SKKN: Một số kinh nghiệm trong giảng dạy và ôn thi học sinh giỏi môn Toán bằng tiếng Anh

Mục đích nghiên cứu: Tổng hợp những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong quá trình bồi dưỡng học sinh tham gia cuộc thi giải toán bằng tiếng Anh. Biên soạn một số thuật ngữ môn Toán bằng tiếng Anh thường dùng trong các cuộc thi. Giới thiệu một số cấu trúc ngữ pháp và một số dạng bài tập thường gặp trong môn Toán tiếng Anh. Một vài sai lầm khi giải toán bằng tiếng Anh của học sinh.

2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tàiụ ệ ụ ủ ề

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ

  2.5 Phân tích, đánh giá các v n đ  v  th c trang mà đ  tài đã đ t raấ ề ề ự ề ặ

3. N i dung và hình th c c a gi i phápộ ứ ủ ả

  3.1 M c tiêu c a gi i pháp, bi n phápụ ủ ả ệ

  3.2 N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n phápộ ứ ự ệ ả ệ

  3.3 Đi u ki n th c hi n gi i pháp, bi n phápề ệ ự ệ ả ệ

  3.4 M i quan h  gi a các gi i pháp, bi n phápố ệ ữ ả ệ

  3.5 K t qu  kh o nghi m, giá tr  khoa h c c a v n đ  nghiên ế ả ả ệ ị ọ ủ ấ ề

       I. PH N M  Đ UẦ Ở Ầ

1. Lí do ch n đ  tàiọ ề

Trong công cu c đ i m i căn b n và toàn di n giáo d c   nộ ổ ớ ả ệ ụ ở ước ta hi n nay, vi c ápệ ệ  

d ng công ngh  thông tin vào gi ng d y và h c t p là vi c làm h t s c quan tr ng và cóụ ệ ả ạ ọ ậ ệ ế ứ ọ  

ý nghĩa. Do v y vi c s  d ng Internet là m t phậ ệ ử ụ ộ ương th c h c t p m i, m t cách ti pứ ọ ậ ớ ộ ế  

c n ti n b  đ  giúp các em có th  t  đánh giá năng l c h c t p c a mình. Các cu c thiậ ế ộ ể ể ự ự ọ ậ ủ ộ  

gi i toán qua m ng, trong nh ng năm g n đây đã t o đả ạ ữ ầ ạ ượ ức s c hút l n t  phía ngớ ừ ườ ọ  i h c,các vòng thi h p d n có ki n th c chuyên sâu đ ng th i các bài thi đấ ẫ ế ứ ồ ờ ược thi t k  khoaế ế  

h c, đ p m t và lôi cu n đã tr  thành sân ch i trí tu , lành m nh, lý tọ ẹ ắ ố ở ơ ệ ạ ưởng đ  các emể  

được giao l u h c t p. Qua các năm t  ch c uy tín c a cu c thi ngày càng l n, đư ọ ậ ổ ứ ủ ộ ớ ược đông 

đ o h c sinh trên c  nả ọ ả ước và c  nả ước ngoài đón nh n.ậ

M t khác công tác b i dặ ồ ưỡng h c sinh gi i là m t công tác mũi nh n, đóng vai tròọ ỏ ộ ọ  quan tr ng trong công tác chuyên môn c a nhà trọ ủ ường. Vi c b i dệ ồ ưỡng h c sinh gi i v aọ ỏ ừ  nâng cao ch t lấ ượng d y và h c v a góp ph n b i dạ ọ ừ ầ ồ ưỡng nhân tài cho đ t nấ ước. Ngoài ra theo đ  án "D y và h c ngo i ng  trong h  th ng giáo d c qu c dân, giai đo n 2008­ề ạ ọ ạ ữ ệ ố ụ ố ạ2020", trong đó có ch  trủ ương tri n khai các chể ương trình d y h c b ng ngo i ng  choạ ọ ằ ạ ữ  môn Toán   các trở ường trung h c. Và h n n a t  năm h c 2015­2016, B  GD­ĐT đãọ ơ ữ ừ ọ ộ  khuy n khích thí đi m d y song ng  ti ng Anh đ i v i môn Toán và các môn khoa h c tế ể ạ ữ ế ố ớ ọ ự nhiên t i các trạ ường có đ  đi u ki n. Vi c d y và h c song ng  (Toán b ng ti ng Anh)ủ ề ệ ệ ạ ọ ữ ằ ế  không ch  giúp h c sinh phát tri n t  duy v  m t Toán h c mà còn là c  h i đ  h c sinhỉ ọ ể ư ề ặ ọ ơ ộ ể ọ  

