Tóm tắt luận án Tiến sĩ Quản lý công: Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Mục tiêu của luận án trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn chất lượng thẩm phán Tòa án nhân dân Lào, Luận án đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao chất lượng thẩm phán Tòa án nhân dân ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

-/ -

BỘ NỘI VỤ -/ - HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHAMPHANH SOPHABMIXAY

CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 9.34.04.03

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2018

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:

1 PGS.TS LƯƠNG THANH CƯỜNG

2 PGS.TS NGUYỄN THỊ THU HÀ

Phản biện 1: ………

Phản biện 2: ………

Phản biện 3: ………

Luận án được bảo vệ tại Hội đồng đánh giá luận án cấp Học viện,

Địa điểm: Phòng … nhà … Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Thời gian: vào hồi … h … phút ngày … tháng … năm 2018

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia

hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính

Quốc gia

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ

1 Khamphanh SOPHABMIXAY, Đổi mới công tác đào tạo, bồi

dưỡng Thẩm phán Tòa án nhân ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào,

Tạp chí Quản lý Nhà nước, số 234, tháng 7/2015, trang 96-99

2 Khamphanh SOPHABMIXAY, Kinh nghiệm nâng cao chất lượng

thẩm phán ở một số nước trên thế giới, Tạp chí Quản lý Nhà nước,

số 242, tháng 3/2016, trang 114-116

3 Khamphanh SOPHABMIXAY, Hoàn thiện các tiêu chí đánh giá

chất lượng thẩm phán Tòa án nhân dân Lào, Tạp chí: Giáo dục, số

231, tháng 1/2015, trang 181-183

Các nhóm giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công

chức ngành tòa án nhân dân được Luận án trình bày có tính cách hệ

thống và được chọn lọc một cách có cân nhắc về tính khả thi và phù

hợp điều kiện thực tiễn ở Lào, cụ thể là thực tiễn tổ chức và hoạt

động của bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy tòa án nhân dân từ

trung ương đến địa phương nói riêng

Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân là một trong

những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần phải tập trung giải quyết

Trong đó, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách xây dựng và

quản lý từ việc quy hoạch, tạo nguồn, bố trí sử dụng, đào tạo, bồi

dưỡng, đến việc giải quyết chế độ đãi ngộ… có ý nghĩa đặc biệt quan

trọng để tạo ra hành lang pháp lý và môi trường thuận lợi để thu hút

và nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Qua đó, không

ngừng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý

nhà nước của ngành tòa án nhân dân nước CHDCND Lào

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lịch sử xã hội loài người kể từ khi có nhà nước cho thấy dù tồn tại trong bất cứ hình thái nào, được tổ chức theo kiểu nào thì mọi nhà nước luôn bao gồm 3 nhánh quyền lực là lập pháp, hành pháp và tư pháp, cũng chính là 3 nhóm chức năng được trao cho những chủ thể quyền lực nhất định Với bất kỳ cách tổ chức bộ máy nhà nước nào, với bất kỳ quyền lực nhà nước nằm trong tay chủ thể nào, quyền lực

tư pháp với hạt nhân của nó là quyền xét xử luôn luôn được đảm bảo thực thi để bảo vệ công lý hoặc tối thiểu là để bảo vệ quyền lợi và địa

vị của giai cấp cầm quyền

Trong các kiểu nhà nước hiện đại, tòa án (hay còn gọi là pháp viện) là thiết chế có vị trí trung tâm trong hệ thống các cơ quan tư pháp, cũng chính là trung tâm trong hệ thống cơ quan thực hiện quyền tư pháp của bộ máy nhà nước Tùy thuộc vào bản chất nhà nước và chế độ chính trị mà hệ thống cơ quan này được tổ chức độc lập với cơ quan lập pháp và hành pháp ở những mức độ khác nhau Tuy khác nhau về mức độ, song mục đích tối cao của tòa án là bảo vệ công lý và nền pháp luật của quốc gia trước những sự vi phạm cả từ phía công dân lẫn từ phía nhà nước Như vậy, tòa án cũng chính là thiết chế cực kỳ quan trọng trong việc bảo đảm pháp chế

