Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 7 năm 2019-2020 - Trường THCS Phước Nguyên

Mời các em học sinh cùng tham khảo và ôn tập với Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 7 năm 2019-2020 - Trường THCS Phước Nguyên được chia sẻ dưới đây. Hi vọng đây sẽ là tư liệu hữu ích giúp các em hệ thống kiến thức, nâng cao khả năng ghi nhớ để chuẩn bị cho kì thi sắp tới đạt kết quả cao

Trang 1

Đ C Ề ƯƠ NG ÔN T P H C KÌ I MÔN NG VĂN KH I 7 Ậ Ọ Ữ Ố

NĂM H C 2019 2020 Ọ

A/ TR NG TÂM KI N TH C ÔN T P:Ọ Ế Ứ Ậ

1/ Đ c – hi u: 3.0 đọ ể 2/ V n d ng: 2.0 đậ ụ 3/ V n d ng cao: 5.0 đậ ụ

Ph n văn b n: 2.0 đ ầ ả

+ Ph ươ ng th c bi u đ t; ứ ể ạ

+ N i dung, ý nghĩa văn b n; ộ ả

+ Ý nghĩa m t s chi ti t, hình nh trong văn ộ ố ế ả

b n; ả

+ Tìm văn b n cùng đ tài, ch đ , th lo i ả ề ủ ề ể ạ

+ Đ c đi m th th ; ặ ể ể ơ

Ti ng Vi t: 1.0 đ ế ệ

+ T (xét v c u t o, nghĩa, âm, ngu n g c); ừ ề ấ ạ ồ ố

+ T lo i; ừ ạ

 Ch a l i quan h ữ ỗ ệ

t ; ừ

 Gi i nghĩa thành ả

ng ; ữ

 Đ t câu theo yêu ặ

c u (s ầ ử d ng: ụ thành ng , t đ ng ữ ừ ồ nghĩa, trái nghĩa, từ

đ ng âm,…) ồ

Bi u c m v ể ả ề

ng ườ i và s v t ự ậ

* L u ý: Gi m: th đ ư ả ơ ườ ng, văn b n đ c thêm, ca dao than thân và ca dao châm bi m ả ọ ế

B/ Đ NH HỊ ƯỚNG C TH :Ụ Ể

I/ CH Đ 1Ủ Ề : PH N VĂN H CẦ Ọ

1/ Văn b n nh t d ng: ả ậ ụ

TÊN VĂN

B NẢ TÁC GIẢ PHƯƠBI U Đ TỂNG THÚCẠ N I DUNG Ộ TIÊU BI UỂ NGH THU TĐ C S CẶ Ệ Ắ Ậ

1. C ng ổ

tr ườ ng m ở

ra

Lí Lan Bi u c mể ả

Lòng yêu thương và tình c m sâu ả

n ng c a ngặ ủ ười m đ i v i con và ẹ ố ớ vai trò to l n c a nhà trớ ủ ường đ i v i ố ớ

cu c s ng con ngộ ố ười

Vi t dế ưới

d ng nh t kí ạ ậ

2.M tôi ẹ Étmôn

đôđ ơ Amixi

Giáo d c tình yêu thụ ương, kính tr ngọ cha m là tình c m thiêng liêng h n ẹ ả ơ

c Th t đáng x u h cho nh ng ai ả ậ ấ ổ ữ chà đ p lên tình yêu thạ ương đó

Vi t dế ưới

d ng vi t thạ ế ư

3. Cu c ộ

chia tay

c a nh ng ủ ữ

con búp bê

Khánh Hoài

H nh phúc gia đình là đi u thiêng ạ ề liêng và quý giá nh t, kêu g i m i ấ ọ ọ

người hãy gìn gi ữ

Tr em ph i đẻ ả ược hưởng quy n ề

h nh phúcạ

K theo ngôi ể

th nh t ứ ấ 2/ Văn h c dân gian: ọ

CH ĐỦ Ề BÀI BI UPT Ể

Đ TẠ N I DUNG TIÊU BI UỘ Ể NGH THU TỆ Ậ

Đ C S CẶ Ắ

1) Ca dao

dân ca về

Bài 1: “Công

cha…… ghi lòng con i ơ ”

Bi u ể

c m (t ả ự

s , miêu ự

Là nh ng l i ru c a m , l i nói c a chaữ ờ ủ ẹ ờ ủ

m , ông bà v i con, cháu đ nh c nh vẹ ớ ể ắ ở ề công n sinh thành, dơ ưỡng d c c a chaụ ủ

Thường dùng các hình nh so ả sánh, n d quen ẩ ụ

Trang 2

tình c m ả

gia đình. Bài 4: “Anh

em nào ph i… ả hai thân vui

v y” ầ t ) ả

m , đ o làm con ph i làm tròn chẹ ạ ả ữ

hi u…ế

L i nh c nh c a ông bà cha m : Anhờ ắ ở ủ ẹ

em m t nhà thì ph i yêu thộ ả ương, đoàn

k t, chia s cùng nhau. Đó cũng là m tế ẻ ộ cách làm cha m vui lòng; gia đình êmẹ

m, h nh phúc

thu c, th th ộ ể ơ

l c bát, ngôn t ụ ừ

gi n d ả ị

2) Ca dao

v tình ề

yêu quê

h ươ ng,

đ t ấ

n ướ c,

con

ng ườ i

Bài 1: “ Ở đâu năm

c a…tiên xây ử ”

Bài 4:

“Đ ng bên ni ứ

đ ng… n ng ồ ắ

h ng ban ồ mai”

Bi u ể

c m (t ả ự

s , miêu ự

t )ả

Nêu v đ p c a các b c tranh phongẻ ẹ ủ ứ

c nh quê hả ương và th hi n tình yêu chânể ệ

ch t, tinh t và lòng t hào đ i v i conấ ế ự ố ớ

người, quê hương, đ t nấ ước

Ca ng i v đ p c a cánh đ ng trù phú,ợ ẻ ẹ ủ ồ bao la và con người lao đ ng v i s cộ ớ ứ

s ng mãnh li t, tr trung…ố ệ ẻ

Thường g i ợ nhi u h n t , hay ề ơ ả

nh c đ n tên núi, ắ ế tên sông, tên các vùng đ t v i ấ ớ

nh ng nét đ c s c ữ ặ ắ

v c nh trí, văn ề ả hoá, l ch s ị ử

3/ Th Trung đ i ơ ạ :

TÁC

PH MẨ TÁC GIẢ BI U Đ TỂPT Ạ TH THỂ Ơ N I DUNG Ộ TIÊU BI UỂ NGH THU TỆ Ậ

Đ C S CẶ Ắ

1) Sông

núi

n ướ c

Nam

Lý

Thườ ng

Ki tệ (??)

