Mục tiêu của đề tài: Giáo viên áp dụng hiệu quả các kỷ luật tích cực trong trường học để thay thế kỷ luật trừng phạt học sinh. Chỉ ra được điểm hạn chế của việc dùng bạo lực và trừng phạt học sinh dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc trong giáo dục. Phân tích được thế nào là kỷ luật tích cực trong giáo dục. Các hình thức kỷ luật tích cực có thể áp dụng hiệu quả trong dạy học. Các kỹ năng cơ bản cần có để áp dụng hiệu quả nhất các hình thức kỷ luật tích cực để thay thế kỷ luật trừng phạt học sinh.
Trang 2Giáo d c h c sinh b ng k lu t tích c c trong tr ụ ọTRƯỜằNG TI U H C ĐINH TIÊN HOÀNGỷ ậỂ Ọự ườ ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàng ể ọ
Tên đ tài: Giáo d c h c sinh b ng k lu t tích c c ề ụ ọ ằ ỷ ậ ự
trong tr ườ ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàng ể ọ
Lĩnh v c: Qu n lý ự ả
H và tên tác gi : H Th M H nh ọ ả ồ ị ỹ ạ
Đ n v : Tr ơ ị ườ ng ti u h c Đinh Tiên Hoàng ể ọ
Trang 3I. Ph n m đ uầ ở ầ
"K lu t là t do". Có th nhi u ngỷ ậ ự ể ề ười không đ ng ý v i câu nói này,ồ ớ
ch c ch n là nh th b i v i h u h t m i ngắ ắ ư ế ở ớ ầ ế ọ ười, k lu t là m t đi u gì đóỷ ậ ộ ề
gò bó, n ng n và nó đ ng nghĩa v i vi c thi u t do. Nh ng trên th c t ,ặ ề ồ ớ ệ ế ự ư ự ế
đi u ngề ượ ạc l i m i đúng. Stephen R. Covey t ng nói: “ớ ừ Nh ng ng ữ ườ i không
có k lu t là nô l cho c m xúc, d c v ng, và đam mê ỷ ậ ệ ả ụ ọ “. Và xét v lâu dài,ề
nh ng ngữ ười không có k lu t s không có đỷ ậ ẽ ượ ự ực s t do đi kèm v i m tớ ộ
s k năng và năng l c c th nào c ố ỹ ự ụ ể ả
Vì sao l i nh th ? B i hi n nay, nhi u ngạ ư ế ở ệ ề ười, nhi u th y cô hi u r ng kề ầ ể ằ ỷ
lu t là tr ng ph t. K lu t h c sinh là tr ng ph t các em. Tr ng ph t thân th ,ậ ừ ạ ỷ ậ ọ ừ ạ ừ ạ ể
tr ng ph t tinh th n. Tr ng ph t thân th thì đánh, véo, tát, dùng thừ ạ ầ ừ ạ ể ước, roi để đánh, b t qu g i, úp m t vào tắ ỳ ố ặ ường, Tr ng ph t tinh th n thì n t n , la m ng,ừ ạ ầ ạ ộ ắ
chưở ủi r a, làm cho nh c, làm cho b t n thụ ị ổ ương, làm cho khó x , ử
T t c các bi n pháp trên đ u đ a h c sinhvào m t tr ng thái c m xúc vôấ ả ệ ề ư ọ ộ ạ ả cùng x u, khi n các em đau đ n, m c c m, bu n chán, căm ph n, t c gi n, ấ ế ớ ặ ả ồ ẫ ứ ậ
Nh ng n u không có k lu t, n u l p h c, trư ế ỷ ậ ế ớ ọ ường h c không áp d ng b tọ ụ ấ
c hình th c k lu t nào tì làm sao đ giáo d c h c sinh. Th k lu t là gì? Kứ ứ ỷ ậ ể ụ ọ ế ỷ ậ ỷ
lu t tích c c là gì và làm sao đ áp d ng k lu t v i h c sinh chúng ta v a hi uậ ự ể ụ ỷ ậ ớ ọ ừ ệ
qu , v a nh nhàng và phù h p v i h c sinhTi u h c?ả ừ ẹ ợ ớ ọ ể ọ
K lu t trong trỷ ậ ường h c hi n nay là v n đ nh c nh i, đó cũng là v n đọ ệ ấ ề ứ ố ấ ề muôn thu và c p bách. Làm sao đ giáo d c h c sinh hi u qu , nh nhàng vàở ấ ể ụ ọ ệ ả ẹ phù h p nh t v i các em mà không dùng đ n b o l c. Làm sao đ t t c các emợ ấ ớ ế ạ ự ể ấ ả
có k lu t và t giác ch p hành k lu t. Làm sao đ giáo viên lên l p nh nhàngỷ ậ ự ấ ỷ ậ ể ớ ẹ
mà không ph i tr ng ph t, không ph i dùng b o l c v i h c sinh và v n cóả ừ ạ ả ạ ự ớ ọ ẫ
được nh ng ti t d y hi u qu nh nhàng và đ l i nhi u k ni m t t đ p trongữ ế ạ ệ ả ẹ ể ạ ề ỷ ệ ố ẹ lòng các em
L ch s phát tri n c a giáo d c và nhà trị ử ể ủ ụ ường đã ch ng minh giáo d cứ ụ có vai trò to l n trên m i lĩnh v c c a đ i s ng xã h i đ i v i s hình thànhớ ọ ự ủ ờ ố ộ ố ớ ự và phát tri n nhân cách c a con ngể ủ ười. Th nh ng làm sao đ giáo d c t t c các đ iế ư ể ụ ấ ả ố
tượng h c sinh có hi u qu , ọ ệ ả đi u đó luôn là câu h i khi n nhi u giáo viên trănề ỏ ế ề
tr , đ c bi t đ i v i nh ng emở ặ ệ ố ớ ữ th ng đ c coi là b ng b nh, hay m c l i.ườ ượ ướ ỉ ắ ỗ Trong nhi u trề ường h p h c sinh m cợ ọ ắ l i giáo viên th ng dùng các hình ph tỗ ườ ạ
hà kh c nh đánh đ p, trách m ng đ mongắ ư ậ ắ ể mu n các em thay đ i, s a ch a.ố ổ ử ữ