Nếu nói tòa án nhân dân là trung tâm của quyền lực tư pháp thì thẩm phán chính là linh hồn của hệ thống các cơ quan tòa án nhân dân Như vậy, thẩm phán chính là những người giữ vai trò tạo dựng

hệ thống trụ đỡ vững chắc nhất cho quyền lực tư pháp Từ đó, có thể thấy, chất lượng của thẩm phán tòa án nhân dân có tác động hết sức

to lớn đối với hiệu lực, hiệu quả hoạt động xét xử, bảo vệ pháp luật trên thực tiễn Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở mức độ cao là chưa đủ đảm bảo rằng hiệu lực, hiệu quả hoạt động xét xử được nâng cao do nhiều nguyên nhân và yếu tố ảnh hưởng khác nhau song với chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở mức thấp chắc chắn sẽ đem đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động xét xử và bảo vệ pháp luật ở mức độ rất thấp Logic tư duy này dẫn đến kết luận chắc chắn rằng nâng cao

chất lượng thẩm phán chính là điều kiện cần để nâng cao hiệu lực,

hiệu quả hoạt động xét xử của tòa án nhân dân

Thẩm phán là những người trực tiếp thực hiện các chức năng,

nhiệm vụ của tòa án nhân dân trong thực tiễn Do đó, họ cũng chính

là những người trực tiếp góp phần vào việc bảo vệ công lý, bảo vệ

pháp luật, đảm bảo một nền pháp quyền vững mạnh

Để đảm bảo về mặt tổ chức và hoạt động của hệ thống các cơ

quan tòa án, có nhiều bộ phận, nhiều nhóm đối tượng cán bộ, công

chức, viên chức được tuyển dụng, bổ nhiệm và thực hiện những

nhiệm vụ khác nhau Song, thẩm phán là những người trực tiếp đảm

nhận thực hiện chức năng cơ bản và tối quan trọng của tòa án là chức

năng xét xử Điều đó có nghĩa là, thiếu đi đội ngũ thẩm phán là thiếu

đi những người thực hiện mặt hoạt động chính yếu của tòa án nhân

dân, cũng có nghĩa là thiếu đi đội ngũ thẩm phán thì sự tồn tại của tòa

án nhân dân không còn ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn

Trong Nhà nước pháp quyền, hoạt động của Tòa án nhân dân là

trung tâm của việc thực thi quyền lực tư pháp nhằm duy trì kỷ cương,

phép nước; bảo vệ sự tôn nghiêm của Hiến pháp, pháp luật Nếu coi sự

vận hành của tòa án nhân dân như một cỗ máy thì mỗi một thẩm phán

chính là một mắt khâu, bộ phận quan trọng của cỗ máy thì mỗi một

thẩm phán chính là một mắt khâu, bộ phận quan trọng của cỗ máy đó

mà nếu thiếu thì cỗ máy khó có thể vận hành một cách trơn tru Có thể

khẳng định rằng, đội ngũ thẩm phán là nhân tố đặc biệt quan trọng,

không thể thiếu của hệ thống tòa án nhân dân; cũng có nghĩa, hiệu qủa

hoạt động xét xử của Tòa án các cấp cao hay thấp phụ thuộc chủ yếu

vào chất lượng của đội ngũ thẩm phán

Ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, trong những năm qua

mặc dù công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ thẩm phán đã được Nhà

nước Lào quan tâm, chú trọng, chất lượng đội ngũ thẩm phán đã từng

bước được cải thiện

Tuy nhiên, trên thực tiễn Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào,

chất lượng đội ngũ thẩm phán còn một số hạn chế cần được khắc

phục như:

4.3.6.Hoàn thiện chế độ, chính sách đãi ngộ đối với thẩm phán tòa án nhân dân

Xây dựng và hoàn thiện chế độ, chính sách đãi ngộ đối với thẩm phán tòa án nhân là một nội dung lớn trong chương trình cải cách công vụ, công chức và cải cách tư pháp được tiến hành trong giai đoạn hiện nay ở CHDCND Lào

KẾT LUẬN

Đối với ngành tòa án nhân dân ở Lào, vấn đề chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, chất lượng thẩm phán càng trở nên bức thiết hơn hết Điều này xuất phát từ đặc thù phát triển kinh tế - xã hội của Lào trong giai đoạn hiện nay, khi mà hệ thống pháp luật còn chưa đảm bảo tính đồng bộ và đầy đủ, bộ máy thực hiện quyền tư pháp quốc gia còn chưa được tổ chức hoàn bị, trong lúc tốc độ hội nhập gia tăng một cách nhanh chóng, các chủ thể kinh tế - xã hội không ngừng lợi dụng các kẽ hở của pháp luật để trục lợi một cách trái pháp luật Với chất lượng đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân như hiện nay, công tác quản lý nhà nước về tư pháp tỏ ra kém hiệu lực, hiệu quả, gây nên những thiệt hại không nhỏ cho lợi ích của Nhà nước và của nhân dân Đó là vấn đề cơ bản, cốt yếu khi nghiên cứu, tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng quản lý nhà nước còn nhiều bất cập như hiện nay

