Tóm tắt Luận án tiến sĩ Y học: Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi lồng ngực và ổ bụng điều trị ung thư thực quản ngực

Mục đích của luận án nhằm Ứng dụng phẫu thuật nội soi lồng ngực tư thế nằm sấp, nghiêng trái 30o và nội soi ổ bụng điều trị ung thư thực quản ngực. Đánh giá kết quả cắt thực quản qua nội soi lồng ngực tư thế nằm sấp, nghiêng trái 30o và nội soi ổ bụng điều trị ung thư thực quản ngực.

Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề

Ung th  th c qu n (UTTQ) là m t trong nh ng b nh ung th  kháư ự ả ộ ữ ệ ư  

ph  bi n trên th  gi i, có kho ng 400.000 b nh nhân ung th  th cổ ế ế ớ ả ệ ư ự  

qu n đả ược ch n đoán m i năm. T  l  m c UTTQ khác nhau gi aẩ ỗ ỷ ệ ắ ữ  các vùng, n i có t  l  m c cao nh  Trung Qu c, Iran và Nga. T iơ ỷ ệ ắ ư ố ạ  

Vi t Nam, UTTQ đ ng hàng th  4 trong các ung th  đệ ứ ứ ư ường tiêu hóa 

và n m trong s  10 lo i ung th  thằ ố ạ ư ường g p nh t   nam gi i.ặ ấ ở ớ

Ung th  th c qu n là b nh có tiên lư ự ả ệ ượng x u, đi u tr  r t ph cấ ề ị ấ ứ  

t p và khó khăn đòi h i ph i h p nhi u phạ ỏ ố ợ ề ương pháp (ph u thu t,ẫ ậ  

x  tr  và hóa tr ). Trong đó ph u thu t v n là m t phạ ị ị ẫ ậ ẫ ộ ương pháp 

đi u tr  có hi u qu  nh t.ề ị ệ ả ấ  Ph u thu t m  c t th c qu n có nhẫ ậ ở ắ ự ả ượ  c

đi m là ph i ph i h p nhi u để ả ố ợ ề ường m  đ  c t th c qu n nên cu cổ ể ắ ự ả ộ  

m  r t n ng n , có nhi u tai bi n và bi n ch ng.ổ ấ ặ ề ề ế ế ứ

Ph u thu t c t UTTQ qua n i soi ng c ph i k t h p v i mẫ ậ ắ ộ ự ả ế ợ ớ ở 

b ng đụ ược Collard mô t  và áp d ng thành công l n đ u tiên vàoả ụ ầ ầ  năm 1991.   Vi t Nam, PTNS đi u tr  UTTQ đỞ ệ ề ị ược th c hi n tự ệ ừ năm 2003 t i B nh vi n Vi t Đ c và B nh vi n Ch  R y. Sau đóạ ệ ệ ệ ứ ệ ệ ợ ẫ  

được áp d ng   m t s  trung tâm khác nh  B nh vi n đa khoaụ ở ộ ố ư ệ ệ  Trung ương Hu ; B nh vi n Đ i h c Y Dế ệ ệ ạ ọ ược thành ph  H  Chíố ồ  Minh, B nh vi n 108… C t TQ qua n i soi ng c, t  th  n m s p,ệ ệ ắ ộ ự ư ế ằ ấ  nghiêng trái 30o  và n i soi   b ng độ ổ ụ ược tác gi  Ph m Đ c Hu nả ạ ứ ấ  

mô t  và áp d ng l n đ u tiên t i B nh vi n Vi t Đ cả ụ ầ ầ ạ ệ ệ ệ ứ  Các ph uẫ  thu t viên khác thậ ường s  d ng t  th  n m s p, nghiêng tráiử ụ ư ế ằ ấ  

90o. Các nghiên c u đ u cho th y PTNS c t TQ có nhi u  u đi mứ ề ấ ắ ề ư ể  

h n ph u thu t m  v  k t qu  s m: gi m đau, nhanh h i ph c, ítơ ẫ ậ ở ề ế ả ớ ả ồ ụ  

bi n ch ng hô h p…Tuy v y, k t qu  xa v  m t ung th  nh  khế ứ ấ ậ ế ả ề ặ ư ư ả năng c t TQ r ng, vét h ch và đ c bi t th i gian s ng sau m  cònắ ộ ạ ặ ệ ờ ố ổ  

là v n đ  đấ ề ược bàn lu n. ậ

Xu t phát t  nh ng v n đ  khoa h c và th c ti n trên, chúng tôiấ ừ ữ ấ ề ọ ự ễ  

th c hi n đ  tài: “ự ệ ề Nghiên c u  ng d ng ph u thu t n i soi l ng ứ ứ ụ ẫ ậ ộ ồ  

ng c và   b ng đi u tr  ung th  th c qu n ng c ự ổ ụ ề ị ư ự ả ự ”, nh m hai m cằ ụ  tiêu:

1   ng d ng ph u thu t n i soi l ng ng c t  th  n m s p, Ứ ụ ẫ ậ ộ ồ ự ư ế ằ ấ   nghiêng trái 30 o  và n i soi   b ng đi u tr  ung th  th c qu n ng c ộ ổ ụ ề ị ư ự ả ự

2. Đánh giá k t qu  c t th c qu n qua n i soi l ng ng c t  th ế ả ắ ự ả ộ ồ ự ư ế 

n m s p, nghiêng trái 30 ằ ấ o  và n i soi   b ng đi u tr  ung th  th c qu n ộ ổ ụ ề ị ư ự ả  

+ S  d ng các d ng c  t o  ng d  dày nh  m  m , không ph iử ụ ụ ụ ạ ố ạ ư ổ ở ả  

s  d ng d ng c  n i soi t o  ng d  dày nh  các tác gi  khác r tử ụ ụ ụ ộ ạ ố ạ ư ả ấ  

đ t ti n và v n đ t đắ ề ẫ ạ ược các  u đi m c a ph u thu t n i soi.ư ể ủ ẫ ậ ộ

K t qu  s m cho th y tính kh  thi, tính an toàn và hi u qu  c aế ả ớ ấ ả ệ ả ủ  

ph u thu t n i soi l ng ng c và   b ng đi u tr  ung th  th c qu n.ẫ ậ ộ ồ ự ổ ụ ề ị ư ự ả  

Kh  năng n o vét h ch tả ạ ạ ương đương m  m , tai bi n 2%, bi nổ ở ế ế  

ch ng sau m  12,5% trong s  đó 2 bi n ch ng thứ ổ ố ế ứ ường g p là hôặ  

h p và rò mi ng n i, t  vong sau m  2%.ấ ệ ố ử ổ

K t qu  xa cho th y PTNS c t TQ đã mang l i ch t lế ả ấ ắ ạ ấ ượng cu cộ  

s ng cho ngố ườ ệi b nh và kéo dài th i gian s ng sau m  Y u t   nhờ ố ổ ế ố ả  

hưởng đ n th i gian s ng sau m  là đ  bi t hóa c a mô b nh h cế ờ ố ổ ộ ệ ủ ệ ọ  

và giai đo n b nhạ ệ

C u trúc c a lu n ánấ ủ ậ

Lu n án dài 126 trang bao g m: Đ t v n đ  2 trang, T ng quanậ ồ ặ ấ ề ổ  

38 trang, Đ i tố ượng và phương pháp nghiên c u 22 trang, K t quứ ế ả nghiên c u 22 trang, Bàn lu n 39 trang, K t lu n 2 trang, Ki n nghứ ậ ế ậ ế ị 

1 trang. Trong lu n án có 31 b ng, 9 bi u đ , 21 hình minh h a. Tàiậ ả ể ồ ọ  

li u tham kh o có 169 tài li u tham kh o, trong đó 36 tài li uệ ả ệ ả ệ  

Ti ng Vi t, 118 tài li u Ti ng Anh, 15 tài li u Ti ng Pháp. Ngoàiế ệ ệ ế ệ ế  

ra b nh án còn có các ph n: m c l c, danh m c các ch  vi t t t,ệ ầ ụ ụ ụ ữ ế ắ  danh m c b ng, danh m c bi u đ , danh m c hình, m u b nh ánụ ả ụ ể ồ ụ ẫ ệ  

nghiên c u, ph  l c, phi u đ ng ý tham gia nghiên c u, danh sáchứ ụ ụ ế ồ ứ  

1.2. Th c tr ng b nh ung th  th c qu nự ạ ệ ư ự ả

M c dù đã  có  nhi u ti n b  trong  các bi n pháp đi u tr ,ặ ề ế ộ ệ ề ị  UTTQ v n còn là m t trong s  các ung th  gây t  vong cao v iẫ ộ ố ư ử ớ  

t  l  s ng 5 năm còn thỷ ệ ố ấp

1.3. Gi i ph u th c qu n và liên quanả ẫ ự ả

Th c qu n (TQ) là  ng h p nh t c a đự ả ố ẹ ấ ủ ường tiêu hoá. TQ t nậ  cùng b ng cách m  vào ch  phình to nh t, đó là d  dày.ằ ở ỗ ấ ạ  Chi u dàiề  

c a TQ đủ ược xác đ nh v  m t gi i ph u là kho ng cách gi a s nị ề ặ ả ẫ ả ữ ụ  móng và l  tâm v    ngỗ ị Ở ười trưởng thành, chi u dài này đo đề ượ  c

t  22­28cm (24±5), trong đó có đo n n m trong khoang b ng dài 2­ừ ạ ằ ụ6cm

Liên quan c a th c qu n: Lu n án mô t  liên quan ph n th c qu nủ ự ả ậ ả ầ ự ả  

c , th c qu n ng c và ph n th c qu n chui qua l  th c qu n c a cổ ự ả ự ầ ự ả ỗ ự ả ủ ơ hoành

