Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 9 năm 2019-2020 - Trường THCS Chánh Phú Hòa

Để đạt kết quả cao trong kì thi học kì sắp tới, mời các bạn học sinh cùng tham khảo Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 9 năm 2019-2020 - Trường THCS Chánh Phú Hòa để hệ thống kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải bài tập môn học. Chúc các bạn thi tốt.

       Đ  C Ề ƯƠ NG ÔN T P H C K  IẬ Ọ Ỳ

­   Kh ng   đ nh   v   đ pẳ ị ẻ ẹ  truy n th ng c a ngề ố ủ ườ  i

ph  n  Vi t Nam. C mụ ữ ệ ả  

thương trước s  ph n biố ậ  

k ch c a h  dị ủ ọ ưới ch  đế ộ Phong ki nế

­   Vi t   b ng   chế ằ ữ Hán

th ng chí)ố

Ngô Gia Văn Phái( Ngô Thì Nh m,ậ  Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du)(Th  kế ỷ 18)

­   Hình   nh   ngả ười   anh hùng   dân   t c   Quangộ  Trung

­  S   th t  b i  th m   h iự ấ ạ ả ạ  

c a quân Thanh và bè lũủ  bán nước

­   Ti u   thuy t   l chể ế ị  

s   chử ương   h iồ  

vi t   b ng   chế ằ ữ Hán,   cách   kể nhanh   g n,   kh cọ ắ  

h a   nhân   v t   quaọ ậ  hành đ ngộ

3 Truy n Ki uệ ề Nguy nễ  

Du(N a cu iử ố  

l c bátụTóm t t n i dung,ắ ộ  

c t truy nố ệ

4 Ch  em Thúy Ki uị ề

( Truy n Ki u)ệ ề Nguy nễ  

Du ­ Ca ng i v  đ p ch  em

Thúy Ki uề+ Thúy Vân: v  đ p đoanẻ ẹ  trang, phúc h u, d  báoậ ự  

cu c   đ i   êm   đ m,   trôiộ ờ ề  

ch yả+ Thúy Ki u: v  đ p s cề ẻ ẹ ắ  

s o,   m n   mà,   d   báoả ặ ự  

cu c đ i lênh đênh, sóngộ ờ  gió

­ Ướ ệc l  , c  đi nổ ể

­   L y   thiên   nhiênấ  làm chu n m c đẩ ự ể 

t  v  đ p c a conả ẻ ẹ ủ  

người

5 C nh ngày xuânả Nguy nễ   ­ B c tranh v  c nh thiênứ ề ả   ­ T  ng , hình  nhừ ữ ả  

(Truy n Ki u)ệ ề Du nhiên và l  h iễ ộ giàu nh c đi uạ ệ

6 Ki u   l u Ng ngề ở ầ ư  

Bích(Truy n Ki u)ệ ề

Nguy nễ  Du(1765­

1820)

­   T m   lòng   chung   th yấ ủ  

v i Kim Tr ng, nhân h uớ ọ ậ  đáng   thương,   hi u   th oế ả  

1888)

­   Cu c   đ i,   s   nghi p,ộ ờ ự ệ  vai trò c a Nguy n Đìnhủ ễ  Chi u ể

­   Khát   v ng   giúp   đ i,ọ ờ  hành   đ o   c a   L c   Vânạ ủ ụ  Tiên. B c l  ph m ch tộ ộ ẩ ấ  

đ p đ  c a Ki u Nguy tẹ ẽ ủ ề ệ  Nga và L c Vân Tiênụ

­   Gi i   thi u   tácớ ệ  

gi ­     tác   ph m,ả ẩ  truy n th  Nômệ ơ

­   Ngh   thu t   kệ ậ ể chuy n,   miêu   tệ ả 

­ Nhà th  quân đ i, chuyên vi t v  ngơ ộ ế ề ười lính và chi n tranh.ế

­ Được nhà nước trao t ng gi i thặ ả ưởng HCM v  văn h c ngh  thu t năm 2000ề ọ ệ ậ

*Tác ph m:ẩ

­ Sáng tác đ u năm 1948, tiêu bi u vi t v  ngầ ể ế ề ười lính trong k/c ch ng Pháp.ố

 Đ i ý ạ : Tình đ ng chí c a ngồ ủ ười lính d a trên c  s  cùng chung c nhự ơ ở ả  

ng  và lí tộ ưởng chi n đ u đã g n bó và t o nên s c m nh chi n th ngế ấ ắ ạ ứ ạ ế ắ  

­ Nh ng bi u hi n c a tình đ ng chí trong chi n đ u gian kh : ữ ể ệ ủ ồ ế ấ ổ

+ Chung m t n i ni m nh  v  quê hộ ỗ ề ớ ề ương

+ Sát cánh bên nhau b t ch p nh ng gian kh  thi u th nấ ấ ữ ổ ế ố

­ Bi u t ể ượ ng c a tình đ ng chí (3 câu cu i) ủ ồ ố

+ Trong cái tê bu t giá rét lu n vào da th t, cái căng th ng c a tr n đánh s pố ồ ị ẳ ủ ậ ắ  

t i, ngớ ười lính v n hi n lên v i m t v  đ p đ c đáo, súng dẫ ệ ớ ộ ẻ ẹ ộ ướ ấi đ t ch a lên, trăngỉ  trên tr i l  l ng nh  treo trên mũi súng.ờ ơ ử ư

+ Súng là bi u tể ượng c a chi n tranh, trăng là bi u tủ ế ể ượng c a cu c s ngủ ộ ố  thanh bình, t  đó s  là ý nghĩa cao đ o c a s  nghi p ngừ ẽ ẹ ủ ự ệ ười lính

 Ý nghĩa văn b n:   ả Bài th  ng i ca tình c m đ ng chí cao đ p gi aơ ợ ả ồ ẹ ữ  

nh ng ngữ ười chi n sĩ trong th i kì đ u kháng chi n ch ng th c dânế ờ ầ ế ố ự  Pháp gian kh ổ

9. “Bài th  v  ti u đ i xe không kính”ơ ề ể ộ

 Tác giả:  Ph m Ti n Du t (1941 – 2007) là nhà th  trạ ế ậ ơ ưởng thành trong 

th i k  kháng chi n ch ng M  c u nờ ỳ ế ố ỹ ứ ước. Sáng tác th  c a Ph m Ti nơ ủ ạ ế  

