luận văn thạc sĩ kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh bắc giang

lý như việc triển khai thực hiện áp dụng dồng bộ, thống nhất Thông tư107/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 10/10/2017 trong việc sử dụngchứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán ha

LỜI CAM ĐOAN

Tôi “ xin cam đoan ” rằng “ đây là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi Các tài liệu được sử dụng để phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng và đã được công bố theo đúng quy định Các ” số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn

là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực

tế, chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Tác giả luận văn

Ngô Minh Phương

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thị Hồng Lam đã tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình làm luận văn thạc sĩ, giúp tôi bám sát thực tế của các đơn vị nghiên cứu để phân tích, ứng dụng các kiến thức đã tích lũy được trong quá trình thực tập để đánh giá một cách chi tiết nhất về công tác kế toán hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước của các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh Bắc Giang, từ đó giúp tôi đưa ra các đề xuất kiến nghị phù hợp nhất cho các đơn vị Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến lãnh đạo các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh Bắc Giang cũng như các cán bộ công chức, viên chức trong các đơn vị, đặc biệt là các cán bộ kế toán đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện, cung cấp số liệu thực tế cho tôi trong quá trình nghiên cứu.

Mặc dù đã cố gắng hoàn thiện bài luận văn của mình, nhưng do hạn chế về kiến thức cũng như kinh nghiệm thực tế nên bài luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được những sự nhận xét, đóng góp của thầy cô và bạn đọc.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

2 Tổng quan các công trình đã nghiên cứu liên quan đến đề tài 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 5

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Kết cấu của luận văn 7

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG CÁC ĐƠN VỊHÀNH CHÍNH 8

1.1 Khái niệm, phân loại và đặc điểm của đơn vị hành chính 8

1.1.1 Khái niệm đơn vị hành chính 8

1.1.2 Phân loại các đơn vị hành chính 9

1.2 Nội dung thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính 12

1.2.1 Nội dung thu ngân sách 12

1.2.2 Nội dung chi ngân sách 14

1.2.3 Tổ chức quản lý hoạt động thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính

15

1.3 Kế toán thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính theo Thông tư 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 20

1.3.1 Kế toán hoạt động thu ngân sách theo Thông tư 107/2017/TT-BTC 20

1.3.3 Báo cáo kế toán hoạt động thu, chi ngân sách 27

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THU, CHI 29

NGÂN SÁCH TẠI CÁC ĐƠN VỊ TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TỈNH BẮC GIANG 29

2.1 Tổng quan về các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 29

2.1.1 Đặc điểm tổ chức quản lý tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 29

2.1.2 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 33

2.2 Nội dung thu, chi ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 36

2.2.1 Nội dung thu ngân sách 36

2.2.2 Nội dung chi ngân sách 38

2.2.3 Tổ chức quản lý hoạt động thu, chi ngân sách trong các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 41

2.3 Thực trạng kế toán thu, chi ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 42

2.3.1 Kế toán hoạt động thu ngân sách theo Thông tư 107/2017/TT-BTC 42

2.3.2 Kế toán hoạt động chi ngân sách theo Thông tư 107/2017/TT-BTC 49

2.3.3 Báo cáo kế toán hoạt động thu, chi ngân sách 53

2.4 Đánh giá thực trạng kế toán hoạt động thu, chi tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 56

2.4.1 Những ưu điểm 56

2.4.2 Những tồn tại và hạn chế 58

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THU, CHI NGÂN SÁCH TẠI CÁC ĐƠN VỊ TÒA ÁN NHÂN DÂN 61

CẤP HUYỆN TỈNH BẮC GIANG 61

3.1.Định hướng phát triển của các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang và yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 61

3.1.1 Định hướng phát triển của các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh

Bắc Giang 61

3.1.2 Yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 62

3.2 Các giải pháp hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 63

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán 63

3.2.2 Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán 65

3.2.3 Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán 66

3.2.4 Hoàn thiện hệ thống báo cáo kế toán 67

3.2.5 Hoàn thiện các mặt khác 67

3.3 Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang 69

3.4 Những hạn chế của đề tài nghiên cứu và định hướng nghiên cứu trong tương lai 72

KẾT LUẬN 73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ kế toán khái quát Tài khoản 511 - Thu hoạt động do NSNN cấp

Sơ đồ 1.2: Sơ đồ kế toán khái quát Tài khoản 611 - Chi phí hoạt động

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh Bắc Giang

Sơ đồ 2.2: Sơ đồ kế toán Tài khoản 511 - Thu hoạt động do NSNN cấp

Sơ đồ 2.3: Sơ đồ kế toán Tài khoản 611 - Chi phí hoạt động

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ kế toán

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Các đơn vị hành chính sự nghiệp là“các cơ quan nhà nước”thực hiện mộtnhiệm vụ chuyên môn nhất định hoặc có chức năng nhiệm vụ quản lý hànhchính Các đơn vị hành chính sự nghiệp”sử dụng“nguồn kinh phí hoạt độngchủ yếu là từ ngân sách nhà nước Chính vì vậy, để đảm bảo cho quá trìnhhoạt động thường xuyên, liên tục thì việc nắm vững công tác kế toán thu, chihoạt động cũng như quá trình tiến hành thu, chi là hết sức quan trọng, đảmbảo cho công tác kế toán được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật,các chỉ tiêu, định mức cho phép”và đúng với dự toán được giao

Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam, thực hiện quyền tư pháp Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệcông lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủnghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cánhân Bằng hoạt động của mình, Tòa án góp phần giáo dục công dân trungthành với Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những quytắc của cuộc sống xã hội, ý thức đấu tranh phòng, chống tội phạm, các viphạm pháp luật khác Tại tỉnh Bắc Giang cũng như các địa phương khác, Tòa

án nhân dân được phân thành hai cấp tỉnh và huyện, với tổng số hơn 200 cán

bộ và đội ngũ Hội thẩm nhân dân, kể từ năm 1997 tái lập tỉnh cho đến nay, đãxét xử hơn 60 nghìn vụ án các loại Hiện nay, 10 đơn vị Tòa án nhân dân cấphuyện tại tỉnh Bắc Giang bao gồm: Việt Yên, Yên Dũng, Hiệp Hòa, Tân Yên,Yên Thế, Lạng Giang, Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động và thành phố BắcGiang đã tổ chức triển khai thực hiện cơ chế quản lý tài chính theo chế độ tựchủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính, trong đó đặcbiệt chú trọng hoàn thiện công tác hạch toán kế toán Tuy nhiên, công tác kếtoán của các đơn vị vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu quản

lý như việc triển khai thực hiện áp dụng dồng bộ, thống nhất Thông tư107/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 10/10/2017 trong việc sử dụngchứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán hay công tác kiểm tra, giámsát kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị còn chưa được sát sao,chặt chẽ.

Do đó, việc đánh giá thực trạng và nghiên cứu đề xuất các giải phápnhằm“hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị”Tòa ánnhân dân cấp huyện thuộc Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang là một yêu cầuthực tế và cấp bách Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài “Kế toán hoạt động thu, chingân sách tại các Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang” làm đối tượngnghiên cứu cho luận văn thạc sỹ của mình

2 Tổng quan các công trình đã nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong“các đơn vị hành chính sự nghiệp, các cơ quan nhà nước sử dụngnguồn kinh phí hoạt động chủ yếu là từ ngân sách nhà nước Chính vì thế, đểđảm bảo cho quá trình hoạt động thường xuyên, liên tục của các đơn vị hànhchính sự nghiệp thì công tác kế toán hoạt động thu, chi ngân sách đóng mộtvai trò rất quan trọng

Để hoàn thiện”hệ thống kế toán công nói chung cũng như“kế toán đơn vịhành chính sự nghiệp”nói riêng, đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về lĩnh vựcnày, cụ thể như:

Luận văn “Kế toán hoạt động thu chi tại Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi”

của Nguyễn Phương Thanh Hằng năm 2016 đã nêu ra được một số vấn đềsau: Đơn vị đã hạch toán kịp thời, đầy đủ các khoản thu, chi phát sinh, ápdụng công nghệ thông tin để lập và trình bày các báo cáo một cách đầy đủ,việc sử dụng chứng từ, tài khoản và sổ sách kế toán được“thực hiện nghiêmtúc”theo“các quy định hiện”hành, tuy nhiên, việc vận dụng hệ thống chứng từ

kế toán cũng như hệ thống tài khoản kế toán vẫn còn một số điểm chưa hợp

lý, công tác lập và phân tích báo cáo tài chính chưa được đi sâu, phần mềmkhông kịp thời được cập nhật, điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu quản lý.

