Tóm tắt luận văn Thạc sĩ: Xây dựng mô hình kế toán chi phí chất lượng tại Công ty Cổ phần Gạch men Cosevco

Luận văn xác định mô hình kế toán chi phí chất lượng phù hợp áp dụng cho công ty Cosevco, xác định các chi phí chất lượng trong mô hình kế toán chi phí chất lượng của công ty Cosevco dựa trên đặc điểm của công ty, đo lường được các chi phí chất lượng đã xác định một cách hợp lý.

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN THỊ TUYẾT ÁNH

XÂY DƯNG MÔ HÌNH KẾ TOÁN

CHI PHÍ CHẤT LƯỢNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

GẠCH MEN COSEVCO

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Mã số: 60.34.03.01

Đà Nẵng - 2018

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS TS ĐƯỜNG NGUYỄN HƯNG

Phản biện 1: PGS.TS NGUYỄN CÔNG PHƯƠNG

Phản biện 2: PGS.TS NGUYỄN HỮU ÁNH

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 27 tháng 01 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nền kinh tế thị trường với xu hướng toàn cầu hóa đã dẫn đến sự cạnh tranh ngày càng khốc kiệt giữa các công ty, để tồn tại các công

ty cần phải duy trì lợi thế cạnh tranh với một nguồn lực hạn chế Và chất lượng sản phẩm được xem là yếu tố cạnh tranh quyết định lâu dài của một công ty Vấn đề đặt ra là chất lượng thường được thể hiện dưới dạng các thuật ngữ kỹ thuật của các chuyện gia và không

dễ hiểu đối với các nhà quản lý chỉ quan tâm đến lợi nhuận, các phép

đo tài chính chi phí chất lượng, vốn chiếm khoảng 15-20% doanh thu trong các công ty sản xuất (Campanella và Corcoran (1983) Và

mô hình kế toán chi phí chất lượng là nền tảng cơ sở lý thuyết hỗ trợ hữu ích cho các nhà quản lý nhận diện, ghi nhận, đo lường, phân tích các chi phí để đạt được chất lượng một cách phù hợp Mô hình kế toán chi phí chất lượng sẽ chỉ ra cơ hội thực hiện các hoạt động cải tiến chất lượng hiệu quả Đó là, nhà quản lý sẽ biết được đâu là chi phí để đảm bảo chất lượng của công ty, đồng thời biết được cần tăng cường hay cắt giảm nguồn lực ở đâu để chi phí đảm bảo chất lượng

là thấp nhất

Tuy nhiên, khái niệm mô hình kế toán chi phí chất lượng được xem như là một khái niệm khá mới với các công ty Việt Nam Qua nghiên cứu trên các trang thông tin, tác giả có thể nói rất ít hoặc gần như không có nghiên cứu xác thực được công bố, thậm chí nếu có chỉ dừng lại ở các bài viết thống kê lại các lý thuyết đã được công bố trên thế giới mà chưa có những bài viết áp dụng thực tiễn tại các doanh nghiệp Việt Nam

Tại Việt Nam, ngành sản xuất gạch ốp lát là một trong số ít các ngành công nghiệp vươn lên tầm c khu vực và thế giới Công ty C

phần gạch men Cosevco là một trong những ba công ty sản xuất gạch men có lịch s lâu đời nhất Việt Nam (từ năm 1996) với nhiều giải thưởng trong và ngoài nước Tuy nhiên, hiện tại công ty chưa có mô hình để nhận diện, ghi nhận, đo lường, từ đó đưa ra các phân tích tác động của các chi phí liên quan đến chất lượng

uất phát từ ý nghĩa thực tiễn, khoản trống nghiên cứu nêu trên,

tác giả quyết định thực hiện đề tài: “Xây dựng mô hình kế toán chi phí chất lượng tại Công ty Cổ phần Gạch men Cosevco”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là ây dựng mô hình kế toán chi phí chất lượng tại công ty c phần gạch men Cosevco Để đạt được điều này, nghiên cứu xác định cần thực hiện được các mục tiêu thành phần sau:

1 ác định mô hình kế toán chi phí chất lượng phù hợp áp dụng cho công ty Cosevco

2 ác định các chi phí chất lượng trong mô hình kế toán chi phí chất lượng của công ty Cosevco dựa trên đặc điểm của công ty

3 Đo lường được các chi phí chất lượng đã xác định một cách hợp lý

4 Cụ thể hóa cách thức áp dụng mô hình kế toán chi phí chất lượng tại công ty c phần gạch men Cosevco

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: Cách thức xây dựng mô hình kế toán chất lượng của Công ty c phần gạch men Cosevco

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Thu thập thông tin thông qua đọc sách báo, tài liệu nhằm tìm, chọn những khái niệm và tư tưởng cơ bản là cơ sở cho lý luận của đề tài, dự đoán về những thuộc tính của công ty c phần gạch men Cosevco tác động đến mô hình kế toán chi phí chất lượng, xác định một mô hình lý thuyết ban đâu Phương pháp nghiên cứu tình huống: Trên cơ sở mô hình kế toán chi phí chất lượng lý thuyết thông qua phương pháp nghiên cứu

lý thuyết, tác giả quan sát, điều tra chuyên gia, phân tích để xây dựng

mô hình kế toán chi phí chất lượng phù hợp với công ty

5 Bố cục đề tài

- Chương 1: Cơ sở lý thuyết về mô hình kế toán chi phí chất lượng

- Chương 2:T ng quan về công ty c phần gạch men Cosevco

- Chương 3: ây dựng mô hình kế toán chi phí chất lượng tại công ty c phần gạch men Cosevco

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Trên thế giới từ khi kế toán chi phí chất lượng được đề cập đến lần đầu tiên bởi Juran (1952), sau đó đã có nhiều các nghiên cứu lý thuyết

về mô hình kế toán chi phí chất lượng Như mô hình kế toán chi phí chất lương PAF, mô hình kế toán chi phí chất lượng của Crosby (1986), mô hình kế toán chi phí chất lượng theo quá trình, mô hình kế toán chi phí chất lượng ẩn của Chen và Tang (1992), mô hình kế toán chi phí chất lượng tích hợp ABC-COQ của Tsai (1998) Trong hầu hết các mô hình đã được đưa ra, Andrea Schiffauerova, Vince Thomson (1991) đã nghiên cứu các mô hình kế toán chi phí chất lượng, kết quả chỉ ra rằng

mô hình kế toán chi phí chất lượng P-A-F được áp dụng ph biến nhất Bên cạnh đó, để hiểu thêm về các chỉ tiêu tài chính của mô hình PAF, các nhà nghiên cứu đã đi nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận, đo

lường, phân tích các chi tiêu chi phí chất lượng trên các công ty Nghiên cứu về kế toán chi phí chất lượng ở các công ty sản xuất Penang, Malaysia của Lee HoonTye (2011); A Sailaja 1 P.C Basak K.G Viswanadhan đã nghiên cứu về phân tích các mối quan hệ tương tác giữa các loại chi phí chất lượng của hai đơn vị sản xuất bằng phương pháp thống kê Kết quả của các nghiên cứu đểu cho thấy rằng: Thứ nhất, sự tăng cường chi phí phòng ngừa sẽ làm giảm chi phí thẩm định và chi phí thất bại, điều này được hiểu như là chi phí sự phù hợp

và chi phí không phù hợp Thứ hai, chi phí thẩm định tăng sẽ làm giảm chi phí thất bại nội bộ và chi phí thất bại bên ngoài sẽ ít hơn so với chi phí t n thất nội bộ; được thể hiện thông qua trường hợp khiếu nại và hỗ trợ bảo hành ít hơn Đưa ra một bức tranh mà công ty đang hướng tới sự hài lòng của khách hàng, nhưng dựa trên chi phí lợi nhuận

sẽ đáp ứng được mong đợi của khách hàng

1.1.2 Kế toán chi phí chất lượng

a Lịch sử hình thành kế toán chi phí chất lượng

Một trong những ấn phẩm đầu tiên về ảnh hưởng tài chính của chất lượng, Kiểm soát tính kinh tế về chất lượng sản phẩm được sản xuất, được viết bởi Shewhart năm 1931 (Tervonen) Sau đó năm