Bi u c mể ả

Th t ngôn ấ

t tuy t ứ ệ

Đường

lu tậ

Là b n tuyên ngôn đ c l p đ u ả ộ ậ ầ tiên c a nủ ước ta: Kh ng đ nh ẳ ị

ch quy n lãnh th c a đ t ủ ề ổ ủ ấ

nước và nêu cao ý chí quy t tâm ế

b o v ch quy n đó trả ệ ủ ề ước m i ọ

k thù xâm lẻ ược

Gi ng th hùng ọ ơ

h n, đanh thép.ồ

2) Phò

giá v ề

kinh

Tr nầ Quang

Kh iả

Bi u c mể ả Ngũ ngôn

t tuy tứ ệ

Hào khí chi n th ng, khát v ng ế ắ ọ hoà bình, đ t nấ ước ph n vinh ồ muôn thu ở

Di n đ t cô đúc, ễ ạ

ng n g n, d n nénắ ọ ồ

c m xúc trong t ả ừ

ng ữ

3) Bu i ổ

chi u ề

đ ng ứ ở

ph ủ

Thiên

Tr ườ ng

trông ra

Tr nầ Nhân Tông

Bi u c m,ể ả Miêu tả

Th t ngôn ấ

t tuy t ứ ệ

Đường

lu tậ

Bài th miêu t c nh tơ ả ả ượng bu iổ chi u ph Thiên Trề ở ủ ường.

C nh m t vùng quê tr m l ng ả ộ ầ ặ

mà không đìu hiu. Nó là s hài ự hòa gi a s s ng con ngữ ự ố ườ ới v i

c nh v t thiên nhiên. Th hi n ả ậ ể ệ tình c m g n bó v i quê hả ắ ớ ương

c a tác gi ủ ả

Ngôn ng bình d , ữ ị hình nh dân dã, ả

m c m c.ộ ạ

Th th th t ể ơ ấ ngôn t tuy t ứ ệ

Đường lu t.ậ

4) Bánh

trôi

n ướ c

Hồ Xuân

Hương

Miêu t ,ả

bi u c mể ả

Th t ngôn ấ

t tuy n ứ ệ

Đường

lu t.ậ

Trân tr ng v đ p tài s c, ph mọ ẻ ẹ ắ ẩ

ch t trong tr ng c a ngấ ắ ủ ười phụ

n trong xh PK và c m thữ ả ươ ng cho s ph n chìm n i c a h ố ậ ổ ủ ọ

Th t ngôn t ấ ứ tuy t Đệ ường lu t.ậ

Ngôn ng bình ữ

d , đ i thị ờ ường

5) Qua

Đèo

Ngang

Bà Huy nệ Thanh Quan Bi u c mể ả

Th t ngôn ấ bát cú

Đường

lu tậ

C nh Đèo Ngang thoáng đãng, ả heo hút và n i bu n nh nỗ ồ ớ ước,

thương nhà, cô đ n th m l ng ơ ầ ặ không bi t s chia cùng ai c a tác ế ẽ ủ

gi ả

Phong cách trang nhã, s d ng phép ử ụ

đ i, đ o ng …ố ả ữ

6) B n ạ

đ n ế

ch i nhà ơ

Nguy nễ

Khuy nế Bi u c mể ả Th t ngôn ấ

bát cú

Đường

Tình b n đ m đà, cao quý vạ ậ ượt lên nghi l v t ch t thông ễ ậ ấ

thường

Ngôn ng bình d ,ữ ị

ch t li u dân gian, ấ ệ

l p ý b ng cách ậ ằ

Trang 3

lu tậ xây d ng tình ự

hu ng đ c đáo.ố ộ

4/ Th hi n đ i:ơ ệ ạ

TÁC PH MẨ TÁC

GIẢ BI U Đ TỂPT Ạ THỂ

THƠ N I DUNG Ộ TIÊU BI UỂ NGH THU T Ệ Ậ Đ C S CẶ Ắ

1) C nh ả

khuya, R m ằ

tháng giêng

(Sáng tác trong

th i kì đ u c a ờ ầ ủ

cu c kháng ộ

chi n ch ng ế ố

Pháp)

H Chí ồ Minh Bi u c mể ả

Th t ấ ngôn tứ tuy t ệ

Đường

lu tậ

C nh trăng chi n ả ở ế khu Vi t B c.ệ ắ

Tình yêu thiên nhiên, tâm h n nh y c m, ồ ạ ả phong thái ung dung, l cạ quan Cách m ng và t m ạ ấ lòng luôn lo l ng cho ắ dân, cho nướ ủc c a Bác

Nhi u hình nh thiên ề ả nhiên đ p, s d ng ch t ẹ ử ụ ấ

li u c thi, mang màu ệ ổ

s c c đi n mà r t bình ắ ổ ể ấ

d , t nhiên.ị ự

2) Ti ng gà ế

tr aư

(Sáng tác trong

th i kì đ u c a ờ ầ ủ

cu c kháng ộ

chi n ch ng Mĩ ế ố

c u n ứ ướ ) c

Xuân

Qu nhỳ Bi u c m ể ả

(t s , ự ự miêu t )ả Năm

ch ữ

Tình c m gia đình (ả tình

bà cháu sâu n ng ặ ), tình

yêu quê hương, đ t ấ

nước qua nh ng k ni mữ ỉ ệ

đ p c a tu i th ẹ ủ ổ ơ

Th th năm ch t do ể ơ ữ ự

có cách di n đ t tình ễ ạ

c m t nhiên, có nhi u ả ự ề hình nh bình d , chân ả ị

th c, s d ng bi n pháp ự ử ụ ệ ngh thu t đi p ng ệ ậ ệ ữ 5/ Các tác ph m văn xuôi tr tình: ẩ ữ