Du t th i kì này t p trung vi t v  th  h  tr  trong cu c kháng chi nậ ờ ậ ế ề ế ệ ẻ ộ ế  

ch ng M ố ỹ

 Tác ph m ẩ : “Bài th  v  ti u đ i xe không kính” đơ ề ể ộ ược sáng tác năm 

1969 và in trong t p th  “V ng trăng qu ng l a”.ậ ơ ầ ầ ử

 Nhan đ  bài th :  ề ơ Qua hình  nh nh ng chi c xe không kính và ngả ữ ế ườ  ichi n sĩ lái xe, tác gi  ca ng i nh ng ngế ả ợ ữ ười chi n sĩ lái xe tr  trung,ế ẻ  hiên ngang, b t ch p khó khăn nguy hi m ngày đêm lái xe chi vi n choấ ấ ể ệ  chi n trế ường, gi i phóng mi n Nam, th ng nh t đ t nả ề ố ấ ấ ước

 N i dung:  ộ

­ Hi n th c kh c li t th i k  chi n tranh: bom đ n k  thù, nh ng con đệ ự ố ệ ờ ỳ ế ạ ẻ ữ ường ra 

tr n đ  l i d u tích trên nh ng chi c xe không kính.ậ ể ạ ấ ữ ế

­ S c m nh tinh th n c a nh ng ngứ ạ ầ ủ ữ ười chi n sĩ ­ c a m t dân t c kiên cế ủ ộ ộ ường, 

ch ng gi c M  xâm lố ặ ỹ ược

10­. Bài th  “Đoàn thuy n đánh cá” – Huy c nơ ề ậ

 Tác giả: Huy C n (1919­2005) là nhà th  đã n i ti ng trong phong trào Th  m i.ậ ơ ổ ế ơ ớ

 Hoàn c nh ra đ i c a bài th ả ờ ủ ơ: gi a năm 1958 trong chuy n đi th c tữ ế ự ế dài ngày   Qu ng Ninh, nhà th  đã sáng tác bài th  này.ở ả ơ ơ

 M ch c m xúc trong bài th ạ ả ơ: theo trình t  th i gian đoàn thuy n c aự ờ ề ủ  

ng  dân ra kh i đánh cá và tr  v ư ơ ở ề

 N i dung: ộ

­ Hoàng hôn trên bi n và đoàn thuy n đánh cá ra kh i.ể ề ơ

­ Đoàn thuy n đánh cá trên bi n trong đêm trăng.ề ể

      + Miêu t  s  hài hoà gi a thiên nhiên và con ngả ự ữ ười

 ­ S  d ng ngôn ng  th  giàu hình  nh, nh c đi u, g i liên tử ụ ữ ơ ả ạ ệ ợ ưởng

 Ý nghĩa văn b n:  ả Bài th  th  hi n ngu n c m h ng lãng m n ng i ca bi n cơ ể ệ ồ ả ứ ạ ợ ể ả 

l n lao, giàu đ p, ng i ca nhi t tình lao đ ng ví s  giàu đ p c a đ t nớ ẹ ợ ệ ộ ự ẹ ủ ấ ước c aủ  

nh ng ngữ ười lao đ ng m i.ộ ớ

11­Bài th  “B p l a” – B ng Vi t.ơ ế ử ằ ệ

 Tác gi : ả  B ng Vi t là nhà th  trằ ệ ơ ưởng thành trong th i kì kháng chi n ch ng Mờ ế ố ỹ 

c u nứ ướ Đ  tài thc.  ề ường vi t v  nh ng k  ni m ế ề ữ ỉ ệ ước m  tu i tr ơ ổ ẻ  Th  ông trongơ  

tr o, mẻ ượt mà, g n v i b n đ c tr ầ ớ ạ ọ ẻ

 Hoàn c nh ra đ i c a bài th ả ờ ủ ơ:  Bài th  đơ ược sáng tác năm 1963, khi tác gi  đangả  

h c ngành Lu t   nọ ậ ở ước ngoài

 M ch c m xúc bài th ạ ả ơ đi t  h i từ ồ ưởng đ n hi n t i, t  k  ni m đ n suy ng m.ế ệ ạ ừ ỉ ệ ế ẫ

 Đ i ý ạ : Bài th  g i l i nh ng k  ni m sâu s c c a ngơ ợ ạ ữ ỉ ệ ắ ủ ười cháu v  ngề ười bà và 

tu i  u th  đổ ấ ơ ượ ởc   cùng bà

 N i dung: ộ

      ­ Hình  nh b p l a kh i ngu n cho dòng h i tả ế ử ơ ồ ồ ưởng c m xúc v  bà.ả ề

      ­ Hình  nh ngả ười bà và nh ng k  ni m tình bà cháu trong h i tữ ỉ ệ ồ ưởng c a tác gi ủ ả      ­ Hình  nh ng n l a và tình c m th m thía c a tác gi  đ i v i ngả ọ ử ả ấ ủ ả ố ớ ười bà

 Ý nghĩa văn b n:  ả T  nh ng k  ni m tu i th   m áp tình bà cháu, nhà th  cho taừ ữ ỉ ệ ổ ơ ấ ơ  

hi u thêm v  nh ng ngể ề ữ ười bà, người m , v  nhân dân nghĩa tình.ẹ ề

12­Bài th  “Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng m ” – Nguy n Khoa Đi m.ơ ữ ớ ư ẹ ễ ề

*Tác gi :ả

­ Nguy n Khoa Đi m sinh năm 1943, quê: Phong Đi n ­ Th a Thiên Hu ễ ề ề ừ ế

­ Tham gia chi n đ u t i quê hế ấ ạ ương: chi n khu mi n Tây Th a Thiên.ế ề ừ

­ Thu c th  h  nhà th  trộ ế ệ ơ ưởng thành trong k/c ch ng Mĩ.ố

* Tác ph m: sáng tác năm 1971, khi t/g công tác   chi n khu mi n Tây Th a Thiên.ẩ ở ế ề ừ

 Ngh  thu t: ệ ậ

­ Sáng t o trong k t c u ngh  thu t, t o nên s  l p l i gi ng nh  nh ng giaiạ ế ấ ệ ậ ạ ự ậ ạ ố ư ữ  