1.4. Các phương pháp ch n đoán giai đo n b nh trẩ ạ ệ ước m  đ iổ ố 

v i UTTQớ

­ Vai trò c a ch p c t l p vi tính (CLVT) trong ch n đoán giai ủ ụ ắ ớ ẩ  

đo n b nh đ i v i UTTQ:   ạ ệ ố ớ Đánh giá tình tr ng xâm l n khí phạ ấ ế 

qu n; Đánh giá xâm l n vào đ ng m ch ch ; Đánh giá xâm l n vàoả ấ ộ ạ ủ ấ  

h ch vùng; Đánh giá di căn xa.ạ

­ Vai trò c a siêu âm n i soi trong ch n đoán giai đo n b nh đ i v i ủ ộ ẩ ạ ệ ố ớ   UTTQ: 

+ Siêu âm n i soi ch n đoán m c đ  t n th ng t i thành th c qu n.ộ ẩ ứ ộ ổ ươ ạ ự ả  

Nh ng đ c đi m hình  nh SANS là c  s  đ  phân chia giai đo nữ ặ ể ả ơ ở ể ạ  

b nh UTTQ theo h  th ng phân lo i TNM c a AJCC (2010).ệ ệ ố ạ ủ

+ Siêu âm n i soi trong vi c kh o sát các h ch t i ch  và h ch vùng ộ ệ ả ạ ạ ỗ ạ

­ Vai trò c a ch p c ng h ủ ụ ộ ưở ng t  (MRI) trong ch n đoán giai ừ ẩ  

đo n b nh đ i v i UTTQ ạ ệ ố ớ : th i gian g n đây, v i nh ng ti n bờ ầ ớ ữ ế ộ 

m i trong k  thu t ch p c ng hớ ỹ ậ ụ ộ ưởng t  cùng v i các thu c c nừ ớ ố ả  quang m i đã m  ra nh ng kh  năng  u vi t h n c a CCHT trongớ ở ữ ả ư ệ ơ ủ  

vi c phân lo i giai đo n b nh c a UTTQ.ệ ạ ạ ệ ủ

­ PET/CT: là s  k t h p PET v i CT t c là ghép 2 lo i đ u dòự ế ợ ớ ứ ạ ầ  trên m t máy và dùng chung h  th ng ghi nh n l u gi  s  li u, cácộ ệ ố ậ ư ữ ố ệ  

k  thu t c a máy tính. Trong nh ng năm g n đây v i s  ra đ i c aỹ ậ ủ ữ ầ ớ ự ờ ủ  PET, PET/CT đã giúp đánh giá chính xác h n giai đo n c a nhi uơ ạ ủ ề  

b nh ung th  nói chung và UTTQ nói riêng.ệ ư

1.5. Các phương pháp đi u tr  ung th  th c qu nề ị ư ự ả

1.5.1. Các ph ươ ng pháp ph u thu t đi u tr  ung th  th c qu n ẫ ậ ề ị ư ự ả

a. C t th c qu n qua đắ ự ả ường ng cự

c. C t th c qu n qua n i soiắ ự ả ộ

V i s  phát tri n nhanh c a ph u thu t n i soi nói chung, trênớ ự ể ủ ẫ ậ ộ  

th  gi i t  đ u th p k  90, ph u thu t n i soi đã đế ớ ừ ầ ậ ỷ ẫ ậ ộ ược áp d ngụ  trong ph u thu t TQ. Gi ng nh  m  m , PTNS cũng d n t ngẫ ậ ố ư ổ ở ầ ừ  