được nâng cao ki n th c và rèn luy n kĩ năng ngo i ng  Chính vì v y, cu c thi gi i toánế ứ ệ ạ ữ ậ ộ ả  

b ng ti ng Anh trên m ng Internet do B  giáo d c ph i h p v i t p đoàn FPT t  ch cằ ế ạ ộ ụ ố ợ ớ ậ ổ ứ  

th i gian qua đã d n đờ ầ ược kh ng đ nh là m t cu c thi không th  thi u c a xu th  giáoẳ ị ộ ộ ể ế ủ ế  

d c trong th i đ i ngày nay.ụ ờ ạ

Hưởng  ng phong trào gi i toán qua m ng và đ c bi t là gi i toán b ng ti ng Anhứ ả ạ ặ ệ ả ằ ế  qua m ng c a B  giáo d c và đào t o, nh ng năm g n đây, th y và trò trạ ủ ộ ụ ạ ữ ầ ầ ường THCS Buôn Tr p đãấ  kh c ph c khó khăn, tích c c t p luy n, nh  v y mà đã có r t nhi u h cắ ụ ự ậ ệ ờ ậ ấ ề ọ  sinh tham gia d  thi và đ t nh ng k t qu  cao. Ngoài s  quan tâm, yêu thích, ham h c h iự ạ ữ ế ả ự ọ ỏ  

c a h c sinh, thì vai trò c a ngủ ọ ủ ườ ưới h ng d n, đ nh hẫ ị ướng cho các em cũng quy t đ nhế ị  

đ n thành qu  c a quá trình ôn luy n. V i m t s  thành tích đã đ t đế ả ủ ệ ớ ộ ố ạ ược trong năm h cọ  2015­2016, năm h c 2016­2017, tôi m nh d n vi t sang ki n kinh nghi m này, nh m chiaọ ạ ạ ế ế ệ ằ  

s  nh ng kinh nghi m c a b n thân trong công tác vi c gi ng d y và b i dẻ ữ ệ ủ ả ệ ả ạ ồ ưỡng h c sinhọ  tham gia cu c thi gi i toán b ng ti ng Anh.ộ ả ằ ế

2. M c đích nghiên c uụ ứ

T ng h p nh ng kinh nghi m th c t  c a b n thân trong quá trình b i dổ ợ ữ ệ ự ế ủ ả ồ ưỡng h cọ  sinh tham gia cu c thi gi i toán b ng ti ng Anh. Biên so n m t s  thu t ng  môn Toánộ ả ằ ế ạ ộ ố ậ ữ  

b ng ti ng Anh thằ ế ường dùng trong các cu c thi. Gi i thi u m t s  c u trúc ng  pháp vàộ ớ ệ ộ ố ấ ữ  

m t s  d ng bài t p thộ ố ạ ậ ường g p trong môn Toán ti ng Anh. M t vài sai l m khi gi i toánặ ế ộ ầ ả  

b ng ti ng Anh c a h c sinh.ằ ế ủ ọ

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

M t s  kinh nghi m trong công tác b i dộ ố ệ ồ ưỡng h c sinh tham gia cu c thi gi i toánọ ộ ả  

b ng ti ng Anh, các thu t ng , c u trúc ng  pháp, d ng toán thằ ế ậ ữ ấ ữ ạ ường g p và m t vài saiặ ộ  

l m trong môn Toán b ng ti ng Anh.ầ ằ ế

4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ

Đ  tài nghiên m t s  kinh nghi m trong công tác b i dề ộ ố ệ ồ ưỡng h c sinh tham gia cu cọ ộ  thi gi i toán b ng ti ng Anh, các thu t ng , c u trúc ng  pháp và d ng toán thả ằ ế ậ ữ ấ ữ ạ ường g pặ  trong môn Toán b ng ti ng Anh, ch  y u trong chằ ế ủ ế ương trình môn Toán l p 8, 9.ớ

5. Phương pháp nghiên c uứ

Đ  th c hi n SKKN, tôi đã ti n hành nhi u phể ự ệ ế ề ương pháp khác nhau nh :ư

Phương pháp nghiên c u tài li u, giáo trình vi t v  d y và h c môn Toán b ng ti ngứ ệ ế ề ạ ọ ằ ế  Anh

Phương pháp ph ng v n tr c ti p đ  ghi nh n nh ng ý ki n ph n h i t    đ ngỏ ấ ự ế ể ậ ữ ế ả ồ ừ ồ  nghi p, h c sinh đ  đúc rút thêm kinh nghi m.ệ ọ ể ệ

Phương pháp th ng kê s  li u qua các cu c thi đ  đánh giá hi u qu  c a các kinhố ố ệ ộ ể ệ ả ủ  nghi m.ệ

II. PH N N I DUNGẦ Ộ

1. C  s  lí lu nơ ở ậ

Ngh  quy t S : 29­NQ/TW “v  đ i m i căn b n, toàn di n giáo d c và đào t o, đápị ế ố ề ổ ớ ả ệ ụ ạ  

ng yêu c u công nghi p hóa, hi n đ i hóa trong đi u ki n kinh t  th  tr ng đ nh h ng

Quy t đ nh s  1400/QĐ­TTg, c a Th  tế ị ố ủ ủ ướng chính ph , v  vi c Phê duy t Đ  ánủ ề ệ ệ ề  

"D y và h c ngo i ng  trong h  th ng giáo d c qu c dân giai đo n 2008 ­ 2020", trongạ ọ ạ ữ ệ ố ụ ố ạ  

