Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng về vấn đề dạy học môn giáo dục công dân đối với học sinh lớp 6 trong chương trình hiện nay ở các nhà trường, hiệu quả của công tác giáo dục đối với các em học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Tìm ra những nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả của công tác dạy học giáo dục công dân và đưa ra một vài biện pháp trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo đạt hiệu quả nhằm góp phần phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập, từ đó giúp các em xác định rõ vai trò trách nhiệm của mình đối với quê hương đất nước, với dân tộc trong xu thế hội nhập hiện nay. Đồng thời góp phần tạo hứng thú đối với môn học trong tâm lí các em để nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Trang 1Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n đặ ấ ề
Nâng cao ch t lấ ượng giáo d c ph thông nói chung và ch t lụ ổ ấ ượng gi ngả
d y môn giáo d c công dân nói riêng là nhi m v c b n c a m i giáo viênạ ụ ệ ụ ơ ả ủ ỗ
đ ng trên b c gi ng. Trong nh ng năm g n đây v i nh ng thành t u khoa h cứ ụ ả ữ ầ ớ ữ ự ọ tiên ti n đ a nhân lo i đ t đế ư ạ ạ ược nh ng bữ ước ti n dài trong l ch s phát tri n c aế ị ử ể ủ mình đã và đang đ t ra nh ng yêu c u ngày càng cao v ch t lặ ữ ầ ề ấ ượng gi ng d y ả ạ ở
m i c p b c h c, t t c nh m đ t đọ ấ ậ ọ ấ ả ằ ạ ược m c tiêu giáo d c đ ra đó là: “ Đào t oụ ụ ề ạ con người Vi t Nam phát tri n toàn di n, có đ o đ c, có tri th c, s c kh e,ệ ể ệ ạ ứ ứ ứ ỏ
th m mĩ và ngh nghi p, trung thành v i lí tẩ ề ệ ớ ưởng đ c l p dân t c và xã h i chộ ậ ộ ộ ủ nghĩa, hình thành b i dồ ưỡng nhân cách, ph m ch t và năng l c c a công dân, đápẩ ấ ự ủ
ng yêu c u b o v và xây d ng T Qu c” (trích – Lu t GD)
V i quan đi m c a ngh quy t s 29 NQ/TW ngày 14/11/2013 c a Banớ ể ủ ị ế ố ủ
ch p hành trung ấ ương Đ ng v đ i m i căn b n toàn di n giáo d c và đào t oả ề ổ ớ ả ệ ụ ạ đáp ng yêu c u công nghi p hóa hi n đ i hóa đ t nứ ầ ệ ệ ạ ấ ước trong đi u ki n kinhề ệ
t th trế ị ường theo đ nh hị ướng xã h i ch nghĩa và h i nh p qu c t đ a ra đó làộ ủ ộ ậ ố ế ư
“Giáo d c đào t o là qu c sách hàng đ u đ u t cho giáo d c là đ u t phátụ ạ ố ầ ầ ư ụ ầ ư tri n để ượ ưc u tiên đi trước trong các chương trình khoa h c phát tri n kinh t xãọ ể ế
h i ”. Vi c th c hi n m c tiêu đ i m i đòi h i ph i th c hi n đ ng b các y uộ ệ ự ệ ụ ổ ớ ỏ ả ự ệ ồ ộ ế
t c b n c a giáo d c theo hố ơ ả ủ ụ ướng coi tr ng phát tri n ph m ch t, kĩ năng c aọ ể ẩ ấ ủ
ngườ ọi h c, t vi c đ i m i chừ ệ ổ ớ ương trình đ n đa d ng hóa n i dung, tài li u h cế ạ ộ ệ ọ
t p, đ i m i phậ ổ ớ ương pháp d y h c trong đó chạ ọ ương trình giáo d c ph thôngụ ổ
m i đ c bi t quan tâm đó là ho t đ ng tr i nghi m sáng t o.ớ ặ ệ ạ ộ ả ệ ạ
Trong h th ng các môn h c c a chệ ố ọ ủ ương trình giáo d c ph thông, mônụ ổ giáo d c công dân gi vai trò quan tr ng tr c ti p trong vi c giáo d c h c sinhụ ữ ọ ự ế ệ ụ ọ hình thành ý th c công dân, phát tri n tâm l c và nhân cách con ngứ ể ự ười. Môn h cọ này mang đ n cho ngế ườ ọi h c nh ng giá tr , chu n m c đ o đ c pháp lu t c aữ ị ẩ ự ạ ứ ậ ủ
xã h i đ h tr thành nh ng con ngộ ể ọ ở ữ ười toàn di n, thành công dân có ích choệ
c ng đ ng, xã h i.ộ ồ ộ