đi u c a l i ru, âm hệ ủ ờ ưởng c a l i ru.ủ ờ

13­. Bài th  “Ánh trăng” – Nguy n Duy.ơ ễ

Tác gi : ả

­ Nguy n Duy sinh năm 1948, tên khai sinh là Nguy n Duy Nhu , quê: thành phễ ễ ệ ố Thanh Hóa

­ Nhà th  ­ chi n sĩ, trơ ế ưởng thành trong k/c ch ng Mĩ.ố

 Tác ph m: vi t năm 1978 t i TP H  Chí Minh, trong t p th  ẩ ế ạ ồ ậ ơ "Ánh trăng", gi i Aả  

H i nhà văn VN (1984).ộ

 Bài th  có s  k t h p gi a hình th c t  s  và chi u sâu c m xúc ơ ự ế ợ ữ ứ ự ự ề ả  Trong dòng 

di n bi n c a th i gian, s  vi c   các kh  1,2,3 b ng l ng trôi nh ng kh  thễ ế ủ ờ ự ệ ở ổ ằ ặ ư ổ ơ 

th  4 “đ t ng t” m t s  ki n t o nên bứ ộ ộ ộ ự ệ ạ ước ngo t đ  nhà th  b c l  c m xúc,ặ ể ơ ộ ộ ả  

th  hi n ch  đ  tác ph m. V ng trăng hi n ra soi sáng không ch  không gianể ệ ủ ề ẩ ầ ệ ỉ  

hi n t i mà còn g i nh  nh ng k  ni m trong quá kh  ch ng th  nào quên.ệ ạ ợ ớ ữ ỉ ệ ứ ẳ ể

 Đ i ý: ạ  “Ánh trăng” nh  m t l i t  nh c nh  v  nh ng năm tháng gian lao đãư ộ ờ ự ắ ở ề ữ  qua c a cu c đ i ngủ ộ ờ ười lính g n bó v i thiên nhiên, đ t nắ ớ ấ ước. Bài th  g i nh c,ơ ợ ắ  

c ng c  thái đ  s ng thu  chung, ân tình v i quá kh  tủ ố ộ ố ỷ ớ ứ ươ ẹi đ p, chân ch t, h nấ ồ  nhiên

 Hình  nh v ng trăng trong bài th  mang nhi u t ng ý nghĩa ả ầ ơ ề ầ :

­ Trăng là v  đ p c a thiên nhiên, t  nhiên ẻ ẹ ủ ự

­ Là ngườ ại b n g n bó v i con ngắ ớ ười         

­ Là bi u tể ượng cho quá kh  nghĩa tình, cho v  đ p c a đ i s ng t  nhiên vĩnhứ ẻ ẹ ủ ờ ố ự  

h ng. ằ

 N i dung: ộ

     ­ Quá kh  đứ ược tái hi n v i nh ng k  ni m. Nghĩa tình v i v ng trăng m t th i ệ ớ ữ ỉ ệ ớ ầ ộ ờ

tu i nh  cho đ n nh ng năm tháng tr n m c sâu n ng đ n m c “ ổ ỏ ế ữ ậ ạ ặ ế ứ ng  ch ng bao  ỡ ẳ

gi  quên – cái v ng trăng tình nghĩa ờ ầ ”

     ­ Hi n t i:ệ ạ

+ Cu c s ng   thành ph , trong cu c s ng có ánh đi n, c a gộ ố ở ố ộ ố ệ ử ương nh ngư  

“v ng trăng đi qua ngõ­ nh  ng ầ ư ườ ư i d ng qua đ ườ ” ng

+ Cu c g p g  b t ng , c m đ ng v i v ng trăng k  ni m, con ngộ ặ ỡ ấ ờ ả ộ ớ ầ ỉ ệ ười nh n ra ậ

 Ý nghĩa văn b n: Ánh trăng ả   kh c ho  m t khía c nh trong v  đ p c aắ ạ ộ ạ ẻ ẹ ủ  

người lính sâu n ng nghĩa tình, thu  chung sau trặ ỷ ước

14­ Truy n ng n “Làng” – Kim Lân.ệ ắ

* Tác gi : ả

­ Kim Lân (1920 ­ 2007), tên khai sinh là Nguy n Văn Tài, quê: T  S n ­ B c Ninh.ễ ừ ơ ắ

­ Chuyên vi t truy n ng n, am hi u sâu s c cu c s ng nông thôn.ế ệ ắ ể ắ ộ ố

* Tác ph m: đăng l n đ u trên báo Văn ngh  năm 1948, th i kì đ u c a cu c k/cẩ ầ ầ ệ ờ ầ ủ ộ  

ch ng Pháp.ố

 Tình hu ng truy n ố ệ : Ông Hai nghe tin làng theo gi c Tây làm Vi t gian ặ ệ  

T o mâu thu n gi ng xé trong tâm trí ông Hai => Nút th t c a câu chuy n .ạ ẫ ằ ắ ủ ệ

 Nghe tin làng mình theo gi c Pháp, ông Hai vô cùng đau kh , t i nh c ch  bi tặ ổ ủ ụ ỉ ế  tâm s  v i th ng con út. Đ n lúc đự ớ ằ ế ược tin nhà mình b  gi c đ t, cũng t c là làngị ặ ố ứ  không theo gi c ông h t s c vui sặ ế ứ ướng . Chính ni m vui kì l  đó th  hi n tinh th nề ạ ể ệ ầ  yêu nước, lòng trung thành v i cách m ng th t c m đ ng c a ông Hai, m t ngớ ạ ậ ả ộ ủ ộ ườ  inông dân Vi t Nam th i kháng chi n ch ng Pháp.ệ ờ ế ố

       + Ông hai tươi vui r ng r  h n lên , chia quà cho các con.ạ ỡ ẳ

       + Ông Hai đi khoe nhà ông b  gi c đ t cháy.ị ặ ố

     ­ Tình yêu làng c a ông Hai nh  v y đ ng th i là bi u hi n c a tình yêu đ i v iủ ư ậ ồ ờ ể ệ ủ ố ớ  