Th nh ng k t qu l i hoàn toàn ngế ư ế ả ạ ượ ạc l i, không nh mong mu n c a giáoư ố ủ viên. Thay vì làm theo ý c a giáo viên thì các em tr nên khó b o h n, ch ng đ i,ủ ở ả ơ ố ố khép mình h n ho c tr m c m, thi u t tin. K t qu các em th ng h c t pơ ặ ầ ả ế ự ế ả ườ ọ ậ
Trang 4kém, phát tri n không toàn di n v th ch t và tinh th n. M i quan h gi a h cể ệ ề ể ấ ầ ố ệ ữ ọ sinh và giáo viên ngày càng tr nên căng th ng. Nhi u khi các em b d n ép gâyở ẳ ề ị ồ tâm lý ch ng đ i, b h c.ố ố ỏ ọ
T th c ti n nh ng chú tr ng g n đây c a ngành Giáo d c và Đào t oừ ự ễ ữ ọ ầ ủ ụ ạ về
s quan tâm đ i m i phự ổ ớ ương pháp giáo d c cũng nh đi tìm ki m nh ngụ ư ế ữ
phương pháp giáo d c h c sinh hi u qu ụ ọ ệ ả Thì vi c giáo d c h c sinh b ngệ ụ ọ ằ
phương pháp k lu t trách ph t không còn phùỷ ậ ạ h p n a khi mà nó không t o raợ ữ ạ
k năng xã h i, k năng s ng cho h c sinh mà chỹ ộ ỹ ố ọ ỉ làm các em thi u t tin vào giáế ự
tr b n thân mình.ị ả Th c t hi n nay trong nhà tr ng đã có m t s h c sinh n yự ế ệ ườ ộ ố ọ ả sinh nh ngữ hành vi tiêu c c mà nhà giáo d c c n có bi n pháp đ phòng ng a,ự ụ ầ ệ ể ừ ngăn ch nặ k p th i nh m nâng cao ch t l ng và hi u qu giáo d c. V y ph iị ờ ằ ấ ượ ệ ả ụ ậ ả làm thế nào đ giáo d c h c sinh m t cách toàn di n mà không làm t n th ngể ụ ọ ộ ệ ổ ươ
đ n th xácế ể và tinh th n đang tr thành m i quan tâm l n c a ngành giáo d c nóiầ ở ố ớ ủ ụ chung, c a m i trủ ỗ ường, m i th y cô giáo nói riêng.ỗ ầ
Trường Ti u h c Đinh Tiên Hoàng đ m nh n công tác giáo d c h c sinhể ọ ả ậ ụ ọ trong đ a bàn buôn ÊCăm và Thôn I th tr n Buôn Tr p, h c sinh trong trị ị ấ ấ ọ ườ ng
g m con em ngồ ười Kinh và người Êđê b n đ a. Ngoài vi c truy n th ki n th c,ả ị ệ ề ụ ế ứ
vi c quan tr ng không kém đó là giáo d c nhân cách và đ o đ c, giáo d c cácệ ọ ụ ạ ứ ụ truy n th ng dân t c đ đ m b o các em phát tri n toàn di n. Môi trề ố ộ ể ả ả ể ệ ường s ngố
c a các em không đủ ượ ố ẹc t t đ p, an toàn nh m t s đ a bàn trong Th tr n. Hi nư ộ ố ị ị ấ ệ
tượng anh ch đi trị ước h h ng, thi u ý th c k lu t còn nhi u, b m thi u sư ỏ ế ứ ỷ ậ ề ố ẹ ế ự quan tâm chăm sóc và d y d con cái. Vi c đ nh hạ ỗ ệ ị ướng phát tri n nhân cách vàể ngh nghi p cho con cái không đề ệ ược toàn di n. Giáo d c t môi trệ ụ ừ ường nhả
hưởng không t t đ n s phát tri n c a đa s các em.ố ế ự ể ủ ố
Giáo viên trường Ti u h c Đinh Tiên Hoàng không đ ng đ u v trình để ọ ồ ề ề ộ chuyên môn cũng nh nh n th c. Nhi u giáo viên có k năng s ph m h n chư ậ ứ ề ỹ ư ạ ạ ế
d n đ n vi c qu n lý l p h c không t t, không bi t áp d ng hình th c k lu tẫ ế ệ ả ớ ọ ố ế ụ ứ ỷ ậ tích c c v i h c sinh, không rèn h c sinh vào n n p t t d n đ n b c xúc trongự ớ ọ ọ ề ế ố ẫ ế ứ lúc d y và đã áp d ng các hình th c tr ng ph t không h p lý đ i v i h c sinhạ ụ ứ ừ ạ ợ ố ớ ọ mình
Là người làm công tác qu n lý nhà trả ường, b n thân tôi vô cùng b c xúc v iả ứ ớ các hành đ ng tr ng ph t h c sinh không phù h p này. Tôi cũng đã nh c nh ,ộ ừ ạ ọ ợ ắ ở
đi u ch nh nhi u l n. R t trăn tr v i v n đ áp d ng k lu t th nào đ hi uề ỉ ề ầ ấ ở ớ ấ ề ụ ỷ ậ ế ể ệ
qu h n, phù h p h n mà không ph i là tr ng ph t h c sinh. Làm sao đ khôngả ơ ợ ơ ả ừ ạ ọ ể còn b t k em nào b làm cho đau c v tinh th n và th xác. Làm sao đ nh ngấ ỳ ị ả ề ầ ể ể ữ tháng ngày tu i th bên th y cô, b n bè trổ ơ ầ ạ ường l p là kho ng th i gian đ pớ ả ờ ẹ
nh t, đáng nh nh t đ i v i tu i th c a m i em. làm sao đ các em th y r ng,ấ ớ ấ ố ớ ổ ơ ủ ỗ ể ấ ằ
Trang 5b n thân mình, cá nhân mình là ni m vui c a ba m , th y cô, là m m xanh đángả ề ủ ẹ ầ ầ yêu c a đ t nủ ấ ước đ các em có đ ng l c ph n đ u làm t t m i vi c trên c khể ộ ự ấ ấ ố ọ ệ ả ả năng c a mình. Làm sao đ khi r i xa mái trủ ể ờ ường Ti u h c, các em th y yêuể ọ ấ