Không nh ng th , xét v khía c nh v trí, ý nghĩa th c ti n c a b môn, thìữ ế ề ạ ị ự ễ ủ ộ môn Giáo d c công dân còn có t m quan tr ng đ c bi t ch nó góp ph n hìnhụ ầ ọ ặ ệ ở ỗ ầ thành nhân cách cho h c sinh, giúp h c sinh bi t phân bi t l ph i, trái, bi t tônọ ọ ế ệ ẽ ả ế
tr ng b n thân và tôn tr ng ngọ ả ọ ười khác, bi t s ng trung th c, khiêm t n, dũngế ố ự ố
c m, bi t yêu thả ế ương và v tha.ị
Đ c bi t, nh ng ki n th c c a môn giáo d c công dân giúp h c sinh hìnhặ ệ ữ ế ứ ủ ụ ọ thành nh ng k năng s ng c b n đ v ng vàng bữ ỹ ố ơ ả ể ữ ước vào đ i, hình thành ý th cờ ứ
Trang 2t ch c k lu t, có thái đ đúng đ n trong vi c nh n th c và ch p hành phápổ ứ ỷ ậ ộ ắ ệ ậ ứ ấ
lu t. ậ
Tuy nhiên, có m t th c t không th ph nh n ộ ự ế ể ủ ậ đó là dưới nh ng tác đ ngữ ộ
c a m t trái c ch th trủ ặ ơ ế ị ường trong th i kì h i nh p m c a, nh ng t tờ ộ ậ ở ử ữ ư ưở ng
x u c a văn hóa ngo i lai, các t n n xã h i đang ngày ngày xâm nh p vào thấ ủ ạ ệ ạ ộ ậ ế
gi i h c đớ ọ ường, nh ng bi u hi n sa sút v đ o đ c c a h c sinh, nh ng tữ ể ệ ề ạ ứ ủ ọ ữ ư
tưởng l ch l c s ng không có lí tệ ạ ố ưởng th hi n ngày càng nhi u, vi c ch y theoể ệ ề ệ ạ
l i s ng th c d ng c a ngố ố ự ụ ủ ườ ới l n cũng có nh ng tác đ ng x u đ n các em h cữ ộ ấ ế ọ sinh, tình tr ng s tr v thành niên vi ph m pháp lu t có xu hạ ố ẻ ị ạ ậ ướng ngày càng gia tăng đã gióng lên nh ng h i chuông báo đ ng v th c tr ng s tha hóa nhânữ ồ ộ ề ự ạ ự cách, s băng ho i các giá tr đ o đ c truy n th ng…là m t n i lo cho xã h i vàự ạ ị ạ ứ ề ố ộ ỗ ộ
nó gây nh hả ưởng l n đ n công tác giáo d c đ o đ c trong các nhà trớ ế ụ ạ ứ ường
Trong nhi u năm h c trề ọ ước, b môn giáo d c công dân độ ụ ược nhi u ngề ườ i
d y và ngạ ườ ọi h c g i là môn h c “3K” (t c là khó, khô và kh ). H c sinh khôngọ ọ ứ ổ ọ chú tr ng, th m chí ngay c m t s giáo viên có tâm lí coi đây là môn ph cácọ ậ ả ộ ố ụ Ở
trường THCS h u nh có r t ít giáo viên đầ ư ấ ược đào t o chuyên ngành b môn nàyạ ộ
và thường được phân công d y chéo ban đ đ m b o s tạ ể ả ả ự ương đ i đ ng đ uố ồ ề trong vi c phân chia đ nh m c s ti t d y, chính vì v y s đ u t cho ch tệ ị ứ ố ế ạ ậ ự ầ ư ấ
lượng d y h c cũng ch a th t s đạ ọ ư ậ ự ược chú ý
M c dù trong nh ng năm g n đây b môn này đã đặ ữ ầ ộ ược chú ý coi tr ng vọ ề vai trò c a nó trong vi c đánh giá x p lo i đ o đ c cho h c sinh nh ng vì nhi uủ ệ ế ạ ạ ứ ọ ư ề
lý do khác nhau, ch t lấ ượng d y và h c môn h c này v n còn có nhi u b t c pạ ọ ọ ẫ ề ấ ậ
ch a đáp ng đư ứ ược m c tiêu môn h c đ ra. Đi u này c n có s đánh giá,ụ ọ ề ề ầ ự nhìn
nh n t nhi u nguyên nhân c phía ngậ ừ ề ả ườ ạ ẫi d y l n ngườ ọi h c, đ t đó có gi iể ừ ả pháp nâng cao ch t lấ ượng d y và h c môn h c này, nh t là trong giai đo n hi nạ ọ ọ ấ ạ ệ nay
V phía ngề ườ ọi h c, m t th c tr ng đáng bu n là có r t nhi u h c sinhộ ự ạ ồ ấ ề ọ không nh n th c đậ ứ ược h t t m quan tr ng c a môn h c này và cho r ng đây làế ầ ọ ủ ọ ằ môn h c ph nên ít quan tâm, đ u t thích đáng cho vi c h c. Cá bi t, có m t sọ ụ ầ ư ệ ọ ệ ộ ố
h c sinh t ra th c s h h ng, thi u nghiêm túc đ i v i môn h c này. V i suyọ ỏ ự ự ờ ữ ế ố ớ ọ ớ nghĩ phi n di n, l ch l c, ph n l n h c sinh ch h c t , h c v t nh m đ i phóế ệ ệ ạ ầ ớ ọ ỉ ọ ủ ọ ẹ ằ ố
v i giáo viên. Đ n khi ki m tra thì quay cóp, s d ng tài li u…Hi n tớ ế ể ử ụ ệ ệ ượng h cọ sinh không m n mà trong vi c h c môn giáo d c công dân đã t n t i t lâu, trặ ệ ọ ụ ồ ạ ừ ở thành “n p”, t o nên s c ì v m t tâm lí mà mu n kh c ph cế ạ ứ ề ặ ố ắ ụ không ph i dả ễ dàng.