đ t nấ ước, v i kháng chi n, v i c  H ớ ế ớ ụ ồ

 Ý nghĩa văn b n:  ả Đo n trích th  hi n tình c m yêu làng, tinh th n yêu nạ ể ệ ả ầ ướ  c

c a ngủ ười nông dân trong th i kì kháng chi n ch ng th c dân Pháp .ờ ế ố ự

15­. Truy n ng n “L ng l  Sa Pa” – Nguy n Thành Long.ệ ắ ặ ẽ ễ

­ C t truy n đ n gi n, t o tình hu ng t  nhiên (k  v  cu c g p g  gi a 3 nhânố ệ ơ ả ạ ố ự ể ề ộ ặ ỡ ữ  

v t: ngậ ười thanh niên, ông ho  sĩ già và cô k  s  tr ).ạ ỹ ư ẻ

­ Nhân v t:ậ

+ Anh thanh niên   nhân v t chính.ậ

+ Ông ho  sĩ, cô k  s , bác lái xe và 1 s  nhân v t khác ạ ỹ ư ố ậ  nhân v t ph ậ ụ

 Tóm t t truy n:   ắ ệ  

Chi c xe khách Hà N i – Lào Cai qua Sa Pa đ a ông ho  sĩ và cô kĩ s  tr  đ nế ộ ư ạ ư ẻ ế  

đ nh Yên S n, n i   c a chàng trai làm ngh  khí tỉ ơ ơ ở ủ ề ượng kiêm v t lí đ a c u. ậ ị ầ

Cu c g p g  b t ng  và thú v  đó di n ra trong ch c lát, trong căn nhà nh  cóộ ặ ỡ ấ ờ ị ễ ố ỏ  hoa tươ ắi s c màu r c r , có chè th m đ m ng t tr  tình. ự ỡ ơ ậ ọ ữ

Anh thanh niên k  v  cu c s ng và công vi c c a mình trên đ nh núi khi n ôngể ề ộ ố ệ ủ ỉ ế  

ho  sĩ và cô gái tr  khâm ph c, quý m n anh.ạ ẻ ụ ế

Ông ho  sĩ quy t đ nh v  chân dung anh thanh niên nh ng anh t  ch i và gi iạ ế ị ẽ ư ừ ố ớ  thi u ông kĩ s  vệ ư ườn rau Sa Pa và anh cán b  nghiên c u sét.ộ ứ

Phút chia tay di n ra th t b n r n, xúc đ ng, ông ho  sĩ và cô kĩ s  l i ra xe điễ ậ ị ị ộ ạ ư ạ  

ti p.ế

 N i dung: ộ

   ­ B c tranh nên th  v  c nh đ p Sa Pa.ứ ơ ề ả ẹ

   ­ Chân dung người lao đ ng  bình thộ ường nh ng ph m ch t r t cao đ p.ư ẩ ấ ấ ẹ

   ­ Lòng yêu m n, c m ph c v i nh ng ngế ả ụ ớ ữ ười đang c ng hi n quên mình cho nhân ố ếdân, cho T  qu c.ổ ố

 Ngh  thu t: ệ ậ

­ T o tình hu ng truy n t  nhiên, tình c , h p d n.ạ ố ệ ự ờ ấ ẫ

­ Xây d ng đ i tho i, đ c tho i và đ c tho i n i tâm.ự ố ạ ộ ạ ộ ạ ộ

­ Ngh  thu t t  c nh thiên nhiên đ c s c; miêu t  nhân v t v i nhi u đi m nhìn.ệ ậ ả ả ắ ắ ả ậ ớ ề ể

­ K t h p gi a k  v i t  và ngh  lu n.ế ợ ữ ể ớ ả ị ậ

­ T o tính ch t tr  tình trong tác ph m truy n.ạ ấ ữ ẩ ệ

 Ýnghĩa văn b n: “L ng l  Sa Pa” ả ặ ẽ  là câu chuy n v  cu c g p g  v i nh ngệ ề ộ ặ ỡ ớ ữ  con người trong m t chuy n đi th c t  c a nhân v t ông ho  sĩ, qua đó tácộ ế ự ế ủ ậ ạ  

gi  th  hi n ni m yêu m n đ i v i nh ng con ngả ể ệ ề ế ố ớ ữ ười có l  s ng cao đ pẽ ố ẹ  đang l ng l  quên mình c ng hi n cho T  qu c. ặ ẽ ố ế ổ ố

16. Truy n ng n “Chi c lệ ắ ế ược ngà” – Nguy n Quang Sáng.ễ

*Tác gi :ả

­Nguy n Quang Sáng sinh năm (1932­ 2014) quê: huy n Ch  M i ­ t nh An Giang.ễ ệ ợ ớ ỉ

­Trong kháng chi n ch ng Pháp, ông ho t đ ng   chi n trế ố ạ ộ ở ế ường Nam B , sau 1954ộ  

t p k t ra B c và b t đ u vi t văn.ậ ế ắ ắ ầ ế

­Ông tr  v  Nam B  tham gia k/c ch ng Mĩ v a sáng tác văn h c.ở ề ộ ố ừ ọ

­Ông h u nh  ch  vi t v  cu c s ng và con ngầ ư ỉ ế ề ộ ố ườ ởi   vùng đ t Nam B ấ ộ

­Tác ph m chính: ẩ Đ t l a, Cánh đ ng hoang, Mùa gió ch ấ ử ồ ướ ng,  (các ti u thuy tể ế  

đã d ng thành phim), Tuy n t p truy n ng n NQS.ự ể ậ ệ ắ

* Tác ph m: Truy n ng n ẩ ệ ắ "Chi c l ế ượ c ngà" được vi t năm 1966, n m trong tuy nế ằ ể  