đó có nh c đ n chắ ế ương trình d y h c môn Toán b ng ngo i ng    các trạ ọ ằ ạ ữ ở ường trung h c. ọ

Quy t đ nh s  3486/QĐ­BGDĐT ngày 14/9/2016 c a B  giáo d c và Đào t o vế ị ố ủ ộ ụ ạ ề 

vi c ban hành th  l  cu c thi gi i Toán, V t lí qua Internet dành cho h c sinh ph  thông. ệ ể ệ ộ ả ậ ọ ổ

Giáo viên còn tr , nhi t tình, tâm huy t v i ngh  nghi p.ẻ ệ ế ớ ề ệ

Khi ch a có kinh nghi m, giáo viên so n th o chư ệ ạ ả ương trình b i dồ ưỡng h t s c khóế ứ  khăn, v t v  M i đ u s  lấ ả ớ ầ ố ượng h c sinh đông nh ng giáo viên ôn luy n còn ít (01 giáoọ ư ệ  viên ôn luy n cho c  b n kh i 6, 7, 8, 9, g n 80 h c sinh). Sang năm h c 2016 – 2017 sệ ả ố ố ầ ọ ọ ố 

lượng giáo viên ôn thi đã được b  sung, tuy nhiên v n ch a đáp  ng đổ ẫ ư ứ ược yêu c u c a bầ ủ ộ môn

 Vi c t  ch c cho h c sinh th c hành trên máy còn lúng túng, m c l i, sai sót. Hệ ổ ứ ọ ự ắ ỗ ệ 

th ng máy tính và m ng Internet c a nhà trố ạ ủ ường ch a đáp  ng đ  nhu c u c a vi c ônư ứ ủ ầ ủ ệ  luy n.ệ

2.2 Thành công, h n chạ ế

Vi c ôn luy n theo ti n trình phù h p đã mang l i nh ng k t qu  cao, nhi u h cệ ệ ế ợ ạ ữ ế ả ề ọ  sinh đ t gi i c p t nh và m t s  em đ t gi i c p qu c gia. ạ ả ấ ỉ ộ ố ạ ả ấ ố

M t s  n i dung ôn t p ch a th t s  sâu s c và phù h p v i trình đ  c a h c sinh,ộ ố ộ ậ ư ậ ự ắ ợ ớ ộ ủ ọ  

do v y m t s  em v n ch a đ t đậ ộ ố ẫ ư ạ ược k t qu  nh  mong đ i.ế ả ư ợ

2.3 M t m nh, m t y uặ ạ ặ ế

Các kinh nghi m ôn luy n cho h c sinh khi đệ ệ ọ ược áp d ng s  góp ph n nâng cao ch tụ ẽ ầ ấ  

lượng c a vi c d y và h c  môn Toán b ng ti ng Anh.ủ ệ ạ ọ ằ ế

Vì ch a có th i gian dài áp d ng nên các kinh nghi m mang tính cá nhân, đ a phư ờ ụ ệ ị ươ  ng(ph m vi b  môn toán và   m t trạ ộ ở ộ ường THCS), ch a có kh  năng có th  áp d ng r ngư ả ể ụ ộ  rãi, đ i trà h t t t c  các kinh nghi m.ạ ế ấ ả ệ

2.4 Các nguyên nhân, các y u t  tác đ ngế ố ộ

Năm h c 2015­2016 là năm h c đ u tiên trọ ọ ầ ường THCS Buôn Tr p có h c sinh thamấ ọ  gia cu c thi violympic gi i Toán b ng ti ng Anh. Vì v y kinh nghi m v  t  ch c ônộ ả ằ ế ậ ệ ề ổ ứ  luy n, biên so n tài li u, hệ ạ ệ ướng d n h c sinh là ch a có. ẫ ọ ư

Trên đ a bàn huy n, trị ệ ước năm h c 2015­2016 cũng ch a có trọ ư ường nào tri n khai thiể  

gi i toán b ng ti ng Anh, các trả ằ ế ường khác trong t nh cũng có m t s  trỉ ộ ố ường tham gia 

nh ng ch a nhi u. Chính vì v y h c sinh và giáo viên ch a có c  h i đi tham quan, giaoư ư ề ậ ọ ư ơ ộ  

l u h c t p kinh nghi m t  các trư ọ ậ ệ ừ ường khác

Năm h c 2016­2017, phong trào d y h c Toán ti ng Anh   huy n Krông Ana đã phátọ ạ ọ ế ở ệ  tri n h n nhi u so v i năm h c 2015­2016 (ch  y u h c sinh trể ơ ề ớ ọ ủ ế ọ ường THCS Buôn Tr p vàấ  

5 h c sinh THCS Nguy n Trãi thi c p Huy n), nhi u trọ ễ ấ ệ ề ường trên đ a bàn đã thành l p đ iị ậ ộ  tuy n thi Toán ti ng Anh, phân công giáo viên b i dể ế ồ ưỡng, tham gia thi các c p và đ tấ ạ  nhi u thành tích cao. ề