Luận văn “Kế toán hoạt động thu và chi tại bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi” của Tiêu Minh Thùy năm 2016 đã“tìm hiểu và nghiên cứu những vấn

đề lý luận cơ bản về kế toán thu, chi trong các đơn vị sự nghiệp có”thu, đềxuất và giải quyết được một số vấn đề như: Cần mở một số tài khoản chi tiết

để thuận lợi cho công tác báo cáo tình hình kinh phí và quyết toán kinh phíbảo hiểm xã hội, xây dựng báo cáo kế toán tổng hợp số dư tài khoản nhằmcung cấp thông tin về tình hình tài chính của toàn đơn vị, tăng cường giámsát, bảo mật hệ thống công nghệ thông tin để quản lý dữ liệu được tốt hơn

Luận văn “Kế toán hoạt động thu chi tại các viện nghiên cứu trực thuộc

Bộ Y tế” của Phạm Mai Hải Yến năm 2016 đã“phân tích thực trạng kế toánhoạt động thu, chi tại một số đơn vị sự nghiệp có thu trong lĩnh vực y”tế, cụthể là các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Y tế,nêu“ra những”đề xuất khắc phụcnhững hạn chế của các đơn vị như:“Tăng cường kiểm tra việc tuân”thủ, lập,ghi chép, bảo quản và lưu trữ chứng từ kế toán, mở thêm các tài khoản chi tiết

để tiện cho việc“hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát”sinh, tổ chức xây dựngbộ”phận kiểm tra hoạt động kế toán thu chi độc lập với bộ phận thực hiện”kếtoán thu chi nhằm đảm bảo tính khách quan trong công việc

Luận văn “Kế toán hoạt động thu – chi tại bảo hiểm xã hội huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương” của Vũ Thị Chinh năm 2017 đã khái quát được thực

trạng kế toán hoạt động thu, chi bảo hiểm xã hội tại đơn vị khảo sát Luận văncũng đã đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện như: hoàn thiện công táckiểm soát thu, chi; hoàn thiện chứng từ kế toán hoạt động thu, chi; hoàn thiện

về quy trình luân chuyển chứng từ, hệ thống tài khoản kế toán cũng như sổsách, báo cáo kế toán hoạt động thu, chi Tuy nhiên, luận văn chỉ giới hạn chủyếu là kế toán hoạt động thu, chi bảo hiểm xã hội trong cơ quan bảo hiểm xã

hội mà chưa nghiên cứu về toàn bộ hoạt động thu, chi trong cơ quan bảo hiểm

xã hội, chưa nêu được các đặc điểm quản lý bảo hiểm xã hội có ảnh hưởng vàchi phối như thế nào đến kế toán hoạt động thu, chi bảo hiểm xã hội, một sốgiải pháp đề xuất về sổ kế toán và báo cáo kế toán còn chưa được chi tiết

Luận văn “Kế toán hoạt động thu, chi tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh” của“Nguyễn Hữu Hiệp”năm 2017 đã cho thấy đơn vị vận dụng tươngđối tốt hệ thống sổ sách, chứng từ, tài khoản kế toán Bên cạnh việc áp dụngchứng từ mẫu, đơn vị đã sáng tạo và linh hoạt trong việc xây dựng các chứng

từ đặc thù và bổ sung những nội dung cần thiết cho phù hợp với yêu cầu củacông việc Đơn vị cũng đã xây dựng chuẩn quy chế chi tiêu nội bộ, chủ độngđược nguồn kinh phí để sử dụng kinh phí một cách có hiệu quả Tuy vậy, các

đề xuất“để hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi”tại đơn vị tác giả viết cònchung chung trong vấn đề hoàn thiện tài khoản, sổ và báo cáo kế toán

Các“công trình”nghiên cứu”đã góp phần cụ thể hóa những vấn đề lý luận

cơ bản, phân tích, đánh giá”được“thực trạng kế toán hoạt động thu chi ở từngđơn vị Từ đó”nêu ra“những quan điểm, định hướng và giải pháp nhằm gópphần hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ở đơn vị đó, đề ra”được“một sốgiải pháp hoàn thiện chế độ kế toán”hành chính sự nghiệp tại Việt Nam

Tuy vậy,“kế toán hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước”thuộc Tòa ánnói chung và tại”các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện”tỉnh Bắc Giang nóiriêng“còn có một số đặc thù riêng, không trùng khớp”với“các công trìnhnghiên cứu trên và một số công trình”nghiên cứu“khác được công bố gần đây.Xuất phát từ tình hình thực tế công tác kế toán hoạt động thu, chi ngân sáchtại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang hiện nay và sự thayđổi trong chính sách, chế độ kế toán hành chính sự nghiệp,“luận văn sẽ tiếptục tập trung”nghiên cứu các vấn đề đã đạt được“cũng như những hạn”chế,thiếu sót“trong công tác kế toán hoạt động thu, chi”ngân sách, từ đó“xây

dựng định hướng và đưa ra các giải pháp chủ yếu để hoàn thiện kế toán hoạtđộng thu, chi”ngân sách tại các“đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện”tỉnh BắcGiang nhằm sử dụng ngân sách nhà nước một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ”thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán hoạt động thu, chitrong các đơn vị”hành chính nói chung và trong hệ thống ngành Tòa án nhândân nói riêng, tìm hiểu”thực trạng về kế toán hoạt động thu, chi tại các”đơn vịTòa án nhân dân cấp huyện tại tỉnh Bắc Giang, qua đó, đánh giá thực trạng,làm rõ các nguyên nhân ảnh hưởng và đề xuất các phương hướng và giải pháphoàn“thiện công tác kế toán hoạt động thu, chi”cũng như các điều kiện thựchiện các giải pháp tại các đơn vị này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn

vị Tòa án nhân dân cấp huyện tại tỉnh Bắc Giang hiện nay

Phạm vi nghiên cứu đề tài bao gồm 10“đơn vị Tòa án nhân dân cấphuyện”tại tỉnh Bắc Giang trong khoảng thời gian 2017-2018

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện luận văn,”thu thập dữ liệu là khâu rất quan trọng.“Để cóđược các dữ liệu cần thiết, tác giả đã tiến hành điều tra, phỏng vấn nghiên cứuhiện trường, từ đó thu được các”dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp

- Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:

Phương pháp điều tra:

Điều tra, khảo sát qua bảng câu hỏi là phương pháp thu thập thông tin, sốliệu“thông dụng trong nghiên cứu kinh tế Khi”mục đích nghiên cứu được xácđịnh rõ ràng, người điều tra“sẽ xây dựng được bảng câu hỏi“điều tra Được sựgiúp đỡ của giáo viên hướng dẫn cũng như tham khảo một số mẫu và ý kiếncủa một số công chức kế toán chuyên”ngành, tác giả“đã thiết kế mẫu phiếu

khảo sát (Phụ lục 1.1) gồm các câu hỏi độc lập về nhiều vấn đề khác nhau liênquan đến kế toán hoạt động thu, chi”ngân sách tại các đơn vị Tòa án nhân dâncấp huyện tỉnh Bắc Giang Số lượng phiếu điều tra phát ra là 30 phiếu và thu

về 30 phiếu hoàn thành Phiếu điều tra được phát cho lãnh đạo các đơn vị Tòa

án nhân dân cấp huyện - chủ tài khoản“của đơn vị, kế toán”viên và thủ quỹthuộc các đơn vị

sẽ đưa ra“các câu hỏi và ghi lại các câu trả lời của người được phỏng vấn.Phương pháp này vô cùng”linh hoạt và hữu ích, tạo điều kiện cho tác giả thuthập thông tin đủ sâu để có thể nghiên cứu về đề tài

Phương pháp quan sát:

Phương pháp quan sát thích hợp trong tình huống khi điều tra hoặcphỏng“vấn không thu thập được thông tin chính”xác Với phương pháp này,tác“giả đã tiến hành quan sát các”khâu lập và luân chuyển chứng từ kế toán,việc mở và ghi chép sổ sách kế toán, lập các báo cáo kế toán tại các đơn vịTòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang để nhận diện“thực trạng kế toánhoạt động thu, chi”ngân sách tại các đơn vị này, từ đó nêu ra những bất cập vàhạn chế trong các khâu trên

- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:

Tài liệu thứ cấp là dữ liệu đã có sẵn, không phải do mình thu thập Dữliệu thứ cấp đã được công bố sẵn nên dễ thu thập, ít tốn thời gian, tiền bạc

trong quá trình thu thập những là loại tài liệu quan trọng trong việc nghiêncứu, so sánh, đối chiếu và đánh giá tổng hợp với tài liệu sơ cấp.

Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu:

Từ kết quả nghiên cứu tài liệu cùng với dữ liệu đã thu thập được, tác giả

sẽ hệ thống hóa được những vấn đề nghiên cứu cơ bản của đề tài, xác địnhđược những vấn đề lý luận cơ bản để làm cơ sở cho việc điều tra thực tiễn Sửdụng“phương pháp này, tác giả sẽ chắt lọc được”những thông tin cần thiết,phân tích nội dung, so sánh đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, từ đó nêu racác vấn đề còn hạn chế và thiếu sót để đưa ra những giải pháp và đề xuất hoànthiện“công tác kế toán hoạt động thu, chi”ngân sách tại“các đơn vị”Tòa ánnhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang

6 Kết cấu của luận văn

Xuất“phát từ mục tiêu và phương pháp nghiên cứu nói trên, nội dung củaluận văn ngoài phần mở đầu và kết luận gồm 03 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về “ kế toán hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước ” trong “ các đơn vị hành chính sự nghiệp.

Chương 2: Thực trạng kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn

vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang.

Chương 3: “ Giải pháp hoàn thiện kế toán hoạt động thu, chi ngân sách tại các đơn vị ” Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang.