b n, yêu th y cô, yêu mái trạ ầ ường mình đã g n bó và quan tr ng h n, các emắ ọ ơ
đượ ớc l n lên, mang trong mình m t hành trang đ y p k ni m tuôit th ng tộ ầ ắ ỷ ệ ơ ọ ngào đ bể ước vào đ i.ờ
V i th c t m t s ít giáo viên áp d ng không đúng phớ ự ế ộ ố ụ ương pháp k lu tỷ ậ
h c sinh cũng đã d n đ n nhi u h l y x u trong trọ ẫ ế ề ệ ụ ấ ường, trong c ng đ ng phộ ồ ụ huynh, B n thân tôi đã tr c ti p x lý, nh c nh , hả ự ế ử ắ ở ướng d n và ph bi n Kẫ ổ ế ỷ
lu t tích c c trong d y h c đ n toàn th giáo viên. Th i gian áp d ng cũng ch aậ ự ạ ọ ế ể ờ ụ ư
ph i đã tri t đ , cũng ch a đả ệ ể ư ược nh mong mu n nh ng trong giáo viên đã cóư ố ư nhi u chuy n bi n tích c c v nh n th c và hành đ ng. Tình tr ng b o l c h cề ể ế ự ề ậ ứ ộ ạ ạ ự ọ sinh không còn, vi c la hét, chệ ưởi m ng h c sinh gi m đáng k và thay vào đó làắ ọ ả ể
vi c các th y cô đã áp d ng hi u qu các hình th c k lu t tích c c. Các bi nệ ầ ụ ệ ả ứ ỷ ậ ự ệ pháp, hình th c đã áp d ng ch c ch n không tránh kh i thi u sót và h n ch Tôiứ ụ ắ ắ ỏ ế ạ ế cũng mong mu n ph bi n đ nhi u ngố ổ ế ể ề ười, nhi u giáo viên rút kinh nghi mề ệ cũng nh b sung nhi u cách làm hay h n, hi u qu h n. Chính vì th , l n nàyư ổ ề ơ ệ ả ơ ế ầ tôi m nh d n ch n đ tài ạ ạ ọ ề Giáo d c h c sinh b ng k lu t tích c c ụ ọ ằ ỷ ậ ự đ làm để ề tài nghiên c u và ph bi n chút kinh nghi m mình đã tích lũy và áp d ng hi uứ ổ ế ệ ụ ệ
qu ả
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
M c tiêu: ụ Giáo viên áp d ng hi u qu các k lu t tích c c trong trụ ệ ả ỷ ậ ự ườ ng
h c đ thay th k lu t tr ng ph t h c sinh.ọ ể ế ỷ ậ ừ ạ ọ
Nhi m v :ệ ụ
Ch ra đỉ ược đi m h n ch c a vi c dùng b o l c và tr ng ph t h c sinhể ạ ế ủ ệ ạ ự ừ ạ ọ
d n đ n nh ng h l y đáng ti c trong giáo d c.ẫ ế ữ ệ ụ ế ụ
Phân tích được th nào là k lu t tích c c trong giáo d c. Các hình th c kế ỷ ậ ự ụ ứ ỷ
lu t tích c c có th áp d ng hi u qu trong d y h c. Các k năng c b n c n cóậ ự ể ụ ệ ả ạ ọ ỹ ơ ả ầ
đ áp d ng hi u qu nh t các hình th c k lu t tích c c đ thay th k lu tể ụ ệ ả ấ ứ ỷ ậ ự ể ế ỷ ậ
tr ng ph t h c sinh.ừ ạ ọ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Các bi n pháp k lu t tích c c.ệ ỷ ậ ự
M t s k lu t tích c c áp d ng hi u qu trong nhà trộ ố ỷ ậ ự ụ ệ ả ường
M i quan h gi a k lu t tích c c và s phát tri n nhân cách h c sinh.ố ệ ữ ỷ ậ ự ự ể ọ
Các k năng áp d ng bi n pháp k lu t tích c c trong d y h c.ỹ ụ ệ ỷ ậ ự ạ ọ
Trang 64. Gi i h n c a đ tàiớ ạ ủ ề
H c sinh trọ ường Ti u h c Đinh Tiên Hoàng các năm h c 20152016, 2016ể ọ ọ
Phư ng pháp đi u tra, kh o sát;ơ ề ả
Phương pháp t ng k t kinh nghi m giáo d c;ổ ế ệ ụ
Phư ng pháp nghiên c u các s n ph m ho t đ ng;ơ ứ ả ẩ ạ ộ
II. Ph n n i dungầ ộ
1. C s lý lu n ơ ở ậ
K lu t là các quy t c, quy đ nh, lu t l mà con ngỷ ậ ắ ị ậ ệ ười ph i ch p hành vàả ấ tuân theo. Ch nghĩa Mác – Lênin coi k lu t là hi n t ng xã h i đ c bi t; cácủ ỷ ậ ệ ượ ộ ặ ệ
yêu c u v k lu t c a xã h i và các t ch c là khách quan; song m c đ giáoầ ề ỷ ậ ủ ộ ổ ứ ứ ộ
d c và duy trì nó ph thu c vào ý mu n ch quan c a t ng giai c p. Chính th ,ụ ụ ộ ố ủ ủ ừ ấ ế
k lu t là đi u c n áp d ng v i t t c m i ngỷ ậ ề ầ ụ ớ ấ ả ọ ười, m i l a tu i. V i tr , m tọ ứ ổ ớ ẻ ộ
bi n pháp , m t hình th c k lu t phù h p s rèn giũa cho tr nhi u thói quenệ ộ ứ ỷ ậ ợ ẽ ẻ ề
t t.ố
Đã có nhi u nhà nghiên c u, nhi u tác gi đề ứ ề ả ề c p nghiên c u v tr em,ậ ứ ề ẻ tâm lý l a tu i, tác d ng tiêu c c c a vi c tr ngứ ổ ụ ự ủ ệ ừ ph t tr em và trang b cho hạ ẻ ị ọ
nh ng ki n th c, k năng nh m giáo d c, kữ ế ứ ỹ ằ ụ ỷ lu t tr em m t cách tích c c vàậ ẻ ộ ự
hi u qu Và đ ra các cách th c giúp phệ ả ề ứ ụ huynh, giáo viên làm th nào đ conế ể
em, h c sinh c a mình tr nên ngoan ngoãn, h cọ ủ ở ọ gi i mà không ph i dùng t i cácỏ ả ớ
Tác gi Maria Montessori đã có nh ng nghiên c u v v n đ này ả ữ ứ ề ấ ề Ở