Năm h c 2017­2018, B  giáo d c ra công văn S :5814/BGDĐT­GDTrH, V/v t  ch cọ ộ ụ ố ổ ứ  các cu c thi dành cho h c sinh ph  thông t  năm h c 2017­2018. Theo đó, năm h c 2017­ộ ọ ổ ừ ọ ọ

2018 B  giáo d c không ph i là đ n v  ph i h p t  ch c các cu c thi trên m ng, trong đóộ ụ ả ơ ị ố ợ ổ ứ ộ ạ  

có cu c thi gi i toán b ng ti ng Anh. Do v y phong trào d y h c toán b ng ti ng Anh cóộ ả ằ ế ậ ạ ọ ằ ế  

ph n đi xu ng, nhi u trầ ố ề ường không t  ch c thi toán ti ng Anh, th m chí không t  ch cổ ứ ế ậ ổ ứ  các cu c thi trên m ng. Tuy nhiên, theo đ nh hộ ạ ị ướng lâu dài c a B  giáo d c v  vi c đ iủ ộ ụ ề ệ ổ  

m i căn b n và toàn di n chớ ả ệ ương trình giáo d c ,  sách giáo khoa thì vi c d y, h c Toánụ ệ ạ ọ  

b ng ti ng Anh v n là m t xu hằ ế ẫ ộ ướng di n ra trong dài h n. Vì v y vi c d y và h c toánễ ạ ậ ệ ạ ọ  

ti ng Anh   hi n t i đóng vai trò đ nh hế ở ệ ạ ị ướng, tích lũy kinh nghi m đ  ph c v  cho quáệ ể ụ ụ  trình phát tri n sau này.ể

2.5 Phân tích, đánh giá các v n đ  v  th c tr ng mà đ  tài đã đ t raấ ề ề ự ạ ề ặ

Th c tr ng phong trào d y h c Toán b ng ti ng Anh ch a th t s  m nh m  trongự ạ ạ ọ ằ ế ư ậ ự ạ ẽ  

đ a bàn huy n nhà, th m chí trong t nh nhà. Các cu c thi gi i toán b ng ti ng anh ch aị ệ ậ ỉ ộ ả ằ ế ư  nhi u, ch a đa d ng và phong phú, m i ch  thu hút đề ư ạ ớ ỉ ược m t ph n ít h c sinh tham gia.ộ ầ ọ  Tuy nhiên, xét v  xu hề ướng, vi c h c Toán b ng ti ng Anh và đ c bi t là thi h c sinhệ ọ ằ ế ặ ệ ọ  

gi i Toán b ng ti ng Anh là t t y u s  ph  bi n trong b i c nh n n giáo d c nỏ ằ ế ấ ế ẽ ổ ế ố ả ề ụ ước ta đang đ i m i và hòa nh p v i qu c t  ổ ớ ậ ớ ố ế

Trong năm h c 2015­2016 v a qua, vi c t  ch c ôn t p cho h c sinh d  thi h c sinhọ ừ ệ ổ ứ ậ ọ ự ọ  

gi i Toán ti ng Anh trên m ng đã mang l i hi u qu  tỏ ế ạ ạ ệ ả ương đ i cao. Chính vì v y đ  tàiố ậ ề  

đ t ra v n đ  tích lũy, ph  bi n nh ng kinh nghi m hay và có ý nghĩa th c ti n đ i v iặ ấ ề ổ ế ữ ệ ự ễ ố ớ  

vi c b i dệ ồ ưỡng h c sinh gi i môn Toán b ng ti ng Anh.ọ ỏ ằ ế

Năm h c 2016 – 2017, phong trào h c Toán ti ng Anh đã có nhi u chuy n bi n tíchọ ọ ế ề ể ế  

c c, nhi u trự ề ường đã đ u t  vào vi c t  ch c ôn t p, b i dầ ư ệ ổ ứ ậ ồ ưỡng cho h c sinh có s  yêuọ ự  thích môn Toán ti ng Anh. Thâm chí,   c p c m chuyên môn cũng t  ch c các chuyên đế ở ấ ụ ổ ứ ề 

v  d y h c Toán ti ng Anh, tiêu bi u là c m chuyên môn s : ề ạ ọ ế ể ụ ố

Năm h c 2017 – 2018, khi B  giáo d c ra công văn s  ọ ộ ụ ố 5814/BGDĐT­GDTrH, V/v tổ 

ch c các cu c thi dành cho h c sinh ph  thông t  năm h c 2017­2018ứ ộ ọ ổ ừ ọ , vì nhi u lí doề  

không khí c a các cu c thi trên m ng có ph n thi u sôi đ ng trong đó phong trào d y vàủ ộ ạ ầ ế ộ ạ  

h c Toán ti ng Anh cũng có ph n gi m sút theo. Tuy nhiên, nh  đã phân tích   trên, vọ ế ầ ả ư ở ề 

m t lâu dài, vi c d y và h c Toán ti ng Anh ch c ch n s  mang l i nhi u l i ích và sặ ệ ạ ọ ế ắ ắ ẽ ạ ề ợ ẽ 

được quan tâm đ u t  h n n a c a các nhà trầ ư ơ ữ ủ ường, h c sinh và c a xã h i. ọ ủ ộ