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THU, CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG CÁC ĐƠN VỊHÀNH CHÍNH 1.1 Khái niệm, phân loại và đặc điểm của đơn vị hành chính

1.1.1 Khái niệm đơn vị hành chính

Theo giáo trình kế toán hành chính sự nghiệp của Học viện tài chính:

“Đơn vị hành chính sự nghiệp là đơn vị được cơ quan Nhà nước có thẩmquyền ban hành các quyết định thành lập nhằm thực hiện một nhiệm vụchuyên môn nhất định hay quản lý Nhà nước về một hoạt động nào đó Đơn

vị hành chính sự nghiệp là các đơn vị, cơ quan hoạt động bằng nguồn kinh phí

do ngân sách Nhà nước hoặc cấp trên cấp phát bằng nguồn kinh phí khác nhưhội phí, học phí, viện phí, kinh phí được tài trợ, thu từ hoạt động kinh doanh,dịch vụ, ” Đó“là các đơn vị hành chính sự nghiệp trực thuộc các Bộ, Tổngcục, các cơ quan Đoàn thể, các tổ chức xã hội do trung ương và địa phươngquản lý và các đơn vị trực thuộc lực lượng”vũ trang

Đơn vị hành chính sự nghiệp có nhiều loại, có chức năng, nhiệm vụ khácnhau, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau và được chia thành hai nhóm:các cơ quan hành chính và các đơn vị sự nghiệp Trong đó, cơ quan hànhchính là những đơn vị được thành lập để làm nhiệm vụ quản lý hành chínhtheo lĩnh vực hoặc do địa phương phân công, còn đơn vị sự nghiệp là nhữngđơn vị được thành lập để cung cấp dịch vụ công phục vụ cho việc phát triểnkinh tế, xã hội

Cụ thể, đơn“vị hành chính là cơ quan trong bộ máy Nhà nước đượcthành lập theo Hiến pháp và pháp luật để thực hiện quyền lực Nhà nước, cóchức năng quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của xã hội.Hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước,

đó là hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước

trong quản lý xã hội theo khuôn khổ pháp luật nhà nước nhằm phục vụ nhândân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.

Cơ quan hành chính nhà nước là các cơ quản lý nhà nước trong các lĩnhvực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng,… bao gồm ba hệthống tổ chức từ Trung ương đến địa phương: Cơ quan lập pháp, cơ quanhành pháp và cơ quan tư pháp

Cơ quan lập pháp là Quốc hội sẽ đặt ra luật pháp của quốc gia hay thôngqua các đạo luật do các tổ chức khác trình lên Ngoài ra, cơ quan lập pháp cònquyết định và thông qua việc tiêu dùng ngân sách

Cơ quan hành pháp là các cơ quan ban hành văn bản quy định chi tiết thihành luật, còn có thẩm quyền ban hành các văn bản dưới luật như nghị định,quyết định, quy chế,… để tổ chức việc thi hành luật.”

Cơ quan tư pháp ở Việt Nam hiện nay là một hệ thống các cơ quan gồm

cơ quan điều tra, cơ quan kiểm sát, cơ quan xét xử và cơ quan thi hành án.Trong đó, trọng tâm của hệ thống các cơ quan tư pháp là Tòa án nhân dânthực hiện quyền xét xử

1.1.2 Phân loại các đơn vị hành chính

 Theo căn cứ pháp lý để thành lập, đơn vị hành chính bao gồm:

- Các”cơ quan hiến định: là loại cơ quan hành chính nhà nước do Hiếnpháp quy định việc thành lập và được thành lập dựa trên cơ sở các đạo luật vàvăn bản dưới luật Đây là các cơ quan hành chính nhà nước mà việc tổ chức,hoạt động của cơ quan này do hiến pháp quy định bao gồm các cơ quan nhưChính phủ, các Bộ, các cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp Đây làcác cơ quan hành chính nhà nước quan trọng nhất, có vị trí ổn định, tồn tại lâudài

- Các cơ quan luật định: là các cơ quan hành chính nhà nước có thẩmquyền chuyên môn kể cả ở Trung ương và địa phương Bao gồm các tổng cục,

các cục, các sở, phòng, ban,… Các cơ quan này là cơ quan chuyên môn của

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chung, được thành lập trên cơ sở Hiến phápnhưng có tính năng động hơn, phù hợp hơn với những thay đổi của hoạt độngquản lý nhà nước.”

 Theo khả năng tự đảm bảo kinh phí, các đơn vị hành chính bao gồm:

- Các đơn vị hành chính được ngân sách cấp 100% kinh phí như Ủy bannhân dân tỉnh, huyện…

- Các đơn vị hành chính ngoài được ngân sách cấp kinh phí được giữ lạimột phần phí hoặc lệ phí đã thu để đảm bảo nguồn chi ví dụ như cơ quan Thihành án

 Theo”phân cấp quản lý tài chính, các đơn vị hành chính được tổ chứctheo hệ thống dọc tương ứng với từng cấp ngân sách nhằm phù hợp với côngtác chấp hành ngân sách cấp đó Cụ thể, các đơn vị hành chính được chiathành ba cấp:

- Đơn vị dự toán cấp I: là cơ quan chủ quản các ngành hành chính sựnghiệp thuộc trung ương và địa phương như các Bộ, Tổng cục, Sở, ban, Đơn vị dự toán cấp I trực tiếp làm việc với cơ quan tài chính để nhận và thanhquyết toán nguồn kinh phí cấp phát Đơn vị dự toán cấp I có trách nhiệm:Tổng hợp và quản lý toàn bộ vốn của ngân sách giao, xác định trách nhiệm vàquyền hạn của đơn vị dự toán cấp dưới; phê chuẩn dự toán quý, năm của cácđơn vị cấp dưới; tổ chức việc hạch toán kinh tế, việc quản lý vốn trong toànngành; tổng hợp các báo cáo, các biểu kế toán trong toàn ngành, tổ chức kiểmtra kế toán và kiểm tra tài chính đối với các đơn vị dự toán cấp dưới

- Đơn vị dự toán cấp II: Trực thuộc đơn vị dự toán cấp I, chịu sự lãnhđạo trực tiếp về tài chính và quan hệ cấp phát vốn của đơn vị dự toán cấp I.Đơn vị dự toán cấp II quản lý phần vốn ngân sách do đơn vị cấp I phân phốibao gồm phần kinh phí của bản thân đơn vị và phần kinh phí của các đơn vị

cấp III trực thuộc Định kỳ, đơn vị phải tổng hợp chi tiêu kinh phí ở đơn vị vàcủa đơn vị dự toán cấp III báo cáo lên đơn vị dự toán cấp I và cơ quan tàichính cùng cấp.

- Đơn vị dự toán cấp III: là đơn vị”dự toán“trực thuộc đơn vị dự toán cấp

II, chịu sự lãnh đạo trực tiếp về tài chính và quan hệ cấp phát vốn của đơn vị

dự toán cấp II, là đơn vị cuối cùng thực hiện dự toán Đơn vị dự toán cấp IIItrực tiếp sử dụng kinh phí của ngân sách, chấp hành các chính sách về chitiêu, về hạch toán, tổng hợp chi tiêu kinh phí báo cáo lên đơn vị dự toán cấp II

và cơ quan tài chính cùng cấp theo định kỳ

Đơn vị dự toán có thể chỉ có một cấp hoặc hai cấp Ở các đơn vị chỉ cómột cấp thì cấp này phải làm nhiệm vụ của cấp I và cấp III Ở các đơn vị hànhchính sự nghiệp được tổ chức thành hai cấp đơn vị dự toán thì đơn vị dự toáncấp trên làm nhiệm vụ của đơn vị dự toán cấp I, đơn vị dự toán cấp dưới làmnhiệm vụ của đơn vị dự toán cấp III.”

1.1.3 Đặc điểm của đơn vị hành chính

Đơn vị”hành chính là đơn vị do Nhà nước quyết định thành lập nhằmthực hiện một nhiệm vụ chuyên môn nhất định.Do tính chất, đặc điểm hoạtđộng của các đơn vị hành chính rất đa dạng, phức tạp, phạm vi rộng và chủyếu chi cho hoạt động của các đơn vị này được trang trải từ nguồn kinh phícấp phát của Nhà nước, các khoản chi tiêu cho đơn vị hành chính sự nghiệpchủ yếu là chi cho tiêu dùng, vì vậy kế toán phải đảm bảo chấp hành chế độquản lý tài chính thật nghiêm ngặt Điều đó đòi hỏi việc quản lý chi tiêu phảiđúng mục đích, đúng dự toán đã phê duyệt theo từng nguồn kinh phí, từng nộidung chi tiêu theo tiêu chuẩn, định mức của nhà nước Hoạt động của”loạihình đơn vị này có các”đặc điểm nổi bật sau:

Thứ nhất,”cơ“quan”hành”chính“nhà nước thực hiện hoạt động chấphành và điều hành”nhằm“thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước,bao gồm“những hoạt động được tiến hành trên cơ sở luật và thi hành”luật.Thứ“hai, hệ thống cơ quan hành chính nhà nước được thành lập từ Trungương đến cơ sở, đứng đầu là Chính phủ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất,được tổ chức theo hệ thống thứ bậc, có mối quan hệ mật thiết phụ thuộc”vàonhau“về tổ chức và hoạt động nhằm thực thi quyền quản lý hành chính nhànước.