V phía ngề ườ ại d y, qua th c t có th nh n th y, m t b ph n giáo viênự ế ể ậ ấ ộ ộ ậ
Trang 3m i, th đ ng đ i v i h c sinh trong vi c ti p nh n ki n th c. M t s giáo viênỏ ụ ộ ố ớ ọ ệ ế ậ ế ứ ộ ố lên l p v i tâm lý cho r ng môn c a mình là môn ph nên ít có s quan tâm, đ uớ ớ ằ ủ ụ ự ầ
t trong vi c so n giáo án, chu n b bài lên l p.ư ệ ạ ẩ ị ớ Bên c nh đó, vi c thi u nh ngạ ệ ế ữ
d n ch ng sinh đ ng trong th c t , thi u nh ng phẫ ứ ộ ự ế ế ữ ương pháp h c t p khoa h cọ ậ ọ thích h p làm cho các ti t h c tr nên khô khan, nhàm chán, không gây đợ ế ọ ở ượ ự c s
h ng thú đ i v i các em. H qu t t y u là ch t lứ ố ớ ệ ả ấ ế ấ ượng ti t h c có nhi u h nế ọ ề ạ
ch , t l h c sinh yêu thích và h ng thú v i môn h c còn th p. ế ỉ ệ ọ ứ ớ ọ ấ
Hướng đ n vi c đ i m i phế ệ ổ ớ ương pháp d y h c và chu n b cho vi c th cạ ọ ẩ ị ệ ự
hi n chệ ương trình giáo d c ph thông m i, trong nh ng năm g n đây v n đụ ổ ớ ữ ầ ấ ề giáo d c kĩ năng s ng cho các em và phụ ố ương châm đ y m nh h c đi đôi v i hànhẩ ạ ọ ớ đang được ngành giáo d c đ c bi t quan tâm th c hi n thông qua các ho t đ ngụ ặ ệ ự ệ ạ ộ
tr i nghi m sáng t o các b môn trong đó có môn giáo d c công dân.ả ệ ạ ở ộ ụ
Xu t phát t th c t trên nh m b i dấ ừ ự ế ằ ồ ưỡng h ng thú h c t p, phát huy tínhứ ọ ậ tích c c trong h c t p b môn c a h c sinh, đáp ng đự ọ ậ ộ ủ ọ ứ ược m c tiêu giáo d c vàụ ụ giáo dưỡng đ nâng cao ch t lể ấ ượng hi u qu trong gi ng d y b môn giáo d cệ ả ả ạ ộ ụ công dân l p 6 tôi xin m nh d n đ a ra m t vài suy nghĩ trong vi c ớ ạ ạ ư ộ ệ “Góp ph n ầ phát huy tính tích c c c a h c sinh trong h c môn giáo d c công dân 6 thông ự ủ ọ ọ ụ qua ho t đ ng tr i nghi m sáng t o ” ạ ộ ả ệ ạ mà b n thân tôi đã ti n hành trong th iả ế ờ gian qua.
II. M c đích (m c tiêu) nghiên c uụ ụ ứ
Đánh giá th c tr ng v v n đ d y h c môn giáo d c công dân đ i v iự ạ ề ấ ề ạ ọ ụ ố ớ
h c sinh l p 6 trong chọ ớ ương trình hi n nay các nhà trệ ở ường, hi u qu c a côngệ ả ủ tác giáo d c đ i v i các em h c sinh thông qua ho t đ ng tr i nghi m sáng t o.ụ ố ớ ọ ạ ộ ả ệ ạ
Tìm ra nh ng nguyên nhân làm h n ch hi u qu c a công tác d y h cữ ạ ế ệ ả ủ ạ ọ giáo d c công dânụ và đ a ra m t vài bi n phápư ộ ệ trong vi c t ch c ho t đ ng tr iệ ổ ứ ạ ộ ả nghi m sáng t o đ t hi u quệ ạ ạ ệ ả nh m góp ph n ằ ầ phát huy tính tích c c ch đ ngự ủ ộ
c a h c sinh trong vi c th c hi n nhi m v h c t pủ ọ ệ ự ệ ệ ụ ọ ậ , t đó giúp các em xác đ nhừ ị
rõ vai trò trách nhi m c a mình đ i v i quê hệ ủ ố ớ ương đ t nấ ước, v i dân t c trongớ ộ
xu th h i nh p hi n nay. Đ ng th i góp ph n t o h ng thú đ i v i môn h cế ộ ậ ệ ồ ờ ầ ạ ứ ố ớ ọ trong tâm lí các em đ nâng cao ch t lể ấ ượng giáo d c trong nhà trụ ường
trong khuôn kh bài vi t này ch xin đỞ ổ ế ỉ ược đ c p đ n cách th c tề ậ ế ứ ổ
ch c m t ho t đ ng tr i nghi m sáng t o trong môn giáo d c công dân 6 nh mứ ộ ạ ộ ả ệ ạ ụ ằ xây d ng h ng thú h c t p b môn cũng nh phát huy tính tích c c trong cácự ứ ọ ậ ộ ư ự
ho t đ ng t p th mà tôi đã th c hi n trong các năm h c 2016 2017, 2017 ạ ộ ậ ể ự ệ ọ
2018 t i trạ ường THCS Lê Văn Tám xã Bình Hòa, huy n Krông Ana.ệ
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
Trang 4I. C s lí lu n c a v n đ :ơ ở ậ ủ ấ ề
Chi n lế ược phát tri n giáo d c đào t o giai đo n 2011 2020 xác đ nhể ụ ạ ạ ị