TÁC PH MẨ TÁC GIẢ LO ITHỂ Ạ N I DUNG Ộ TIÊU BI UỂ NGH THU T Ệ Ậ

Đ C S CẶ Ắ

1) M t th quà ộ ứ

c a lúa non: C m.ủ ố

Th ch Lam ạ (1910

1942) Tu bútỳ

Tình c m n ng nhi t và trânả ồ ệ

tr ng nh ng di s n văn hoá tinhọ ữ ả

th n c a dân t c VN.ầ ủ ộ

Ngòi bút tinh t ,ế

nh y c m và ngônạ ả

ng giàu ch t th ữ ấ ơ

2) Mùa xuân c a ủ

tôi

Vũ B ng ằ (1913

1984) Tu bútỳ

N i nh da di t v mi n đ tỗ ớ ế ề ề ấ

B c, tắ ình yêu quê hương và

ni m mong m i đ t nề ỏ ấ ướ c

th ng nh t.ố ấ

S d ng nhi u t láy,ử ụ ề ừ ngôn ng ữ

giàu ch t th ấ ơ

HS l u ý: ư

H c thu c lòng các bài ca dao, bài th ọ ộ ơ

 N m đ ắ ượ c n i dung các bài ca dao đã h c; nh n bi t tác gi , tác ph m và ph ộ ọ ậ ế ả ẩ ươ ng th c bi u đ t, ứ ể ạ

th th , n i dung – ngh thu t c a các bài th ể ơ ộ ệ ậ ủ ơ

 Ý nghĩa m t s chi ti t, hình nh trong văn b n ộ ố ế ả ả

 Tìm văn b n cùng đ tài, ch đ , th lo i ả ề ủ ề ể ạ

 Đ c đi m th th ặ ể ể ơ

II/ CH Đ 2Ủ Ề : PH N TI NG VI TẦ Ế Ệ

1) T xét v nghĩa và âm : ừ ề

T (xét theo ý nghĩa)ừ

Từ

đ ng ồ âm

Từ

đ ng ồ nghĩa

Từ trái nghĩa

Đ ng ồ nghĩa không hoàn toàn

Trang 4

thu ti n – mùa thu ề tr già, cao th p ẻ ấ

qu trái ch t – hi sinh – b m ng ả ế ỏ ạ (khác nhau v s c thái ý ề ắ nghĩa)

=> HS n m v ng ki n th c c b n (khái ni m) v các lo i t trên:ắ ữ ế ứ ơ ả ệ ề ạ ừ

T đ ng nghĩa: Là nh ng t có nghĩa gi ng nhau ho c g n gi ng nhauừ ồ ữ ừ ố ặ ầ ố

Ví d : ụ nhanh – l mau; ch m ch p – l m ẹ ậ ạ ề ề…

T trái nghĩa: Là nh ng t có nghĩa trái ngừ ữ ừ ược nhau (d a trên 1 c s chung nào đó)ự ơ ở

Ví d : ụ nhanh >< ch m; ít >< nhi u… ậ ề

T đ ng âm: Là nh ng t có âm thanh gi ng nhau nh ng nghĩa khác xa nhau, không liênừ ồ ữ ừ ố ư quan gì đ n nhau.ế

Ví d : ụ Cô Thu đi thu ti n đi n ề ệ

 Xem l iạ cách s d ng và l u ý khi s d ng; xem l i các BT đã làm trong SGK.ử ụ ư ử ụ ạ

2/ T xét v c u t o ừ ề ấ ạ : T ghép (ừ N m các lo i t ghép và nghĩa c a t ghép ắ ạ ừ ủ ừ )

T láy (ừ N m các lo i t láy và nghĩa c a t láy ắ ạ ừ ủ ừ )

3/ T xét v ngu n g c: ừ ề ồ ố T Hán Vi t:ừ ệ

Đ n v c u t o t Hán Vi t là y u t Hán Vi t (SGK/69).ơ ị ấ ạ ừ ệ ế ố ệ

T ghép Hán Vi t: chính ph và đ ng l p (SGK/70).ừ ệ ụ ẳ ậ

S d ng t Hán Vi t (SGK/82).ử ụ ừ ệ

4/ T lo i ừ ạ :

1/ Đ i tạ ừ

Khái ni m: ệ Đ i t dùng đ tr ngạ ừ ể ỏ ườ i,

s v t, ho t đông, tính ch t,… đự ậ ạ ấ ược nói

đ n trong m t ng c nh nh t đ nh c aế ộ ữ ả ấ ị ủ

l i nói ho c dùng đ h i.ờ ặ ể ỏ

 Vai trò NP: Đ i t có th làm CN, VNạ ừ ể trong câu hay ph ng c a DT, ĐT, TT.ụ ữ ủ

Đ i t đ tr : Tr ngạ ừ ể ỏ ỏ ười, s v t; tr sự ậ ỏ ố

lượng; tr ho t đ ng, tính ch t, s vi c.ỏ ạ ộ ấ ự ệ

Đ i t đ h i: H i v ngạ ừ ể ỏ ỏ ề ười, s v t; h iự ậ ỏ

v s lề ố ượng; h i v ho t đ ng, tính ch t,ỏ ề ạ ộ ấ

s vi c.ự ệ

2/ Quan

h tệ ừ

QHT dùng đ bi u th các ý nghĩaể ể ị quan h nh s h u, so sánh, nhân qu ,ệ ư ở ữ ả

… gi a các b ph n c a câu hay gi aữ ộ ậ ủ ữ câu v i câu trong đo n văn.ớ ạ

Có trường h p b t bu c ph i dùng QHTợ ắ ộ ả (n u không có QHT câu văn s đ i nghĩaế ẽ ổ

ho c không rõ nghĩa).ặ

Có trường h p không b t bu c dùngợ ắ ộ QHT

M t s QHT độ ố ược dùng thành c p.ặ

Các l i th ỗ ườ ng g p v QHT: Thi u QHT, Th a QHT, Dùng QHT không thích h p v ặ ề ế ừ ợ ề nghĩa, Dùng QHT mà không có tác d ng liên k t ụ ế