Thứ ba, thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước được pháp luậtquy định trên cơ sở lãnh thổ, ngành hoặc lĩnh vực chuyên môn mang tính tổnghợp Đó là những quyền và nghĩa vụ pháp lý hành chính chỉ giới hạn trongphạm vi hoạt động chấp hành, điều hành

Thứ tư, cơ quan hành chính nhà nước đều trực tiếp hay gián tiếp trựcthuộc cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, chịu sự giám sát và báo cáo côngtác trước cơ quan quyền lực nhà nước.”

“Thứ năm, cơ quan hành chính nhà nước có hệ thống đơn vị cơ sở trựcthuộc Các đơn vị cơ sở của bộ máy hành chính nhà nước là nơi trực tiếp tạo

ra của cải vật chất cho xã”hội Phần lớn“các cơ quan có chức năng quản lýhành chính đều có các đơn vị cơ sở trực“thuộc

1.2 Nội dung thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính

1.2.1 Nội dung thu ngân sách

Các“đơn vị hành chính“được thành lập và hoạt động không vì mục tiêulợi nhuận mà để thực hiện các nhiệm vụ Nhà nước giao”phó Do đó, các“đơn

vị hành chính hoạt động chủ yếu nhờ nguồn kinh phí ngân sách nhà nước“cấp

và không bị ràng buộc bởi trách nhiệm bồi hoàn trực tiếp Theo Nghị định số117/2013/NĐ-CP ngày 07 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sungmột số điều của Nghị định số 130/2005/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2005

của Chính phủ quy định về chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biênchế và kinh phí quản lý hành chính đối với các cơ quan nhà nước, ngoài kinhphí do ngân sách cấp còn có các khoản phí, lệ phí được để lại theo quy định

và các khoản thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật Trong đó,nguồn ngân sách nhà nước cấp bao gồm:

- Quỹ“tiền lương theo số biên chế được cấp có thẩm quyền giao trên cơ

sở vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công”chức;

- Kinh phí giao khoán chi hoạt động thường xuyên theo số biên chế đượccấp“có thẩm quyền giao trên cơ sở vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức

và định mức phân bổ ngân sách nhà nước hiện”hành;

- Kinh phí“mua sắm, sửa chữa thường xuyên (trừ mua sắm, sửa chữa”thường xuyên theo đề án);

- Kinh phí chi cho”hoạt động nghiệp vụ đặc thù thường xuyên đã xácđịnh được khối lượng công việc và theo tiêu chuẩn, chế độ định mức quy địnhcủa cơ quan có thẩm quyền;”

- Kinh phí”chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định không thường xuyêntheo đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Kinh phí chi đóng niên liễm, vốn đối ứng các dự án theo hiệp định vớicác tổ chức quốc tế;

- Kinh phí chi thực hiện các nhiệm vụ có tính chất đột xuất được cấp cóthẩm quyền giao như việc hỗ trợ, cứu nạn đối với đồng bào gặp thiên tai;

- Kinh phí thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm thực hiệncác mục tiêu kinh tế xã hội của từng giai đoạn cụ thể trong phạm vi cả nước

- Kinh phí thực hiện tinh giản biên chế (nếu có);

- Kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhà nước để phục vụ

mở các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ chuyênmôn cho cán bộ, công chức, viên chức;

- Kinh phí nghiên cứu khoa học đối với các đơn vị không phải là tổ chứckhoa học và công nghệ;

- Kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản theo dự án được cấp có thẩm quyềnphê duyệt;

- Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ không thường xuyên khác

1.2.2 Nội dung chi ngân sách

Chi ngân sách nhà nước là việc phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhànước nhằm đảm bảo thực hiện chức năng của nhà nước theo những nguyêntắc nhất định Chi ngân sách nhà nước là quá trình phân phối lại các nguồn tàichính đã được tập trung vào ngân sách nhà nước và đưa chúng đến mục đích

sử dụng Do đó, chi ngân sách nhà nước là những việc cụ thể không chỉ dừnglại trên các định hướng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động vàtừng công việc thuộc“chức năng của nhà nước.”

Để“thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà Nhà nước giao cho các đơn vịhành chính, các khoản chi phát sinh liên quan đến đơn vị gồm:

- Chi thường xuyên: là khoản chi mang tính chất thường xuyên, ổn định

để duy trì bộ máy và thực hiện những nhiệm vụ trong kế hoạch gồm tiềnlương, tiền công, các khoản phụ cấp lương, các khoản trích nộp bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo quy định hiện hành, các khoản chicho dịch vụ công cộng, văn phòng phẩm, chi sửa chữa thường xuyên tài sản

cố định, các khoản chi nghiệp vụ và các khoản chi khác theo chế độ quy định

- Chi không thường xuyên: là các khoản chi không mang tính chấtthường xuyên, ổn định, liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ được củađơn vị, bao gồm:

+ Chi thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, Bộ,Ngành, các khoản chi để thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, thực

hiện các nhiệm vụ đặt hàng của Nhà nước, chi vốn đối ứng thực hiện các dự

án có vốn đầu tư của nước ngoài theo quy định

+ Chi thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức.+ Chi đầu tư phát triển gồm các khoản chi cho đầu tư xây dựng cơ bản,mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định, chi thực hiện các dự ánđầu tư theo quy định

+ Chi các nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao.”

+ Chi cho các khoản chi nghiệp vụ chuyên môn khác theo yêu cầu quản

lý của từng đơn vị hành chính (nếu có)

1.2.3 Tổ chức quản lý “ hoạt động thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính ”

Để đảm bảo việc quản lý sử dụng“ngân sách nhà nước có hiệu quả, tiếtkiệm, các đơn vị hành chính cần tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh các quy địnhcủa”Luật ngân sách nhà nước“và các văn bản hướng”dẫn thực hiện, các chế

độ tiêu chuẩn, định mức chi tiêu hiện”hành, các“chính sách quản lý”thu, chitài chính Cụ thể, hiện nay, các đơn vị hành chính đang áp dụng:

- Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13 của Quốc hội ban hànhngày 25/06/2015;

- Luật Kế toán sửa đổi của Quốc hội số 88/2015/QH13 ban hành ngày20/11/2015 và Nghị định 174/2016/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày30/12/2016 quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán 2015;

- Thông tư 107/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày10/10/2017 hướng dẫn về chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp;

- Thông tư liên tịch số 71/2014/TTLT-BTC-BNV của Bộ Tài chính và BộNội vụ ban hành ngày 30/05/2014 quy định về chế độ tự chủ, tự chịu tráchnhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính đối với các cơ quan hành chínhnhà nước;

- Một số Thông tư quy định về các chế độ tiêu chuẩn, định mức chi tiêuhiện hành như Thông tư 40/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày28/04/2017 quy định chế độ công tác phí, chế độ chi hội nghị; Quyết định số32/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 04/08/2015 quyđịnh tiêu chuẩn, định mức và chế độ quản lý, sử dụng xe ô tô trong cơ quannhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, công ty trách nhiệm hữu hạn một thànhviên do nhà nước năm giữ 100% vốn điều lệ và Thông tư 159/2015/TT-BTCcủa Bộ Tài chính ban hành ngày 15/10/2015 hướng dẫn một số điều củaQuyết định số 32/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ;…

Việt Nam hiện nay chưa xây dựng hệ thống chuẩn mực kế toán công, do

đó, các đơn vị chỉ áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp và tiếp cậnthêm chuẩn mực kế toán công quốc tế (IPSAS) Để góp phần thực hiện tốt cácyêu cầu đặt ra cho kế toán hành chính sự nghiệp, trong quá trỉnh tổ chức côngtác nghiệp vụ kế toán cần phải tuân theo các nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc giá gốc:”Giá trị“của tài sản được tính theo giá gốc, baogồm chi phí mua, bốc xếp, vận chuyển, lắp ráp, chế biến và các chi phí liênquan trực tiếp khác đến khi đưa tài sản vào trạng thái“sẵn sàng sử dụng Đơn

vị kế toán không được”thay đổi giá gốc của vật tư, hàng hóa, tài sản cố địnhtrừ trường hợp pháp luật có quy định khác

- Nguyên tắc nhất quán: Các quy định và phương pháp kế toán đã chọnphải được áp dụng nhất quán trong kỳ kế toán năm Khi có sự thay đổi về cácquy định và phương pháp kế toán đã chọn thì đơn vị kế toán phải giải trìnhtrong báo cáo tài chính

- Nguyên tắc khách quan:“Đơn vị kế toán phải thu thập, phản ánh kháchquan, đầy đủ, đúng thực tế và đúng kỳ kế toán”các“nghiệp vụ kinh tế, tàichính phát”sinh

- Nguyên tắc công khai: Thông tin, số liệu trong báo cáo tài chính nămcủa đơn vị kế toán phải được công khai bằng các hình thức thích hợp.