bước phát tri n, hoàn thi n và cho th y nh ng  u đi m: ít xâmể ệ ấ ữ ư ể  

l n, th i gian ph c h i s c kh e nhanh, ít các bi n ch ng v  hôấ ờ ụ ồ ứ ỏ ế ứ ề  

h p. Các ph u thu t phát tri n theo hai hấ ẫ ậ ể ướng chính là c t TQ quaắ  

n i soi ng c ­ b ng và c t TQ qua n i soi khe hoành.ộ ự ụ ắ ộ

1.5.2. Vai trò c a tia x  và hóa ch t trong đi u tr  ung th  th c qu n ủ ạ ấ ề ị ư ự ả

Vi c k t h p x  tr  và hóa tr  s  cho k t qu  t t h n so v i chệ ế ợ ạ ị ị ẽ ế ả ố ơ ớ ỉ dùng x  tr  ho c hóa tr  riêng r  Th i đi m k t h p hóa ­ x  tr  vàạ ị ặ ị ẽ ờ ể ế ợ ạ ị  

ph u   thu t   có   th   khác   nhau   tùy   theo   t ng   trung  tâm   M t   sẫ ậ ể ừ ộ ố 

nghiên c u cho th y hóa x  tr  trứ ấ ạ ị ước m  và hóa tr  sau m  c iổ ị ổ ả  thi n đáng k  th i gian s ng sau m  c a b nh nhân. ệ ể ờ ố ổ ủ ệ

1.6. Nghiên c u áp d ng ph u thu t n i soi trong  đi u trứ ụ ẫ ậ ộ ề ị UTTQ

* Trên th  gi i:  ế ớ Lu n án trình bàyậ  nhi u nghiên c u áp d ng ph uề ứ ụ ẫ  thu t n i soi đi u tr  ung th  th c qu n. Các nghiên c u cho th yậ ộ ề ị ư ự ả ứ ấ  

t  l  tai bi n và bi n ch ng   nhóm ph u thu t n i soi c t th cỷ ệ ế ế ứ ở ẫ ậ ộ ắ ự  

qu n th p h n đáng k  so v i m  m ả ấ ơ ể ớ ổ ở

* T i Vi t Nam:  ạ ệ Lu n án trình bày nhi u nghiên c u áp d ng ph uậ ề ứ ụ ẫ  thu t n i soi đi u tr  ung th  th c qu n   Vi t nam. C t TQ quaậ ộ ề ị ư ự ả ở ệ ắ  

n i soi ng c, t  th  n m s p, nghiêng trái 30ộ ự ư ế ằ ấ o và n i soi   b ngộ ổ ụ  

được tác gi  Ph m Đ c Hu n mô t  và áp d ng l n đ u tiên t iả ạ ứ ấ ả ụ ầ ầ ạ  

B nh vi n Vi t Đ c. Các ph u thu t viên khác thệ ệ ệ ứ ẫ ậ ường s  d ng tử ụ ư 

th  n m s p, nghiêng trái 90ế ằ ấ o. Các nghiên c u đ u cho th y PTNSứ ề ấ  

c t TQ có nhi u  u đi m: gi m đau, nhanh h i ph c, ít bi n ch ngắ ề ư ể ả ồ ụ ế ứ  

hô h p…Tuy v y, k t qu  xa v  m t ung th  nh  kh  năng c tấ ậ ế ả ề ặ ư ư ả ắ  

TQ r ng, vét h ch và đ c bi t th i gian s ng sau m  còn là v n độ ạ ặ ệ ờ ố ổ ấ ề 

được bàn lu n.ậ

Ch ươ ng 2

Đ I T Ố ƯỢ NG VÀ PH ƯƠ NG PHÁP NGHIÊN C U Ứ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Nh ng b nh nhân đữ ệ ược ch n đoán ung th  th c qu n ng c,ẩ ư ự ả ự  

được ph u thu t n i soi  ẫ ậ ộ l ng ng c và   b ng đ  đi u tr  ung thồ ự ổ ụ ể ề ị ư 

th c qu n ng c t i khoa Ph u thu t tiêu hoá b nh vi n Vi t Đ c tự ả ự ạ ẫ ậ ệ ệ ệ ứ ừ ngày 01/01/2008 đ n 31/12/2014ế

2.1.1. Tiêu chu n ch n b nh nhân ẩ ọ ệ

­ B nh nhân đệ ược ch n đoán ung th  th c qu n ng c. Có k tẩ ư ự ả ự ế  

qu  xét nghi m mô b nh h c là ung th  bi u mô v y ho c ung thả ệ ệ ọ ư ể ẩ ặ ư 

­ Toàn tr ng   m c đ  (0, 1, 2) theo tiêu chu n WHO.ạ ở ứ ộ ẩ

2.1.2. Tiêu chu n lo i tr ẩ ạ ừ

­ Ung th  c a c  quan khác xâm l n, di căn th c qu n.ư ủ ơ ấ ự ả

­ UTTQ ng c không đ c c t th c qu n b ng ph u thu t n i soi.ự ượ ắ ự ả ằ ẫ ậ ộ

­ B nh nhân già y u, suy ki t m c đ  3 và 4 theo WHO.ệ ế ệ ứ ộ

­ B nh nhân có b nh toàn thân n ng: Suy tim, b nh m ch vànhệ ệ ặ ệ ạ  không  n đ nh; Suy gan Child: B, C; Suy th n t  m c đ  II tr  lên;ổ ị ậ ừ ứ ộ ở  Suy hô h p n ng; HIV; Suy dinh dấ ặ ưỡng n ng ho c sút cân trênặ ặ  15% tr ng lọ ượng c  th ơ ể