Góp ph n nâng cao ch t lầ ấ ượng d y và h c môn Toán b ng ti ng Anh.ạ ọ ằ ế

3.2 N i dung và cách th c hi n các gi i pháp, bi n pháp ộ ự ệ ả ệ

3.2.1 Gi i pháp 1: Biên so n tài li u, xây d ng m c tiêu và k  ho ch ôn t p choả ạ ệ ự ụ ế ạ ậ  

h c sinh.ọ

M c tiêu c a vi c b i dụ ủ ệ ồ ưỡng h c sinh gi i c n xác đ nh rõ ràng, c  th  có tính v aọ ỏ ầ ị ụ ể ừ  

s c, có th i h n. N u m c tiêu l n có th  chia thành nhi u m c tiêu nh  h n. Giáo viênứ ờ ạ ế ụ ớ ể ề ụ ỏ ơ  

b i dồ ưỡng c n căn c  thành tích c a các năm trầ ứ ủ ước, th o lu n v i h c sinh và căn c  tìnhả ậ ớ ọ ứ  hình năm h c hi n t i đ  đ a ra đọ ệ ạ ể ư ược m c tiêu h p lí. Đ i v i b n thân khi b t đ u quaụ ợ ố ớ ả ắ ầ  trình ôn luy n cho h c sinh, tôi t  ch c phân lo i h c sinh theo t ng kh i l p,   m i kh iệ ọ ổ ứ ạ ọ ừ ố ớ ở ỗ ố  

l p, căn c  vào năng l c và nhu c u c a m i h c sinh tôi đ  ngh  các em t  đ t ra choớ ứ ự ầ ủ ỗ ọ ề ị ự ặ  mình m c tiêu c  th : ví d  em A đ t gi i nhì c p Huy n, đ t công nh n c p t nh,… Sauụ ụ ể ụ ạ ả ấ ệ ạ ậ ấ ỉ  

đó tôi hướng d n các em chia m c tiêu l n đó ra thành t ng m c tiêu nh  h n: ví d  vòngẫ ụ ớ ừ ụ ỏ ơ ụ  

c p trấ ường ph i đ t bao nhiêu đi m, th i gian bao nhiêu,   ả ạ ể ờ C  nh  v y s  giúp cho h cứ ư ậ ẽ ọ  sinh hi u rõ th  mình c n đ t để ứ ầ ạ ược trong c  quá trình cũng nh  trong t ng giai đo n ônả ư ừ ạ  

t p.ậ

Xây d ng k  ho ch b i dự ế ạ ồ ưỡng c n có s  ph i h p gi a Nhà trầ ự ố ợ ữ ường, giáo viên b iồ  

dưỡng, ph i căn c  vào m c tiêu đ  xây d ng k  ho ch. K  ho ch ph i c  th , có thangả ứ ụ ể ự ế ạ ế ạ ả ụ ể  

th i gian đ  theo dõi, ki m tra và đánh giá. Trong quá trình th c hi n có th  ph i thay đ iờ ể ể ự ệ ể ả ổ  

k  ho ch đ  phù h p v i tình hình hi n t i. Khi ti n hành ôn t p cho h c sinh, tôi xâyế ạ ể ợ ớ ệ ạ ế ậ ọ  

d ng k  ho ch c  th  cho t ng tháng, t ng vòng thi. Đ i v i m i kh i l p, m i nhóm ônự ế ạ ụ ể ừ ừ ố ớ ỗ ố ớ ỗ  

t p thì có m t l  trình khác nhau, c t y u sao cho có th  hoàn thành đậ ộ ộ ố ế ể ượ ừc t ng m c tiêuụ  

đã đ  ra   ph n trề ở ầ ước

K  ti p tôi ti n hành biên so n tài li u ôn t p cho h c sinh. Khi xây d ng tài li uế ế ế ạ ệ ậ ọ ự ệ  

ôn t p c n ph i có ậ ầ ả chương trình, n i dung b i dộ ồ ưỡng rõ ràng, c  th , chi ti t cho t ngụ ể ế ừ  

kh i, l p, v  t ng m ng ki n th c rèn luy n các k  năng theo s  ti t quy đ nh nh t đ nhố ớ ề ừ ả ế ứ ệ ỹ ố ế ị ấ ị  

và nh t thi t ph i b i dấ ế ả ồ ưỡng theo quy trình t  th p đ n cao, t  d  đ n khó đ  các emừ ấ ế ừ ễ ế ể  

h c sinh b t nh p d n. C n xác đ nh rõ tr ng tâm ki n th c gi ng d y cho t ng kh i l pọ ắ ị ầ ầ ị ọ ế ứ ả ạ ừ ố ớ  

