Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là Trong công tác giáo dục trẻ mầm non hiện nay thì việc trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết và đó không phải là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp 5 tuổi mà là nhiệm vụ mỗi gia đình và của toàn xã hội. Từ đó nâng cao nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng để phát triển tính sáng tạo cho trẻ mầm non. Có những biện pháp nghiên cứu cụ thể, hiệu quả để nắm được thực trạng tâm thế, trí tuệ, kỹ năng học tập… của trẻ mẫu giáo. Từ đó có những biện pháp phù hợp để cải thiện thực trạng.
Trang 1SÁNG KI N KINH NGHI M M T S BI N PHÁP GIÚP Ế Ệ Ộ Ố Ệ
CHA M PHÁT TRI N TÍNH SÁNG T O CHO TR 5 – 6 TU IẸ Ể Ạ Ẻ Ổ
PH N IẦ
M Đ UỞ Ấ
1. Lý do ch n đ tàiọ ế
a) Lý do ch quanủ
Con người m i trong th i ki công nghi p hoa – hi n đai hoa, giáo viênớ ờ ̀ ệ ́ ệ ̣ ́
m m non ngày càng ph i đ i m t v i các hành vi có v n đ c a tr Nguyênầ ả ố ặ ớ ấ ề ủ ẻ nhân ch y u đó là ngủ ế ườ ới l n càng dành ít th i gian h n đ i v i tr đ hi u trờ ơ ố ớ ẻ ể ể ẻ
h n, đ bi t tr c n gì và mu n nh ng gì. ơ ể ế ẻ ầ ố ữ Nhi u cha m dành cho con th i gianề ẹ ờ
r t ít, s lấ ố ượng cha m quá b n r n v i công vi c tăng lên nhanh chóng chính vìẹ ậ ộ ớ ệ
v y làm cho tr ít đậ ẻ ược ti p xúc trò chuy n cùng b m d n đ n tr ít có kinhế ệ ố ẹ ẫ ế ẻ nghi m đ th a s c sáng t o. ệ ể ỏ ứ ạ
M i tr em đ u ti m n năng l c sáng t o, v n đ là ngọ ẻ ề ề ẩ ự ạ ấ ể ườ ới l n có bi tế các phương pháp khuy n khích tr , có đ dành th i gian tế ẻ ủ ờ ương tác tích c c v iự ớ chúng, có giao cho chúng nh ng nhi m v ( Trò ch i, tình hu ng) đòi h i ph iữ ệ ụ ơ ố ỏ ả
có hành vi sáng t o.ạ
S sáng t o c a tr không gi ng nh s sáng t o c a ngự ạ ủ ẻ ố ư ự ạ ủ ườ ới l n, sáng t oạ
c a ngủ ườ ớ ại l n t o ra cái m i, cái đ c đáo, g n v i tính ch đích, có tính b nớ ộ ắ ớ ủ ề
v ng và thữ ường là k t qu c a quá trình n l c tìm tòi…s sáng t o c a tr emế ả ủ ỗ ự ự ạ ủ ẻ
l i khác thạ ường b t đ u t s tái t o, b t chắ ầ ừ ự ạ ắ ước, mô ph ng… và thỏ ường không
có tính ch đích. S sáng t o c a tr em ph thu c nhi u vào xúc c m, tìnhủ ự ạ ủ ẻ ụ ộ ề ả
hu ng và thố ường kém b n v ng.ề ữ
Y u t ngăn c n phát tri n sáng t o tr m m non đó chính là môiế ố ả ể ạ ở ẻ ầ
trường giáo d c, văn hóa ng x trong gia đình, cũng nh trụ ứ ử ư ở ường h c c aọ ủ chúng ta hi n nay đang ngăn c n đáng k , không có ch đ nh ng hành vi sángệ ả ể ỗ ể ữ
t o c a tr đạ ủ ẻ ược n y m m. ả ầ Tr nh thẻ ỏ ường không bi t b n thân th c s thíchế ả ự ự
Trang 2gì n u không đế ược cha m h i han, g i m và đ nh hẹ ỏ ợ ở ị ướng cho tr , đ ng th iẻ ồ ờ
t o đi u ki n cho tr đạ ề ệ ẻ ược vui ch i và tham gia t t c các ho t đ ng.ơ ấ ả ạ ộ
b) Lý do khách quan