­   = 1.96 (v i   = 0.05); d = 0.06 (sai s  t i thi u cho phép).ớ α ố ố ể

­ p: t  l  bi n ch ng, theo các nghiên c u g n đây bi n ch ngỷ ệ ế ứ ứ ầ ế ứ  

hô h p là bi n ch ng thấ ế ứ ường g p nh t sau ph u thu t n i soi l ngặ ấ ẫ ậ ộ ồ  

ng c và   b ng c t th c th c qu n. t  l  nay t  9,2% đ n 32,4%.ự ổ ụ ắ ự ự ả ỷ ệ ừ ế  Chúng tôi ch n p = 15%.ọ

* Đ c đi m b nh nhân:  ặ ể ệ tu i, gi i, ti n s , th i gian m c b nh. ổ ớ ề ử ờ ắ ệ

* Tri u ch ng lâm sàng: ệ ứ  nu t ngh n, sút cân, đau ng c, khàn ti ng.ố ẹ ự ế

* Ch  s  kh i c  th :  ỉ ố ố ơ ể BMI = Cân n ng (kg)/[Chi u cao (m)]ặ ề 2

* N i soi th c qu n:  ộ ự ả nh n đ nh k t qu : v  trí u, hình  nh u (u sùi,ậ ị ế ả ị ả  loét, thâm nhi m; chít h p); k t qu  sinh thi t.ễ ẹ ế ả ế

* Ch p c t l p vi tính:  ụ ắ ớ nh n đ nh k t qu : vậ ị ế ả ị trí, hình  nh u, đả ánh giá xâm l n đ ng m ch ch  theo Picus, đánh giá xâm l n khí phấ ộ ạ ủ ấ ế 

qu n (KPQ), dả i căn h ch.ạ

* Siêu âm n i soi:  ộ nh n đ nh k t qu : m c đ  xâm l n thành, h ch diậ ị ế ả ứ ộ ấ ạ  căn. 

* Đo ch c năng hô h p: đánh giá ch c năng hô h p ứ ấ ứ ấ

b. Các n i dung nghiên c u đ ộ ứ ượ c thu th p trong lúc m : ậ ổ

* Thì n i soi ng c:  ộ ự s  lố ượng trocart, v  trí u, m c đ  xâm l n c aị ứ ộ ấ ủ  

kh i u, vố ị trí h ch, kạ ho ng cách c t trên u (cm), tả ắ ính ch t c t u, m cấ ắ ứ  

đ  m t máu, tộ ấ ai bi n trong m ,ế ổ  khó khăn trong m , chuy n m  m ,ổ ể ổ ở  

th i gian ph u thu t.ờ ẫ ậ

* Thì n i soi b ng:  ộ ụ v  trí và s  l ng trocart, tình tr ng d  dày và cácị ố ượ ạ ạ  

t ng trong   b ng, tình tr ng di căn trong   b ng, m c đ  m t máu,ạ ổ ụ ạ ổ ụ ứ ộ ấ  tai bi n trong m , khó khăn trong m , chuy n m  m , th i gianế ổ ổ ể ổ ở ờ  ph uẫ  thu t.ậ

* Thì c  và m  nh  b ng:  ổ ở ỏ ụ m  b ng, k  thu t t o  ng d  dày, kở ụ ỹ ậ ạ ố ạ ỹ thu t làm mi ng n i th c qu n ­ d  dày.ậ ệ ố ự ả ạ

c. Gi i ph u b nh:  ả ẫ ệ

Đ i th :  ạ ể hình  nh đ i th , chi u dài u (cm), kả ạ ể ề ho ng cách c t trên uả ắ  (cm)

Vi thể: lo i ung th : bi u mô v y, bi u mô tuy n; m c đ  bi tạ ư ể ẩ ể ế ứ ộ ệ  hoá, m c đ  xâm l n thành, di căn h ch, di căn xa, xét nghi m tìmứ ộ ấ ạ ệ  

t  bào ung th  t i di n c t trên th c qu n.ế ư ạ ệ ắ ự ả

* Phân lo i TNM trong ung th  th c qu n theo AJCC 7 ạ ư ự ả th  

2010.