5/ Các bi n pháp tu t ệ ừ

Đ ng ồ nghĩa hoàn toàn

Các bi n pháp tu tệ ừ

Vòng (chuy n ti p ể ế )

S d ng t đ ng âm, tráiử ụ ừ ồ

nghĩa, đ ng nghĩa.ồ

Trang 5

* Ki n th c c b n v các Bi n pháp tu tế ứ ơ ả ề ệ ừ :

Đi p ng ệ ữ: Là bi n pháp l p l i t ng (ệ ặ ạ ừ ữ ho c c m t câu ặ ả ộ ) đ làm n i b t ý, nh n m nh c mể ổ ậ ấ ạ ả xúc. Cách l p l i > là ặ ạ phép đi p ng ; t ng l p l i > là đi p t (ệ ữ ừ ữ ặ ạ ệ ừ đi p ng ệ ữ).

Ví d : ụ Ở đây say th t: ậ say tr i đ t ờ ấ

Sóng bi n ể say cùng r ượ u m t ậ say (T H u ố ữ )

Ch i ch ơ ữ: Là bi n pháp l i d ng đ c s c v âm, v nghĩa c a t ng đ t o s c thái díệ ợ ụ ặ ắ ề ề ủ ừ ữ ể ạ ắ

d m, hài hỏ ước…làm cho câu văn thêm h p d n và thú v ấ ẫ ị

Ví d : ụ Con cá đ i ố n m trong ằ c i đ ố á (nói lái)

6/ Các yêu c u c a vi c s d ng t đúng chu n m c: ầ ủ ệ ử ụ ừ ẩ ự

S d ng t đúng âm, đúng chính tử ụ ừ ả

S d ng t đúng nghĩaử ụ ừ

S d ng t đúng tính ch t ng pháp c a tử ụ ừ ấ ữ ủ ừ

S d ng t đúng s c thái bi u c m, phù h p phong cách và tình hu ng giao ti pử ụ ừ ắ ể ả ợ ố ế

Không l m d ng t đ a phạ ụ ừ ị ương, t Hán Vi t.ừ ệ

7/ Các l i khi dùng t ỗ ừ : Các l i th ng g p khi s d ng quan h t :ỗ ườ ặ ử ụ ệ ừ

Th a quan h t ừ ệ ừ: Lược b các quan h t b th a.ỏ ệ ừ ị ừ

Ví d : ụ Đ i v i ố ớ b n thân em còn nhi u thi u sót, em h a s tích c c s a ch a. ả ề ế ứ ẽ ự ử ữ

S a l i: B n thân em còn nhi u thi u sót, em h a s tích c c s a ch a ử ạ ả ề ế ứ ẽ ự ử ữ

Thi u quan h t ế ệ ừ: Thêm quan h t thích h p vào câu đ t o ra s liên k tệ ừ ợ ể ạ ự ế

Ví d : ụ Vì có nhi u b n trong l p ch a ngoan cô r t bu n ề ạ ớ ư ấ ồ

S a l i: Vì có nhi u b n trong l p ch a ngoan ử ạ ề ạ ớ ư nên cô r t bu n ấ ồ

Dùng quan h t không thích h p v nghĩa ệ ừ ợ ề : Thay th quan h t thích h p h nế ệ ừ ợ ơ

Ví d : ụ Con chó nhà em tuy x u mã, ng i to bè, lông xù ấ ườ m c dù ặ nó r t trung thành v i ch ấ ớ ủ

S a l i: Con chó nhà em ử ạ tuy x u mã, ng i to bè, lông xù ấ ườ nh n ư g nó r t trung thành v i ch ấ ớ ủ

Dùng quan h t mà không có tác d ng liên k t ệ ừ ụ ế : lược b ho c thêm b t t cho thích h pỏ ặ ớ ừ ợ

Ví d : ụ Nhân ngày qu c t ph em hái hoa sau v ố ế ữ ườ ặ n t ng hoa cho m ẹ và v i ớ ch ị

S a l i: Nhân ngày qu c t ph em hái hoa sau v ử ạ ố ế ữ ườ ặ n t ng m ẹ và ch ị

8/ Thành ngữ:

8.1. Khái ni m: ệ Là lo i c m t có c u t o c đ nh, bi u th m t ý nghĩa hoàn ch nhạ ụ ừ ấ ạ ố ị ể ị ộ ỉ

Ví d : m t n ng hai sụ ộ ắ ương, ba chìm b y n i, chân ả ổ ướt chân ráo…

8.2. Nghĩa c a thành ng : ủ ữ có hai cách hi u:ể

+ Nghĩa đen: b t ngu n tr c ti p t nghĩa c a các t t o nên nó. ắ ồ ự ế ừ ủ ừ ạ

Ví d : ụ hàng xóm láng gi ng, g n nhà xa ngõ, có đi có l i, bách chi n bách th ng, ề ầ ạ ế ắ …

+ Nghĩa bóng: thông qua m t s phép chuy n nghĩa nh n d , so sánh. ộ ố ể ư ẩ ụ

Ch iơ

ệ

ngữ

Cách quãng

N i ti pố ế

S d ng cách nói láiử ụ

S d ng cách nói đi p ử ụ ệ

âm

S d ng cách nói tr i âmử ụ ạ

Trang 6

Ví d : ụ da m i tóc s ồ ươ ng (đã già), nem công ch ph ả ượ ng (nh ng th c ăn ngon, l , quý hi m)ữ ứ ạ ế