T lúc ra trừ ường đ n nay, tôi đế ược phân công đ ng m u giáo l n. Là m tứ ẫ ớ ộ trong nh ng l a tu i c n ph i phát huy tính sáng t o đ giúp tr phát tri n m tữ ứ ổ ầ ả ạ ể ẻ ể ộ cách toàn di n v các m t th ch t, trí tu , nh ng ph m ch t đ o đ c và m tệ ề ặ ể ấ ệ ữ ẩ ấ ạ ứ ộ
s k năng c n thi t c a ho t đ ng h c t p nh m giúp tr thích ng v i cu cố ỹ ầ ế ủ ạ ộ ọ ậ ằ ẻ ứ ớ ộ
s ng, v i ho t đ ng h c t p trố ớ ạ ộ ọ ậ ở ường ph thông.ổ
Tuy nhiên, tính sáng t o không ph i t nhiên có mà là k t qu c a s rèn ạ ả ự ế ả ủ ựluy n c a m i ngệ ủ ỗ ười trong su t cu c đ i, trong các m i quan h xã h i, dố ộ ờ ố ệ ộ ưới
nh h ng c a giáo d c, trong đó cha m có vai trò h t s c quan tr ng trong
vi c phát tri n tính sáng t o c a tr ệ ể ạ ủ ẻ
L a tu i m m non là l a tu i ng p tràn c m xúc, phát tri n tính tò mò, trí ứ ổ ầ ứ ổ ậ ả ể
tưởng tượng bay b ng và kh năng liên tổ ả ưởng m nh… vì v y đây là giai đo n ạ ậ ạ
t i u, là m nh đ t màu m nh t đ gieo hành vi sáng t o. ố ư ả ấ ỡ ấ ể ạ S sáng t o tr ự ạ ở ẻ
ph thu c vào nh ng đi u tr tích lũy t môi trụ ộ ữ ề ẻ ừ ường s ng, qua trí tố ưởng tượng,
t nh ng đ v t tr ti p xúc… ừ ữ ồ ậ ẻ ế Môi trường giáo d c, văn hoá ng x trong gia ụ ứ ửđình, cũng nh trư ở ường h c c a chúng ta hi n nay dọ ủ ệ ường nh đang ngăn c n ư ảđáng k , không có ch đ nh ng hành vi sáng t o c a tr để ỗ ể ữ ạ ủ ẻ ược n y m m.ả ầ
S là sai l m đáng ti c n u ai đó nghĩ r ng ngẽ ầ ế ế ằ ườ ới l n khôn h n, kinhơ nghi m h n còn th y sáng t o là khó, hu ng h tr 35 tu i, ch i ch a xong,ệ ơ ấ ạ ố ồ ẻ ổ ơ ư sao được g i là sáng t o, ch ng qua ch là b t chọ ạ ẳ ỉ ắ ước. S th t hành vi sáng t oự ậ ạ
d xu t hi n tr và đ n gi n h n ngễ ấ ệ ở ẻ ơ ả ơ ườ ới l n nghĩ r t nhi u. Tr 23 tu i ngheấ ề ẻ ổ
ngườ ới l n nói m t đi u gì đó, sau đó nó ng d ng phù h p v i m t ng c nh,ộ ề ứ ụ ợ ớ ộ ữ ả
bi t "c i bi n" ho c "c t may" cho phù h p v i tình hu ng đ đ t m c đích đãế ả ế ặ ắ ợ ớ ố ể ạ ụ
được các nhà nghiên c u tâm lý tr em coi là hành vi sáng t o. S sáng t o c aứ ẻ ạ ự ạ ủ
tr tr i dài trên m t s hành vi t đ n gi n đ n ph c t p. Nhi u ngẻ ả ộ ố ừ ơ ả ế ứ ạ ề ườ ới l n quá hào phóng v i hình ph t, chê bai tr và ti t ki m quá đáng nh ng l i khen, sớ ạ ẻ ế ệ ữ ờ ự
Trang 3khuy n khích. Đi u này làm m t đi ch t xúc tác k di u nuôi dế ề ấ ấ ỳ ệ ưỡng hành vi sáng t o tr Ngạ ở ẻ ườ ới l n không yêu c u cao, không giao cho tr nh ng nhi mầ ẻ ữ ệ
v đòi h i s m o hi m, sáng t o? Đi u này d n đ n h qu là, làm tr cóụ ỏ ự ạ ể ạ ề ẫ ế ệ ả ẻ nguy c thi u h t s tr i nghi m c n thi t, ngăn tr tr n l c tìm ki m cácơ ế ụ ự ả ệ ầ ế ở ẻ ỗ ự ế
” Hi v ng nh n đọ ậ ượ ực s góp ý c a đ ng nghi p.ủ ồ ệ
2. M c tiêu, nhi m vụ ệ ụ
a) M c tiêu nghiên c u c a đ tàiụ ứ ủ ề
Trong công tác giáo d c tr m m non hi n nay thì vi c trang b cho trụ ẻ ầ ệ ệ ị ẻ