đ  tránh trùng l p.   Tôi s u t m các b  đ  thi các c pể ặ ư ầ ộ ề ấ  trong t nh nhà và các t nh khácỉ ỉ  thông qua công ngh  thông tin nh m giúp các emệ ằ   ti p xúc làm quen v i các d ng đ , luônế ớ ạ ề  tìm đ c, tham kh o các tài li uọ ả ệ  hay đ  hể ướng cho h c sinh. Ngoài ra tôi còn họ ướng d nẫ  

h c sinh tìm các tài li u, sách v , băng đĩa phù h p v i trình đ  c a các em đ  t  rènọ ệ ở ợ ớ ộ ủ ể ự  luy n thêm   nhà. Đ ng th i cung c p ho c gi i thi u các đ a ch  trên m ng đ  h c sinhệ ở ồ ờ ấ ặ ớ ệ ị ỉ ạ ể ọ  

có th  t  h c, t  nghiên c u, b  sung ki n th c.ể ự ọ ự ứ ổ ế ứ

3.2.2 Gi i pháp 2: L a ch n h c sinh và l u ý khi t  ch c ôn t pả ự ọ ọ ư ổ ứ ậ

Trong công tác b i dồ ưỡng h c sinh gi i nói chung và b i dọ ỏ ồ ưỡng h c sinh gi i Toánọ ỏ  

b ng ti ng Anh nói riêng, khâu đ u tiên là khâu tuy n ch n h c sinh. Chúng ta nên l aằ ế ầ ể ọ ọ ự  

ch n đ i tuy n ngay sau khi k t thúc năm h c thông qua vi c trao đ i v i giáo viên gi ngọ ộ ể ế ọ ệ ổ ớ ả  

d y trạ ước đó đ  l a ch n nh ng em có kh  năng, t  ch t, trí tu , lòng đam mê vào đ iể ự ọ ữ ả ư ấ ệ ộ  tuy n, làm ngu n cho năm h c k  ti p. Đ c bi t nên chú tr ng nh ng em đã có n n t ngể ồ ọ ế ế ặ ệ ọ ữ ề ả  

v  môn Toán ho c môn ti ng Anh.ề ặ ế

Bước ti p theo, sau khi l a ch n đế ự ọ ược h c sinh, chúng ta đ  ra m c tiêu và l p kọ ề ụ ậ ế 

ho ch cho mình m t cách c  th , nh  trên đã nói. Khi t  ch c ôn t p c n n m v ngạ ộ ụ ể ư ổ ứ ậ ầ ắ ữ  

phương châm: d y ch c c  b n r i m i nâng cao; thông qua nh ng bài luy n c  th  đạ ắ ơ ả ồ ớ ữ ệ ụ ể ể 

d y phạ ư ng pháp tơ ư duy; d y ki u d ng bài có quy lu t trạ ể ạ ậ ước, lo i bài có tính đ n l ,ạ ơ ẻ  

đ c bi t sau. B i l  đ  gi i đặ ệ ở ẽ ể ả ược các bài toán dành cho h c sinh gi i, h c sinh c n ph iọ ỏ ọ ầ ả  

hi u ki n th c m t cách c  b n, h  th ng, v ng ch c, sâu s c và có kh  năng v n d ngể ế ứ ộ ơ ả ệ ố ữ ắ ắ ả ậ ụ  linh ho t. D y ch c c  b n trạ ạ ắ ơ ả ướ ồc r i m i nâng cao vì: các bài c  b n là nh ng bài d , chớ ơ ả ữ ễ ỉ liên quan đ n m t ho c vài lo i ki n th c k  năng, c n ph i luy n t p n m v ng t ngế ộ ặ ạ ế ứ ỹ ầ ả ệ ậ ắ ữ ừ  

lo i trạ ước đã. Sau đó m i nâng cao d n nh ng bài t ng h p nhi u lo i ki n th c, h cớ ầ ữ ổ ợ ề ạ ế ứ ọ  sinh đã n m v ng t ng lo i s  d  dàng nh n ra và gi i quy t đắ ữ ừ ạ ẽ ễ ậ ả ế ược. Đ i v i h c sinhố ớ ọ  

gi i bỏ ước này có th  làm nhanh, ho c cho t  làm nhể ặ ự ưng ph i ki m tra bi t ch c ch n làả ể ế ắ ắ  

ch c c  b n r i m i nâng cao, n u b  qua bắ ơ ả ồ ớ ế ỏ ước này trình đ  c a h c sinh s  không  nộ ủ ọ ẽ ổ  

đ nh và không v ng ch c. M i lo i c n thông qua m t ho c hai bài đi n hình, quan tr ngị ữ ắ ỗ ạ ầ ộ ặ ể ọ  

là ph i rút ra phả ương pháp r i cho thêm m t s  bài cho h c sinh t  v n d ng cho thànhồ ộ ố ọ ự ậ ụ  

th o phạ ương pháp, c n ki m tra th m đ nh xem h c sinh đã n m ch c chầ ể ẩ ị ọ ắ ắ ắn ch a, n uư ế  chưa ch c chắ ắn c n ph i c ng c  đ n khi đầ ả ủ ố ế ược m i thôi. H u h t các bài đ u có th  quyớ ầ ế ề ể  

v  m t lo i nào đó cùng nhi u bài khác có quy t c gi i chung, m i lo i bài toán có m tề ộ ạ ề ắ ả ỗ ạ ộ  

lo i nguyên t c, c  xác đ nh đúng lo i bài, s  d ng đúng nguyên t c là gi i quy t đạ ắ ứ ị ạ ử ụ ắ ả ế ượ  c