- Nguyên tắc thận trọng:“Đơn vị“kế toán phải sử dụng phương phápđánh giá tài sản và phân bổ các khoản thu chi một cách thận trọng, khôngđược làm sai lệch kết quả hoạt động kinh tế, tài chính của đơn”vị

- Mục lục ngân sách nhà nước: Các cơ quan nhà nước, đơn vị sựnghiệp, tổ“chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà”nước“ngoài việc thựchiện các nguyên tắc”nói“trên còn phải thực hiện nguyên tắc kế toán theo mụclục ngân sách nhà”nước”hiện hành Hiện nay, các đơn vị đang áp dụng Thông

tư 324/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 21 tháng 12 năm 2016quy định về hệ thống mục lục ngân sách nhà nước

Nội dung quản lý hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước được chia ragồm:

 Công tác quản lý nguồn thu:

Hàng năm,“các cơ quan, đơn”vị lập dự toán thu gửi cơ quan tài chính và

cơ quan cấp trên theo đúng mẫu”biểu, đúng“thời gian quy định được cơ quanchức năng hướng dẫn Dự toán thu”ngân sách phải đảm“bảo phản“ánh“đượcđầy đủ chi tiết các nguồn thu”như thu thuế, phí, lệ phí và thu khác“phù hợpvới chức“năng nhiệm vụ được giao”và chế độ tài chính theo quy định

Quá trình tổ chức thu thuế, phí, lệ phí và thu khác phải được thực hiệntheo”đúng mức thu, đối tượng thu được cơ quan có thẩm quyền quy địnhđồng thời”phải được“thực hiện công khai mức thu, bảo đảm phản ánh đượcđầy đủ, kịp thời, chính xác toàn bộ các khoản thu”thuế phí, lệ phí và thu khácvào“sổ kế toán, báo cáo tài chính

“Hạch toán phản ánh đầy đủ chi phí phục vụ cho công tác thu”thuế,“phí

và lệ phí, chi phí cho các hoạt động”thu khác theo quy“định của chế độ tàichính hiện hành

Trích tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương theo đúng chế độ quyđịnh Đối với”nguồn“cải“cách”tiền“lương trong năm đơn vị”chưa“sử dụnghết phải chuyển sang năm sau thực hiện và không được sử dụng cho”mụcđích khác.

Đối với việc xác định chênh lệch thu chi từ hoạt động hành chính,“thựchiện phân phối chênh lệch thu chi”để trích lập các quỹ phát triển hoạt động sựnghiệp, quỹ khen thưởng, phúc lợi phải được thực hiện theo đúng chế độ tàichính quy định

 Công tác quản lý nguồn chi (sử dụng kinh phí): có hai nội dung cầnlưu ý, một là lập và quản lý dự toán chi, hai là việc“thực hiện công tác kế toán

và quyết toán chi ngân sách nhà nước”

- Việc”lập dự toán phải”dựa“trên cơ sở chính sách, chế độ, định mức chingân sách nhà nước, dự toán phải”đảm bảo chi tiết theo từng nội dung chi,thuyết minh rõ cơ sở”và“căn cứ tính toàn từng nội dung chi theo đúng chế độ,tiêu chuẩn”và“định mức quy”định Trong“quá trình“thực hiện chi các cơquan, đơn vị sử dụng ngân sách phải”thực hiện chi theo đúng dự toán đượcgiao, chế độ tiêu chuẩn, định mức quy định và quy chế chi tiêu nội bộ của đơn

vị, bảo đảm sử dụng kinh phí hiệu quả, tiết”kiệm; kinh phí đặc thù cuối nămkhông“chi hết phải“hoàn“trả“lại ngân sách hoặc báo cáo cơ quan có thẩmquyền cho phép chuyển sang năm sau chi tiếp theo quy định của chế độ tàichính hiện”hành Các cơ quan hành chính nhà nước“thực hiện chế độ tự chủ,

tự chịu trách nhiệm về tài chính phải tổ chức rà soát lại quy chế chi tiêu nội

bộ theo đúng quy định để thực hiện chi”tiêu, đảm“bảo quy chế phải quy định

rõ các nội dung chi theo chế độ, mức chi của từng nội dung”chi Khi kết thúcnăm ngân sách, sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ, cơ quan thực hiện chế độ tựchủ có số chi thực tế thấp hơn dự toán kính phí quản lý hành chính đượcgiao”thì phần chênh lệch này được xác định là kinh phí quản lý hành chính

tiết kiệm được.”Kinh phí tiết kiệm được”sử dụng”để“bổ sung thu nhập chocán bộ, công chức,”viên chức“theo cơ chế cơ quan thực hiện chế độ tự chủđược áp dụng hệ số tăng thêm quỹ tiền lương tối đa không quá 1 lần so vớimức tiền lương cấp bậc, chức vụ do Nhà nước quy định để chi trả thu nhậptăng thêm cho cán bộ, công chức”viên chức Đơn vị“thực hiện chế độ tự chủquyết định phương án chi trả thu nhập tăng thêm cho từng cán bộ, công chức”viên chức theo nguyên tắc phải gắn với hiệu quả, kết quả công việc của từngcán bộ, công chức, viên chức Trường hợp“với khoản kinh phí”đơn vị“đãđược giao nhưng chưa hoàn thành công việc trong năm phải chuyển sang nămsau để hoàn thành công việc đó thì không được xác định là kinh phí quản lýhành chính tiết kiệm được”

- Về“thực hiện công tác kế toán và quyết toán chi ngân sách nhà”nước:các“cơ quan, đơn vị phải thực hiện lập chứng từ kế toán theo đúng mẫu chứng

từ kế toán được Bộ Tài chính quy định, chứng từ kế toán lập nội dung phải rõràng, chữ viết trên chứng từ phải rõ ràng, không được tẩy xóa, không viết tắt,

số tiền bằng chữ phải khớp đúng với số tiền bằng số, chữ ký trên chứng từ kếtoán phải có đầy đủ chữ ký theo các chức danh quy định trên chứng từ Định

kỳ phải lập biên bản kiểm kê vật tư, công cụ, sản phẩm hàng hóa”(nếu có),biên bản kiểm kê tài sản cố định, biên bản kiểm kê quỹ Sổ“kế toán phải được

mở đầy đủ và ghi chép, quản lý, bảo quản, lưu trữ sổ kế toán theo đúng quyđịnh của Luật Kế toán Việc mở sổ kế toán phải”đảm“bảo đầy đủ các thủ tụcpháp lý của sổ kế toán theo quy định (ghi rõ tên đơn vị, ngày tháng năm lập

sổ, ngày tháng năm khóa sổ, họ tên, chữ ký của người lập sổ, chữ ký củangười lập sổ, kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán và thủ trưởng đơn

vị, giữa các trang phải đóng dấu giáp lai của đơn vị kế toán) Báo cáo tàichính, báo cáo quyết toán phải được lập theo đúng mẫu biểu quy định, phảnánh đầy đủ”các“chỉ tiêu đã quy định Báo cáo quyết toán phải thuyết minh chi

tiết cụ thể về tình hình biên”chế, tình hình biến động lao động và quỹtiền“lương, tình hình thực hiện các chỉ tiêu nhiệm vụ cơ bản thường xuyêncủa đơn vị, tình hình kinh phí chưa quyết toán, tình hình nợ, tình hình sử dụngcác quỹ và phân tích đánh giá những nguyên nhân”gây ra các biến động phátsinh, đồng thời nếu ra các kiến nghị xử lý nếu cần thiết.

Trường hợp có kiến nghị“của các cơ quan”chức năng, các“đơn vị hànhchính sự nghiệp”phải thực hiện nghiêm túc và đầy đủ theo đúng thời”gian“đãthông báo kiến nghị Tổng hợp báo cáo kết quả xử lý các kiến nghị của cơquan”thanh tra,“kiểm toán gửi cơ quan tài chính cùng với báo cáo quyết toánngân sách nhà nước hàng năm, trong báo cáo phải nêu rõ những tồn tại vềquản lý tài chính ngân sách đã được khắc phục, những tồn tại chưa khắc phục

và thời gian, biện pháp để khắc phục trong thời gian tới Đối với nhữngkhoản”chi”sai“chế độ,“vượt tiêu chuẩn định mức bị kiến nghị xử lý thu hồinộp ngân sách nhà”nước, các“cơ quan đơn vị phải xác định rõ trách nhiệmcủa các tổ chức, cá nhân để”nộp“đầy đủ, kịp thời”vào“ngân sách nhà nước,không được sử dụng kinh phí được ngân sách cấp để nộp trả ngân sách đốivới các khoản thu, chi sai chế độ do các tổ chức cá nhân vi phạm gây”ra

1.3 Kế toán thu, chi ngân sách trong các đơn vị hành chính theo Thông tư 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017

1.3.1 Kế toán hoạt động thu ngân sách theo Thông tư 107/2017/TT-BTC

1.3.1.1 Chứng từ kế toán sử dụng

Hiện nay, các đơn vị hành chính đang áp dụng danh mục biểu mẫuchứng từ kế toán theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC ban hành ngày10/10/2017 Tất cả các nguồn thu của đơn vị hành chính phần lớn đều dongân sách nhà nước cấp, vì vậy, chứng từ tiếp nhận nguồn kinh phí nhà nướccấp bao gồm:

- Quyết định giao dự toán của cơ quan có thẩm quyền ban hành;

- Giấy rút dự toán.