Góp phần vào những nghiên cứu cơ bản với mục đích thúc đẩy công tác cán bộ, cũng như chính sách đào tạo, bồi dưỡng, không ngừng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân nói chung và thẩm phán tòa án nhân dân ở Lào nói riêng, Luận án chỉ

ra những vấn đề cơ bản còn tồn tại, hạn chế về chất lượng đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân và những nguyên nhân cơ bản, trực tiếp đưa đến thực trạng đó Những nội dung được Luận án trình bày là sự nghiên cứu, đối chiếu, so sánh giữa những vấn đề có tính lý luận với thực tiễn kinh tế - xã hội ở nước CHDCND Lào giai đoạn tiến hành mạnh mẽ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thực hiện đổi mới trên nhiều lĩnh vực đời sống

 Nội dung hoàn thiện thể chế quản lý cán bộ, công chức

ngành tòa án nhân dân

4.3.2 Thường xuyên bồi dưỡng, giáo dục chính trị cho đội ngũ

thẩm phán tòa án nhân dân

Công tác bồi dưỡng, giáo dục chính trị, tư tưởng, phẩm chất

đạo đức, bản lĩnh nghề nghiệp cho đội ngũ thẩm phán, cán bộ tòa án

cần đi vào các nội dung thiết thực đối với từng chức danh tư pháp;

phương pháp bồi dưỡng, giáo dục phải được nghiên cứu đổi mới,

thường xuyên cập nhật, với mục tiêu định hướng hành động trong

thực hiện nhiệm vụ và mang tính thống nhất

4.3.3 Trẻ hóa đội ngũ thẩm phán trên cơ sở tiêu chuẩn, bảo đảm

tính liên tục phát triển và kế thừa

Trẻ hóa đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân là một trong những

nội dung cơ bản được xác định tại Nghị quyết số 24/NQ-TW Hội

nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào lần

thứ 7 khóa VIII Về Chương trình cải cách tư pháp giai đoạn 2010 –

2020 nhằm không ngừng bổ sung đội ngũ kế cận trong ngành tòa án

nhân dân

4.3.4 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho

thẩm phán tòa án nhân dân

Đào tạo, bồi dưỡng thẩm phán là đào tạo, bồi dưỡng về chuyên

môn nghiệp vụ, đào tạo đội ngũ cán bộ kế cận để bổ nhiệm thẩm

phán, làm nhiệm vụ xét xử

4.3.5 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá thẩm phán tòa án

nhân dân

Để đảm bảo hoạt động của tòa án nhân dân các cấp và đội ngũ

thẩm phán hoạt động có hiệu quả hơn, kịp thời phát hiện những yếu

kém, những hành vi vi phạm pháp luật của thẩm phán, đội ngũ cán

bộ, công chức ngành tòa án nhân dân thì lãnh đạo các cơ quan tòa án,

các đơn vị tòa án nhân dân phải không ngừng đổi mới công tác kiểm

tra, đánh giá thẩm phán

 Đội ngũ cán bộ, Thẩm phán chưa thực sự ổn định, chuyên nghiệp; trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, Thẩm phán tuy đã được nâng lên một mức nhưng chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ

và còn nhiều bất cập, hạn chế về một số mặt như: tri thức về xã hội, kinh tế thị trường, trình độ ngoại ngữ và kiến thức pháp luật quốc tế phục vụ cho hội nhập quốc tế, hành chính nhà nước, kỹ năng thực thi công vụ, cũng như khả năng vận dụng khoa học công nghệ hiện đại trong hoạt động công vụ

 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ Thẩm phán nói riêng tuy đã từng bước được hoàn thiện nhưng cho đến nay vẫn còn nhiều bất cập

 Tiêu chuẩn chức danh chuyên môn nghiệp vụ các ngạch công chức đã được thực hiện tiêu chuẩn hóa, tuy nhiên vẫn còn chưa đồng

bộ, thực chất là còn mang tính hình thức; việc rà soát, phân loại, đánh giá cán bộ nói chung và đội ngũ Thẩm phán nói riêng còn hạn chế; việc quy hoạch, luân chuyển cán bộ cũng như đội ngũ Thẩm phán trong ngành còn chậm