 Tóm t t truy n  ắ ệ  : Ông Sáu xa nhà đi kháng chi n. Mãi đ n khi con gái lênế ế  

8 tu i ông m i có d p v  thăm nhà, thăm con. Nh ng bé Thu ­ con ông,ổ ớ ị ề ư  không nh n ra cha vì v t th o trên m t làm ông khác so v i ngậ ế ẹ ặ ớ ười cha trong  nh. Em đ i x  v i ba nh  ngả ố ử ớ ư ười xa l  Đ n khi nh n ra  thì cũng làạ ế ậ  lúc ông Sáu ph i ra đi.   khu căn c , ông Sáu d n h t tình c m nhả Ở ứ ồ ế ả ớ 

thương con vào vi c làm m t chi c lệ ộ ế ược b ng ngà voi. Chi c lằ ế ược hoàn thành nh ng ông Sáu đã hy sinh trong m t tr n càn c a gi c.Trư ộ ậ ủ ặ ước lúc 

nh m m t, ông còn k p trao l i cây lắ ắ ị ạ ược cho ngườ ại b n thân. Ngườ ạ  i b n

y trong m t l n đi công tác, d ng l i   tr m giao liên – n i có m t cô

giao liên dũng c m và thông minh, Bác Ba – b n anh Sáu – h i chuy n vàả ạ ỏ ệ  

nh n ra cô giao liên  y chính là Thu. Bác chuy n cho Thu chi c lậ ấ ể ế ược ngà, 

k  v t thiêng liêng c a cha cô. H  chia tay trong s  l u luy n và t  lúcỉ ậ ủ ọ ự ư ế ự  nào, trong lòng Bác Ba đã n y n  m t tình c m m i l , đó là tình cha conả ở ộ ả ớ ạ  quy n luy n v i cô giao liên.ế ế ớ

 N i dung: ộ

­ N i ni m c a ng ỗ ề ủ ườ i cha:

+ L n đ u tiên g p con: Thuy n còn ch a c p b n, ông Sáu đã nh y thót lên b ,ầ ầ ặ ề ư ậ ế ả ờ  

v a g i v a chìa tay đón con.ừ ọ ừ

+ Nh ng ngày đoàn t : Ông Sáu quan tâm, ch  đ i con gái g i mình là cha.ữ ụ ờ ợ ọ

+ Nh ng ngày xa con: Ông Sáu th c hi n l i h a v i con, làm cây lữ ự ệ ờ ứ ớ ược ngà. Giờ phút cu i cùng trố ước lúc hy sinh, người chi n sĩ  y ch  yên lòng khi bi t cây lế ấ ỉ ế ược 

s  đẽ ược chuy n đ n t n tay con gái.ể ế ậ

­ Ni m khát khao tình cha c a ng ề ủ ườ i con:

+ T  ch i s  quan tâm, chăm sóc c a ông Sáu vì nghĩ r ng ông không ph i là ừ ố ự ủ ằ ảcha mình

+ Khi hi u ra, tình c m t  nhiên c a bé Thu để ả ự ủ ược th  hi n qua ti ng g i cha ể ệ ế ọ

đ u tiên và qua hành đ ng.ầ ộ

 Ngh  thu t ệ ậ

­ T o tình hu ng truy n éo le.ạ ố ệ

­ Có c t truy n mang y u t  b t ng ố ệ ế ố ấ ờ

­ L a ch n ngự ọ ườ ểi k  chuy n là b n c a ông Sáu, ch ng ki n toàn b  câu chuy n,ệ ạ ủ ứ ế ộ ệ  

th u hi u c nh ng  và tâm tr ng c a nhân v t trong truy n.ấ ể ả ộ ạ ủ ậ ệ

 Ý nghĩa văn b n:  ả Là câu chuy n c m đ ng v  tình cha con sâu n ng, ệ ả ộ ề ặ Chi c ế  

l ượ c ngà cho ta hi u thêm v  nh ng m t mát to l n c a chi n tranh mà nhânể ề ữ ấ ớ ủ ế  dân ta đã tr i qua trong hai cu c kháng chi n ch ng M  c u nả ộ ế ố ỹ ứ ước

PH N II:Ầ  TI NG VI TẾ Ệ

1. Các phương châm h i tho i:ộ ạ

 Ph ươ ng châm v  l ề ượ  yêu c u khi giao ti p, c n nói có n i dung; n i dung ng ầ ế ầ ộ ộ  

c a l i nói ph i đáp  ng đúng yêu c u c a cu c giao ti p, không thi u, khôngủ ờ ả ứ ầ ủ ộ ế ế  

 Ph ươ ng châm l ch s ị ự yêu c u khi giao ti p c n t  nh  và tôn tr ng ngầ ế ầ ế ị ọ ười khác

 Quan h  gi a ph ệ ữ ươ ng châm h i tho i v i tình hu ng giao ti p:   ộ ạ ớ ố ế Vi c v nệ ậ  

d ng các phụ ương châm h i tho i c n phù h p v i tình hu ng giao ti p.ộ ạ ầ ợ ớ ố ế

 Vi c không tuân th  ph ệ ủ ươ ng châm h i tho i có th  b t ngu n t  nh ng ộ ạ ể ắ ồ ừ ữ   nguyên nhân sau:

 ­ Người nói vô ý, v ng v , thi u văn hóa giao ti p.ụ ề ế ế

 ­ Người nói ph i  u tiên cho m t phả ư ộ ương châm h i tho i ho c m t yêu c uộ ạ ặ ộ ầ  khác quan tr ng h n.ọ ơ

 ­ Người nói mu n gây m t s  chú ý đ  ngố ộ ự ể ười nghe hi u câu nói theo m t hàmể ộ  

 D n tr c ti p ẫ ự ế  là nh c l i nguyên văn l i nói hay ý nghĩ c a ngắ ạ ờ ủ ười ho c nhânặ  

v t. L i d n tr c ti p đậ ờ ẫ ự ế ược đ t trong d u ngo c képặ ấ ặ

 D n gián ti p ẫ ế  là thu t l i l i nói hay ý nghĩ c a ngậ ạ ờ ủ ười ho c nhân v t có đi uặ ậ ề  

ch nh cho phù h p. L i d n gián ti p không đỉ ợ ờ ẫ ế ược đ t trong d u ngo c kép.ặ ấ ặ

 C n l u ý khi chuy n l i d n tr c ti p thành l i d n gián ti p: ầ ư ể ờ ẫ ự ế ờ ẫ ế

  ­ B  d u hai ch m và d u ngo c kép.ỏ ấ ấ ấ ặ

  ­ Thay đ i đ i t  x ng hô cho phù h p.ổ ạ ừ ư ợ

  ­ Lược b  các t  ch  tình thái.ỏ ừ ỉ

  ­ Thêm t  ừ r ng ằ  ho c  ặ là trướ ờ ẫc l i d n

  ­ Không nh t thi t ph i chính xác t ng t  nh ng ph i d n đúng v  ý.ấ ế ả ừ ừ ư ả ẫ ề

 C n l u ý khi chuy n l i d n gián ti p thành l i d n tr c ti p: ầ ư ể ờ ẫ ế ờ ẫ ự ế