Nh ng cá bi t có m t ít bài không theo nh ng nguyên t c chung, thu c nh ng tình hu ngư ệ ộ ữ ắ ộ ữ ố  

cá bi t, có th  s  d ng nh ng cách riêng, thệ ể ử ụ ữ ường không rõ quy lu t, nhậ ưng gi i quy tả ế  nhanh. C n ph i coi tr ng lo i bài có nguyên t c là chính. Lo i sau ch  nên gi i thi u sauầ ả ọ ạ ắ ạ ỉ ớ ệ  khi đã h c k  lo i trên, vì lo i đó h c bài nào ch  bi t bài đó mà không áp d ng cho nhi uọ ỹ ạ ạ ọ ỉ ế ụ ề  bài khác đư c.ợ

Giáo viên nên tránh nôn nóng, b  qua bỏ ước làm ch c c  b n, cho ngay bài khó, h cắ ơ ả ọ  sinh m i đ u đã g p ngay m t “m  bòng bong”, không nh n ra và ghi nh  đớ ầ ặ ộ ớ ậ ớ ợ ừc t ng đ nơ  

v  ki n th c k  năng, k t qu  là không đ nh hình đị ế ứ ỹ ế ả ị ược phương pháp t  đ n gi n đ nừ ơ ả ế  

ph c t p, càng h c càng hoang mang. Giáo viên không nên coi nh ng bài đ n l  không cóứ ạ ọ ữ ơ ẻ  quy lu t chung là quan tr ng, cho h c sinh làm nhi u h n và trậ ọ ọ ề ơ ước nh ng bài có nguyênữ  

t c chung (coi nh ng bài đó m i là “thông minh”), k t qu  là h c sinh b  r i lo n, khôngắ ữ ớ ế ả ọ ị ố ạ  

h c đọ ược phương pháp tư duy theo ki u đúng đ n khoa h c và thông thể ắ ọ ư ng là : m i lo iờ ỗ ạ  

s  vi c có m t   nguyên t c gi i quy t, ch  c n n m v ng m t s  nguyên t c là gi iự ệ ộ ắ ả ế ỉ ầ ắ ữ ộ ố ắ ả  quy t đế ược h u h t các s  vi c.ầ ế ự ệ

   3.2.3 Gi i pháp 3: Thông tin thả ường xuyên v i BGH, t  b  môn, ph  huynh vàớ ổ ộ ụ  

h c sinh đ  có phọ ể ương án ôn t p phù h p.ậ ợ

B i dồ ưỡng h c sinh gi i là m t quá trình lâu dài. Trong qua trình b i dọ ỏ ộ ồ ưỡng không tránh kh i g p nh ng khó khăn c n gi i quy t. Nh ng lúc nh  v y giáo viên c n linhỏ ặ ữ ầ ả ế ữ ư ậ ầ  

ho t tham m u v i BGH, lãnh đ o nhà trạ ư ớ ạ ường đ  có phể ương án x  lí. ử

Bên c nh đó c n ph i b i dạ ầ ả ồ ưỡng h ng thú và tính tích c c, đ c l p nghiên c u c aứ ự ộ ậ ứ ủ  

h c sinh. C n phát hi n s m các em h c sinh gi i và b i dọ ầ ệ ớ ọ ỏ ồ ưỡng s m. Cách t t nh t b iớ ố ấ ồ  

dưỡng h ng thú cho h c sinh là hứ ọ ư ng d n dìu d t cho các em đ t đớ ẫ ắ ạ ược nh ng thànhữ  công t  th p lên cao. Nhi u h c sinh lúc đ u chừ ấ ề ọ ầ ưa b c l  rõ năng khi u nhộ ộ ế ưng sau quá trình được dìu d t đã trắ ư ng thành r t v ng ch c và đ t thành tích cao. ở ấ ữ ắ ạ

Đ i v i ph  huynh, giáo viên b i dố ớ ụ ồ ưỡng ch  đ ng thông báo v  k  ho ch, l ch ônủ ộ ề ế ạ ị  

t p và tình hình h c t p c a h c sinh v i ph  huynh đ  ph  huynh có th  theo dõi và giúpậ ọ ậ ủ ọ ớ ụ ể ụ ể  

đ  h c sinh th c hi n đúng theo k  ho ch nh m đ t đỡ ọ ự ệ ế ạ ằ ạ ược m c tiêu ban đ u. Giáo viênụ ầ  

ch  đ ng đ  ngh  ph  huynh quan tâm t o đi u ki n, đ ng viên tích c c con em h c t pủ ộ ề ị ụ ạ ề ệ ộ ự ọ ậ  

t t h n, trang b  đ y đ  d ng c  h c t p, thố ơ ị ầ ủ ụ ụ ọ ậ ường xuyên liên l c v i giáo viên, nhà trạ ớ ườ  ng