m c tiêu t ng quát đ n năm 2020 n n giáo d c nụ ổ ế ề ụ ước ta được đ i m i căn b nổ ớ ả toàn di n theo hệ ướng chu n hóa, hi n đ i hóa, xã h i hóa, dân ch hóa và h iẩ ệ ạ ộ ủ ộ
nh p qu c t ậ ố ế
V i chớ ương trình giáo d c ph thông m i đụ ổ ớ ược xây d ng theo đ nh hự ị ướ ng phát tri n ph m ch t năng l c ngể ẩ ấ ự ườ ọi h c, t o môi trạ ường h c t p và rèn luy nọ ậ ệ giúp h c sinh phát tri n hài hòa v m i m t. Ch t lọ ể ề ọ ặ ấ ượng giáo d c đụ ược nâng cao
m t cách toàn di n g m giáo d c đ o đ c kĩ năng s ng, năng l c sáng t o, năngộ ệ ồ ụ ạ ứ ố ự ạ
l c th c hành, ngo i ng , tin h c đáp ng nhu c u v nhân l c nh t là nhân l cự ự ạ ữ ọ ứ ầ ề ự ấ ự
ch t lấ ượng cao trong xây d ng n n kinh t tri th c, đ m b o c h i h c t pự ề ế ứ ả ả ơ ộ ọ ậ
su t đ i cho m i ngố ờ ỗ ười dân đ t ng bể ừ ước hình thành xã h i h c t p.ộ ọ ậ
Ho t đ ng tr i nghi m sáng t o đạ ộ ả ệ ạ ược coi là m t đi m nh n c a vi c đ iộ ể ấ ủ ệ ổ
m i giáo d c căn b n và toàn di n nh t là trong chớ ụ ả ệ ấ ương trình giáo d c ph thôngụ ổ
t ng th s p t i đổ ể ắ ớ ược đ a vào s d ng thì ho t đ ng này càng đư ử ụ ạ ộ ược chú tr ng.ọ
Vi c t ch c cho h c sinh h c t p thông qua ho t đ ng tr i nghi m c a b nệ ổ ứ ọ ọ ậ ạ ộ ả ệ ủ ả thân h c sinh là m t cách th c đ i m i phọ ộ ứ ổ ớ ương pháp giáo d c trong nhà trụ ường, vai trò to l n c a nó đã đớ ủ ược nhi u t ch c nghiên c u và các nhà khoa h c trênề ổ ứ ứ ọ
th gi i kh ng đ nh.ế ớ ẳ ị
Theo quan đi m c a nhà c i cách giáo d c Nh t B n T. Makiguchi vi cể ủ ả ụ ậ ả ệ
h c trong nhà trọ ường ph i song hành v i cu c s ng thì m i phát tri n đả ớ ộ ố ớ ể ượ ự c s sáng t o c a h c sinh, b i vì con ngạ ủ ọ ở ườ ối v n có tính sáng t o t b n ch t và tinhạ ừ ả ấ hoa c a nhân lo i. Còn theo PGS. TS Đinh Th Kim Thoa (ch nhi m các khoaủ ạ ị ủ ệ giáo d c trụ ường Đ i h c qu c gia Hà N i) đ a ra đ nh nghĩa v ho t đ ng tr iạ ọ ố ộ ư ị ề ạ ộ ả nghi m sáng t o: là ho t đ ng giáo d c trong đó dệ ạ ạ ộ ụ ướ ự ưới s h ng d n c a các nhàẫ ủ giáo d c t ng cá nhân h c sinh đụ ừ ọ ược tham gia tr c ti p vào các ho t đ ng khácự ế ạ ộ nhau c a nhà trủ ường cũng nh ngoài xã h i v i t cách là ch th c a ho tư ộ ớ ư ủ ể ủ ạ
đ ng. Qua đó phát tri n năng l c th c ti n, ph m ch t nhân cách và phát huyộ ể ự ự ễ ẩ ấ
ti m năng sáng t o c a cá nhân mình. Nh v y, hi u m t cách nôm na thì ho tề ạ ủ ư ậ ể ộ ạ
đ ng tr i nghi m sáng t o là ho t đ ng tộ ả ệ ạ ạ ộ ương tác gi a con ngữ ười và đ i tố ượ ng theo cách m i khác v i cách thông thớ ớ ường
Thông qua ho t đ ng tr i nghi m sáng t o h c sinh đạ ộ ả ệ ạ ọ ược ch đ ng thamủ ộ gia vào t t c các khâu c a quá trình ho t đ ng t thi t k đ n chu n b , th cấ ả ủ ạ ộ ừ ế ế ế ẩ ị ự
hi n, đánh giá k t qu ho t đ ng phù h p v i đ c đi m l a tu i và kh năngệ ế ả ạ ộ ợ ớ ặ ể ứ ổ ả
c a b n thân, đủ ả ược bày t quan đi m, t kh ng đ nh b n thân và đ ng th i tỏ ể ự ẳ ị ả ồ ờ ự đánh giá k t qu ho t đ ng c a b n thân cũng nh b n bè trong l p. V i vi cế ả ạ ộ ủ ả ư ạ ớ ớ ệ
Trang 5tr i nghi m đó s giúp hình thành trong các em các giá tr đ o đ c, ý th c ch pả ệ ẽ ị ạ ứ ứ ấ hành pháp lu t và các năng l c c n thi t c a m i cá nhân trong t p th ậ ự ầ ế ủ ỗ ậ ể
Ho t đ ng tr i nghi m sáng t o trong môn giáo d c công dân đạ ộ ả ệ ạ ụ ược xem là
ho t đ ng th c ti n đạ ộ ự ễ ược ti n hành song song v i các ho t đ ng d y h c trongế ớ ạ ộ ạ ọ nhà trường, thông qua các ho t đ ng th c hành c a ch đ tr i nghi m sáng t oạ ộ ự ủ ủ ề ả ệ ạ