  ­ Khôi ph c l i nguyên văn l i d n (thay đ i đ i t  x ng hô, thêm b t các tụ ạ ờ ẫ ổ ạ ừ ư ớ ừ 

ng  c n thi t ,…).ữ ầ ế

       ­ S  d ng d u hai ch m và d u ngo c kép.ử ụ ấ ấ ầ ặ

4. S  phát tri n c a t  v ng: ự ể ủ ừ ự

­ T  v ng không ng ng đừ ự ừ ược b  sung, phát tri n.ổ ể

­ M t trong nh ng cách phát tri n t  v ng ti ng Vi t là bi n đ i và phátộ ữ ể ừ ự ế ệ ế ổ  tri n nghĩa c a t  ng  trên c  s  nghĩa g c c a chúng.ể ủ ừ ữ ơ ở ố ủ

­ Có hai phương th c ch  y u bi n đ i và phát tri n nghĩa c a t  ng :ứ ủ ế ế ổ ể ủ ừ ữ  

phương th c  n d  và phứ ẩ ụ ương th c hoán d ứ ụ

­ Ngoài cách bi n đ i và phát tri n nghĩa c a t , t  v ng còn đế ổ ể ủ ừ ừ ự ược phát tri nể  

b ng hai cách khác:ằ

+ T o t  m i đ  làm cho v n t  ng  tăng lên.ạ ừ ớ ể ố ừ ữ

+ Mượ ừn t  ng  c a ti ng nữ ủ ế ước ngoài. B  ph n t  mộ ậ ừ ượn quan tr ng nh tọ ấ  trong ti ng Vi t là t  mế ệ ừ ượn ti ng Hán.ế

Ba đ nh hị ướng chính đ  trau d i v n t :ể ồ ố ừ

­ Hi u đ y đ  và chính xác nghĩa c a t  trong nh ng văn c nh c  th ể ầ ủ ủ ừ ữ ả ụ ể

­ Bi t cách dùng t  cho đúng nghĩa và phù h p v i văn c nh.ế ừ ợ ớ ả

­ Tích lũy thêm nh ng y u t  c u t o t  ch a bi t, làm phong phú v n t  ữ ế ố ấ ạ ừ ư ế ố ừ

c a b n thân.ủ ả

7. Khái ni m  t  đ n, t  ph c, phân bi t các lo i t  ph c. Thành ng , Nghĩa c aệ ừ ơ ừ ứ ệ ạ ừ ứ ữ ủ  

t , T  nhi u nghĩa và hi n từ ừ ề ệ ượng chuy n nghĩa c a t , T  đ ng âm; T  đ ngể ủ ừ ừ ồ ừ ồ  nghĩa; T  trái nghĩa; ừ  C p đ  khái quát c a nghĩa t  ngấ ộ ủ ừ ữ; Trư ng t  v ngờ ừ ự

* ­ T  đ n: t  do 1 ti ng t o nên: gà, v t…ừ ơ ừ ế ạ ị

   ­ T  ph c: Do 2 ho c nhi u ti ng t o nên: 2 lo iừ ứ ặ ề ế ạ ạ

     + T  ghép: đừ ược c u t o b i nh ng ti ng có quan h  v i nhau v  nghĩa: VD:ấ ạ ở ữ ế ệ ớ ề  nhà c a, qu n áo, hoa h ng… giam gi , tử ầ ồ ữ ươ ối t t, c  cây, đ a đón, r i r ng, mongỏ ư ơ ụ  

VD: "Đánh tr ng b  dùi”, "Chó treo mèo đ y”  "Đố ỏ ậ ược voi đòi tiên", "Nước m t cáắ  

s u ­ ấ * Nghĩa c a t  là ủ ừ  Nghĩa c a t  là toàn b  n i dung mà t  bi u thủ ừ ộ ộ ừ ể ị. Mu nố  

hi u đúng nghĩa c a t  ta ph i đ t t  trong câu c  thể ủ ừ ả ặ ừ ụ ể

  * T  nhi u nghĩa và hi n từ ề ệ ượng chuy n nghĩa c a t :ể ủ ừ   T  có th  có m t ho cừ ể ộ ặ  nhi u nghĩaề

­ Hi n tệ ượng chuy n nghĩa c a t : trong t  nhi u nghĩa , nghĩa g c là nghĩa xu tể ủ ừ ừ ề ố ấ  

hi n t  đ u là c  s  đ  hính thành các nghĩa khác. Nghĩa chuy n đệ ừ ầ ơ ở ể ể ược hình thành trên c  s  nghĩa g c, có quan h  v i nghĩa g cơ ở ố ệ ớ ố

Bài t p  ậ T  ừ đ uầ  trong các trường h p sau, t  nào đợ ừ ược dùng theo nghĩa g c, t  nàoố ừ  

được dùng theo nghĩa chuy n, t  nào để ừ ược dùng theo nghĩa t  v ng, t  nào đừ ự ừ ượ  cdùng theo nghĩa tu t ? vì sao?ừ

­ "Đ uầ  súng trăng treo"  (1)      ( Đ u (2) đ ầ ượ c dùng theo nghĩa g c ố

­ "Ng n ẩ đ uầ  c u nầ ước trong nh  ng c"    (2)ư ọ        Đ u (4) dùng theo nghĩa tu t ầ ừ

* T  đ ng nghĩaừ ồ :Là nh ng t  có nghĩa gi ng nhau ho c g n gi ng nhau.ữ ừ ố ặ ầ ố

VD: Ăn , x i , chén; Ch t , t  tr n, qua đ i…ơ ế ừ ầ ờ

*T  trái nghĩaừ : T  trái nghĩa là t  có nghĩa trái ngừ ừ ư c nhau.ợ

VD:  s ng – ch t ố ế , Ch n – l , chi n tranh – hòa bình ; ẵ ẻ ế già ­ trẻ : yêu – ghét, cao – 

8. Các bi n pháp tu t  t  v ng đã h c: nhân hóa,  n d , so sánh, hoán d , đi p ệ ừ ừ ự ọ ẩ ụ ụ ệ

ng , ch i ch , nói gi m ­ nói tránh, nói quá. ữ ơ ữ ả

a.Nhân hoá:         Ông Tr i n i l a đ ng đông. Bà Sân v n chi c khăn h ng đ p ờ ổ ử ằ ấ ế ồ ẹ   thay ! 