…

8.3. Ch c năng cú pháp: ứ Thành ng có th làm ch ng , v ng , ph ng sau cho c m t ữ ể ủ ữ ị ữ ụ ữ ụ ừ

Ví d : ụ Hàng xóm láng gi ng ề c n ph i giúp đ l n nhau.ầ ả ỡ ẫ

CN

8.4. Tác d ng: ụ Thành ng ng n g n, hàm súc, có tính hình tữ ắ ọ ượng, bi u c m cao nên để ả ượ ử c s

d ng nhi u trong l i ăn ti ng nói h ng ngày và trong văn th ụ ề ờ ế ằ ơ

III/ CH Đ 3Ủ Ề : PH N T P LÀM VĂN: Ki u văn b n bi u c mẦ Ậ ể ả ể ả

1/ Ki u văn b n ể ả : Văn b n bi u c m v con ng i và s v t có y u t miêu t và t sả ể ả ề ườ ự ậ ế ố ả ự ự

2/ B c c c a bài văn bi u c m có ch a y u t miêu t và t s : ố ụ ủ ể ả ứ ế ố ả ự ự

a) MB: Nh n xét và nêu tình c m, c m xúc chung v đ i t ng.ậ ả ả ề ố ượ

b) TB: Trình bày nh ng c m xúc, suy nghĩ v nh ng bi u hi n khác nhau c a đ i t ng ữ ả ề ữ ể ệ ủ ố ượ (k t h p miêu t và t s ).ế ợ ả ự ự

c) KB: Kh ng đ nh tình c m sâu s c c a mình v đ i t ng.ẳ ị ả ắ ủ ề ố ượ

3/ Các b ướ c làm bài băn bi u c m ể ả : Tìm hi u đ , tìm ý, l p dàn ý, vi t bài và s a bài.ể ề ậ ế ử

* V n d ng 4 cách l p ý:ậ ụ ậ Quan sát miêu t , h i tả ồ ưởng quá kh , liên tứ ưởng tương lai và

tưởng tượng tình hu ng./.ố

C. PH N LUY N T P Ầ Ệ Ậ

I/ PH N VĂN B NẦ Ả

1/ Gi i thích ý nghĩa c a nh ng câu ca dao, nh ng câu th sau : ả ủ ữ ữ ơ

a) Công cha nh núi ng t tr iư ấ ờ

Nghĩa m nh nẹ ư ướ ởc ngoài bi n Đông.ể

b) Thân em v a tr ng l i v a trònừ ắ ạ ừ

B y n i ba chìm v i nả ổ ớ ước non

c) D ng chân đ ng l i, tr i, non, nừ ứ ạ ờ ước

M t m nh tình riêng, ta v i ta !ộ ả ớ

d) Cháu chi n đ u hôm nayế ấ

Vì lòng yêu T qu cổ ố

Vì xóm làng thân thu cộ

Bà i cũng vì bàơ

Vì ti ng gà c c tácế ụ

tr ng h ng tu i thỔ ứ ồ ổ ơ

e) Ti ng su i trong nh ti ng hát xaế ố ư ế

Trăng l ng c th bóng l ng hoaồ ổ ụ ồ

g) V thăm nhà Bác làng senề

Có hàng dâm b t th p lên l a h ng.ụ ắ ử ồ

II. TI NG VI TẾ Ệ

Bài 1: Các câu sau sai ch nào? Ch ra l i sai và hãy s a l i cho đúng ỗ ỉ ỗ ử ạ

a) B n Nga không nh ng gi i các môn t nhiên tuy nhiên b n y còn h c gi i các môn xã h i.ạ ữ ỏ ự ạ ấ ọ ỏ ộ

Trang 7

b) Em đ n trế ường v i con đớ ường đ y bóng mát.ầ

c) Tuy mi ng nói nh v y b ng ông cũng r i b i lên.ệ ư ậ ụ ố ờ

d) Đ ng xa v ng l i ti ng cằ ọ ạ ế ườ ủi c a các em h c sinh đi h c v ọ ọ ề

e) N u chúng ta không bi t cách h c thì nên chúng ta không th ti n b ế ế ọ ể ế ộ

Bài 2: Tìm t đ ng nghĩa trong các đo n trích d ừ ồ ạ ướ i đây và cho bi t tác d ng c a nó ế ụ ủ ?

a) Tin chi n th ng khi n cho ai ai cũng n c lòng, ph n kh i.ế ắ ế ứ ấ ở

b) Khi Bác qua đ i, T H u đã n c lên “Bác đã đi r i sao, Bác i !”ờ ố ữ ấ ồ ơ

c) Được đ a con trai thì ch ng ch t. Cách m y tháng sau đ a con lên sài b đi đ ch l i m tứ ồ ế ấ ứ ỏ ể ị ạ ộ mình. (Nguy n Kh i) ễ ả

d) M i ngỗ ười ph i có ý th c gi gìn c nh quan chung, vì b o v môi trả ứ ữ ả ả ệ ường chính là b o v ả ệ

cu c s ng.ộ ố

e) Cùng trông l i mà cùng ch ng th yạ ẳ ấ

Th y xanh xanh nh ng m y ngàn dâu…ấ ữ ấ

f) Nh Ông C m t sáng ng iớ ụ ắ ờ

Áo nâu túi v i đ p tả ẹ ươ ạ ười l th ng

Nh Ngớ ười nh ng sáng tinh sữ ương

Ung dung yên ng a trên đự ường su i reo. ố (T H u) ố ữ

Bài 3: Tìm các c p t trái nghĩa bi u th nh ng khái ni m t ặ ừ ể ị ữ ệ ươ ng ph n v ả ề: th i gian, không ờ gian, kích th ướ c, dung l ượ ng, hi n t ệ ượ ng xã h i, màu s c, nhi t đ , tr ng thái, t c đ , tính ch t, ộ ắ ệ ộ ạ ố ộ ấ tình c m, mùi v , s l ả ị ố ượ ng.