đây tác gi t p trung nghiên c u phả ậ ứ ương pháp tôn tr ng s khám phá đ c l p,ọ ự ộ ậ
th nghi m tr t o đi u ki n cho tr t do trong h c t p và bình đ ng. Bàử ệ ở ẻ ạ ề ệ ẻ ự ọ ậ ẳ
coi đây là nguyên t c ch đ o trong phắ ỉ ạ ương pháp giáo d c vì nó v n d ng sụ ậ ụ ự sáng t o c a trạ ủ ẻ chính là s b sung cho ho t đ ng t ch c c a ngự ổ ạ ộ ổ ứ ủ ườ ớ i l n.Nhìn chung các tác gi đ u đ a ra các ki n th c, k năng nh m giáo d c trả ề ư ế ứ ỹ ằ ụ ẻ
m tộ
cách hi u qu mà không s d ng k lu t tr ng ph t. Coi tr ng vi c h c quaệ ả ử ụ ỷ ậ ừ ạ ọ ệ ọ
hành đ ng và tôn tr ng s khám phá đ c l p c a tr ộ ọ ự ộ ậ ủ ẻ
Trang 7Tr em đẻ ược gia đình, Nhà nước và xã h i tôn tr ng, b o v tính m ng,ộ ọ ả ệ ạ thân th , nhân ph m và danh d ; th c hi n các bi n pháp phòng ng a tai n nể ẩ ự ự ệ ệ ừ ạ cho tr em. M i hành vi xâm ph m tính m ng, thân th , nhân ph m, danh dẻ ọ ạ ạ ể ẩ ự
c a tr em đ u b x lý k p th i, nghiêm minh theo quy đ nh c a pháp lu t.ủ ẻ ề ị ử ị ờ ị ủ ậ
Vi t Nam là nệ ước đ u tiên Châu Á và là nầ ở ước th hai trên th gi i phêứ ế ớ chu n Công ẩ ước v Quy n tr em, vào ngày 20/2/1990. T đó đ n nay, m c dùề ề ẻ ừ ế ặ còn nhi u khó khăn, Vi t Nam đã đ t nhi u ti n b trong vi c đ a tinh th n vàề ệ ạ ề ế ộ ệ ư ầ
n i dung c a Công ộ ủ ước vào chi n lế ược phát tri n kinh t xã h i và lu t phápể ế ộ ậ
qu c gia. Ví d : nh Lu t B o v , chăm sóc và giáo d c tr em, Lu t ph c pố ụ ư ậ ả ệ ụ ẻ ậ ổ ậ giáo d c, Lu t lao đ ng, Lu t dân s , Lu t t t ng hình s đụ ậ ộ ậ ự ậ ố ụ ự ược ban hành hay
s a đ i đ u quan tâm thích đáng đ n quy n l i c a tr em. ử ổ ề ế ề ợ ủ ẻ M t s n i dung cộ ố ộ ụ
th đã th c hi n nhể ự ệ ư quy n đề ược tôn tr ng, b o v tính m ng, thân th nhânọ ả ệ ạ ể
ph m và danh d tr em đã và đang góp ph n tích c c trong vi c b o v tr em.ẩ ự ẻ ầ ự ệ ả ệ ẻ
Nhà trường và các c s giáo d c khác có trách nhi m th c hi n giáo d cơ ở ụ ệ ự ệ ụ toàn di n v đ o đ c, tri th c, th m m , th ch t, giáo d c lao đ ng hệ ề ạ ứ ứ ẩ ỹ ể ấ ụ ộ ướ ngnghi p cho tr em; ch đ ng ph i h p ch t ch v i gia đình và xã h i trongệ ẻ ủ ộ ố ợ ặ ẽ ớ ộ
vi c b o v , chăm sóc và giáo d c tr emệ ả ệ ụ ẻ
Giáo d c không ch v ch ra chi uụ ỉ ạ ề hướng cho s hình thành và phát tri nự ể nhân cách mà còn t ch c d n d t sổ ứ ẫ ắ ự hình thành và phát tri n nhân cách c a H cể ủ ọ sinh theo chi u hề ướng đó. Th c ti nự ễ giáo d c cũng đã ch ng minh s phát tri nụ ứ ự ể tâm lý c a tr em ch có th di nủ ẻ ỉ ể ễ ra m t cách t t đ p trong nh ng đi u ki n c aộ ố ẹ ữ ề ệ ủ
d y h c và giáo d c.ạ ọ ụ
Đ ng và nhà nả ước ta đã kh ng đ nh “giáo d c đào t o là qu c sáchẳ ị ụ ạ ố
hàng đ u, là s nghi p c a Nhà nầ ự ệ ủ ước và toàn dân”. Theo Lu t giáo d c thángậ ụ
12 năm 1999 quy đ nh đi u 2 đã nêu rõ: “M c tiêu giáo d c là đào t oị ở ề ụ ụ ạ
con người Vi t Nam phát tri n toàn di n, có đ o đ c, tri th c, s c kh e, th mệ ể ệ ạ ứ ứ ứ ỏ ẩ
mỹ và ngh nghi p, trung thành v i lý tề ệ ớ ưởng dân t c và ch nghĩa xã h i; hìnhộ ủ ộ
thành và b i dồ ưỡng nhân cách, ph m ch t và năng l c c a công dân, đáp ngẩ ấ ự ủ ứ yêu
c u xây d ng và b o v T qu c”.ầ ự ả ệ ổ ố
Đi u 23 Lu t giáo d c năm 1999 cũng nêu rõ: “Phề ậ ụ ương pháp giáo d c phụ ổ thông ph iả phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh; phùự ự ủ ộ ạ ủ ọ
h p v iợ ớ đ c đi m c a t ng l p h c, môn h c; b i dặ ể ủ ừ ớ ọ ọ ồ ưỡng phương pháp t h c,ự ọ
rèn luy n k năng v n d ng ki n th c vào th c ti n; tác đ ng đ n tình c m,ệ ỹ ậ ụ ế ứ ự ễ ộ ế ả
đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho H c sinh”.ạ ề ứ ọ ậ ọ
Không có tr em h , ch có ngẻ ư ỉ ườ ới l n đã thành công hay ch a thànhư công
trong công tác giáo d c mà thôi. Đi u đó cho th y vi c áp d ng đúng đ n cácụ ề ấ ệ ụ ắ