nh ng k năng c n thi t và đó không ph i là nhi m v c a giáo viên ch nhi mữ ỹ ầ ế ả ệ ụ ủ ủ ệ
l p 5 tu i mà là nhi m v m i gia đình và c a toàn xã h i.ớ ổ ệ ụ ỗ ủ ộ
T đó nâng cao nh n th c c a ph huynh v t m quan tr ng đ phát tri nừ ậ ứ ủ ụ ề ầ ọ ể ể tính sáng t o cho tr m m non.ạ ẻ ầ
Có nh ng bi n pháp nghiên c u c th , hi u qu đ n m đữ ệ ứ ụ ể ệ ả ể ắ ược th cự
tr ng tâm th , trí tu , k năng h c t p… c a tr m u giáo. T đó có nh ngạ ế ệ ỹ ọ ậ ủ ẻ ẫ ừ ữ
bi n pháp phù h p đ c i thi n th c tr ng.ệ ợ ể ả ệ ự ạ
b) Nhi m v nghiên c u c a đ tàiệ ụ ứ ủ ề
Khái quát hóa trên c s phân tích nh ng tài li u có liên quan và đi u tra,ơ ở ữ ệ ề
kh o sát các b c ph huynh đ n vi c phát tri n tính sáng t o c n thi t cho trả ậ ụ ế ệ ể ạ ầ ế ẻ
Trang 4m m non t đó phân tích, đánh giá đ có nh ng bi n pháp thi t th c nh t nh mầ ừ ể ữ ệ ế ự ấ ằ giúp tr phát huy đẻ ược tính sáng t o c a cho tr ạ ủ ẻ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Căn c vào yêu c u c a đ tài, tôi ch n đ i tứ ầ ủ ề ọ ố ượng nghiên c u là tr m mứ ẻ ầ non 5 – 6 tu i trổ ường M u giáo Hoa Phẫ ượng
4. Ph m vi nghiên c uạ ứ
Các cháu l p lá 1 trớ ường M u giáo Hoa Phẫ ượng
5. Phương pháp nghiên c uứ
Khi nghiên c u tôi s d ng các phứ ử ụ ương pháp sau đây:
Ph ươ ng pháp nghiên c u lý lu n: ứ ậ S u t m các tài li u, tìm sách, đ c báo,ư ầ ệ ọ phân tích t ng h p tài li u đ có c s lý lu n v vi c phát tri n tính sáng t oổ ợ ệ ể ơ ở ậ ề ệ ể ạ cho tr ẻ
Ph ươ ng pháp quan sát ho t đ ng c a giáo viên các cháu m u giáo l n ạ ộ ủ ẫ ớ
tr ườ ng MG Hoa ph ượ ng: Tri giác, quan sát các ho t đ ng vui ch i, giao ti p,ạ ộ ơ ế
ho t đ ng h c t p c a tr l a tu i m u giáo l n làm c li u tham kh o đạ ộ ọ ậ ủ ẻ ở ứ ổ ẫ ớ ứ ệ ả ể nghiên c u. Quan sát các ho t đ ng c a giáo viên trong công tác chăm sóc, giáoứ ạ ộ ủ
d c các cháu m u giáo l n, quan sát ho t đ ng gi ng d y, t ch c các lo i hìnhụ ẫ ớ ạ ộ ả ạ ổ ứ ạ
ho t đ ng c a giáo viên và các cháu trong trạ ộ ủ ở ường. Quan sát cách ph huynhụ khi trò chuy n v i tr ệ ớ ẻ
Ph ươ ng pháp đi u tra: ề Dùng phi u đi u tra đ ph ng v n giáo viên, phế ề ể ỏ ấ ụ huynh h c sinh và m t s v n đ liên quan đ n vi c phát tri n tính sáng t o choọ ộ ố ấ ề ế ệ ể ạ
Bác H đã nóiồ : “ Làm m u giáo t c là thay m d y tr Mu n làmẫ ứ ẹ ạ ẻ ố
được nh th trư ế ước m t ph i yêu tr Các cháu nh hay qu y, ph i b nắ ả ẻ ỏ ấ ả ề
Trang 5b , ch u khó m i nuôi d y đỉ ị ớ ạ ược các cháu. D y tr cũng nh tr ng cây non.ạ ẻ ư ồ
Tr ng cây non đồ ượ ốc t t thì sau này cây lên t t. D y tr nh t t thì sau nàyố ạ ẻ ỏ ố các cháu thành ngườ ố ”. Qua đó ta th y giáo viên m m non đóng vai trò quani t t ấ ầ
tr ng nh th nào đ dìu d t m t th h tr thành ngọ ư ế ể ắ ộ ế ệ ở ườ ối t t. Đ làm để ược đi uề