d. Các n i dung nghiên c u sau m :  ộ ứ ổ th i gian th  máy, tờ ở ử vong sau 

mổ, rò mi ng n i, bi n ch ng hô h p, các bi n ch ng khác.ệ ố ế ứ ấ ế ứ

e. Đánh giá k t qu  xa sau m :  ế ả ổ

* Ch t l ấ ượ ng cu c s ng sau m : ộ ố ổ

+ T t: không có tri u ch ng, ho c các tri u ch ng nh , lên cân,ố ệ ứ ặ ệ ứ ẹ  

ho t đ ng bình thạ ộ ường ho c g n bình thặ ầ ường

+ Trung bình: các tri u ch ng   m c đ  v a, tăng ho c khôngệ ứ ở ứ ộ ừ ặ  tăng cân, có th  làm để ược các công vi c nh ệ ẹ

+ X u: không ho t đ ng tr  l i đấ ạ ộ ở ạ ược ho c các tri u ch ngặ ệ ứ  

n ng ph i vào vi n đi u tr ặ ả ệ ề ị

* Th i gian s ng thêm sau m : ờ ố ổ

* Đánh giá y u t   nh h ế ố ả ưở ng t i th i gian s ng thêm sau m : bao ớ ờ ố ổ  

g m tu i, kích th ồ ổ ướ c u, v  trí u, đ c đi m mô h c, đ  bi t hóa c a ị ặ ể ọ ộ ệ ủ  

mô h c, giai đo n b nh ọ ạ ệ

2.2.3.2. Quy trình k  thu t c t th c qu n qua n i soi l ng ng c và  ỹ ậ ắ ự ả ộ ồ ự ổ  

b ng ụ

a. Chu n b  b nh nhân tr ẩ ị ệ ướ c m : ổ

­Thăm khám lâm sàng và c n lâm sàng đ  l a ch n b nh nhânậ ể ự ọ ệ  cho ph u thu t. Ngoài ra m i b nh nhân trẫ ậ ỗ ệ ước m  còn đổ ược yêu 

c u làm m t s  vi c sau đây nh m c i thi n ch c năng hô h p,ầ ộ ố ệ ằ ả ệ ứ ấ  tình tr ng suy dinh dạ ưỡng trước mổ :

­ B t bu c b nh nhân ng ng hút thu c ít nh t 10 ngày trắ ộ ệ ừ ố ấ ướ  c

m ổ

­Th c hi n m t s  đ ng tác lý li u pháp v  hô h p (t p th  hítự ệ ộ ố ộ ệ ề ấ ậ ở  sau sâu, th i bóng cao su, t p ho…) k t h p dùng thu c làm loãng,ổ ậ ế ợ ố  long đ m qua khí dung và s  d ng m t s  thu c có tác d ng dãn phờ ử ụ ộ ố ố ụ ế 

qu n.ả

­ V  sinh răng mi ng.ệ ệ

­ Tăng cường nuôi dưỡng tĩnh m ch đ m b o > 2000 calo/ngàyạ ả ả  

cho nh ng b nh nhân có suy dinh dữ ệ ưỡng.

b. K  thu t m : ỹ ậ ổ

* Thì n i soi ng c: ộ ự  Gi i phóng th c qu n và vét h ch trung th tả ự ả ạ ấ

­Gây mê: Mê n i khí qu n,  ng Carlen 2 nòng, x p hoàn toànộ ả ố ẹ  

* Thì n i soi b ng:  ộ ụ gi i phóng d  dàyả ạ

­T  th  b nh nhân:  ư ế ệ b nh nhân n m ng a, c  nghiêng trái,ệ ằ ử ổ  chân d ng, tay ph i d ng ngang, tay trái đ t d c theo thân mình.ạ ả ạ ặ ọ