1951, Tiến sĩ J M Juran đã đề cập đến kế toán chi phí chất lượng trong Chương I, 'Kinh tế về Chất lượng', Cuốn s tay Quản lý Chất lượng Tiếp đó là hàng loạt các báo cáo và nghiên cứu về kế toán chi phí chất lượng Giai đoạn phát triển quan trọng nhất là việc giới thiệu

mô hình kế toán chi phí chất lượng gồm bốn loại chỉ tiêu chi phí chất lượng được áp dụng rộng rãi cho đến ngày nay của Feigenbaum Hội đồng Tiêu chuẩn Chất lượng Hoa Kỳ về Quản lý Chất lượng (ASQC) Năm 1967, ASQC công bố "Kế toán Chi phí Chất lượng –

Là cái gì và như thế nào" trong đó các chỉ tiêu chi phí chất lượng chỉ

được nhận diện, đo lường, ghi nhận, phân tích dựa vào Feigenbaum (1956)

b Định nghĩa kế toán chi phí chất lượng

Kế toán chi phí chất lượng là nhận diện, đo lường, ghi nhận, báo cáo phân tích các chỉ tiêu chi phí chất lượng nhằm đảm bảo chất lượng đáp ứng nhu cầu của khách hàng

1.2 LÝ THUYẾT NỀN KẾ TOÁN CHI PHÍ CHẤT LƯỢNG 1.2.1 Chuỗi cung ứng (SCM)

Chuỗi cung ứng là một mạng lưới bao gồm các t chức, phòng ban của công ty kết nối với nhau nhằm thực hiện các hoạt động liên tục từ khâu thu mua nguyên vật liệu; sản xuất biến đ i nguyên vật liệu thành bán thành phẩm và thành phẩm; phân phối sản phẩm đến nơi tiêu thụquản trị chuỗi cung ứng giúp nhà quản lý nhận diện được các hoạt động phát sinh chi phí chất lượng, trình tự xuất hiện của các hoạt động đảm bảo chất lượng

Trên cơ sở đó, nhà quản lý công ty có một các nhìn t ng quan

về nguồn gốc phát sinh chi phí chất lượng, trình tự phát sinh của chi phí chất lượng, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư vào chi phí chất lượng một cách hợp lý đảm bảo tối đa t ng giá trị (value) của chuỗi cung ứng tạo ra

1.2.2 Quản trị chất lượng toàn diện (TQM)

Quản trị chất lượng toàn diện là một hệ thống hữu hiệu tích hợp những nỗ lực về duy trì, phát triển và cải tiến chất lượng của nhiều t nhóm trong t chức để có thể tiếp thị, áp dụng khoa học kỹ thuật, sản xuất và cung ứng dịch vụ nhằm thỏa mãn hoàn toàn nhu cầu của khách hàng một cách kinh tế nhất Từ đó có thể thấy, mục đích cuối cùng của quản trị chất lượng thỏa mãn nhu cầu, là nhằm đạt được chất lượng với tính kinh tế tối ưu

Chi phí chất lượng phát sinh khi thực hiện các hoạt động đảm bảo chất lượng hoặc các hoạt động khắc phục các sai hỏng xuyên suốt trong quy trình sản xuất từ nguyên vật liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra để đạt được chất lượng phù hợp Đây là cơ sở để nhận diện các chi phí chất lượng, từ đó có thể đo lường, ghi nhận và báo cáo t ng hợp chi phí bỏ ra để đảm bảo chất lượng một cách phù hợp