Các đơn vị hành chính hiện nay đang áp dụng mẫu giấy rút dự toán theomẫu C2-02a/NS theo Thông tư số 77/2017/TT-BTC ban hành ngày 28/7/2017của Bộ Tài chính

1.3.1.2 Tài khoản kế toán sử dụng

Tài“khoản kế toán là phương pháp kế”toán dùng để phân loại và hệthống hóa các“nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh theo nội dung kinh tế vàtheo trình tự thời gian Tài khoản kế toán phản ánh và kiểm soát thườngxuyên, liên tục, có hệ thống tình hình về tài sản, tiếp nhận và sử dụng”kinhphí do ngân sách nhà nước cấp và các nguồn kinh phí khác cấp, thu, chi, kếtquả hoạt động và các khoản khác ở các đơn vị hành chính

Các đơn vị hành chính hiện nay theo dõi nguồn kinh phí được nhận qua

ba Tài khoản: Tài khoản 511 Thu hoạt động do NSNN cấp; Tài khoản 512 Thu viện trợ, vay nợ nước ngoài và Tài khoản 514 - Thu phí được khấu trừ,

-để lại Tuy nhiên, Tài khoản 512 và Tài khoản 514 chỉ sử dụng tại các đơn vị

có phát sinh, còn Tài khoản 511 được áp dụng với mọi đơn vị có nguồn kinhphí được cấp từ NSNN Tài khoản này dùng để phản ánh số thu hoạt“động dongân sách nhà nước“cấp và số thu hoạt động khác được để lại cho đơn vịhành chính Tài khoản”511 - Thu hoạt động do NSNN cấp gồm ba tài khoảncấp 2:

Tài khoản 5111 - Thường xuyên:“Phản ánh tình hình tiếp nhận, sử dụngnguồn” thu do ngân sách nhà nước cấp để chi“thực hiện các nhiệm vụ thườngxuyên”tại đơn vị

Tài khoản 5112 - Không thường xuyên:“Phản ánh tình hình tiếp nhận, sửdụng nguồn”thu do“ngân sách nhà nước cấp”để chi thực hiện các nhiệm vụkhông thường xuyên tại đơn vị

Tài khoản 5113 - Thu hoạt động khác: Phản ánh các“khoản thu hoạtđộng được”để lại”mà đơn vị được cơ quan có thẩm quyền giao dự toán (hoặckhông giao dự toán) và yêu cầu phải báo cáo quyết”toán”theo”mục lục ngânsách nhà nước.

Kết cấu của“Tài khoản”511 –“Thu hoạt động do NSNN cấp”như sau:Bên Nợ:

- Số thu“hoạt động khi bị cơ quan có thểm quyền xuất toán phải nộp lạingân sách nhà nước;

- Kết chuyển thu hoạt động do ngân sách nhà nước cấp sang Tài khoản

911 - Xác định kết quả

Bên Có:

- Số thu hoạt động do ngân sách nhà nước cấp đơn vị đã sử dụng trongnăm

Tài khoản này không có số dư cuối kỳ

Ngân sách nhà nước cấp kinh phí hoạt động cho đơn vị hành chính nóichung theo hai cách: cách thứ nhất là cấp trực tiếp bằng tài sản, cách thứ hai

là cấp kinh phí hoạt động thông qua dự toán Đối với trường hợp các đơn vịtiếp nhận nguồn kinh phí hoạt động thông qua dự toán, kế toán sử dụng thêmtài khoản ngoài bảng Tài khoản 008 - Dự toán chi hoạt động để theo dõi tìnhhình tiếp nhận dự toán từ cấp trên cũng như việc rút dự toán để chi tiêu tạiđơn vị

1.3.1.3 Trình tự kế toán

Khi nhận kinh phí do ngân sách nhà nước cấp, căn cứ vào quyết địnhgiao dự toán ngân sách của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền nhập vào Kho bạcvới đơn vị giao dịch, kế toán ghi tăng dự toán chi hoạt động năm nay trên tàikhoản ngoài bảng 0082, theo từng loại là dự toán chi thường xuyên và dự toánchi không thường xuyên.”

Khi sử dụng kinh phí này, cụ thể khi đơn vị thực hiện“rút dự toán, kếtoán ghi tăng”số thu“hoạt động”mà đơn vị đã chi, đồng“thời ghi giảm tàikhoản dự toán chi hoạt”động.

Trường hợp đơn vị bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền đề nghị xuất toán

số thu hoạt động đã sử dụng nộp lại ngân sách nhà nước, kế toán phải ghigiảm số thu hoạt động đó

Cuối năm, kế toán kết chuyển số thu hoạt động đơn vị đã sử dụng sangTài khoản 911 - Xác định kết quả

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ kế toán khái quát Tài khoản 511 - Thu hoạt động doNSNN cấp: Tổng quát sơ đồ Tài khoản 511 đối với tất cả các đơn vị hànhchính (Phụ lục 1.3)

1.3.1.4 Sổ kế toán sử dụng

Các đơn vị hành chính sử dụng các sổ chi chi tiết tài khoản 511 để theodõi tình hình nguồn kinh phí được cấp, sổ theo dõi dự toán từ nguồn ngânsách nhà nước trong nước, các sổ theo dõi nguồn viện trợ, nguồn vay nợ nướcngoài, sổ theo dõi nguồn phí được khấu trừ, để lại và các sổ theo dõi nguồnthu hoạt động khác được để lại Mẫu sổ chi tiết được quy định trong Thông tư107/2017/TT-BTC

1.3.2 Kế toán hoạt động chi ngân sách theo Thông tư 107/2017/TT-BTC

1.3.2.1 Chứng từ kế toán sử dụng

“Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hoạt động chi ở các đơn vịhành“chính đều phải lập chứng từ”kế toán Các“chứng từ liên quan đến hoạtđộng chi ngân sách nhà nước”của một đơn vị hành chính chủ yếu“bao gồm:”

- Các chứng từ về lao động, tiền lương: bảng chấm công; bảng chấmcông làm thêm giờ; bảng thanh toán tiền lương và“các khoản phụ cấp theolương, các khoản”trích nộp theo lương; bảng thanh toán tiền làm thêm giờ;danh sách chi tiền lương và các khoản thu nhập khác qua tài khoản cá nhân…

- Các“chứng từ về tiền tệ”bao gồm: phiếu thu, phiếu“chi, giấy đề nghịtạm ứng, giấy”đề nghị thanh toán,”giấy đề nghị thanh toán tạm ứng…”

- Các chứng từ về tài sản cố định”như: biên bản giao nhận tài sản cốđịnh, biên bản thanh lý tài sản cố định, biên bản kiểm kê tài sản cố định, bảngtính hao mòn tài sản cố định…

- Ngoài ra, các đơn vị hành chính còn sử dụng một số chứng từ đặc thùkhác như giấy rút dự toán kiêm lĩnh tiền mặt, giấy rút dự toán kiêm chuyểnkhoản, ủy nhiệm chi…

Theo Thông tư 107/2017/TT-BTC, các đơn vị có thể sử dụng các mẫuchứng từ kế toán một cách linh hoạt hơn Phần lớn các mẫu chứng từ kế toánđều là mẫu hướng dẫn, trừ một số mẫu thuộc chỉ tiêu tiền tệ như“phiếu thu,phiếu chi, giấy đề nghị thanh toán tạm ứng”và“biên lai thu tiền”phải sử dụngmẫu bắt buộc Đối với các chứng từ sử dụng mẫu không bắt buộc, đơn vị cóthể tự xây dựng và áp dụng mẫu chứng từ sao cho phù hợp nhưng“phải đápứng tối thiểu 7 nội dung được“quy định tại Điều 16”của“Luật Kế toán”vàphải đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch Trường hợp đơn vị không tự xây dựngbiểu mẫu chứng từ kế toán riêng thì có thể áp dụng mẫu chứng từ hướng dẫnban hành kèm theo Thông tư 107/2017/TT-BTC

1.3.2.2 Tài khoản kế toán sử dụng

Kế toán“sử dụng Tài khoản 611 - Chi phí hoạt động dùng để phản ánhcác khoản chi mang tính chất hoạt động thường xuyên và không thườngxuyên theo”dự toán ngân chi ngân sách đã được duyệt Tài khoản này có haitài khoản cấp 2, mỗi tài khoản cấp 2 lại được chia thành bốn tài khoản cấp 3,

cụ thể như sau:

Tài khoản 6111 - Thường xuyên: Phản ánh các khoản chi thực hiệnnhiệm vụ thường xuyên như chi tiền lương, chi hoạt động chuyên môn, chiquản lý hành chính…

+ Tài khoản 61111 - Chi phí tiền lương, tiền công và chi phí khác chonhân viên: Phản ánh các khoản chi tiền lương, tiền công và chi khác chongười lao động phát sinh trong năm;

+ Tài khoản 61112 - Chi phí vật tư, công cụ và dịch vụ đã sử dụng: Phảnánh chi phí về vật tư, công cụ và các dịch vụ đã sử dụng cho hoạt động trongnăm;

+ Tài khoản 61113 - Chi phí hao mòn TSCĐ: Phản ánh chi phí hao mòntài sản cố định dùng cho hoạt động hành chính trong năm;