­Các bước k  thu t:ỹ ậ

Bước 1: Đ t Trocartặ

Bước 2: Gi i phóng b  cong l nả ờ ớ

Bước 3: Gi i phóng b  cong nh ả ờ ỏ

Bước 4: C t cu ng m ch v  trái và vét h ch 7, 8, 9, 11ắ ố ạ ị ạ

Bước 5: Bóc tách th c qu n b ng và m  r ng l  hoành.ự ả ụ ở ộ ỗ

* Thì c  và m  b ng nh : ổ ở ụ ỏ  C t th c qu n c  và t o hình th c ắ ự ả ổ ạ ự

qu nả

+  M  c  trái d c b  trở ổ ọ ờ ướ ơ ức c   c đòn chũm trái

+  Bóc tách th c qu n c  xu ng ng c c t đôi th c qu n c  trênự ả ổ ố ự ắ ự ả ổ  

kh p  c đòn kho ng 1 cm.ớ ứ ả

+  M  b ng 5 cm đở ụ ường gi a, dữ ưới mũi  c.ứ

+ T o  ng d  dày.ạ ố ạ

+  Kéo  ng d  dày lên c  qua đố ạ ổ ường trung th t sau.ấ

+  Làm mi ng n i th c qu n ­ d  dày (t n – bên), khâu v t, 1ệ ố ự ả ạ ậ ắ  

l p toàn th ớ ể

+  Đ t d n l u c nh mi ng n i và khâu v t m  c ặ ẫ ư ạ ệ ố ế ổ ổ

+  M  thông h ng tràng ki u Witzel, khâu đính thành b ng.ở ỗ ể ụ+  Đ t d n l u h  lách.ặ ẫ ư ố

+  Đóng b ng và các l  trocart.ụ ỗ

2.2.4. Ph ươ ng pháp x  lý s  li u ử ố ệ

­  T o  t p file  nh p s  li u trên  máy  tính  b ng ph n  m mạ ệ ậ ố ệ ằ ầ ề  Efidata, vào s  li u, làm s ch s  li u.ố ệ ạ ố ệ

­ S  d ng ph n m m SPSS đ  th c hi n các phân tích th ng kê.ử ụ ầ ề ể ự ệ ố

­ Các bi n r i r c đế ờ ạ ược trình bày dướ ại d ng t  l  ph n trăm, soỷ ệ ầ  sánh k t qu  các nhóm b ng thu t toán ế ả ằ ậ 2

­ Các bi n liên t c đế ụ ược trình bày dưới d ng k t qu  trungạ ế ả  bình,   so   sánh   k t   qu   gi a   các   nhóm   b ng   thu t   toán   test   t   ­ế ả ữ ằ ậ  Student

­ Th i gian s ng sau m  đờ ố ổ ược tính b ng phằ ương Kaplan­Meier

­ So sánh th i gian s ng sau m  b ng ờ ố ổ ằ test Log rank

­ S  khác bi t có ý nghĩa th ng kê gi a các nhóm khi p < 0,05.ự ệ ố ữ

Ch ươ ng 3

K T QU  NGHIÊN C U Ế Ả Ứ

3.1. M t s  đ c đi m v  d ch t  h cộ ố ặ ể ề ị ễ ọ

* Tu i:ổ  Tu i trung bình: 53,05 ± 8,21; Th p nh t 34, cao nh t 77;ổ ấ ấ ấ  

b nh g p nhi u   nhóm tu i 40­59, chi m t  l  69,8%.ệ ặ ề ở ổ ế ỷ ệ

* Gi i:ớ  T  l  Nam/N : 49,67/1. T  l  b nh nhân nam chi m 98%;ỷ ệ ữ ỷ ệ ệ ế  

T  l  b nh nhân n  chi m 2%.ỷ ệ ệ ữ ế

* Các y u t  nguy c : ế ố ơ 61,8% b nh nhân liên quan đ n u ng r uệ ế ố ượ  

và hút thu c, trong đó t  l  b nh nhân liên quan c  hai y u t  u ngố ỷ ệ ệ ả ế ố ố  

r u và hút thu c là 42,1%.ượ ố

* Th i gian m c b nh: ờ ắ ệ Th i gian t  khi có tri u ch ng đ u tiênờ ừ ệ ứ ầ  

đ n khi đế ược xác đ nh UTTQ trung bình là 2,20 ± 2,55 tháng (0,5­ị

* 151 b nh nhân chi m 99,3% không có r i lo n hô h p trệ ế ố ạ ấ ước m ổ  

M t b nh nhân có r i lo n nh , chi m 0,7%. ộ ệ ố ạ ẹ ế

*  Có 94,1% b nh nhân không có xâm l n đ ng m ch ch  c aệ ấ ộ ạ ủ ủ  UTTQ trên phim ch p CLVT. Không có b nh nhân nào có xâm l nụ ệ ấ  

đ ng m ch ch  c a UTTQ trên phim ch p CLVT mà gócộ ạ ủ ủ ụ  Picus > 90° 

* Qua siêu âm n i soi chúng tôi cũng th y s  b nh nhân có x p lo iộ ấ ố ệ ế ạ  T0 chi m 1,3%; T1 7,9%; T2 26,3%; T3 64,5%.ế

3.4.  ng d ng ph u thu t n i soi l ng ng c và   b ng đi u trỨ ụ ẫ ậ ộ ồ ự ổ ụ ề ị UTTQ