đó không ph i ngày m t ngày hai mà có th th c hi n đả ộ ể ự ệ ược và ph i tr i qua m tả ả ộ quá trình mà đòi h i ngỏ ười giáo viên ph i b n b và kiên nh n. Và đ đ t đả ề ỉ ẫ ể ạ ượ c
nh ng đi u đó ngữ ề ười giáo viên ph i l a ch n nh ng n i dung, hình th c t ch cả ự ọ ữ ộ ứ ổ ứ
và nh ng phữ ương pháp làm sao mà th c s tác đ ng đ n vùng g n nh t c aự ự ộ ế ầ ấ ủ
đ a tr Tr l a tu i m u giáo r t hi u đ ng, tò mò, ham h c h i thích khámứ ẻ ẻ ở ứ ổ ẫ ấ ế ộ ọ ỏ phá th gi i t nhiên và xã h i. l a tu i này các y u t c a ho t đ ng h cế ớ ự ộ Ở ứ ổ ế ố ủ ạ ộ ọ
t p đã xu t hi n tuy m i d ng s khai, nó ch u s chi ph i c a ho t đ ng chậ ấ ệ ớ ở ạ ơ ị ự ố ủ ạ ộ ủ
đ o – ho t đ ng vui ch i làm cho ho t đ ng c a tr mang nh ng nét đ c tr ngạ ạ ộ ơ ạ ộ ủ ẻ ữ ặ ư riêng. Tr th c s h c trong khi ch i, tr lĩnh h i các tri th c ti n khoa h cẻ ự ự ọ ơ ẻ ộ ứ ề ọ trong trường m m non qua vui ch i theo phầ ơ ương châm “ H c b ng ch i, ch iọ ằ ơ ơ
b ng h c”. Đ i v i m m non các môn h c không phân riêng bi t nh ti u h cằ ọ ố ớ ầ ọ ệ ư ể ọ
mà luôn được tích h p m t cách có ch đích tr đợ ộ ủ ẻ ược h c qua ch i, qua tr iọ ơ ả nghi m. Làm th nào tr đệ ế ẻ ược th a s c sáng t o thì đó không ph i là tráchỏ ứ ạ ả nhi m c a riêng ai nh ng trách nhi m cao c và l n lao nh t thu c v nh ngệ ủ ư ệ ả ớ ấ ộ ề ữ giáo viên m m non, thu c v cha m c a tr Vì h là nh ng ngầ ộ ề ẹ ủ ẻ ọ ữ ười tr c ti pự ế
d y d tr , ti p xúc v i cháu nhi u nh t và cũng là hi u các cháu nh t. Ph iạ ỗ ẻ ế ớ ề ấ ể ấ ả làm sao và làm nh th nào đ phát huy tính sáng t o cho tr ư ế ể ạ ẻ
Trang 6Toàn trường M u giáo Hoa Phẫ ượng th c hi n nghiêm túc chự ệ ương trình và tuy t đ i không d y trệ ố ạ ước chương trình. Đ i ngũ cán b , giáo viên, nhân viên cóộ ộ trình đ chuyên môn, tâm huy t v i ngh , nhi t tình, năng đ ng trong m i côngộ ế ớ ề ệ ộ ọ
vi c. Th c hi n r t t t chệ ự ệ ấ ố ương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo d c tr c a bụ ẻ ủ ộ giáo d c và đào t o. Đụ ạ ược h i cha h c sinh nhi t tình ng h , ph i k t h p v iộ ọ ệ ủ ộ ố ế ợ ớ nhà trường trong công tác chăm sóc giáo d c tr ụ ẻ
Qua m t năm nghiên c u và v n d ng đ tài này đa s các cháu t l aộ ứ ậ ụ ề ố ừ ứ
tu i m m non bổ ầ ước sang h c các trọ ở ường ph thông, các cháu đã t tin h nổ ự ơ không có tình tr ng tr s ph i đ n trạ ẻ ợ ả ế ường, s g p cô và các b n. Đôi khi cònợ ặ ạ
m nh d n nói lên ý ki n c a mình. Chính vì chu n b t t v m t tâm lý cũngạ ạ ế ủ ẩ ị ố ề ặ
nh th tr ng và các k năng h c t p nên k t qu là m t s cháu đã đư ể ạ ỹ ọ ậ ế ả ộ ố ược tham gia thi c p huy n, c p t nh m t s lĩnh v c khác nhau.ấ ệ ấ ỉ ộ ố ự
H n chạ ế
Các b c ph huynh thậ ụ ường thích tr vâng l i h n là thích tr sáng t o vàẻ ờ ơ ẻ ạ thích tr làm theo s ch d n c a mình h n là thích tr có ý tẻ ự ỉ ẫ ủ ơ ẻ ưởng riêng. Phụ huynh thường đánh giá th p kh năng c a tr , không tin r ng tr có th làmấ ả ủ ẻ ằ ẻ ể