s giúp các em phát tri n nâng cao các t ch t ti m n c a b n thân, hình thànhẽ ể ố ấ ề ẩ ủ ả
ý th c t l p, bi t quan tâm đ n nh ng ngứ ự ậ ế ế ữ ười xung quanh và các v n đ liênấ ề quan trong cu c s ng đ t đó bi t cách v n d ng nh ng ki n th c đã h c trongộ ố ể ừ ế ậ ụ ữ ế ứ ọ
th c t đ i thự ế ờ ường
II. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề
Vi c d y và h c môn giáo d c công dân trệ ạ ọ ụ ở ường THCS Lê Văn Tám trong nh ng năm g n đây đã đữ ầ ược chú tr ng đ i m i c v phọ ổ ớ ả ề ương pháp gi ngả
d y và cách h c tuy nhiên ch t lạ ọ ấ ượng môn h c ch a th t s đọ ư ậ ự ược c i ti n, tinhả ế
th n h c t p c a h c sinh đ i v i b môn ch a th t s chú tr ng, th m chí cònầ ọ ậ ủ ọ ố ớ ộ ư ậ ự ọ ậ
có tâm lí coi thường, coi đây là môn ph nên vi c h c có tính ch t đ i phó.ụ ệ ọ ấ ố
B n thân môn h c này v n khô khan nh t là đ i v i h c sinh l p 6 v aả ọ ố ấ ố ớ ọ ớ ừ
m i chuy n c p cho nên vi c ti p c p v i phớ ể ấ ệ ế ậ ớ ương pháp h c c p THCS cònọ ở ấ nhi u b ng , m t s khái ni m, quy đ nh v pháp lu t còn khá xa l , tr uề ỡ ỡ ộ ố ệ ị ề ậ ạ ừ
tượng so v i nh n th c c a các em. Giáo viên n u nh d y ch dùng phớ ậ ứ ủ ế ư ạ ỉ ươ ng pháp thuy t trình các khái ni m thì các em s không n m đế ệ ẽ ắ ược v n đ d r iấ ề ễ ơ vào tình tr ng h c v t, mau quên. M t s giáo viên ch a tích c c cho h c sinhạ ọ ẹ ộ ố ư ự ọ
tr i nghi m v n d ng ki n th c vào th c t vì ng i ph i m t công chu n bả ệ ậ ụ ế ứ ự ế ạ ả ấ ẩ ị nhi u th liên quan trong khi b n thân các em r t háo h c đề ứ ả ấ ứ ược tham gia tr iả nghi m các ho t đ ng.ệ ạ ộ
Trước khi th c hi n đ tài nghiên c u tôi đã ti n hành kh o sát m t s n iự ệ ề ứ ế ả ộ ố ộ dung đ n m b t v tình hình h c t p c a các em thông qua m t s câu h i nhể ắ ắ ề ọ ậ ủ ộ ố ỏ ư sau:
1. Theo em h c môn giáo d c công dân có c n thi t không ?ọ ụ ầ ế
2. Em có thích h c môn giáo d c công dân không ?ọ ụ
Khi ti n hành thu th p k t qu tôi có đế ậ ế ả ượ ố ệc s li u và m t s thông tin nhộ ố ư sau:
L pớ TS
h cọ
sinh
NH
N i dung kh o sátộ ả C n thi tầ ế Không
c n thi tầ ế Không
có ý
ki nế
Trang 62017
6a1 40 Theo em h c giáo d c công dânọ ụ
có c n thi t không ?ầ ế 30
( 75%)
10 (25%)
thích
Không
có ý
ki nế 6a1 40 Em có thích h c môn giáo d cọ ụ
công dân không?
17(42,5%) 23(57,5%)
V i câu h i s 2 h c sinh đ a ra r t nhi u lí do chán h c môn giáo d cớ ỏ ố ọ ư ấ ề ọ ụ công dân nh : đây là môn h c khô khan, có nhi u khái ni m khó hi u, tr uư ọ ề ệ ể ừ
tượng Do đó đ t o ni m yêu thích h c b môn thì vi c kích thích tính tíchể ạ ề ọ ộ ệ
c c và phát tri n t duy cho h c sinh trong quá trình gi ng d y là vô cùng c nự ể ư ọ ả ạ ầ thi t.ế
Đ ng th i tôi cũng ti n hành th ng kê ch t lồ ờ ế ố ấ ượng b môn năm h c 2016 ộ ọ
2017 c th nh sau: ụ ể ư
Trang 7Nhìn chung có th th y r ng t l y u kém c a ch t lể ấ ằ ỉ ệ ế ủ ấ ượng b môn tộ ươ ng
đ i cao (15,7 %), nhi u h c sinh không yêu thích b môn, không th y đố ề ọ ộ ấ ượ ầ c t m quan tr ng c n thi t c a b môn trong cu c s ng đ c bi t là vai trò c a b mônọ ầ ế ủ ộ ộ ố ặ ệ ủ ộ này trong vi c góp ph n hình thành nhân sinh quan, th gi i quan cho các em sauệ ầ ế ớ này. V n đ đ t ra là ph i kh i d y trong các em lòng yêu thích h ng thú h cấ ề ặ ả ơ ậ ứ ọ
t p b môn cũng nh tăng cậ ộ ư ường hi u qu công tác giáo d c đ o đ c cho h cệ ả ụ ạ ứ ọ sinh đ góp ph n nâng cao ch t lể ầ ấ ượng giáo d c trong nhà trụ ường.