­ Hai câu th  s  d ng bi n pháp nhân hóa ơ ử ụ ệ

­ Bi n pháp nhân hóa trong hai câu th  đã t o nên hình  nh sinh đ ng c a s  v tệ ơ ạ ả ộ ủ ự ậ  khi tr i chuy n m a. Nh ng s  v t tờ ể ư ữ ự ậ ưởng nh  vô tri vô giác nh ng tr  nên c  th ,ư ư ở ụ ể  

s ng đ ng, mang đ y hình  nh và màu s c trong c m nh n c a ngố ộ ầ ả ắ ả ậ ủ ườ ọi đ c.VD: Hàng bưởi đu đ a, b  lũ con. Đ u tròn tr c l cư ế ầ ọ ố

b n d : G i s  v t hi n tẨ ụ ọ ự ậ ệ ượng này b ng s  v t hi n tằ ự ậ ệ ượng khác có nét tương 

G i s  v t A = tên s  v t B (ngày ngày m t tr i). G i hi n tọ ự ậ ự ậ ặ ờ ọ ệ ượng A = tên hi n ệ

tượng B (g n m c…) ­> Tác d ng: Câu văn giàu hình  nh hàm xúc, g i c m, g i ầ ự ụ ả ợ ả ợ

t   ả

b.So sánh:  đ i chi u s  v t hi n tố ế ự ậ ệ ượng này v i s  v t hi n tớ ự ậ ệ ượng khác có nét 

tương đ ng.ồ

“Trong nh  ti ng h c bay qua. Đ c nh  ti ng su i m i sa n a v i. Ti ng khoanư ế ạ ụ ư ế ố ớ ử ờ ế  

nh  gió tho ng ngoài. Ti ng mau s m s p nh  tr i đ  m a”  ( Nguy n Du so sánhư ả ế ầ ậ ư ờ ổ ư ễ  

c a v t VD: “Thủ ậ ương nhau tre không   riêng”, “Sóng đã ở cài then, đêm s p c a”, ậ ử

“Ông tr i m c áoờ ặ  giáp đen ra tr n”, “Hàng bậ ưởi đu đ a, ư b  lũ conế  Đ u tròn tr c ầ ọ

­ G i s  v t hi n tọ ự ậ ệ ượng b ng tên m t s  v t hi n tằ ộ ự ậ ệ ượng luôn đi đôi v i nó nh  là ớ ư

d u hi u đ c tr ng c a nó: “Áo xanh cùng v i áo nâu .Nông thôn cùng v i thành thấ ệ ặ ư ủ ớ ớ ị 

đ ng lên  ­> Áo xanh nói đ n l c lứ ế ự ượng công nhân, áo nâu nói đ n ngế ười nông dân )

e. Nói gi m, nói tránh: ả Là bi n pháp tu t  dùng cách di n đ t t  nh , uy n chuy n ệ ừ ễ ạ ế ị ể ểtránh gây c m xúc quá đau bu n, ghê s , n ng n , tránh thô t c, thi u l ch s ả ồ ợ ặ ề ụ ế ị ự  VD: 

­ “Bác Dương thôi đã thôi r i. ồ Nước mây man mác ng m ngùi lòng ta” ( Khóc ậ

Dương Khuê ­ Nguy n Khuy n)­> Ch  s  ra đi c a Bác Dễ ế ỉ ự ủ ương

 g. Nói quá: Là bi n pháp tu t  phóng đ i m c đ , quy mô tính ch t c a s  v t ệ ừ ạ ứ ộ ấ ủ ự ậ

hi n tệ ượng được miêu t  đ  nh n m nh gây  n tả ể ấ ạ ấ ượng, tăng s c bi u c m.ứ ể ả  VD:

( Qu  bí kh ng l ….; Cày đ ng đang bu i ban tr a. M  hôi thánh thoát nh  m a ả ổ ồ ồ ổ ư ồ ư ư

ru ng cày) ộ

Hoa ghen thua th m, li u h n kém xanh. M t hai nghiêng nắ ễ ờ ộ ươc nghiêng thành ­> Săc đ p c a Kiêu khi n hoa ph i ghen, li u ph i h n, s c đ p có m t không hai ẹ ủ ế ả ễ ả ờ ắ ẹ ộlàm cho thiên  nhiên ph i đ  k , ghen tuông, d  báo cu c đ i đau kh , sóng gióả ố ỵ ự ộ ờ ổ

h. Đi p ng : ệ ữ Dùng đi dùng l i (l p đi l p l i) t  ng  trong cùng m t văn b n nh mạ ặ ặ ạ ừ ữ ộ ả ằ  

nh n m nh m t y u t  nào đóVD: Anh đi tìm em ấ ạ ộ ế ố r t lâu, r t lâu ấ ấ …Khăn xanh,  khăn xanh ph i đ y n ng s m”ơ ầ ắ ớ

­ Cùng trông l i… ch ng th y,Th y xanh…. ngàn dâu ạ ẳ ấ ấ  Ngàn dâu…….m t màu ộ

i. Ch i ch : ơ ữ L i d ng nh ng đ c đi m v  âm, v  nghĩa c a t  đ  t o s  thái dí ợ ụ ữ ặ ể ề ề ủ ừ ể ạ ắ

d m, hài hỏ ước, câu văn h p d n thú v  ấ ẫ ị

VD: Con cá đ i n m trong c i đá  (cá đ i= c i đá)ố ằ ố ố ố

9. Em hi u th  nào là t  ng  đ a ph ể ế ừ ữ ị ươ ng, bi t ng  xã h i? Nêu cách s  d ng t ệ ữ ộ ử ụ ừ  

ng  đ a ph ữ ị ươ ng và bi t ng  xã h i? ệ ữ ộ

    a) T  ng  đ a phừ ữ ị ương và bi t ng  xã hệ ữ ội:

     ­ T  ng  đ a phừ ữ ị ương là nh ng t  ng  ch  s  d ng   m t (ho c m t s ) đ aữ ừ ữ ỉ ử ụ ở ộ ặ ố ố ị  

phương nh t đ nh.ấ ị

     ­ Bi t ng  xã h i là nh ng t  ng  ch  đệ ữ ộ ữ ừ ữ ỉ ược dùng trong m t t ng l p xã h iộ ầ ớ ộ  

nh t đ nh.ấ ị

    b) S  d ng t  ng  đ a phử ụ ừ ữ ị ương và bi t ng  xã h i:ệ ữ ộ

    ­ Vi c s  d ng t  ng  đ a phệ ử ụ ừ ữ ị ương và bi t ng  xã h i ph i phù h p v i tìnhệ ữ ộ ả ợ ớ  

hu ng giao ti p. Trong văn th , tác gi  có th  s  d ng m t s  t  ng  thu c haiố ế ơ ả ể ử ụ ộ ố ừ ữ ộ  

l p t  này đ  tô đ m màu s c đ a phớ ừ ể ậ ắ ị ương, màu s c t ng l p xã h i c a ngônắ ầ ớ ộ ủ  

ng , tính cách nhân v t.ữ ậ

    ­ Mu n tránh l m d ng t  ng  đ a phố ạ ụ ừ ữ ị ương và bi t ng  xã h i, c n tìm hi u cácệ ữ ộ ầ ể  

t  ng  toàn dân có nghĩa từ ữ ương  ng đ  s  d ng khi c n thi t.ứ ể ử ụ ầ ế

10. Nêu đ c di m, công d ng  t  t ặ ể ụ ừ ượ ng hình, t  t ừ ượ ng thanh?

a) Đ c đi m:ặ ể

     T  từ ượng hình là t  g i t  hình  nh, dáng v , tr ng thái c a s  v t. Ph n l nừ ợ ả ả ẻ ạ ủ ự ậ ầ ớ  

t  từ ượng hình là t  láy.ừ

     T  từ ượng thanh là t  mô ph ng âm thanh c a t  nhiên, c a con ngừ ỏ ủ ự ủ ười. Ph nầ  

l n t  tớ ừ ượng thanh là t  láy.ừ

   b) Công d ng:ụ

        T  từ ượng hình, t  từ ượng thanh g i đợ ược hình  nh, âm thanh c  th , sinhả ụ ể  

đ ng, có giá tr  bi u c m cao; thộ ị ể ả ường được dùng trong văn miêu t  và t  s ả ự ự

PH N III:Ầ  T P LÀM VĂNẬ

THAM KH O Đ  THI :Ả Ề

Đ  KI M TRA H C KÌ I  ­ NĂM H C 2019 ­ 2020Ề Ể Ọ Ọ

      a. Đo n th  trên trích t  tác ph m nào?  Tác gi  là ai?ạ ơ ừ ẩ ả

      b. Ch  ra các bi n pháp tu t  trong kh  th  trên.ỉ ệ ừ ổ ơ

      c. Nêu tác d ng c a các bi n pháp tu t ụ ủ ệ ừ

      d. Nêu n i dung c a kh  th  trên.ộ ủ ổ ơ

1d ­  Nêu n i dung c a kh  th :ộ ủ ổ ơ

+ Người cháu đi chi n đ u vì T  qu c, vì xóm làng, vì ế ấ ổ ố

bà, vì ti ng gà và   tr ng tu i th ế ổ ứ ổ ơ

1,0 đi mể

II. LÀM VĂN  ( 7,0 đi m)ể

Ph nIầ

I Câu 2

    Vi t m t đo n văn ng n ế ộ ạ ắ trình bày suy nghĩ c a em ủ

v  lý tề ưởng s ng c a thanh niên, h c sinh ngày nayố ủ ọ  ( kho ng 15 dòng )ả

2,0 đi mể

a. Đúng hình th c đo n văn (m  đo n, phát tri n đo n,ứ ạ ở ạ ể ạ  

b. Xác đ nh đúng n i dung trình bày trong đo n vănị ộ ạ 0,25 đi mể

c. Tri n khai n i dung theo các ý sau:ể ộ

­ Gi i thi u lý tớ ệ ưởng s ng c a thanh niên, h c sinhố ủ ọ  

hi n nay.ệ

­ Gi i thích lý tả ưởng s ng là gì?ố

1,0 đi mể

­ Vì sao con ngườ ầi c n có lý tưởng s ng.ố

­ Suy nghĩ v  nh ng t m gề ữ ấ ương có lý tưởng s ng caoố  

a. Đ m b o c u trúc c a m t bài văn t  s : có đ y đả ả ấ ủ ộ ự ự ầ ủ 

M  bài, Thân bài, K t bài. M  bài : gi i thi u hoànở ế ở ớ ệ  

c nh ngả ười cháu h c   Liên Xô, t  khói b p g i v  kọ ở ừ ế ợ ề ỉ 

ni m; Thân bài: nêu nh ng hình  nh k  ni m; K t bài:ệ ữ ả ỉ ệ ế  hình  nh ngả ười bà không phai m ờ

0,5 đi mể

b.Xác đ nh đúng n i dung bài: chuy n bài th  “ B pị ộ ể ơ ế  

l a” thành m t câu chuy n.ử ộ ệ 0,5 đi mể

c.Tri n khai n i dung  h p lý. Có th  theo các ý sau:ể ộ ợ ể

H c sinh có th  trình bày các chi ti t theo nhi u cáchọ ể ế ề  

nh ng v  c  b n, c n đ m b o nh ng ý c  b n sau:ư ề ơ ả ầ ả ả ữ ơ ả

­ Gi i thi u hoàn c nh ngớ ệ ả ười cháu du h c   Liên Xô, tọ ở ừ mùi khói b p mà g i k  ni m v  bà và T  qu c thânế ợ ỉ ệ ề ổ ố  yêu

­ B c l  s  nh  nhà, nh  bà, nh  T  qu c vì lâu ch aộ ộ ự ớ ớ ớ ổ ố ư  

được v ề

­ Nhìn khói b p mà nh  hình  nh bà nhóm l a.ế ớ ả ử

­ Năm b n tu i đã nh n bi t mùi khói và v  bà.ố ổ ậ ế ề

­ Lên tám thì nh n bi t đậ ế ược hoàn c nh gia đình vàả  hoàn c nh chung đ t nả ấ ước

­ Nh ng năm tháng cha m  ra chi n tr n, bà d y b o,ữ ẹ ế ậ ạ ả  

0,5 đi mể

0,5 đi mể

0,5 đi mể

0,5 đi mể