1.3 CÁC MÔ HÌNH KẾ TOÁN CHI PHI CHẤT LƯỢNG 1.3.1 Mô hình PAF

Mô hình kế toán chi phí chất lượng PAF của Feigenbaum đã phân loại các chỉ tiêu chi phí chất lượng thành các loại phòng ngừa, thẩm định và thất bại Oakland (1993) mô tả những chi phí này như sau: Chi phí phòng ngừa là việc thiết kế, thực hiện và duy trì hệ thống quản lý chất lượng t ng thể; Chi phí dự phòng là lập kế hoạch

và phát sinh trước khi hoạt động; Chi phí thẩm định liên quan đến việc đánh giá của nhà cung cấp và khách hàng về vật liệu, quy trình, sản phẩm trung gian, sản phẩm và dịch vụ đã mua để đảm bảo phù hợp với các yêu cầu cụ thể; Chi phí t n thất nội bộ xảy ra khi kết quả công việc không đạt được tiêu chuẩn chất lượng thiết kế và được phát hiện trước khi chuyển đến khách hàng; Chi phí thất bại bên ngoài xảy ra khi sản phẩm hoặc dịch vụ không đạt được tiêu chuẩn chất lượng thiết kế nhưng không phát hiện được cho đến khi chuyển giao cho khách hàng

1.3.2 Mô hình chi phí chất lượng - "truyền thống" và "mới"

Mô hình kế toán chi phí chất lượng truyền thống cho thấy rằng mức tối ưu của chi phí chất lượng xảy ra ở sự tuân thủ dưới 100 phần trăm Mô hình mô tả ngày càng dốc chi phí đánh giá và chi phí dự phòng là một ứng dụng của lý thuyết kinh tế c điển về giảm dần lợi nhuận biên so với giảm đầu ra bị lỗi, trong khi tỷ lệ sản xuất bị lỗi

giảm, chi phí t n thất giảm với tốc độ ngày càng tăng Mặc dù bản chất chung của các đường cong chi phí xuất hiện hợp lý, hình dạng chính xác của các đường cong chi phí là một câu hỏi thực nghiệm Hiện tại, những tiến bộ về công nghệ trong việc kiểm tra tự động, cùng với các yếu tố khác như chi phí lao động cao, linh hoạt

và độ tin cậy, dẫn đến một số lượng lớn các công ty đầu tư vào các

hệ thống thẩm định hoặc đo lường trực tuyến Do đó chi phí thẩm định trong môi trường sản xuất mới tương đối bằng phẳng (hoặc cố định) Khi thiết bị đã được lắp đặt, có rất ít sự khác biệt về chi phí thẩm định khi kiểm tra một vài đơn vị hoặc tất cả các đầu ra (Diallo

và cộng sự (1995) Do đó, một mô hình chi phí s a đ i (mới) của mô hình chất lượng, dựa trên các cân nhắc trên, cho thấy đường cong tương đối bằng phẳng cho chi phí thẩm định và phòng ngừa so với đường cong truyền thống cho chi phí thẩm định và phòng ngừa Quá trình sản xuất n định dẫn đến việc loại bỏ các nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề biến đ i đòi hỏi phải có ít nỗ lực phòng ngừa hơn Việc đạt được mức chất lượng mới có nghĩa là chi phí t n thất bên trong và bên ngoài thấp hơn Do đó, t ng chi phí về chất lượng (bao gồm cả chi phí vô hình và gián tiếp của sự thất bại) không bao giờ đạt mức tối thiểu dưới 100 phần trăm

1.3.3 Mô hình chi phí quá trình

Theo quan điểm của một số nhược điểm của mô hình PAF, cách tiếp cận chi phí quá trình, mô tả trong BS s a đ i 6143: Phần 1 (1992) có thể được s dụng như là một sự thay thế Cách tiếp cận này công nhận tầm quan trọng của đo lường chi phí quá trình và quyền sở hữu Chi phí quá trình là t ng chi phí phù hợp (COC) và chi phí không phù hợp (CONC) cho một Quy trình cụ thể COC là chi phí thực tế của quy trình cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho

tiêu chuẩn bắt buộc, thời gian đầu tiên và mọi thời điểm, theo một quy trình nhất định CONC là Chi phí hỏng hóc liên quan đến quá trình không vận hành theo tiêu chuẩn yêu cầu