bi n pháp giáo d c có vai trò r tệ ụ ấ quan tr ng quy t đ nh đ n hi u qu c a quáọ ế ị ế ệ ả ủ trình giáo d c. Xu t phát t b iụ ấ ừ ố c nh xã h i hi n nay đang có nh ng bi n đ iả ộ ệ ữ ế ổ
Trang 8m nh m , vi c giáo d c H c sinh ạ ẽ ệ ụ ọ ở nhà trường đang ngày càng đ t ra nhi u khóặ ề khăn và thách th c đ i v i nhàứ ố ớ giáo d c. Đa s ph huynh và giáo viên đ uụ ố ụ ề mong mu n h c sinh có ý th c k lu t,ố ọ ứ ỷ ậ gi gìn n n p t t, t tin ch đ ng h cữ ề ế ố ự ủ ộ ọ
gi i…Tuy nhiên làm th nào đ đ tỏ ế ể ạ đ ượ c đi u đó là c m t quá trình ề ả ộ
Ch th s 2737/CT – BGDĐT cũng đã bàn v v n đ này và đỉ ị ố ề ấ ề ược nh nấ
m nh trong nhi m v tr ng tâm c a giáo d c ph thông năm h c 2012 –ạ ệ ụ ọ ủ ụ ổ ọ
2013, B trộ ưởng b GD – ĐT ch th v nâng cao ch t lộ ỉ ị ề ấ ượng và hi u qu ho tệ ả ạ
đ ng giáo d c đã nêu “Tăng cộ ụ ường công tác qu n lý, ph i h p đ m b o anả ố ợ ả ả
ninh, tr t t trậ ự ường h c, phòng ch ng t i ph m, b o l c, t n n xã h i trongọ ố ộ ạ ạ ự ệ ạ ộ
h c sinh, sinh viên. Áp d ng phọ ụ ương pháp k lu t tích c c, xây d ng m iỷ ậ ự ự ố
quan h thân thi n gi a th y và trò”.ệ ệ ữ ầ
John Medina ch ra r ng: não b c a tr ch có th phát tri n t i u khi trỉ ằ ộ ủ ẻ ỉ ể ể ố ư ẻ
c m nh n đả ậ ượ ằc r ng mình "an toàn". Khi tr b tr ng ph t và đe d a, ch c năngẻ ị ừ ạ ọ ứ
“h c h i” c a não b t t đi; th duy nh t trong não tr phát tri n là s đ i phóọ ỏ ủ ị ắ ứ ấ ẻ ể ự ố
đ b o v b n thân, trong đó có c vi c hình thành s ch ng đ i, nói d i, ho cể ả ệ ả ả ệ ự ố ố ố ặ
l m lì.ầ
V y đ giáo d c h c sinh đ t k t qu nh mong mu n thì không th khôngậ ể ụ ọ ạ ế ả ư ố ể
có k lu t. N u không có b t c m t hình th c k lu t nào áp d ng trongỷ ậ ế ấ ứ ọ ứ ỷ ậ ụ
trường, trong l p thì rõ ràng giáo viên không th nào t ch c đớ ể ổ ứ ượ ớc l p h c, nhàọ
trường không th nào v n hành. Nh ng n u áp d ng các bi n pháp, các hìnhể ậ ư ế ụ ệ
th c k lu t tr ng ph t thì rõ ràng ph n tác d ng giáo d c. Vì th , m t hìnhứ ỷ ậ ừ ạ ả ụ ụ ế ộ
th c k lu t phù h p, hình th c k lu t tích c c, hi u qu , nh nhàng mà t t cứ ỷ ậ ợ ứ ỷ ậ ự ệ ả ẹ ấ ả
h c sinh đ ch p nh n và mong mu n th c hi n là đi u vô cùng quan tr ng đọ ể ấ ậ ố ự ệ ề ọ ể
th c hi n thành công công tác giáo d c trong nhà trự ệ ụ ường.
2. Th c tr ng v n đ nghiên c u ự ạ ấ ề ứ
S h c sinh và giáo viên trố ọ ường Ti u h c Đinh Tiên Hoàng nh ng năm g nể ọ ữ ầ đây n đ nh và có dao đ ng nh kho ng t 300 330 em và t 2022 giáo viên.ổ ị ộ ẹ ả ừ ừ
S h c sinh h , h c sinh cá bi t không nhi u. Đa s các em h c sinh ngố ọ ư ọ ệ ề ố ọ ười Kinh
r t ngoan và gấ ương m u, m t s em h c sinh ngẫ ộ ố ọ ười Ê đê ch a ngoan, lý do chư ủ
y u là do gia đình. H u h t nh ng em này r i vào các gia đình có cha m đã lyế ầ ế ữ ơ ẹ
d , ly thân hay cha ho c m m t, cha m đi làm ăn xa, Các em thi u s ch b oị ặ ẹ ấ ẹ ế ự ỉ ả
tr c ti p c a b m và hay b nh hự ế ủ ố ẹ ị ả ưởng x u t bên ngoài. Trong l p h c, cácấ ừ ớ ọ
em thường có bi u hi n thi u l phép v i th y cô d n đ n vi c không để ệ ế ễ ớ ầ ẫ ế ệ ượ c
th y cô thầ ương yêu. Hay ngh ch nên hay b la m ng.ị ị ắ
M t s em có kh năng ti p thu ch m h n b n bè. Trong l p h c ít chú ýộ ố ả ế ậ ơ ạ ớ ọ nghe gi ng, hay làm vi c riêng, hay ch c phá b n, nói chuy n gây m t tr t tả ệ ọ ạ ệ ấ ậ ự trong l p, nhi u em có kh năng chú ý kém, kh năng h p tác v i b n ch a t tớ ề ả ả ợ ớ ạ ư ố
Trang 9nên vi c chú ý và t p trung vào bài g ng không đệ ậ ả ược nh giáo viên mong mu nư ố nên thường b giáo viên áp d ng các k lu t tr ng ph t.ị ụ ỷ ậ ừ ạ
M t s giáo viên k năng t ch c l p h c và thu hút h c sinh chú ý h nộ ố ỹ ổ ứ ớ ọ ọ ạ
ch , ngôn ng nói thi u cu n hút, khó nghe nên không làm cho h c sinh h ng thúế ữ ế ố ọ ứ trong vi c xây d ng bài h c. T đó h c sinh không h p tác trong gi h c d nệ ự ọ ừ ọ ợ ờ ọ ẫ
đ n b giáo viên áp d ng hình th c k lu t n ng nh khác nhau.ế ị ụ ứ ỷ ậ ặ ẹ