được. Giáo viên g p khó khăn trong vi c tuyên truy n v n đ ng các b c phặ ệ ề ậ ộ ậ ụ huynh cùng ph i k t h p trong vi c phát tri n tính sáng t o cho tr ố ế ợ ệ ể ạ ẻ
c) M t m nh, m t y uặ ạ ặ ế
M t m nhặ ạ
Trang 7Trường n m trên đ a bàn th tr n c s v t ch t trằ ị ị ấ ơ ở ậ ấ ường h c khang trang,ọ không gian l p h c thoáng mát, đ i ngũ giáo viên tr nhi t tình năng đ ng, sángớ ọ ộ ẻ ệ ộ
t o, có tinh th n trách nhi m cao, nhi t tình trong m i công vi c luôn giúp đ đạ ầ ệ ệ ọ ệ ỡ ể tôi th c hi n đ tài này.ự ệ ề
M t y uặ ế
Trường có nhi u đi m l l i n m xa phân hi u chính, m t s ph huynhề ể ẻ ạ ằ ệ ộ ố ụ
là ngườ ồi đ ng bào ch a th c s quan tâm đ n vi c h c c a con em mình d nư ự ự ế ệ ọ ủ ẫ
đ n tr thích thì đi h c không thích thì ngh , giáo viên g p khó khăn khi tuyênế ẻ ọ ỉ ặ truy n ph huynh ph i k t h p v i giáo viên trong vi c phát tri n tính sáng t oề ụ ố ế ợ ớ ệ ể ạ cho tr ẻ
d) Nguyên nhân
Đ có để ược nh ng thành công này không th không k đ n Phòng giáoữ ể ể ế
d c và đào t o, nhà trụ ạ ường đã t o m i đi u ki n đ tôi tham gia các bu i b iạ ọ ề ệ ể ổ ồ
dưỡng chuyên môn có c h i h c h i kinh nghi m các trơ ộ ọ ỏ ệ ở ường b n làm giàuạ
ki n th c nâng cao tay ngh c a b n thân.ế ứ ề ủ ả
e. Phân tích, đánh giá các v n đ v th c tr ng mà đ tài đã đ t raấ ề ề ự ạ ề ặ
Tính sáng t o là m t y u t quan tr ng tác đ ng r t l n đ n hành vi ýạ ộ ế ố ọ ộ ấ ớ ế
th c con ngứ ười. Vì v y vi c đ y m nh vi c phát tri n tính sáng t o cho trậ ệ ẩ ạ ệ ể ạ ẻ
m m non đóng m t vai trò quan tr ng và mang l i cho các cháu nhi u l i ích cầ ộ ọ ạ ề ợ ả
v m t s c kh e, giáo d c l n văn hóa.ề ặ ứ ỏ ụ ẫ L a tu i m m non là l a tu i tràn ng pứ ổ ầ ứ ổ ậ xúc c m, phát tri n trí tò mò, trí tả ể ưởng tượng bay b ng, kh năng liên tổ ả ưở ng
m nh vì v y đây là giai đo n t i u, là "m nh đ t" m u m nh t đ gieo hànhạ ậ ạ ố ư ả ấ ầ ỡ ấ ể
vi sáng t o.ạ
Th c t m i hành vi thông minh, sáng t o đ n l tr s nhanh chóngự ế ọ ạ ơ ẻ ở ẻ ẽ
bi n m t n u không đế ấ ế ược k p th i khuy n khích, c ng c C cô giáo l nị ờ ế ủ ố ả ẫ cha /m c n ph i đ tâm, dày công tìm ki m các bài t p, tình hu ng, thi t kẹ ầ ả ể ế ậ ố ế ế thành trò ch i, tìm cách lôi cu n tr giúp tr th c hành đóng vai, ch i say s a,ơ ố ẻ ẻ ự ơ ư
Trang 8t p luy n m t cách thậ ệ ộ ường xuyên và có h th ng m i mong s m giúp tr hìnhệ ố ớ ớ ẻ thành t duy sáng t o.ư ạ
Các b c ph huynh có th tham kh o phậ ụ ể ả ương pháp phát tri n trí sáng t o theoể ạ
h th ng các bài h c c th , theo tri t lý: “ ệ ố ọ ụ ể ế kiên trì gieo hành vi tích c c, g t hái ự ặ thói quen t t, gieo thói quen t t g t hái tính cách b n lĩnh sáng t o ố ố ặ ả ạ ”. Ch ng h nẳ ạ
nh bài h c giúp tr suy lu n sáng t o: Đi u gì x y ra n u bé không m c áo mư ọ ẻ ậ ạ ề ả ế ặ ấ