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đả ế ể ả ế ấ ề
Đ vi c ti n hành ho t đ ng tr i nghi m sáng t o đ t hi u qu thì giáoể ệ ế ạ ộ ả ệ ạ ạ ệ ả viên c n có s chu n b chu đáo v n i dung vi c phân công nhi m v cho cácầ ự ẩ ị ề ộ ệ ệ ụ nhóm h c sinh chu n b Trọ ẩ ị ước h t v i m i m t ch đ ho t đ ng tr i nghi mế ớ ỗ ộ ủ ề ạ ộ ả ệ sáng t o giáo viên ph i xác đ nh rõ đạ ả ị ược tr ng tâm nh ng v n đ h c sinh c nọ ữ ấ ề ọ ầ
đ t đạ ược v ki n th c, kĩ năng, thái đ sau khi tri n khai ch đ T c là xácề ế ứ ộ ể ủ ề ứ
đ nh đị ược m c tiêu c a ch đ đó nói v v n đ gì, nh ng ki n th c mà các emụ ủ ủ ề ề ấ ề ữ ế ứ
đ t đạ ược sau khi tham gia ho t đ ng c a ch đ là gì, thông qua ho t đ ng chạ ộ ủ ủ ề ạ ộ ủ
đ s giúp h c sinh rèn luy n đề ẽ ọ ệ ược nh ng kĩ năng gì đ t đó hình thành nh ngữ ể ừ ữ thái đ tích c c c a h c sinh trong vi c ch đ ng liên h ki n th c, v n d ngộ ự ủ ọ ệ ủ ộ ệ ế ứ ậ ụ
ki n th c c a môn h c vào trong h c t p và cu c s ng. C th nh sau:ế ứ ủ ọ ọ ậ ộ ố ụ ể ư
1. Xác đ nh m c tiêu c a ho t đ ng ch đị ụ ủ ạ ộ ủ ề
V ki n th c: ề ế ứ h c sinh c n ph i n m đọ ầ ả ắ ượ b n ch t, đ c đi m, bi uc ả ấ ặ ể ể
hi n, qui lu t, vai trò c a n i dung ch đ h c t pệ ậ ủ ộ ủ ề ọ ậ
Bi t vế ận d ng đụ ược các đ c đi m b n ch t và tính qui lu t c a n i dung ch đặ ể ả ấ ậ ủ ộ ủ ề
h c t p vào các yêu c u khác trong h c t p, cu c s ng m t cách phùọ ậ ầ ọ ậ ộ ố ộ h p, bi tợ ế đánh giá đượ ầc t m quan tr ng, tính ng d ng c a n i dung ch đ h c ọ ứ ụ ủ ộ ủ ề ọ
V t ề hái độ: H c sinh cọ ó s ch đ ng trong vi c liên h , v n d ng ki nự ủ ộ ệ ệ ậ ụ ế
th c c a môn h c vào ho t đ ng h c t p trong nhà trứ ủ ọ ạ ộ ọ ậ ường và cu c s ngộ ố Tích
c c tham gia vào các ho t đ ng h c t p và th c hành rèn luy n b n thânự ạ ộ ọ ậ ự ệ ả Có ý th cứ
t tu dự ưỡng, rèn luy n, xây d ng, phát tri n các giá tr cá nhân phù h p v i b iệ ự ể ị ợ ớ ố
c nh xã h iả ộ
V k ề ĩ năng h c sinh c n đ t đọ ầ ạ ượ : Bi t làm theo hành đ ng (ho t đ ng)c ế ộ ạ ộ
đã được quan sát, đã được ch d nỉ ẫ m t cáchộ chính xác. V n d ng m t cách sángậ ụ ộ
t o ki n th c đã h c đ gi i quy t các tình hu ng h c t p và cu c s ngạ ế ứ ọ ể ả ế ố ọ ậ ộ ố
V i ch đ “Tôi yêu nớ ủ ề ước s ch” trong phân ph i chạ ố ương trình tr iả nghi m sáng t o môn GDCD 6 mà tôi đã ti n hành tri n khai cho h c sinh th cệ ạ ế ể ọ ự
hi n trong nh ng năm h c qua tôi xác đ nh h c sinh c n đ t đệ ữ ọ ị ọ ầ ạ ược nh ng v n đữ ấ ề sau:
Trang 8Th nh t, v ki n th c:ứ ấ ề ế ứ
H c sinh nọ ắm v ng đữ ược b n ch t, đ c đi mả ấ ặ ể c a nủ ước trong th gi i tế ớ ự nhiên. Vai trò quan tr ng c a nọ ủ ướ ạc s ch đ i v i cu c s ng con ngố ớ ộ ố ười
H c sinh hi u đọ ể ượ ầc t m quan tr ng c a nọ ủ ước trong cu c s ng, th c tr ngộ ố ự ạ
c a ngu n nủ ồ ước hi n nay và trách nhi m c a b n thân trong vi c s d ng ti tệ ệ ủ ả ệ ử ụ ế
ki m và b o v ngu n nệ ả ệ ồ ước
Th hai v kĩ năng:ứ ề
Rèn luy n kĩ năng s ng nh kĩ năng thuy t trình, kĩ năng di n k ch, khệ ố ư ế ễ ị ả năng sáng t o trong vi c th ý tạ ệ ể ưởng qua các s n ph m báo cáo c a ch đ ả ẩ ủ ủ ề
Rèn luy n kĩ năng làm vi c nhóm cũng nh thái đ h p tác trong vi c hoànệ ệ ư ộ ợ ệ thành nhi m v nhóm.ệ ụ
Th ba v t tứ ề ư ưởng, thái đ :ộ