Ph n l n giáo viên v n còn nh hầ ớ ẫ ả ưởng t tư ưởng phong ki n r ng đã d yế ằ ạ
d là ph i đòn roi. "n u không ph t h c sinh thì làm th nào đ h c sinh ngheỗ ả ế ạ ọ ế ể ọ
l i?", th m chí còn cho r ng không có bi n pháp nào ngoài tr ng ph t, n uờ ậ ằ ệ ừ ạ ế không ph t thì h c sinh s nh n, coi thạ ọ ẽ ờ ường th y cô giáo, cho r ng, đ i v i h cầ ằ ố ớ ọ sinh mà không nghiêm kh c là không th nào d y đắ ể ạ ược. Có th y cô còn th dài:ầ ở Bây gi d y h c nhi u áp l c quá, n u đi d y mà không đờ ạ ọ ề ự ế ạ ược đánh h c sinh thìọ
ch u, không th nào d y đị ể ạ ược, nói không ai nghe, h c sinh không s cô s khôngọ ợ ẽ chú ý nghe gi ng, h c sinh không s cô v nhà s không h c bài, h c sinh màả ọ ợ ề ẽ ọ ọ không s cô thì không bao gi khá lên đợ ờ ược, Nh ng ch a ch u khó tìm cách làmư ư ị
th nào các em v n s nh ng v n thế ẫ ợ ư ẫ ương yêu và nghe l i ch không ghét b , thùờ ứ ỏ oán cô
M t s giáo viên đ l i vi c h c sinh h h ng do b m chi u, không choộ ố ổ ỗ ệ ọ ư ỏ ố ẹ ề
cô ph t, Nhi u giáo viên l n nhi u ph huynh đang thi u ki n th c và công cạ ề ẫ ề ụ ế ế ứ ụ
đ gi i quy t các v n đ v m i quan h v i h c trò và ph huynh. Trong đó,ể ả ế ấ ề ề ố ệ ớ ọ ụ giáo viên v a ph i cân b ng các v n đ trong cu c s ng riêng v i gia đình, đ ngừ ả ằ ấ ề ộ ố ớ ồ nghi p, nh ng l i v a ph i cân b ng v i hàng trăm em h c sinh, ph huynh v iệ ư ạ ừ ả ằ ớ ọ ụ ớ nhi u tính cách, nhi u hoàn c nh, nhi u v n đ khác nhau nên vi c x lý trongề ề ả ề ấ ề ệ ử nhi u tình hu ng s ph m không đề ố ư ạ ược khéo léo
Đã có nhi u giáo viên đem c b c t c v i ch ng, v i con, v i hàng xóm hayề ả ự ứ ớ ồ ớ ớ
th m chí v i đ ng nghi p lên trút h t vào h c sinh. Có cô, vì b c t c mà bu iậ ớ ồ ệ ế ọ ự ứ ổ
h c đó đã đánh nhi u em, không gi ng, không nói, không t ch c ho t đ ng đọ ề ả ổ ứ ạ ộ ể
h c sinh tham gia. Nhi u cô, sau khi nóng n y, ra tay v i h c sinh r i phân bua,ọ ề ả ớ ọ ồ
đ l i do b c xúc ch ng, b c xúc vi c gia đình nên không kìm ch đỗ ỗ ứ ồ ứ ệ ế ược
Toàn trường có 22 giáo viên tr c ti p làm công tác gi ng d y, trong đó giáoự ế ả ạ viên b môn là 06, giáo viên ti u h c là 16. ộ ể ọ
H u h t giáo viên b môn là giáo viên tr , có trình đ đào t o t t, có trìnhầ ế ộ ẻ ộ ạ ố
đ chuyên môn v ng vàng, có k năng s ph m xu t s c và kh năng x lý cácộ ữ ỹ ư ạ ấ ắ ả ử tình hu ng s ph m phù h p, đố ư ạ ợ ược h c sinh yêu thọ ương, g n gũi.ầ
Trong 16 giáo viên ti u h c thì đ tu i trên 45 tu i có 7 giáo viên, chi mể ọ ộ ổ ổ ế 43,8%. Đ tu i 40 đ n 45 là 4 giáo viên, chi m 25%. S giáo viên tr dộ ổ ế ế ố ẻ ưới 40 là
5 giáo viên, chi m 31,2%. Kh năng ng x và m c đ áp d ng khéo léo cácế ả ứ ử ứ ộ ụ
Trang 10hình th c k lu t h c sinh phân đ nh rõ ràng theo đ tu i. ứ ỷ ậ ọ ị ộ ổ
T t c các giáo viên tr dấ ả ẻ ưới 40 tu i đ u ch a l n nào b cha m h c sinhổ ề ư ầ ị ẹ ọ phàn nàn v cách đ i x v i h c sinh. Kh năng làm công tác ch nhi m l p ề ố ử ớ ọ ả ủ ệ ớ ở nhóm giáo viên này r t t t. H c sinh thấ ố ọ ường g n gũi và thân thi n v i th y cô,ầ ệ ớ ầ
gi a giáo viên và h c sinh có s chia s , giúp đ , yêu thữ ọ ự ẻ ỡ ương
Nhóm giáo viên có đ tu i t 40 đ n 45 là nh ng giáo viên có chuyên mônộ ổ ừ ế ữ
v ng vàng. Có kh năng ng x t t. Các giáo viên này thữ ả ứ ử ố ường nghiêm kh c v iắ ớ
h c sinh nh ng r t quan tâm, g n gũi h c sinh. Đ t bi t nhóm giáo viên này r tọ ư ấ ầ ọ ặ ệ ấ
được cha m h c sinh và c ng đ ng tín nhi m. H đ chín mùi v chuyên môn,ẹ ọ ộ ồ ệ ọ ủ ề
đ khéo léo trong ng x và đ yêu thủ ứ ử ủ ương, c m thông sâu s c t ng hoàn c nhả ắ ừ ả
h c sinh mình ch nhi m. Các th y cô nhóm l a tu i này là các th y cô c tọ ủ ệ ầ ở ứ ổ ầ ố cán trong trường. Nhóm th y cô này không hòa đ ng l m v i h c sinh nh ng làầ ồ ắ ớ ọ ư nhóm giáo viên r t đấ ược h c sinh tin yêu, c m m n.ọ ả ế