đi ra ngoài khi tr i l nh?; N u tr i m a thì đờ ạ ế ờ ư ường ;
Sáng t o trong gi i quy t tình hu ng: Bé s làm gì n u búp bê bé đangạ ả ế ố ẽ ế
m c qu n áo bi t nói "ôi ch làm em đau quá"?ặ ầ ế ị
Sáng t o t nh ng câu h i t i sao: T i sao con ngạ ừ ữ ỏ ạ ạ ườ ại l i có 2 m t 2 tai,ắ
nh ng ch có m t mi ng?ư ỉ ộ ệ
Sáng t o trong gi i quy t tình hu ng b t thạ ả ế ố ấ ường: Bé s làm gì n u hàmẽ ế răng c a mình bi t nói "eo ôi tôi ch ng l i cùng b n n a, b n ch ng ch u vủ ế ẳ ở ạ ạ ữ ạ ẳ ị ệ sinh cho tôi gì c , tôi s đi đây, r i m t bu i sáng th c đ y bé b ng th y mìnhả ẽ ồ ộ ổ ứ ậ ỗ ấ
ch ng còn chi c răng nào c ?" Sáng t o thông qua các câu h i ph n đ / l pẳ ế ả ạ ỏ ả ề ậ
d : bé hãy nghĩ xem có nh ng ti n ích hay r c r i nào n u con ngị ữ ệ ắ ố ế ười có thêm
m t m t phía sau gáy?).ộ ắ ở
Đ làm để ược đi u đó các b c ph huynh c n kiên nh n hề ạ ụ ầ ẫ ướng d n tr ,ẫ ẻ cùng ch i v i tr và giáo viên luôn ph i h c h i đ ng nghi p, b n bè đ nângơ ớ ẻ ả ọ ỏ ồ ệ ạ ể cao trình đ chuyên môn, nghi p v , c n n m v ng chộ ệ ụ ầ ắ ữ ương trình giáo d c m mụ ầ non đ l a ch n nh ng n i dung, phể ự ọ ữ ộ ương pháp, hình th c sao cho phù h p v iứ ợ ớ
kh năng nh n th c c a tr , sáng t o trong vi c làm đ dùng đ ch i, trongả ậ ứ ủ ẻ ạ ệ ồ ồ ơ
phương pháp d y h c, đ u t vào ti t d y d kích thich kh năng thích đạ ọ ầ ư ế ạ ể ả ượ c
h c c a tr t đó d dàng trong vi c rèn luy n tính sáng t o cho tr ọ ủ ẻ ừ ễ ệ ệ ạ ẻ
3. Các bi n phápệ
a) M c tiêu c a bi n phápụ ủ ệ
Khi th c hi n bi n pháp này nh m m c đích làm cho giáo viên có s chự ệ ệ ằ ụ ự ủ
đ ng h n trong công tác gi ng d y c a mình. L a ch n nh ng hình th c tộ ơ ả ạ ủ ự ọ ữ ứ ổ
Trang 9ch c cho phù h p v i tình hình c a l p mình. Quan tr ng h n là giúp cho phứ ợ ớ ủ ớ ọ ơ ụ huynh th y đấ ượ ầc t m quan tr ng khi phát huy tính sáng t o cho tr ọ ạ ẻ
b) N i dung và cách th c th c hi n bi n phápộ ứ ự ệ ệ
Bi n pháp 1: Cha m c n kích thích tính tò mò c a con ệ ẹ ầ ủ
Tính tò mò c a tr là đ ng c tr tích c c tham gia vào các ho t đ ng m tủ ẻ ộ ơ ẻ ự ạ ộ ộ cách tích c c và ch đ ng. B i vì khi tr tò mò v m t đ i tự ủ ộ ở ẻ ề ộ ố ượng, m t s vi c,ộ ự ệ
m t hành đ ng thì s xu t hi n tr khao khát, khám phá có trong m i tr , giúpộ ộ ẽ ấ ệ ở ẻ ỗ ẻ
tr phát tri n t duy r t t t.ẻ ể ư ấ ố
Có r t nhi u hình th c đ kích thích tính tò mò tr , các b c cha m c nấ ề ứ ể ở ẻ ậ ẹ ầ
t n d ng các ho t đ ng trong gia đình đ t o c h i cho tr tham gia. Thậ ụ ạ ộ ể ạ ơ ộ ẻ ườ ngxuyên t n d ng các tình hu ng, các kho ng th i gian sinh ho t chung trong giaậ ụ ố ả ờ ạ đình đ t o c h i cho tr để ạ ơ ộ ẻ ược tham gia
Ví d : Khi m đang rán đ u, m có th t n d ng kho ng th i gian đó đụ ẹ ậ ẹ ể ậ ụ ả ờ ể hai m con trò chuy n v i nhau nh : Đ con m đang làm gì?ẹ ệ ớ ư ố ẹ Con đoán xem