Có s ch đ ng trong vi c liên h , v n d ng ki n th c c a môn h c vàoự ủ ộ ệ ệ ậ ụ ế ứ ủ ọ
ho t đ ng h c t p trong nhà trạ ộ ọ ậ ường và cu c s ngộ ố Bi t ế th c hành các bi n phápự ệ
s d ng ti t ki m nử ụ ế ệ ước và có ý th c b o v ngu n nứ ả ệ ồ ước trong m i sinh ho tọ ạ hàng ngày
Tích c c tham gia vào các ho t đ ng h c t p và ự ạ ộ ọ ậ các ho t đ ng t p th ạ ộ ậ ể
Có ý th c t tu dứ ự ưỡng, rèn luy nệ b n thân.ả
Thông thường v i m i m t ch đ tr i nghi m sáng t o đ đ t hi u quớ ỗ ộ ủ ề ả ệ ạ ể ạ ệ ả thì giáo viên và h c sinh ph i th c hi n các bọ ả ự ệ ước nh sau:ư
2. Giao nhi m v và công tác chu n b :ệ ụ ẩ ị
Đ u tiên giáo viên chia nhóm, giao nhi m v cho t ng nhóm h c sinh tìmầ ệ ụ ừ ọ
ki m các thông tin liên quan đ n ch đ theo các ngu n khác nhau nh đ c sáchế ế ủ ề ồ ư ọ giáo khoa các bài liên quan đ n ki n th c c a ch đ mà h c sinh c n chu n bế ế ứ ủ ủ ề ọ ầ ẩ ị
đ ng th i tìm ki m các ngu n thông tin khác nh trên internet, sách báo trong thồ ờ ế ồ ư ư
vi n sau đó vi t vào phi u thu th p thông tin. Đây là m t khâu quan tr ng giúpệ ế ế ậ ộ ọ
h c sinh có thêm thông tin đ m r ng ki n th c, đào sâu ki n th c và là c sọ ể ở ộ ế ứ ế ứ ơ ở
đ g n bài h c v i th c ti n, ho t đ ng này cũng s giúp cho h c sinh rèn luy nể ắ ọ ớ ự ễ ạ ộ ẽ ọ ệ thêm v năng l c khai thác công ngh thông tin đ hề ự ệ ể ướng t i đ nh hớ ị ướng kĩ năng ngh nghi p cho các em sau này.ề ệ
Sau khi tìm ki m thông tin là đ n quá trình x lí thông tin, đây là giai đo nế ế ử ạ
h c sinh thọ ường g p khó khăn trong vi c t ng h p nh ng thông tin c n thi t vàặ ệ ổ ợ ữ ầ ế
s đ hóa ki n th c theo ch đ đã đ nh nên c n đ n s h tr c a giáo viên, vìơ ồ ế ứ ủ ề ị ầ ế ự ỗ ợ ủ
Trang 9v y giáo viên c n đ nh hậ ầ ị ướng cho các em ch n l c nh ng thông tin c n thi t phùọ ọ ữ ầ ế
h p theo yêu c u c a ch đ đ t ra. ợ ầ ủ ủ ề ặ
Trên c s các thông tin đã thu th p đơ ở ậ ược h c sinh xây d ng ý tọ ự ưởng cho
s n ph m c a nhóm mình, sau đó ch t o th c hi n s n ph m theo các bả ẩ ủ ế ạ ự ệ ả ẩ ướ c
nh m c th hóa ý tằ ụ ể ưởng thành s n ph m th t c a ch đ Đây là khâu khó nh tả ẩ ậ ủ ủ ề ấ trong quá trình chu n b cho ch đ tr i nghi m sáng t o, h c sinh thẩ ị ủ ề ả ệ ạ ọ ường lúng túng trong vi c th c hi n các thao tác kĩ năng c n có đ th hi n s n ph m và ýệ ự ệ ầ ể ể ệ ả ẩ
tưởng c a s n ph m đó trên th c t do đó giáo viên c n ph i t v n, hủ ả ẩ ự ế ầ ả ư ấ ướng d nẫ các em trong cách thi t k , trình bày s n ph m theo ý tế ế ả ẩ ưởng mà c nhóm đã xâyả
d ng. Có th g i ý cho các nhóm l a ch n m t lo i hình s n ph m phù h pự ể ợ ự ọ ộ ạ ả ẩ ợ trong các lo i nh : bài vi t, tranh v , t r i, poster, video clip sau khi th ngạ ư ế ẽ ờ ơ ố
nh t v hình th c th hi n s n ph m c n đôn đ c nh c nh các thành viên trongấ ề ứ ể ệ ả ẩ ầ ố ắ ở nhóm hoàn thành công vi c đệ ược phân công
Sau khi các nhóm đã l a ch n đự ọ ược lo i hình s n ph m truy n thông phùạ ả ẩ ề
h p giáo viên yêu c u các nhóm nghiên c u các tiêu chí đánh giá s n ph m vàợ ầ ứ ả ẩ hoàn thành bài báo cáo c a mình.ủ
Th c hi n ch đ “Tôi yêu nự ệ ủ ề ướ ạc s ch” tôi cho h c sinh chu n b các n iọ ẩ ị ộ dung sau:
Th i gian, không gian, đ a đi m ờ ị ể : t ch c ho t đ ng h c t pổ ứ ạ ộ ọ ậ tr i nghi mả ệ