Bài 4: Đ t câu v i các t trái nghĩa sau: ặ ớ ừ đi>< v , già>< tr , l n>< bé. ề ẻ ớ

Bài 5: Đ t câu v i các t đ ng nghĩa sau: ặ ớ ừ ồ trái đ tấ hành tinh, ch tế hi sinh, dĩ vãng quá kh ứ

Bài 6: Đ t câu v i các t đ ng âm sau: ặ ớ ừ ồ thu (danh t ) – thuừ (đ ng t ), sâuộ ừ (tính t )ừ sâu (danh

t ), đáừ (danh t )ừ đá (đ ng t ). ộ ừ

Bài 7: Em hãy cho bi t, trong bài th sau, H Xuân H ế ơ ồ ươ ng đã s d ng cách ch i ch nào? ử ụ ơ ữ

Chàng Cóc i! Chàng Cóc iơ ơ

Thi p bén duyên chàng có th thôiế ế

Nòng n c đ t đuôi t đây nhéọ ứ ừ

Ngàn vàng khôn chu c d u bôi vôi.ộ ấ

Bài 8: Tìm các thành ng có trong các câu sau, xác đ nh vai trò ng pháp và gi i nghĩa: ữ ị ữ ả

a. Hai bên ý h p tâm đ uợ ầ

Khi thân ch ng l là c u m i thân ẳ ọ ầ ớ (Nguy n Du) ễ

b. Pha k đ u đuôi cái tai bay v gió mà mình v a b cho anh r nghe. ể ầ ạ ừ ị ể (Nguy n Công Hoan) ễ

c. S n xu t mà không ti t ki m khác nào gió vào nhà tr ng ả ấ ế ệ ố (H Chí Minh) ồ

d. Năm Th v n là th ng đ u bò đ u bọ ố ằ ầ ầ ướu (Nam Cao)

e. M c d u b tra t n dã man nh ng anh Nguy n Văn Tr i v n gan vàng d s t không khai n aặ ầ ị ấ ư ễ ỗ ẫ ạ ắ ử

l i.ờ

Bài 9: Tìm thành ng đ ng nghĩa v i các thành ng sau ữ ồ ớ ữ : chu t sa chĩnh g o, nhanh nh ch p, qua c uộ ạ ư ớ ầ rút ván

( H c sinh tìm thêm m t s thành ng khác, gi i thích nghĩa).ọ ộ ố ữ ả

Bài 10: Gi i thích nghĩa và đ t câu v i các t đ ng nghĩa sau: ả ặ ớ ừ ồ nước m t cá s u, t l c cánh sinh, m tắ ấ ự ự ộ

n ng hai sắ ương, qua c u rút ván, hi n g p lành. ầ ở ề ặ

Bài 11: Tìm thành ng đ ng nghĩa v i các thành ng sau ữ ồ ớ ữ : chu t sa chĩnh g o; nộ ạ ước đ đ u v t,ổ ầ ị nhanh nh ch p.ư ớ

Bài 12: Tìm, xác đ nh d ng đi p ng và phân tích tác d ng c a nó trong các ví d sau: ị ạ ệ ữ ụ ủ ụ

a) Đ ng ta đó, trăm tay nghìn m tả ắ

Trang 8

Đ ng ta đây xả ương s t da đ ngắ ồ

Đ ng ta muôn v n công nôngả ạ

Đ ng ta muôn v n t m lòng ni m tin. ả ạ ấ ề (T H u) ố ữ

b) Đoàn k t, đoàn k t, đ i đoàn k tế ế ạ ế

Thành công, thành công, đ i thành công. ạ (H Chí Minh) ồ

c) Dưới bóng tre c a ngàn x a, th p thoáng mái đình mái chùa c kính. Dủ ư ấ ổ ưới bóng tre xanh, ta gìn gi m t n n văn hóa lâu đ i. Dữ ộ ể ờ ưới bóng tre xanh, đã t lâu đ i, ngừ ờ ười dân cày Vi t Namệ

d ng nhà, d ng c a,v ru ng, khai hoang. ự ự ử ỡ ộ (Thép M i) ớ

d) Ngày xuân m n tr ng r ngơ ở ắ ừ

Nh ngớ ười đan nón chu t t ng s i giangố ừ ợ

Ve kêu r ng phách đ vàngừ ổ

Nh cô em gái hái măng m t mìnhớ ộ

R ng thu trăng g i hòa bìnhừ ọ

Nh ai ti ng hát ân tình th y chung. ớ ế ủ (T H u) ố ữ

e) Kim d nguyên tiêu nguy t chính viênạ ệ

Xuân giang xuân th y ti p xuân thiên. ủ ế (H Chí Minh) ồ

g) M t b p l a ch n v n sộ ế ử ờ ờ ương s mớ

M t b p l a p iu n ng độ ế ử ấ ồ ượm

Cháu thương bà bi t m y n ng m a. ế ấ ắ ư (B ng Vi t) ằ ệ

Bài 13: Phát hi n và ch ra l i ch i ch trong các câu sau. Các l i ch i ch t o ra s c thái ệ ỉ ố ơ ữ ố ơ ữ ạ ắ

bi u c m gì cho câu văn, câu th ? ể ả ơ

a) Đi tu Ph t b t ăn chayậ ắ

Th t chó ăn đị ược th t c y thì không ị ầ (ca dao)

b) Nhà bác T có mư ười con gà, chú xin m t con. H i n u bán h t c đàn gà s độ ỏ ế ế ả ẽ ược bao nhiêu ti n? ề (Toán vui)

c) Túc Vinh mà đ ta mang nh c. ể ụ (H Chí Minh) ồ

d) Ch tài li n v i ch tai m t v n. ữ ề ớ ữ ộ ầ (Nguy n Du) ễ

e) Ng l ng cho th gian ng iả ư ế ồ

R i ra mang ti ng con ngồ ế ườ ấi b t trung. (câu đ ) ố

Bài 14: Ch a l i dùng t các câu sau ữ ỗ ừ :