mi ng đ u có màu gìế ậ khi được rán chín?. Có bao nhiêu mi ng đ u trong đĩa?ế ậ ở
Ngoài ra, cha m nên cho con ch i các l ai đ ch i, đ dùng và có th sẹ ơ ọ ồ ơ ồ ể ử
d ng các đ dùng h c t p, đ dùng trong gia đình theo nhi u cách khác nhau,ụ ồ ọ ậ ồ ề
t o cho tr có nhi u l a ch n, nhi u c h i đ khám phá. Cha m nên t o ra cácạ ẻ ề ự ọ ề ơ ộ ể ẹ ạ tình hu ng ho c thay đ i các nguyên v t li u, cách s p x p đ t o ra s b tố ặ ổ ậ ệ ắ ế ể ạ ự ấ
ng và khuy n khích tr th c hi n và khuy n khích tr đ t câu h i. Thôngờ ế ẻ ự ệ ế ẻ ặ ỏ
thường, cha m tr hay đ t câu h i cho tr tr l i mà ít chú ý t i vi c kích thíchẹ ẻ ặ ỏ ẻ ả ờ ớ ệ
tr đ t câu h i. Đi u này s làm h n ch vi c s d ng ngôn ng c a tr cũngẻ ặ ỏ ề ẽ ạ ế ệ ử ụ ữ ủ ẻ
nh h n ch s suy nghĩ, tìm tòi c a tr Vì v y, cha m tr c n khuy n khíchư ạ ế ự ủ ẻ ậ ẹ ẻ ầ ế
tr đ t câu h i do tr t nghĩ ra. M i đ u có th là nh ng câu h i ngây ngôẻ ặ ỏ ẻ ự ớ ầ ể ữ ỏ
nh ng đư ược s khuy n khích c a cha m thì tr s m nh d n h n. Cha mự ế ủ ẹ ẻ ẽ ạ ạ ơ ẹ không vì s b n r n c a mình mà không tôn tr ng nh ng câu h i c a tr ho cự ậ ộ ủ ọ ữ ỏ ủ ẻ ặ
né tránh câu h i c a tr Khuy n khích tr tìm các cách khác nhau, đ ng viên sỏ ủ ẻ ế ẻ ộ ự
c g ng c a tr ố ắ ủ ẻ
Trang 10Ví d : Cha m dùng nh ng chi c tăm trong h p ch i x p hình c a tr ,ụ ẹ ữ ế ộ ơ ế ủ ẻ dùng m t s i ch đ t o thành hình vuông, v i s i ch này có th t o thành hìnhộ ợ ỉ ể ạ ớ ợ ỉ ể ạ nào n a, có th x p đữ ể ế ược bao nhiêu hình? S i ch này có th làm nh ng vi c gìợ ỉ ể ữ ệ
n a …ngoài ra khuy n khích tr ng m nhìn nh ng bông hoa, nh ng màu s cữ ế ẻ ắ ữ ữ ắ khác nhau c a thiên nhiên, s ph n chi u c a m t đ v t dủ ự ẳ ế ủ ộ ồ ậ ưới ánh sáng m tặ
tr i…khuy n khích con phân bi t s khác nhau c a m t s đ v t khi ánh sángờ ế ệ ự ủ ộ ố ồ ậ they đ i. M i ngày chúng ta dành m t chút th i gian cùng trò chuy n, cùng ch iổ ỗ ộ ờ ệ ơ
v i tr thì chúng ta đang phát tri n tính tò mò, sáng t o c a tr m t cách tíchớ ẻ ể ạ ủ ẻ ộ
c c.ự
Bi n pháp 2: Luôn bên c nh ch i cùng tr ệ ạ ơ ẻ
L a tu i m m non là l a tu i tràn ng p xúc c m, phát tri n trí tò mò, tríứ ổ ầ ứ ổ ậ ả ể
tưởng tượng bay b ng, kh năng liên tổ ả ưởng m nh, vì v y đây là giai đo n t iạ ậ ạ ố
u, là "m nh đ t" m u m nh t đ gieo hành vi sáng t o cho tr T i sao ch vài
tượng sáng t o. Dành th i gian bên con và tham gia vào các trò ch i cùng con làạ ờ ơ cách t t nh t đ cha m bi t con thích nh ng gì, không thích nh ng gì và conố ấ ể ẹ ế ữ ữ đang g p khó khăn đâu, c n b m giúp gì. V i các trò ch i v n đ ng hay t pặ ở ầ ố ẹ ớ ơ ậ ộ ậ
th có s tham gia c a nhi u tr , b n có th đ ng ngoài quan sát và c vũ tinhể ự ủ ề ẻ ạ ể ứ ỗ
th n cũng nh chăm sóc khi bé c n, nh ng v i nh ng trò ch i g i m trí tầ ư ầ ư ớ ữ ơ ợ ở ưở ng