đ  n m tình hình h c t p c a con mình.ể ắ ọ ậ ủ

3.2.4 Gi i pháp 4: M t s  thu t ng  ti ng Anh thả ộ ố ậ ữ ế ường dùng trong chương trình môn Toán THCS

Ph n này trình bày m t s  thu t ng  (kho ng 300 thu t ng ) thầ ộ ố ậ ữ ả ậ ữ ường dùng trong 

chương trình môn Toán THCS   nở ước ta. Tác gi  chú tr ng vào vi c trình bày cách d chả ọ ệ ị  nghĩa ti ng Vi t c a thu t ng  ch  không chú tr ng vào ng  pháp và cách phát âm các tế ệ ủ ậ ữ ứ ọ ữ ừ 

đó. H n n a, trong Ti ng Anh có hi n tơ ữ ế ệ ượng t  đ ng âm, có nghĩa là cùng m t t  đóừ ồ ộ ừ  

nh ng nghĩa và cách hi u khác nhau, đ c bi t là trong lĩnh v c toán h c, có nhi u t  khiư ể ặ ệ ự ọ ề ừ  

d ch theo nghĩa thông thị ường thì không th  hi u để ể ược ý nghĩa c a bài toán, nên b ngủ ả  

dưới đây cung c p ph n d ch nghĩa sát theo cách hi u c a môn toán nh t. Cùng m t t ,ấ ầ ị ể ủ ấ ộ ừ  

nh ng trong Toán h c l i có ý nghĩa khác.ư ọ ạ

M T S  THU T NG  TOÁN H C THÔNG D NGỘ Ố Ậ Ữ Ọ Ụ

STT Thu t ngậ ữ Nghĩa Toán h cọ STT Thu t ngậ ữ Nghĩa Toán h cọ

1 Alternate angles Các góc sole 154 Median  trung tuy nế

2  Angles in the 

same segment

Góc cùng ch n 1 ắcung

155 Meet

 đ ng quyồ

3 Acute angle Góc nh nọ 156 Midline  đường trung bình

4 Acute triangle Tam giác nh nọ 157 Midperpendic

ular  đường trung tr cự

5 Addition [ 'di n]ə ∫ Phép c ngộ 158 Midpoint Trung đi mể

6 Adjacent angles Góc k  bùề 159 Midpoint   trung đi mể

Bi u th c đ i sể ứ ạ ố 161 Minor arc Cung nhỏ

167 Note

 l u ýư

Angles in opposite 

segment

C p góc đ i di n ặ ố ệtrong 1 t  giác n iứ ộ  

22 Ascending order Th  t  tăngứ ự 175 Old  Lẻ

23 Asymptote  Đường ti m c n.ể ậ 176 Operation Thao tác

26 Axis ['æksis]  Tr cụ 179 Origin G c to  đố ạ ộ

28 Base of a cone Đáy c a hình nónủ 181 Outer angle Góc ngoài

29 Bases angles Các góc   đáyở 182 Outside Bên ngoài

30 Bearing angle Góc đ nh hị ướng 183 Parallel 

['pær lel]ə

Song song

32 Bisector   đường phân giác 185 Pedal triangle Tam giác thùy túc

33 Blunted cone Hình nón c tụ 186 Pentagon Ngũ giác

38 Chord  Đo n ch n cung ạ ắ

Clockwise rotation Sự   quay   theo 

chi u   kim   đ ngề ồ  hồ

196 Polygon

Đa giác

52 Coordinate T a đọ ộ 205 Projection Hình chi uế

59 Cross­section M t c t ngangặ ắ 212 Quadratic 

function Hàm b c 2ậ

60 Cube Lu  th a b c baỹ ừ ậ 213 Quadrilateral  t  giácứ

61 Cube root Căn b c baậ 214 Quotient Thương số

62 Cubed Mũ ba, lũy th a ừ

73 Density M t đậ ộ 226 Respectively Tương  ngứ

74 Descending order Th  t  gi mứ ự ả 227 Retardation S  gi m t c, sự ả ố ự 

83 Displacement Đ  d ch chuy nộ ị ể 236 Scale Thang đo

84 Distance Kho ng cáchả 237 Scalene 

triangle Tam giác thường

86 Division [di'vi n]ʒ Phép chia 239 Segment (in a 

240 Semicircle N a đử ường tròn

Tam giác đ uề 248 Simplify Đ n gi nơ ả

96 Equivalent Tương đương 249 Simultaneous Đ ng th iồ ờ

256 Sphere

Hình c uầ

104 Extension   ph n kéo dàiầ 257 Square Hình vuông

105 Factorise  Tìm   th a   s   c aừ ố ủ   258 Square root Căn b c haiậ

Công th cứ 261 Statistics Th ng kêố

109 Fraction ['fræk n] ∫ Phân số 262 Statistics 

116 Greatest value Giá tr  l n nh tị ớ ấ 269 Symmetric 

t i ti p đi mạ ế ể119

122 Hypothenuse side C nh huy nạ ề 275 The sine rule Quy t c sinắ

123 Improper fraction Phân   s   khôngố  

th c sự ự

276 Theorem 

[' i r m]θ ə ə

Đ nh lýị