a) Có nhi u trề ường h p ta ph i sinh đ ng gi i quy t v i nhau.ợ ả ộ ả ế ớ

b) Ông ta đi l i, nói năng th t là uy nghi.ạ ậ

c) Ch n đọ ược hoàng t n i ngôi, vua cha th t là hí h ng.ử ố ậ ử

d) Hôm ch nh t v a qua, b em ch đ o cho em cách n u ăn.ủ ậ ừ ố ỉ ạ ấ

e) Hôm nay có r t nhi u thính gi đ n xem chấ ề ả ế ương trình

f) Ngôi nhà m i c a gia đình em th t ánh sáng.ớ ủ ậ

g) Sau ngôi đ n có nhi u d v t.ề ề ị ậ

h) Công an đã b t tên th lĩnh băng cắ ủ ướp nguy hi m.ể

i) Ch nh t tu n sau, l p em s đi thăm quan vi n b o tàng.ủ ậ ầ ớ ẽ ệ ả

III. M T S Đ BÀI T P LÀM VĂN THAM KH OỘ Ố Ề Ậ Ả

1.C m xúc v c n m a đ u mùa (ho c cu i mùa).ả ề ơ ư ầ ặ ố

2 C m xúc v m t mùa trong năm.ả ề ộ

3 Loài cây em yêu

4.Loài v t nuôi em yêu quý.ậ

5 Kí c v m t ngứ ề ộ ười thân (ngườ ại b n, người th y) đã đi xa.ầ

Trang 9

6 C m nghĩ v m t k ni m vui (ho c bu n) th i th uả ề ộ ỉ ệ ặ ồ ờ ơ ấ

7 Nêu c m nghĩ v m t nhân v t văn h c (ho c m t tác ph m văn h c) đ l i cho emả ề ộ ậ ọ ặ ộ ẩ ọ ể ạ nhi u n tề ấ ượng sâu s c.ắ

8 C m nghĩ v th y cô (b n bè, trả ề ầ ạ ường l p)ớ

9 M t ngộ ườ ại b n phương xa h i thăm v trỏ ề ường em. Hãy cho b n bi t c m xúc c a em vạ ế ả ủ ề ngôi trường em đang h c.ọ

10. Em đã xem m t b phim (đo n phim) hay, đ y ý nghĩa nhân văn. Trình bày c mộ ộ ạ ầ ả nghĩ c a em v b phim y./.ủ ề ộ ấ

M T S DÀN BÀI T P LÀM VĂN THAM KH O Ộ Ố Ậ Ả

Đ 1ề : C m nghĩ v loài hoa ngày T tả ề ế

a. M bài ở : M i d p T t đ n, xuân v cùng v i hình nh c a mâm trái cây đ c đ t trên bàn thỗ ị ế ế ề ớ ả ủ ượ ặ ờ

t tiên ông bà thì hình nh c a cây mai v i nh ng cánh hoa vàng r càng làm tăng thêm s c xuânổ ả ủ ớ ữ ộ ắ

c a ngày T t.ủ ế

b. Thân bài:

Cây do b (ông) em tr ng trong k ni m ngày T t năm cũ.ố ồ ỉ ệ ế

Thân cây được chia làm nhi u nhánh, m i nhánh t a ra nhi u cành, các cành trông r t nh nh nề ỗ ỏ ề ấ ỏ ắ

u n lố ượn đan vào nhau t o thành m t hình dáng thanh tao đ y dang tr ng và quí phái.ạ ộ ầ ọ

Lá c a mai thon dài trông gi ng nh lá trúc hay lá trà nh ng ng n h n bán ngoài ch Lúc láủ ố ư ư ắ ơ ở ợ non có màu xanh tươi ph n ph t h ng, càng v sau lá càng dày và đ m h n. H ng năm c trơ ớ ồ ề ậ ơ ằ ứ ướ c

t t n a tháng em cùng b v t h t lá đi. Lúc y trông cây mai th t kh ng khiu còn l i toàn thânế ữ ố ặ ế ấ ậ ẳ ạ

v i cành. Ch vài hôm sau, gi a nh ng tán cây, nh ng n hoa no tròn đã n trong chi c đài màuớ ỉ ữ ữ ữ ụ ẩ ế xanh ng c bích. ọ

Các n hoa đ u nh n màu xanh non, t ng chùm t ng chùm đã bung ra n r M t màu vàng r cụ ầ ọ ừ ừ ở ộ ộ ự

r nh m t t m th m nhung. Hoa mai có năm cánh xòe ra m n màng nh l a. Dỡ ư ộ ấ ả ị ư ụ ưới ánh n ng c aắ ủ màu xuân th t m áp cánh mai mong manh nh cánh bậ ấ ư ướm lượn gi a tr i xanh. Gi a màu vàngữ ờ ữ

c a hoa, lác đát trên cành đã b t đ u xu t hi n nh ng l c non màu xanh pha h ng. Hoa mai cóủ ắ ầ ấ ệ ữ ộ ồ

hương th m l ng l y nh hoa h ng, nh ng hoa mai có v đ p d u dàng đ m m.ơ ộ ẫ ư ồ ư ẻ ẹ ị ầ ấ

Khi c không gian tràn ng p hoa mai vàng n r và én bay lả ậ ở ộ ượ ừn t ng đàn đâu v là báo hi uở ề ệ

m t năm m i l i đ n. Nh ng ngộ ớ ạ ế ữ ười con xa nhà cũng đã đoàn t bên mâm c đ cùng nhau đónụ ỗ ể

Hoa mai tượng tr ng cho v đ p m nh mai d u dàng, nó là hình nh đ p c a mùa xuân. Em ư ẻ ẹ ả ị ả ẹ ủ ướ c hình nh c a hoa mai s n quanh năm đ em đả ủ ẽ ở ể ược thưởng th c v đ p c a nó. Cây mai nhứ ẻ ẹ ủ ư bàn tay v y g i m i ngẫ ọ ọ ườ ởi xa v đ sum h p gia đình. Không nh ng th nó còn đem l i ngu nề ể ọ ữ ế ạ ồ thu nh p cao cho nh ng ngậ ữ ườ ồi tr ng cây c nh.ả