tượng và óc sáng t o, b n c n th c s đ ng hành cùng con trong t ng chi ti t,ạ ạ ầ ự ự ồ ừ ế
ch ng h n nh trong nh ng tình hu ng sau: Khi bé tham gia đóng k ch ho c ch iẳ ạ ư ữ ố ị ặ ơ
nh p vai, hãy giúp con ch n vai phù h p (n u bé ch a bi t ch n vai nào) và giúpậ ọ ợ ế ư ế ọ
Trang 11con xây d ng tính cách nhân v t bé ch n; nh ng ch là g i ý thôi nhé, hãy đ béự ậ ọ ư ỉ ợ ể quy t đ nh tính cách cho nhân v t c a mình, không c n ph i theo khuôn m uế ị ậ ủ ầ ả ẫ nào c Nh v y m i là m t v k ch thú v ph i không?. Hay n u bé đang ch iả ư ậ ớ ộ ở ị ị ả ế ơ cát, b n có th g i ý cho con: “m con mình xây lâu đài nhé!” hay “con có bi t ạ ể ợ ẹ ế ở đâu có nhi u cát nh t không?”. Và n u bé đang ngh ch nề ấ ế ị ước, b n có th v aạ ể ừ
ch i v a trò chuy n v nh ng h t m a, v h i nơ ừ ệ ề ữ ạ ư ề ơ ước bay lên tr i, và nờ ước còn góp ph n t o nên c u v ng n a đ y. N u bé đang v m t b c tranh, hãy cùngầ ạ ầ ồ ữ ấ ế ẽ ộ ứ con phát tri n ý tể ưởng cho b c tranh c a bé. Nhi u nghiên c u cho r ng h i h aứ ủ ề ứ ằ ộ ọ
là m t trong nh ng ho t đ ng trí tu giúp con thông minh h n vì đây là mônộ ữ ạ ộ ệ ơ ngh thu t giúp tr th hi n ra bên ngoài đệ ậ ẻ ể ệ ược nh ng suy nghĩ c a mình và cữ ủ ụ
th hóa nh ng quan sát hay trí tể ữ ưởng tượng c a bé v th gi i xung quanh… Doủ ề ế ớ
đó, thường xuyên v s kích thích kh năng quan sát, giúp tr nâng cao nh nẽ ẽ ả ẻ ậ
th c vàứ phát triển th giác, thúc đ y các k năng v n đ ng, s hi u bi t vị ẩ ỹ ậ ộ ự ể ế ề không gian, phát huy trí tưởng tượng… T t c nh ng đi u này s thúc đ y nãoấ ả ữ ề ẽ ẩ trẻ phát tri n, giúp con thông minh h n. Và chúng ta đ u bi t r ng t t c m iể ơ ề ế ằ ấ ả ọ
tr em đ u bi tẻ ề ế vẽ tr c khi bi tướ ế vi tế , bi tế hát trước khi bi tế nói. Khi kh năngả ngôn ng phát tri n ch a hoàn thi nữ ể ư ệ , h i h a là ph ng ti nộ ọ ươ ệ đ bi u đ t hi uể ể ạ ệ
qu và lý thú nh tả ấ Nét v ngu ch ngo c, h n nhiên, h t s c bình d nh ng r tẽ ệ ạ ồ ế ứ ị ư ấ
c n thi t trong quá trình hình thành kh năng c m th cái đ p và kh năngầ ế ả ả ụ ẹ ả tư duy sáng t oạ c a tr Đó chính là c m xúc, tình c m, ủ ẻ ả ả ước m khám phá th gi iơ ế ớ
th t m i l xung quanh màậ ớ ạ tr th hi n trên trang gi y. Tranh v chính là m tẻ ể ệ ấ ẽ ộ
phương pháp truy n đ t thông tinề ạ khá hi u qu c a tr N u bé đang ch i l pệ ả ủ ẻ ế ơ ắ ráp nh ng kh i ghép t do, b n có th g i ý đ tài và giúp bé hoàn thi n nh ngữ ố ự ạ ể ợ ề ệ ữ
m u ghép khó, v a ch i v a trò chuy n v i con đ phát tri n đ tài thành m tẫ ừ ơ ừ ệ ớ ể ể ề ộ
mô hình “hoành tráng”.
Bi n pháp 3: ệ S p x p ắ ế th i gian đ đ con có th vui ch i ờ ủ ể ể ơ
B n tr ngày nay dọ ẻ ường nh ch còn đ th i gian cho vi c t m và ăn t iư ỉ ủ ờ ệ ắ ố cùng gia đình do qu th i gian đ n trỹ ờ ế ường, h c ngo i khóa, các bu i h c thêm…ọ ạ ổ ọ