minhồ Th hi n tìnhể ệ
c m v i thiênả ớ nhiên, tâm
h n nh y ồ ạ
c m lòng yêu ả
nước sâu s c ắ
và phong thái ung dung l c ạ quan c a Bác ủ
H ồ
Th th th tể ơ ấ ngôn t tuy t.ứ ệ
S d ng đi p tử ụ ệ ừ
có hi u qu ệ ả
l a ch n t ngự ọ ừ ữ
g i hình,bi uợ ể
c mả
S g n bó, hòa h pự ắ ợ
gi a thiên nhiên vàữ con người H Chíồ Minh
7 tháng R mằ
giêng
(H c ọ
thuôc
H Chí Minhồ C nh trăng ả
r ng Vi t ừ ệ
B c s ng ắ ố
đ ng. Con ộ
người hòa
h p v i thiên ợ ớ nhiên,canh cánh n i lòng ỗ
Th th th tể ơ ấ ngôn t tuy t.ứ ệ
Hình nh thả ơ lung linh, kì o.ả
S d ng phépử ụ
so sánh, đi p t ệ ừ
V đ p tâm h nẻ ẹ ồ nhà th – chi n sĩơ ế
H chí Minh trồ ướ c
v đ p c a thiênẻ ẹ ủ nhiên Vi t B c ệ ắ ở giai đo n đ uạ ầ kháng chi n ch ngế ố Pháp còn nhi u gianề
Trang 5Bài th ) ơ lo cho nước,
cho cách
m ng.ạ
kh ổ
8 Ti ng gàế
tr aư
(H c ọ
thuôc
Bài th ) ơ
Xuân qu nhỳ Ti ng gà tr aế ư
g i v nh ngọ ề ữ
k ni m đ p ỉ ệ ẹ
đ c a tu i ẽ ủ ổ
th và tình bà ơ cháu. Tình
c m gia đình ả
đã làm sâu
s c h n tình ắ ơ
c m bà cháu.ả
S d ng hi uử ụ ệ
quả đi pệ
ng ,đi p t ữ ệ ừ
Vi t theo thế ể
th 5 ti ng phùơ ế
h p v i vi c v aợ ớ ệ ừ
k chuy n v aể ệ ừ
bi u l tâm tình.ể ộ
Nh ng k ni m vữ ỉ ệ ề
người bà tràn ng pậ yêu thương làm cho
người chi n sĩ thêmế
v ng bữ ước trên
đường ra tr n.ậ
- III. M T S V N Đ C N L U ÝỘ Ố Ấ Ề Ầ Ư :
V n đ 1: C m nghĩ v bài th “Bánh trôi nấ ề ả ề ơ ước” c a H Xuân Hủ ồ ương
V n đ 2:C m nghĩ v hình nh ngấ ề ả ề ả ười ph n trong bài th “Bánh trôi nụ ữ ơ ước”c a HXHủ
V n đ 3: C m nghĩ v bài th “ B n đ n ch i nhà” c a Nguy n Khuy nấ ề ả ề ơ ạ ế ơ ủ ễ ế
V n đ 4: C m nghĩ v tình b n c a nhà th trong bài th “ B n đ n ch i nhà” c a Ng. ấ ề ả ề ạ ủ ơ ơ ạ ế ơ ủ
Khuy nế
V n đ 5: C m nghĩ v bài th “ C nh khuya” c a H Chí Minhấ ề ả ề ơ ả ủ ồ
V n đ 6: C m nghĩ v b c tranh thiên nhiên trong bài th “ C nh khuya” c a H Chí Minh ấ ề ả ề ứ ơ ả ủ ồ
V n đ 7: C m nghĩ v tâm h n ngấ ề ả ề ồ ười chi n s trong bài th “ C nh khuya” c a H Chí ế ỹ ơ ả ủ ồ
Minh
V n đ 8: C m nghĩ v bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ề ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 9: C m nghĩ v tình bà cháu trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ề ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 10:C m nghĩ v tình c m c a cháu giành cho bà trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a ấ ề ả ề ả ủ ơ ế ư ủ
Xuân Qu nhỳ