+ Tài khoản 61118 - Chi hoạt động khác: Phản ánh các khoản chi khácngoài các khoản chi trên phát sinh trong năm

Tài khoàn 6112 - Không thường xuyên: Phản ánh các khoản chi thựchiện nhiệm vụ không thường xuyên của đơn vị:

+ Tài khoản 61121 - Chi phí tiền lương, tiền công và chi phí khác chonhân viên: Phản ánh các khoản chi tiền lương, tiền công và chi khác chongười lao động phát sinh trong năm;

+ Tài khoản 61122 - Chi phí vật tư, công cụ và dịch vụ đã sử dụng: Phảnánh chi phí về vật tư, công cụ và các dịch vụ đã sử dụng cho hoạt động trongnăm;

+ Tài khoản 61123 - Chi phí hao mòn TSCĐ: Phản ánh chi phí hao mòntài sản cố định dùng cho hoạt động hành chính trong năm;

+ Tài khoản 61128 - Chi hoạt động khác:“Phản ánh các khoản chi”khácngoài các khoản chi trên phát sinh trong năm

Kết cấu của Tài khoản 611 - Chi phí hoạt động như“sau:”

Bên Nợ: Các khoản chi phí“hoạt động phát sinh tại đơn vị

Bên Có:

- Các khoản được phép ghi giảm chi”phí hoạt động trong năm;

- Kết chuyển số chi phí hoạt động vào Tài khoản 911 - Xác định kết quả

Ngoài ra, khi đơn vị tiến hành chi ngân sách nhà nước, kế toán phải theodõi khoản chi trên tài khoản ngoài bảng 008, chi tiết theo“dự toán chi thườngxuyên”hoặc“chi không thường xuyên”và chi tiết thực chi hoặc tạm ứng.

1.3.2.3 Trình tự kế toán

Khi đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước cấp hoặc tính hao mòn tài sản cốđịnh được“đầu tư, mua sắm bằng nguồn thu hoạt động do ngân sách nhà nướccấp, kế toán ghi tăng chi phí hoạt động Trường hợp phát sinh các“khoản thugiảm chi, hoặc“những khoản chi sai, chi vượt”tiêu chuẩn,“định mức”trongnăm“không được duyệt phải thu hồi, kế toán ghi”giảm chi phí hoạt động.Cuối năm, khi đơn vị chi bổ sung thu nhập cho người lao động, chi“khenthưởng, chi phúc lợi từ kinh phí tiết kiệm”được“trong năm”(đối với các đơn

vị không trích lập các Quỹ), kế toán“ghi tăng chi phí hoạt động đồng thời ghigiảm Tài khoản 008 - Dự toán chi hoạt động

Cuối kỳ, kế toán kết chuyển toàn bộ số chi phí hoạt động trong kỳ sangTài khoản 911 - Xác định kết quả

Sơ đồ 1.2: Sơ đồ kế toán khái quát Tài khoản 611 - Chi phí hoạt động doNSNN cấp: Tổng quát sơ đồ Tài khoản 611 đối với tất cả các đơn vị hànhchính (Phụ lục 1.4)

1.3.2.4 Sổ kế toán sử dụng

Để theo dõi chi tiết các tài khoản, kế toán sử dụng sổ chi tiết các tàikhoản; sổ quỹ tiền mặt; sổ tiền gửi ngân hàng, kho bạc; sổ tài sản cố định; sổtheo dõi tài sản cố định và công cụ, dụng cụ tại nơi sử dụng; sổ chi tiết chiphí; sổ chi tiết các khoản phải thu, phải trả nội bộ; sổ chi tiết thanh toán vớikhách hàng; bảng cân đối số phát sinh; nhật ký - sổ cái đối với đơn vị áp dùnghình thức Nhật ký - Sổ cái; sổ nhật ký chung đối với đơn vị áp dụng hình thức

kế toán Nhật ký chung

1.3.3 Báo cáo kế toán hoạt động thu, chi ngân sách

Báo“cáo thu ngân sách nhà nước cấp trong đơn vị hành chính được”lậptheo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành Theo Thông tư107/2017/TT-BTC, một số báo cáo liên quan đến hoạt động thu ngân sách”ởđơn vị hành chính bao gồm bảng đối chiếu dự toán kinh phí ngân sáchtại”Kho bạc nhà nước, báo cáo chi tiết chi từ nguồn ngân sách nhà nước“vànguồn phí được khấu trừ để lại, báo cáo”tổng hợp và quyết toán kinh phí.Báo cáo chi ngân sách nhà nước (báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động)được trình bày theo mục lục ngân sách nhà nước“dùng để tổng hợp tình hìnhtiếp nhận và sử dụng ngân sách nhà nước”của các đơn vị hành chính Đối vớicác báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước, số liệu quyết toán bao gồm sốkinh phí đơn vị đã nhận và sử dụng từ nguồn ngân sách nhà nước cấp trongnăm, số liệu quyết toán ngân sách nhà nước của đơn vị phải được đối chiếu và

có xác nhận của Kho bạc nhà nước nơi giao dịch Các đơn vị hành chính có

sử dụng ngân sách nhà nước phải lập báo cáo quyết toán đối với phần kinhphí do nhà nước cấp Trường hợp đơn vị có phát sinh các khoản thu, chi từnguồn khác thì phải lập báo cáo quyết toán đối với các nguồn này Việclập“báo cáo quyết toán phải đảm bảo”sự trung thực, khách quan, đầy đủ, kịpthời, phản ánh đúng tình hình”thu, chi đối với từng nguồn kinh phí của đơn vịhành chính, sự nghiệp.“Báo cáo quyết toán phải được lập đúng nội dung,phương pháp”theo quy định và được trình bày nhất quán giữa các kỳ báo cáo

Hệ thống chỉ tiêu của báo cái quyết toán ngân sách nhà nước phải phù hợp vàthống nhất với chỉ tiêu dự toán năm được có quan có thẩm quyền giao và mụclục“ngân sách nhà nước, đảm bảo có thể so sánh được số thực hiện với số dựtoán và giữa các kỳ kế toán với nhau Trường hợp báo cáo quyết toán ngânsách”được lập”có nội dung và phương pháp trình”bày khác với các chỉ tiêu

trong dự toán hoặc khác với báo cáo kỳ kế toán năm trước thì”kế toán phảigiải trình trong phần thuyết minh báo cáo quyết toán năm.

Các đơn vị hiện nay ngoài việc phải lập báo cáo quyết toán kinh phí hoạtđộng còn phải lập báo cáo tài chính Báo cáo tài chính dùng để cung cấpthông tin về tình hình tài chính, kết quả hoạt động tài chính và các luồng tiền

từ hoạt động của đơn vị, cung cấp cho những người có liên quan để xem xét

và đưa ra các quyết định về các hoạt động tài chính, ngân sách của đơn vị.Thông tin báo cáo tài chính giúp cho việc nâng cao trách nhiệm giải trình củađơn vị về việc tiếp nhận và sử dụng các nguồn lực theo quy định của phápluật Thông tin trên báo cáo tài chính của đơn vị là thông tin cơ sở để hợp nhấtbáo cáo tài chính của đơn vị cấp trên Báo cáo tài chính phải được lập đúngnguyên tắc, nội dung, phương pháp theo quy định và được trình bày nhất quángiữa các kỳ kế toán, trường hợp báo cáo tài chính trình bày khác nhau giữacác kỳ kế toán thì phải thuyết minh nêu rõ lý do Báo cáo tài chính phải đượclập kịp thời, đúng thời gian quy định đối với từng loại hình đơn vị, trình bày

rõ ràng, dễ hiểu, chính xác thông tin, số liệu kế toán Các đơn vị hành chính,

sự nghiệp phải lập báo cáo tài chính theo biểu mẫu đầy đủ trừ một số đơn vị

kế toán có thể lựa chọn để lập báo cáo tài chính đơn giản được quy định trongThông tư 107/2017/TT-BTC

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THU, CHI NGÂN SÁCH TẠI CÁC ĐƠN VỊ TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN

TỈNH BẮC GIANG 2.1 Tổng quan về các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang

2.1.1 Đặc điểm tổ chức quản lý tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang

Tỉnh Bắc Giang hiện nay đang có 10 huyện, thành phố trực thuộc, tươngđương với đó là 10 Tòa án nhân dân cấp huyện, thành phố thuộc tỉnh, baogồm: Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang, Tòa án nhân dân huyện ViệtYên, Tòa án nhân dân huyện Yên Dũng, Tòa án nhân dân huyện Lạng Giang,Tòa án nhân dân huyện Lục Nam, Tòa án nhân dân huyện Lục Ngạn, Tòa ánnhân dân huyện Sơn Động, Tòa án nhân dân huyện Tân Yên, Tòa án nhân dânhuyện Hiệp Hòa và Tòa án nhân dân huyện Yên Thế Tòa án nhân dân huyên,thành phố thuộc tỉnh có nhiệm vụ, quyền hạn xét xử sơ thẩm hầu hết các vụ,việc thuộc thẩm quyền của Tòa án như hình sự, dân sự, hành chính, kinhdoanh thương mại và giải quyết các loại việc khác theo quy định của phápluật như giải quyết khiếu nại tố cáo, xem xét, quyết định áp dụng các biệnpháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân

Về cơ cấu tổ chức, Tòa án nhân dân cấp huyện gồm Chánh án, các Phóchánh án, Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Thẩm tra viên về thi hành án, côngchức khác và người lao động Tại đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện có thể cócác Tòa chuyên trách bao gồm: Tòa Hình sự, Tòa Dân sự, Tòa Gia đình vàngười chưa thành niên, Tòa xử lý hành chính và bộ máy giúp việc Việc thànhlập các Tòa chuyên trách ở Tòa án nhân dân cấp huyện, thành phố thuộc tỉnhphải tùy thuộc vào quy mô về công việc và đội ngũ Thẩm phán, công chứccủa từng đơn vị Tòa án, ở những đơn vị có số lượng công việc lớn, biên chếnhiều thì có thể thành lập Tòa chuyên trách Việc thành lập Tòa chuyên trách

cụ thể nào trong số các Tòa chuyên trách nêu trên ở mỗi Tòa án nhân dânhuyện, thành phố thuộc tỉnh phải do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyếtđịnh Trường hợp cần thiết, Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ quyết định thànhlập Tòa chuyên trách khác theo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tốicao.