1.3.4 Mô hình phân bổ chi phí của ABC

Hạn chế chính của kế toán chi phí truyền thống là phân b các chi phí đầu vào sản phẩm bằng cách s dụng các cơ chế phân b liên quan đến khối lượng như giờ lao động trực tiếp, lao động trực tiếp chi phí nguyên vật liệu, giờ làm việc Nó sẽ không làm sai lệch nghiêm trọng chi phí sản phẩm trong môi trường sản xuất thông thường, nơi chi phí đầu vào chỉ là một phần nhỏ chi phí sản phẩm Tuy nhiên, trong môi trường sản xuất hiện đại, chi phí chung sẽ tăng nhanh chóng như các nhà sản xuất ngày càng thúc đẩy mức độ tự động hóa và tin học hóa, và sự bóp méo chi phí của kế toán chi phí truyền thống sẽ là đáng kể Nói chung, kế toán chi phí truyền thống

sẽ cho ra chi phí t ng cao sản phẩm khối lượng lớn và thấp hơn sản phẩm khối lượng thấp Trong khi đó, mô hình hai chiều của ABC xem xét chi phí và xem xét quá trình để đạt được chi phí chính xác của các đối tượng chi phí khác nhau (như phòng ban, sản phẩm, khách hàng và các kênh), theo dõi chi phí tài nguyên (bao gồm chi phí đầu vào) đến hoạt động, và sau đó theo dõi các chi phí của các hoạt động để chi phí mục tiêu

1.4 VAI TRÕ VỊ TRÍ CỦA KÊ TOÁN CHI PHÍ CHẤT LƯỢNG ĐỐI VỚI CÔNG TY

Thứ nhất, mô hình kế toán chi phí chất lượng sẽ t ng hợp nhận diện các chi phí chất lượng một cách cụ thể và làm cho nó trở nên hiện hữu, minh bạch đối với bộ phận quản lý

Thứ hai, kế toán chi phí chất lượng giúp nhận diện rõ và đo lường được các chi phí chất lượng Trên có sở đó, nhà quản lý có

được những hướng dẫn t ng quát để đưa các quyết định giúp kiểm soát chi phí tốt hơn

Thứ ba, báo cáo chi phí chất lượng nội bộ sẽ giúp cho các nhà chủ sở hữu của công ty, các nhà quản lý cấp trên có thể đánh giá được kết quả quản trị của nhà quản lý trên khía cạnh t ng chi phí chất lượng phát sinh, quan hệ tương quan giữa các chi phí chất lượng phát sinh

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Trong Chương 1, tác giả đã tìm hiểu về khái niệm chất lượng sản phẩm, lịch s hình thành và định nghĩa kế toán chi phí chất lượng Để nhận diện được các chi phí chất lượng phát, tác giả trình bày các lý thuyết nền là quản trị chất lượng, quản trị chuỗi cung ứng

để có thể nhận diện các hoạt động làm phát sinh chi phí chất lượng, trình tự xuất hiện các hoạt động đó

Sau đó, tác giả nghiên cứu, t ng hợp, trình bày khái quát các

mô hình kế toán chi phí chất lượng từ các công trình nghiên cứu trên thế giới bao gồm: Mô hình PAF, mô hình quá trình, mô hình ABC Dựa trên các đặc điểm của các mô hình, tác giả đã phân tích đánh giá

so sánh giữa các mô hình kế toán chi phí chất lượng để đưa ra kết luận mô hình kế toán chi phí chất lượng PAF là mô hình được áp dụng ph biển Đặc biệt, mô hình này là dễ tiếp cận đối với các công

ty mới bước đầu áp dụng kế toán chi phí chất lượng