B ng 3.2. K  thu t t o  ng d  dày ả ỹ ậ ạ ố ạ

S  Staplerố Sô b nh nhâń ệ Ty lê %̉ ̣

152

54,84 ± 24,12 30 ­ 150Thì b ngụ 75,20 ± 14,08 30 ­ 170Toàn bộ 338,22 ± 94,54 180 ­ 720

Nh n xét: Th i gian ph u thu t trung bình thì ng c là 54,84 ± ậ ờ ẫ ậ ự   24,12 phút; th i gian ph u thu t trung bình thì b ng là 75,20 ± ờ ẫ ậ ụ   14,08 phút; th i gian ph u thu t trung bình toàn b  là   ờ ẫ ậ ộ 338,22  ±  94,54 phút

3.1.4. Tai bi n trong m ế ổ

Chúng tôi có 3 trường h p tai bi n trong m  chi m tợ ế ổ ế ỷ 

l  2,0%:  ệ 1 trường h p ch y máu di n c t/b nh nhân x  ganợ ả ệ ắ ệ ơ  

đ u đinh, 2 trầ ường h p rách ph  qu n trái (1 trợ ế ả ường h p doợ  bóng NKQ quá căng, 1 trường h p do dao SA c t ph i khi ph uợ ắ ả ẫ  tích h ch ngã 3 KPQ). 2 trạ ường h p rách ph  qu n trái đ uợ ế ả ề  

được khâu qua n i soi thành công. Không có trộ ường h p nàoợ  

t n thổ ương th n kinh qu t ngầ ặ ược thanh qu n.ả

3.3.6. T  l  chuy n m  m ỷ ệ ể ổ ở

Trong nghiên c u c a chúng tôi không có trứ ủ ường h p nào ph iợ ả  chuy n m  m : c    thì ng c và thì b ng. Nh  v y t  l  m  thànhể ổ ở ả ở ự ụ ư ậ ỷ ệ ổ  công là 100% và t  l  chuy n m  m  là 0%.ỷ ệ ể ổ ở

3.1.3. L ượ ng máu  m t ấ

Lượ   máu  m tng ấ   trung  bình  trong  cu cộ   mổ  là  không  đáng  kể, không có b nh nhân nào ph i truy n máu trong m  Có m t trệ ả ề ổ ộ ườ  ng

h p ph i truy n 3 đ n v  máu sauợ ả ề ơ ị  m  đó là trổ ường h p ch y máuợ ả  

di n c t/b nh nhân s  gan đ u đinh đệ ắ ệ ơ ầ ược phát hi n lúc m ệ ổ

m :  ổ m t b nh nhân ch y máu di n c t th c qu n/x  gan  đ uộ ệ ả ệ ắ ự ả ơ ầ  đinh; 2 b nh nhân suy hô h p sau m ệ ấ ổ

3.2.1.3. H p mi ng n i ẹ ệ ố

Trong nghiên c u c a chúng tôi có 5 b nh nhân h p mi ng ứ ủ ệ ẹ ệ  

n i sau m  chi m 3,3%. C  5 b nh nhân này chúng tôi đ u ố ổ ế ả ệ ề  

đi u tr  b ng cách nong th c qu n qua n i soi và cho k t qu ề ị ằ ự ả ộ ế ả  

t t ố

3.2.2. K t qu  xa ế ả

Trong 152 b nh nhân nghiên c u, tr  3 b nh nhân t  vong sauệ ứ ừ ệ ử  

m , 2 b nh nhân m t tin. Còn l i 122 b nh nhân có tin t c đ y đổ ệ ấ ạ ệ ứ ầ ủ trong đó b nh nhân có th i gian theo dõi dài nh t là 69 tháng, ng nệ ờ ấ ắ  

nh t là 5 tháng. Có 66 b nh nhân đã ch t, 56 b nh nhân còn s ng.ấ ệ ế ệ ố

3.2.2.1. Ch t l ấ ượ ng cu c s ng ộ ố

B ng 3.6. X p lo i ch t l ả ế ạ ấ ượ ng cu c s ng sau m ộ ố ổ

X p lo iế ạ Sô b nh nhâń ệ Ty lê %̉ ̣

Nh n xét: Có 32,0% b nh nhân có ch t l ậ ệ ấ ượ ng cu c s ng sau ộ ố  

m  t t; 50,8% ch t l ổ ố ấ ượ ng cu c s ng sau m  trung bình; 17,2% ộ ố ổ  

ch t l ấ ượ ng cu c s ng sau m  x u ộ ố ổ ấ

3.2.2.2. Th i gian s ng thêm toàn b ờ ố ộ