Trong s các th y cô l a tu i trên 45 thì có m t s th y cô có kh năngố ầ ở ứ ổ ộ ố ầ ả chuyên môn t t, v ng vàng nh ng cũng có nhi u ngố ữ ư ề ười còn h n ch v năng l cạ ế ề ự
s ph m. Đa s có kh năng áp d ng các hình th c k lu t h c sinh không phùư ạ ố ả ụ ứ ỷ ậ ọ
h p. Nhi u ngợ ề ười hay dùng hình th c k lu t tr ng ph t hay th m chí là b oứ ỷ ậ ừ ạ ậ ạ
l c. Cá bi t có m t s ít th y cô thự ệ ộ ố ầ ường xuyên vi ph m, thạ ường b cha m h cị ẹ ọ sinh phàn nàn v cách th c đ i x , trách ph t con h V vi c làm cho h c sinhề ứ ố ử ạ ọ ề ệ ọ
b t n thị ổ ương, b s không dám đ n l p, b chán n n không mu n h c hay th mị ợ ế ớ ị ả ố ọ ậ chí ghét th y cô đó, không mu n đ n trầ ố ế ường, không mu n vào l p lúc th y cô đóố ớ ầ
d y.ạ
Đ c bi t, đ i v i h c sinh là ngặ ệ ố ớ ọ ười Êđê thì bi n pháp giáo d c c n ph iệ ụ ầ ả
nh nhàng và khéo léo h t s c b i các em không có b t k m t ngu n đ ng viênẹ ế ứ ở ấ ỳ ộ ồ ộ hay m t áp l c nào t phái gia đình là ph i đi h c. Ch c n có m t đi u ph t ý,ộ ự ừ ả ọ ỉ ầ ộ ề ậ các em s n sàng b h c. Các em b h c nhà, cha m không bao gi có ý ki n.ẵ ỏ ọ ỏ ọ ở ẹ ờ ế Các em thường thích các ho t đ ng v n đ ng, vui ch i, gi i trí bên c nh vi cạ ộ ậ ộ ơ ả ạ ệ
h c. T th c t đ i ngũ giáo viên và h c sinh trọ ừ ự ế ộ ọ ường mình, tôi đã b trí hài hòaố các giáo viên nhi u đ tu i vào m t kh i l p đ có s chia s kinh nghi mề ộ ổ ộ ố ớ ể ự ẻ ệ
gi ng d y v i nhau. Trong vi c v n d ng, m i ngả ạ ớ ệ ậ ụ ỗ ười cũng đã có nh ng c g ngữ ố ắ
nh t đ nh đ vi c d y h c đ t đấ ị ể ệ ạ ọ ạ ược hi u qu cao nh t, đ nhà trệ ả ấ ể ường có đ iộ ngũ giáo viên và h c sinh có ý th c k lu t t t nh t.ọ ứ ỷ ậ ố ấ
3. N i dung và hình th c c a gi i phápộ ứ ủ ả
a. M c tiêu c a gi i phápụ ủ ả
Đ a ra đư ược các hình th c k lu t tích c c đ thay th k lu t tr ng ph tứ ỷ ậ ự ể ế ỷ ậ ừ ạ
h c sinhọ T t c các gi i pháp đ u nh m m t m c tiêu là giáo viên có k năngấ ả ả ề ằ ộ ụ ỹ
áp d ng các hình th c k lu t tích c c trong giáo d c h c sinh. H c sinh có ýụ ứ ỷ ậ ự ụ ọ ọ
Trang 11th c k lu t t t. ứ ỷ ậ ố
b. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp.ộ ứ ự ệ ả
Bi n pháp 1. Thay đ i nh n th c c a giáo viênệ ổ ậ ứ ủ
Mu n thay đ i hành đ ng, trố ổ ộ ước h t ph i thay đ i nh n th c c a giáo viên.ế ả ổ ậ ứ ủ
R t nhi u giáo viên phàn nàn: n u không đánh, làm sao h c sinh nghe l i hayấ ề ế ọ ờ
“thương cho roi cho v t”. Có đánh, có la thì m i d y đọ ớ ạ ược. Trước đây khi đi
h c, cô th y đánh mình nh th gi mình m i nên ngọ ầ ư ế ờ ớ ười. Không đánh h c sinhọ thì các em coi thường mình, nh n m t l m. Không đánh h c sinh thì không thờ ặ ắ ọ ể nào d y đạ ược
Hi n nay, b o hành trong nhà trệ ạ ường hay tâm lý “thương cho roi cho v t” làọ không sai hay không phương h i c a nhi u ngạ ủ ề ười, nhi u th y cô v n t n t i.ề ầ ẫ ồ ạ
M t s th y cô còn thi u hi u bi t v pháp lu t, nh t là nghĩa v và quy n h nộ ố ầ ế ể ế ề ậ ấ ụ ề ạ
c a th y cô giáo trong vi c giáo d c chăm sóc tr em đã đủ ầ ệ ụ ẻ ược quy đ nh trong cácị chính sách, lu t pháp.ậ
V n đ đ o đ c ngh nghi p còn đấ ề ạ ứ ề ệ ược m t s giáo viên coi nh M t sộ ố ẹ ộ ố giáo viên không quan tâm nhi u đ n c m xúc c a h c sinh, cho mình đề ế ả ủ ọ ượ cquy n đánh, m ng, la, hét, d a n t h c sinh.ề ắ ọ ạ ọ
Vì v y, v n đ quan tr ng là ph i thay đ i nh n th c c a giáo viên v vi cậ ấ ề ọ ả ổ ậ ứ ủ ề ệ
k lu t h c sinh, ph i làm sao cho giáo viên t nh n th y đỷ ậ ọ ả ự ậ ấ ượ ằc r ng b n thânả mình c n ph i thay đ i các hình th c k lu t đ đ t hi u qu tích c c nh tầ ả ổ ứ ỷ ậ ể ạ ệ ả ự ấ trong d y h c.ạ ọ
Đ thay đ i nh n th c c a giáo viên, trể ổ ậ ứ ủ ước h t tôi đã t ch c các bu iế ổ ứ ổ chuyên đ v các v n đ liên quan đ n b o l c h c đề ề ấ ề ế ạ ự ọ ường, k lu t tr ng ph tỷ ậ ừ ạ
h c sinh, v các v n đ liên quan đ n k năng t ch c d y h c và các v n đọ ề ấ ề ế ỹ ổ ứ ạ ọ ấ ề