V n đ 11: C m nghĩ v tình c m c a bà giành cho cháu trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a ấ ề ả ề ả ủ ơ ế ư ủ
Xuân Qu nhỳ
V n đ 12: C m nghĩ v kh 1 trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ề ổ ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 13: C m nghĩ t kh 2> kh 7 trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ừ ổ ổ ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 14: C m nghĩ v hai kh cu i cháu trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ề ổ ố ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 15: C m nghĩ v kh cu i trong bài th “ Ti ng gà tr a” c a Xuân Qu nhấ ề ả ề ổ ố ơ ế ư ủ ỳ
V n đ 16: Luy n t p làm m t s câu h i ph n đ c hi u:ấ ề ệ ậ ộ ố ỏ ầ ọ ể
Đ C TH :Ề Ụ Ể
Đ IỀ
PH N I: Đ c hi u Ầ ọ ể (3 đi m ể )
Đ c đoan văn sau và tr l i câu h i :ọ ả ờ ỏ
“ Yêu mùa thu, tôi yêu kho ng tr i cao, trong xanh v i v i, có s c n ng hanh hao đ n nao ả ờ ờ ợ ắ ắ ế
lòng, có làn gió mát trong, m n man đùa nh trên mái tóc mây m m c a ng ơ ẹ ề ủ ườ i thi u n ế ữ
Ch t th y tâm h n mình xao đ ng tr ợ ấ ồ ộ ướ c m t loài hoa tim tím, d u dàng n đ y hai bên ộ ị ở ầ
v t đ ạ ườ ng, cánh hoa m ng manh , rung rinh trong n ng s m ỏ ắ ớ Gieo vào lòng tôi bao c m ả
Trang 6xúc là hình nh cánh đ ng quê xanh t ả ồ ươ i, m màng hòa cùng n ng thu ch p ch i. Vài ba ỡ ắ ấ ớ cánh cò chao l ượ n trên n n tr i xanh th m soi bóng xu ng nh ng con m ề ờ ẳ ố ữ ươ ng có làn n ướ c trong veo g i khung c nh thanh bình, yên n i quê nhà.” ợ ả ả ơ
(https://baotintuc.vn/sangtac/camxucmuathu20160916072015523.htm)
a. Xác đ nh phị ương th c bi u đ t chính c a đo n trích.ứ ể ạ ủ ạ
b. Ch ra các t láy có trong ph n in đ m và nêu tác d ng c a chúng .ỉ ừ ầ ậ ụ ủ
c. Nêu ng n g n n i dung c a đo n trích.ắ ọ ộ ủ ạ
PH N II: T P LÀM VĂN Ầ Ậ (7 đi m)ể
C m nghĩ v bài th “ B n đ n ch i nhà” c a Nguy n Khuy nả ề ơ ạ ế ơ ủ ễ ế
Đ 2Ề
PH N I: Đ c hi u Ầ ọ ể (3 đi m)ể
Đ c kĩ đo n th sau và th c hi n các yêu c u:ọ ạ ơ ự ệ ầ
Tre xanh
Xanh t bao gi ? ự ờ
Chuy n ngày x a đã có b tre xanh ệ ư ờ
Thân g y gu c, lá mong manh, ầ ộ
Mà sao nên lũy nên thành tre i? ơ
đâu tre cũng xanh t i
Cho dù đ t s i đ t vôi b c màu… ấ ỏ ấ ạ
(Tre Vi t Namệ , Nguy n Duy)ễ
a Phương th c bi u đ t chính c a đo n th là gì? ứ ể ạ ủ ạ ơ
b Trong đo n th có nh ng t láy nào?Nêu tác d ng c a chúng. ạ ơ ữ ừ ụ ủ
c. Nêu ng n g n n i dung c a đo n th ắ ọ ộ ủ ạ ơ
PH N II: T P LÀM VĂN Ầ Ậ (7 đi m)ể
C m nghĩ v bài th “Bánh trôi nả ề ơ ước” c a H Xuân Hủ ồ ương