Dướ ắi n ng xuân m áp, cánh mai m ng manh nh bấ ỏ ư ướm đang nghiêng mình khoe s c. Th nhắ ỉ tho ng m t vài làn gió nh th i qua, nh ng cánh mai nhè nh r i ph vàng m t vùng quanh g c.ả ộ ẹ ổ ữ ẹ ơ ủ ộ ố

c. K t bài ế :

Em r t thích cây hoa mai này, nó không to hấ ả ương th m và l ng l y nh hoa h ng nh ng nóơ ộ ẫ ư ồ ư mang đ n cho m i ngế ọ ườ ự ấi s m áp, d u dàng và đ m th m c a mùa xuân. ị ằ ắ ủ

Mùa xuân đ n là mùa mai n hoa. Nh ng bông hoa vàng xinh x n gi ng nh m t bàn tay v y ế ở ữ ắ ố ư ộ ẫ

g i m i ngọ ọ ười đi xa hãy tr v sum h p gia đình./.ở ề ọ

Đ 2ề : C m xúc v c n m a đ u mùa ả ề ơ ư ầ

Trang 10

a/ M bàiở :

Mùa m a Mi n Nam thư ở ề ường b t đ u t tháng t và k t thúc vào tháng 11 h ng nămắ ầ ừ ư ế ằ

Tháng 4 v , tr i g n chuy n sang hè, n ng kéo dài oi ề ờ ầ ể ắ ả

Không khí oi b c, ng t ng tứ ộ ạ

Cây c i và m i v t khô héoố ọ ậ

b/ Thân bài: K t h p miêu t và bi u c mế ợ ả ể ả

Tr i chuy n m a, mây đen kéo đ n, gió th i, dòng ngờ ể ư ế ổ ườ ố ải h i h tìm ch trú m a…ỗ ư

H t m a b t đ u r i xu ng th t nhanh, m a nh trút nạ ư ắ ầ ơ ố ậ ư ư ước, m a đ u mùa nên m a n ng h tư ầ ư ặ ạ

nh ng r t nhanh, ch p nhoang nhoáng và d d n h n nh báo hi u s tr l i c a th n S m đ yư ấ ớ ữ ằ ơ ư ệ ự ở ạ ủ ầ ấ ầ

uy l c. ự

M a ng ng h n, không khí mát h n nh ng không d u vì nư ừ ẳ ơ ư ị ước ch a đ th m cho nh ng ngàyư ủ ấ ữ

n ng cháy. M i ngắ ọ ườ ế ụi ti p t c cu c hành trình còn dang d , chim chóc líu lo, cây c i anh tộ ở ố ươ i

h n, đơ ường ph s ch b i b n vì v a đố ạ ụ ẩ ừ ượ ắc t m g i sau bao ngày h ng gió b i…ộ ứ ụ

C n m a đi qua nh gõ c a báo hi u b t đ u mùa m a đã t i. Lòng em cũng d t dào c m xúcơ ư ư ử ệ ắ ầ ư ớ ạ ả khó t Mùa m a đã v , hè đã đ n th t sao?ả ư ề ế ậ

V n v t thay đ i, lòng ngạ ậ ổ ười cũng d ch u h n. Vòng tu n hoàn m a n ng là quy lu t t t y uễ ị ơ ầ ư ắ ậ ấ ế

c a thiên nhiên đ ta duy trì s s ng và chiêm nghi m nh ng giá tr cu c s ng qua hai mùa m aủ ể ự ố ệ ữ ị ộ ố ư

n ng…ắ

c/ K t bàiế : C n m a đ l i trong lòng em nh ng c m xúc khó t /.ơ ư ể ạ ữ ả ả

Đ 3ề : C m nghĩ v ngả ề ười em yêu quý (cha,m , ông bà, b n bè,…) ẹ ạ

a. M bài ở : Gi i thi u khái quát ớ ệ người mà em yêu quý nh tấ

b. Thân bài: Trình bày c m xúc thông qua các m tả ặ

Thông qua đ c đi m v ngo i hình, hành đ ng, c ch , l i nói, vi c làm.ặ ể ề ạ ộ ử ỉ ờ ệ

K ni m c a em v ngỉ ệ ủ ề ười đó > c m xúc, s g n bó c a em nh th nào?ả ự ắ ủ ư ế

Tưởng tượng tình hu ng, liên tố ưởng đ n ngế ười đó trong tương lai > c m xúc c a emả ủ

c. K t bài ế : Tình c m chung v ng i đóả ề ườ

L i h a, mong mu n c a b n thân./.ờ ứ ố ủ ả

Đ 4ề : C m nghĩ v (th y) cô em yêu quý nh tả ề ầ ấ

a. M bài ở :

Vai trò c a th y (cô) trong cu c s ng m i ngủ ầ ộ ố ỗ ười

Gi i thi u khái quát ớ ệ người cô (th y) mà em yêu thầ ương, kính tr ng nh tọ ấ

+ Th y (cô) d y em năm nào?ầ ạ

+ Vì sao đ i v i em, th y (cô) này l i là ngố ớ ầ ạ ười em yêu quý nh t.ấ

b. Thân bài: Trình bày c m xúc thông qua các m t:ả ặ

C m xúc thông qua đ c đi m v ngo i hình, hành đ ng, c ch , l i nói, vi c làm.ả ặ ể ề ạ ộ ử ỉ ờ ệ

C m xúc v nh ng ngày đả ề ữ ược h c v i cô, đọ ớ ược cô (th y) ch d y nh ng đi u hay l ph iầ ỉ ạ ữ ề ẽ ả

Nh ng k ni m sâu s c gi a em v i th y (cô) mà em không th quên.ữ ỉ ệ ắ ữ ớ ầ ể

c. K t bài ế : Tình c m bi t n, lòng kính tr ng sâu s c c a em dành cho th y (cô).ả ế ơ ọ ắ ủ ầ

L i h a c a b n thân./.ờ ứ ủ ả

Đ 5ề : C m nghĩ v m t k ni m vui bu n th i th uả ề ộ ỉ ệ ồ ờ ơ ấ

a. M bài ở : Gi i thi u ớ ệ k ni m và c m xúc chung c a emỉ ệ ả ủ

b. Thân bài:

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	512,06 KB