v đ o đ c nhà giáo. ề ạ ứ
Qua các bu i chuyên đ , giáo viên nh n th c sâu s c các vi c làm c a mìnhổ ề ậ ứ ắ ệ ủ
là đúng hay sai. T vi c đ a ra các ví d th c t đã đừ ệ ư ụ ự ế ược lan truy n trên m ng,ề ạ các v n đ nóng đã gây nhi u b c xúc trong d lu n, các v n đ b o l c h cấ ề ề ứ ư ậ ấ ề ạ ự ọ sinh đã b xã h i lên án đ so sánh v i vi c giáo viên thị ộ ể ớ ệ ường làm t đó các côừ
th y rút kinh nghi m cho b n thân. ầ ệ ả
Trước tiên, giáo viên s cùng xem và nh n xét v nh ng hành đ ng b o l cẽ ậ ề ữ ộ ạ ự
h c sinh mà m i ngọ ọ ười đã vô tình hay c ý ghi l i đố ạ ược và đ a lên m ngư ạ internet. 100% người xem đ u lên án các tình hu ng nh dùng dép đánh vào đ uề ố ư ầ
h c sinh, dùng thọ ước, roi, cây v t vào mông, tay, chân gây thâm, b m tím các em,ụ ầ tát và m t, véo tai, kéo tai h c sinh, ặ ọ
Sau đó giáo viên s đẽ ược liên h b n thân. Nh l i m t s hành đ ng, m tệ ả ớ ạ ộ ố ộ ộ
Trang 12s bi n pháp k lu t tr ng ph t mình đã áp d ng v i h c sinh mình. M c dùố ệ ỷ ậ ừ ạ ụ ớ ọ ặ không có hành đ ng nào quá đáng nh m t s hình nh đã nêu nh ng n u cácộ ư ộ ố ả ư ế
vi c làm c a mình đ u đệ ủ ề ược ghi l i và đạ ược đ a lên m ng xã h i li u h u quư ạ ộ ệ ậ ả mang l i cho các th y cô giáo chúng ta s th nào. Phân tích xem b n thân mìnhạ ầ ẽ ế ả làm nh th đúng hay sai. ư ế
Ti p theo, giáo viên s đế ẽ ược th o lu n và đ a ra cách gi i quy t các tìnhả ậ ư ả ế
hu ng mà m i ngố ọ ười đã và đang lên án gay g t đó. M i ngắ ỗ ườ ẽ ượi s đ c đ a raư
nh n đ nh và nêu cách gi i quy t các tình hu ng tái hi n. Ví d nh có m t emậ ị ả ế ố ệ ụ ư ộ
h c sinh nói chuy n riêng trong l p b cô giáo v t thọ ệ ớ ị ụ ước làm cho tím b m mông,ầ
n u là b n thân mình trong trế ả ường h p đó, giáo viên s x lý th nào? Ví dợ ẽ ử ế ụ
m t em quay sang nói cuy n v i b n trong lúc cô đang gi ng bài, cô đã b t emộ ệ ớ ạ ả ắ
đó qu su t bu i h c. Hay m t em r t ngh ch và đã l y tr m ti n c a b n b côỳ ố ổ ọ ộ ấ ị ấ ộ ề ủ ạ ị
d a s g i công an đ n, vì quá s chú công an, em đó đã b h c, cô x lý thọ ẽ ọ ế ợ ỏ ọ ử ế nào?
Giáo viên ph i phân tích đả ược đúng sai, nêu lên, phân tích sau đó cùng th ngố
nh t m t s cách th c x lý tình hu ng, cách gi i quy t t i u, hi u qu đấ ộ ố ứ ử ố ả ế ố ư ệ ả ể không làm t n thổ ương h c sinh. Sau m i l n chuyên đ , sau các tình hu ng th cọ ỗ ầ ề ố ự
t đã áp d ng hi u qu và t o chuy n bi n tích c c trong suy nghĩ, hành đ ngế ụ ệ ả ạ ể ế ự ộ
c a h c sinh đ i v i mình, m i giáo viên đã có nh n th c đúng, có chuy n bi nủ ọ ố ớ ỗ ậ ứ ể ế
m nh m tích c c trong nh n th c và tình c m đ i v i h c sinh. M i ngạ ẽ ự ậ ứ ả ố ớ ọ ọ ườ ề i đ u
nh n th y r ng, các em h c sinh đáng yêu h n là đáng trách. T t c các hànhậ ấ ằ ọ ơ ấ ả
đ ng, vi c làm c a các em là t m gộ ệ ủ ấ ương ph n chi u cách giáo d c c a m iả ế ụ ủ ỗ chúng ta. N u đế ược yêu thương, các em s đáp l i b ng tình yêu thẽ ạ ằ ương, n uế
được tôn tr ng, s nh n đọ ẽ ậ ượ ởc các em s kính yêu, n u đự ế ược quan tâm chăm sóc, giúp đ t n tình, chúng ta s nh n l i đỡ ậ ẽ ậ ạ ượ ởc các em m t tình yêu thộ ươ ngtrong sáng, quan tâm đ t bi t, n u b đ i x b ng b o l c, s nh n l i t các emặ ệ ế ị ố ử ằ ạ ự ẽ ậ ạ ừ
m t tính cách l m lì, ngang bộ ầ ướng, n u b b r i, s nh n l i đế ị ỏ ơ ẽ ậ ạ ượ ởc các em
m t s l nh nh t, xa lánh. ộ ự ạ ạ
M i ngày nh th , giáo viên s tìm th y vô vàn ni m vui bên h c trò c aỗ ư ế ẽ ấ ề ọ ủ mình. Giáo viên s nh n th y, không ph i ch có la m ng, đánh đ p, gây ápẽ ậ ấ ả ỉ ắ ậ
l c, thì ngự ười khác m i chú ý l ng nghe mình. Không ph i ch có ph i đánh thìớ ắ ả ỉ ả
m i d y đớ ạ ược, không ph i roi v t m i gi i quy t đả ọ ớ ả ế ược v n đ mà trong vi cấ ề ệ giáo d c m t con ngụ ộ ười thì đi u quan tr ng là ph i khéo léo, ph i có nh ng kề ọ ả ả ữ ỷ