t i l p h c.ạ ớ ọ
Tài li u ệ đượ ử ục s d ng trong quá trình t ch c ho t đ ng h c t p cho cácổ ứ ạ ộ ọ ậ
ch th ho t đ ngủ ể ạ ộ : sách tr i nghi m sáng t o c a giáo viên và h c sinh, m t sả ệ ạ ủ ọ ộ ố
t li u tham kh o t ngu n internet. ư ệ ả ừ ồ
Chu n b c a giáo viên h c sinh v các p ẩ ị ủ ọ ề h ươ ng ti n ệ , tài li u s d ng ệ ử ụ
trong quá trình t ch c ho t đ ng h c t pổ ứ ạ ộ ọ ậ tr i nghi m: gi y A4, gi y roki, máyả ệ ấ ấ chi u, bút màu, m t s tranh nh và các ngu n t li u tham kh o khác ế ộ ố ả ồ ư ệ ả
Th i gian chu n b : 2 tu n sau khi h c xong bài “Ti t ki m” trong phânờ ẩ ị ầ ọ ế ệ
ph i chố ương trình
Phân công nhóm, tìm ki m thông tin, chu n b n i dung:ế ẩ ị ộ
+ Nhóm 1: V tranhẽ
+ Nhóm 2: S u t m tranh nh, video clip liên quan đ n ch đư ầ ả ế ủ ề
+ Nhóm 3: Làm t r i, poster tuyên truy nờ ơ ề
+ Nhóm 4: Vi t bài tuyên truy n theo ch đế ề ủ ề
+ Nhóm 5: Chu n b ti u ph m “ L ng nghe chúng em nói” ẩ ị ể ẩ ắ
Trang 10 X lí thông tinử
Xây d ng ý tự ưởng và hoàn thi n s n ph m.ệ ả ẩ
3. Trình bày, báo cáo s n ph m và đánh giá ho t đ ngả ẩ ạ ộ
Sau khi chu n b xong giáo viên cho h c sinh ẩ ị ọ báo cáo s n ph mả ẩ quá trình
h c t p c a c nhóm. Đây là giai đo n h c sinh th hi n sâu s c ki n th cọ ậ ủ ả ạ ọ ể ệ ắ ế ứ
c a b n thân, nh ng năng l c ti m n c a cá nhân có c h i b c l , qua quáủ ả ữ ự ề ẩ ủ ơ ộ ộ ộ trình này cũng là m t c h i đ các em rèn luy n cho mình kh năng thuy tộ ơ ộ ể ệ ả ế trình, kh năng di n thuy t trả ễ ế ước đám đông, kh năng di n k ch, v tranhả ễ ị ẽ cũng nh các kĩ năng v công ngh thông tin ư ề ệ
Ti n hànhế báo cáo ch đ “Tôi yêu nủ ề ước s ch” tôi hạ ướng d n h c sinhẫ ọ các nhóm th c hi n nh sau:ự ệ ư
Đ u tiên giáo viên đ a ra các v n đ h c sinh th o lu n: ầ ư ấ ề ọ ả ậ
a. Nước là gì ? Nước có t m quan tr ng trong cu c s ng nh th nào?ầ ọ ộ ố ư ế Giáo viên g i nhóm 1 lên trình bày và báo cáo n i dung qua các s n ph mọ ộ ả ẩ tranh v đã chu n b c a nhóm.ẽ ẩ ị ủ
b. Vai trò c a nủ ước? Nước có t m quan tr ng trong cu c s ng nh thầ ọ ộ ố ư ế nào?
Giáo viên g i nhóm 2 lên trình bày và báo cáo n i dung qua các s n ph m tranhọ ộ ả ẩ minh h a, video clip đã chu n b c a nhóm.ọ ẩ ị ủ
c. Th c tr ng c a ngu n nự ạ ủ ồ ướ ở ước n c ta và đ a phở ị ương hi n nay nhệ ư
th nào? Nguyên nhân nào d n đ n tình tr ng khô h n và ô nhi m ngu n nế ẫ ế ạ ạ ễ ồ ướ c ngày càng gia tăng? Liên h v i tình hình th c t ngu n nệ ớ ự ế ồ ướ ở ịc đ a phương em
Giáo viên g i nhóm 3 lên trình bày và báo cáo n i dung qua các s n ph mọ ộ ả ẩ tranh minh h a, t r i c đ ng đã chu n b c a nhóm.ọ ờ ơ ổ ộ ẩ ị ủ
Giáo viên cho h c sinh quan sát m t s hình nh, video clip t máy chi uọ ộ ố ả ừ ế
mà các nhóm đã s u t m v tình tr ng khô h n và ô nhi m ngu n nư ầ ề ạ ạ ễ ồ ướ ở ộ c m t
s đ a phố ị ương trên đ t nấ ước ta và t i đ a bàn t nh Đăklăk.ạ ị ỉ
d. Nêu nh ng gi i pháp s d ng ti t ki m nữ ả ử ụ ế ệ ước và b o v ngu n nả ệ ồ ướ c
s ch?ạ
Giáo viên g i nhóm 4 lên trình bày và báo cáo n i dung qua các s n ph mọ ộ ả ẩ bài vi t tuyên truy n đã chu n b c a nhóm.ế ề ẩ ị ủ
e. Trách nhi m c a công dân h c sinh trong vi c s d ng nệ ủ ọ ệ ử ụ ướ ạc s ch, b oả
v ti t ki m ngu n nệ ế ệ ồ ước?