Hiện nay, 10 đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tại tỉnh Bắc Giang đềuchưa thành lập Tòa chuyên trách Theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm

2014, bộ máy tổ chức quản lý tại Tòa án nhân dân cấp huyện tại tỉnh BắcGiang hiện nay gồm:

- Chánh án Tòa án nhân dân huyện, thành phố do Chánh án Tòa án nhândân tối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức Nhiệm kỳ của Chánh án Tòa

án nhân dân cấp huyện là 05 năm kể từ ngày được bổ nhiệm Chánh án Tòa

án nhân dân cấp huyện có nhiệm vụ tổ chức công tác xét xử của Tòa án nhândân cấp huyện,“chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện nguyên tắc”Thẩm phán,Hội đồng”xét xử độc lập và chỉ tuân theo“pháp luật, báo cáo trước Hội đồngnhân dân có thẩm quyền theo Luật định và”báo cáo lên Tòa án nhân dân tỉnhtrực thuộc trung ương

- Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp huyện: Tương tự như Chánh án, cácPhó Chánh án Tòa án nhân dân cấp huyện cũng do Chánh án Tòa án nhân dântối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức và nhiệm kỳ kéo dài 05 năm Cácphó Chánh án Tòa án nhân dân cấp huyện là những người trực tiếp giúpChánh án thực hiện nhiệm vụ của đơn vị“theo sự phân công của Chánh án.Khi Chánh án vắng mặt, Phó Chánh“án được Chánh án ủy nhiệm lãnh đạocông tác của Tòa án Phó Chánh án”phải chịu trách nhiệm trước“Chánh án vềnhiệm vụ được giao

- Thẩm phán: là người có đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định đượcChủ tịch nước bổ nhiệm để làm nhiệm vụ xét xử Thẩm phán có chức năng,

nhiệm vụ là xét xử các vụ án hình sự, dân sự, kinh doanh thương mại,… vàcác vụ việc khác theo quy định của pháp luật Ở các Tòa án nhân dân cấphuyện thuộc tỉnh Bắc Giang hiện nay hiện có Thẩm phán ngạch sơ cấp vàtrung cấp Thẩm phán phải là“công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc vàHiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đứctốt, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo

vệ công lý, liêm khiết và”trung thực Thẩm phán phải có trình độ cử nhân luậttrở lên, được đào tào về nghiệp vụ xét xử và có thời gian làm công“tác thựctiễn pháp luật Thẩm phán“phải“chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thựchiện nhiệm vụ, quyền hạn và các quyết định của mình”

- Thư ký Tòa án: là người có trình“độ cử nhân luật trở lên được Tòa ántuyển dụng, được đào tạo nghiệp vụ Thư ký Tòa án và bổ nhiệm”vào ngạchThư ký Tòa án Hiện ở các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh BắcGiang chỉ có ngạch Thư ký viên do Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh bổ nhiệm.Thư ký Tòa án có nhiệm vụ làm thư ký phiên tòa, tiến hành các hoạt động tốtụng theo quy định của luật tố tụng; thực hiện các nhiệm vụ hành chính, tưpháp và nhiệm vụ khác theo sự phân công của Chánh án Thư ký Tòa án phảichịu“trách nhiệm trước pháp luật và trước Chánh án về việc thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của mình

- Thẩm tra viên: là công chức chuyên môn của Tòa án đã làm Thư kýTòa án từ 05 năm trở lên, được đào tạo nghiệp vụ Thẩm tra viên và bổ nhiệmvào ngạch Thẩm tra viên Thẩm tra viên”có nhiệm vụ thẩm tra các vụ việc màbản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật theo sự phân công củaChánh án Tòa án, kết luận việc thẩm tra và báo cáo kết quả thẩm tra vớiChánh án Thẩm tra viên về thi hành án giúp Chánh án Tòa án thực hiện cácnhiệm vụ về công tác thi hành án thuộc thẩm quyền của Tòa án Thẩm tra

viên chịu trách nhiệm trước pháp luật và Chánh án về việc thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn của mình

- Công chức, viên chức và người lao động khác làm việc tại Tòa án nhândân: hiện nay, cơ cấu đội ngũ cán bộ và người lao động ở các Tòa án nhândân cấp huyện tại tỉnh Bắc Giang ngoài các cán bộ làm chuyên môn luật còn

có kế toán, các cán bộ kí hợp đồng dài hạn gồm có bảo vệ, tạp vụ và lái xe.Công chức, viên chức và người lao động khác của Tòa án nhân dân cấp huyện

do Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh bổ nhiệm hoặc ký hợp đồng lao động,được cấp trang phục và hưởng chế độ chính sách theo quy định của pháp luật

- Hội thẩm Tòa án nhân dân (Hội thẩm nhân dân): là những người“thựchiện nhiệm vụ xét xử những vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dântheo phân công của Chánh án nơi được bầu làm Hội thẩm nhân dân Hội thẩmnhân dân phải là công dân Việt Nam, có kiến thức pháp luật và có hiểu biết xãhội Khác với các chức danh khác trong đơn vị Tòa án nhân dân, Hội thẩmnhân dân do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp lựa chọn và giớithiệu để Hội đồng nhân dân có thẩm quyền bầu theo luật định Việc biễnnhiệm, miễn nhiệm Hội thẩm nhân dân phải do”Chánh án Tòa án nhân dânthống nhất với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp Nhiệm kỳ củaHội thẩm nhân dân theo nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân đã bầu ra Hội thẩmnhân dân Khi Hội đồng nhân dân hết nhiệm kỳ, Hội thẩm nhân dân tiếp tụclàm nhiệm vụ cho đến khi Hội đồng nhân dân khóa mới bầu ra Hội thẩm nhândân”mới Cán bộ Hội thẩm nhân dân được tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ,tham gia các hội nghị tổng kết công tác xét xử của Tòa án Hội thẩm nhân dântham gia xét xử theo sự phân công của Chánh án, phải“độc lập, vô tư, kháchquan trong xét xử, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyềncông dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền

và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá”nhân Hội thẩm nhân dân cần

tích“cực học tập để nâng cao kiến thức pháp luật và nghiệp vụ xét xử, chịutrách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện, nhiệm vụ, quyền hạn của mình.Chánh án có quyền“phân công Hội thẩm tham gia xét xử”sao cho đảm bảophù hợp với yêu cầu xét xử của’vụ án Cơ quan, tổ chức, đơn vị vũ trang nhândân có người được bầu hoặc cử làm Hội thẩm có trách nhiệm tạo điều kiện đểHội thẩm làm nhiệm”vụ.

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý tại các đơn vị Tòa án nhân dâncấp huyện thuộc tỉnh Bắc Giang (Phụ lục 2.1)

2.1.2 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện tỉnh Bắc Giang

Ở Tòa án nhân dân cấp tỉnh áp dụng mô hình kế toán hỗn hợp vừa tậptrung vừa phân tán Tòa án nhân dân cấp huyện có kế toán riêng, quản lý mọihoạt động kế toán của đơn vị cấp huyện, lập báo cáo tài chính Hằng năm, kếtoán đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện nộp báo cáo tài chính lên cấp tỉnh đểkiểm tra, rà soát, khắc phục những sai sót

Nhiệm vụ của kế toán viên Tòa án nhân dân cấp huyện:

- Thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo đối tượng và nội dungcông việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán

- Kiểm tra, giám sát các khoản chi ngân sách nhà nước,“kiểm tra việcquản lý, sử dụng tài sản và nguồn hình thành tài sản; phát hiện và ngăn ngừacác hành vi vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán.”

- Phân tích thông tin, số liệu kế toán; tham mưu, đề xuất các giải phápphục vụ yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán.”

- Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp”luật

Kế toán viên sẽ đảm nhiệm cả công việc kế toán chi tiết và kế toán tổnghợp Kế toán chi tiết phải thu thập, xử lý, ghi chép và cung cấp thông tin chitiết bằng đơn vị”tiền tệ, đơn vị hiện vật và đơn“vị thời gian lao động theo