Cơ chế quản lý, sử dụng và chế độ, chính sách đãi ngộ, nhất là tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức mà nhất là Thẩm phán còn nhiều bất hợp lý, chưa tương xứng với tính chất nghề nghiệp và chế độ trách nhiệm pháp lý, chưa thực sự có sức hấp dẫn, chưa tạo được động lực khuyến khích đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ Thẩm phán nói riêng đề cao trách nhiệm, phấn đấu rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực công tác, chưa thu hút được người tài phục vụ cho cơ quan Tòa án Song, so với mặt bằng chất lượng thẩm phán các nước trên thế giới và trong khu vực thì vẫn còn thấp; so với yêu cầu của Chương trình cải cách tư pháp giai đoạn 2010 – 2020 theo tinh thần Nghị quyết số 24 Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào ngày 4/9/2009 thì chất lượng đội ngũ thẩm phán của Lào còn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định, chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn hoạt động xét xử trong giai đoạn hiện nay

Từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề “Chất lượng thẩm

phán tòa án nhân dân nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào” làm

đề tài luận án tiến sĩ, trong đó tiến hành nghiên cứu, hệ thống hóa các

vấn đề có tính lý luận và tổng kết những vấn đề thực tiễn ở Lào nhằm

đưa ra được những khuyến nghị, giải pháp cụ thể, khả thi, góp phần

nâng cao chất lượng cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân nước

CHDCND Lào nói chung, thẩm phán tòa án nhân dân Lào nói riêng

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn chất lượng

thẩm phán Tòa án nhân dân Lào, Luận án đưa ra các giải pháp góp

phần nâng cao chất lượng thẩm phán Tòa án nhân dân ở nước Cộng

hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa, phân tích, đánh giá tổng quan tình hình nghiên

cứu liên quan đến đề tài, nêu lên những vấn đề đã được nghiên cứu rõ

và Luận án kế thừa, những vấn đề Luận án cần tiếp tục nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về chất lượng thẩm phán tòa án

nhân dân nói chung và ở Lào nói riêng

- Phân tích đánh giá thực trạng chất lượng thẩm phán tòa án

nhân dân nước CHDCND Lào, từ đó rút ra những hạn chế, yếu kém

và nguyên nhân

- Đề xuất, khuyến nghị giải pháp nâng cao chất lượng thẩm phán

tòa án nhân dân nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và

thực tiễn của chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Luận án nghiên cứu chất lượng thẩm phán tòa

án nhân dân từ năm 2006 – 2016

4.1.3 Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Lào nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn hoạt động xét xử

Yêu cầu chung của xã hội đối với mọi cá nhân được đặt ra gắn với việc thực hiện vị trí, vai trò của cá nhân đó trong xã hội Trong từng giai đoạn phát triển, mỗi một xã hội bất kỳ đều có những hệ thống các vị trí và vai trò khác nhau do tác động của yếu tố phân công lao động xã hội và các đặc thù về kinh tế, lịch sử, văn hóa của từng quốc gia, từng cộng đồng

4.1.4 Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Lào nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế

Trước yêu cầu hội nhập của Lào hiện nay, đòi hỏi thẩm phán và cán bộ, công chức của tòa án phải am hiểu tình hình chính trị, kinh tế,

xã hội trong và ngoài nước; nắm vững các quy định của pháp luật quốc tế để có thể xử lý, giải quyết các tranh chấp có liên quan đến hội nhập quốc tế, các quyết định của trọng tài, tòa án nước ngoài

4.2 QUAN ĐIỂM VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN

Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân phải theo hướng đề cao quyền hạn, trách nhiệm để họ thực sự chủ động thực hiện nhiệm vụ; Phải gắn với việc đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo cử nhân luật theo hướng cập nhật các kiến thức mới về chính trị, pháp luật, kinh tế, xã hội; Phải nhằm đào tạo đủ số lượng cán bộ tư pháp; Phải gắn với cơ chế thu hút, tuyển chọn những người có trình

độ cao, có hiểu biết chuyên môn sâu rộng, có khả năng làm việc tốt,

có đạo đức tốt vào làm việc trong hệ thống tòa án nhân dân các cấp; Phải gắn với công tác quy hoạch và luân chuyển cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật

4.3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA

ÁN NHÂN DÂN Ở CHDCND LÀO

4.3.1 Hoàn thiện thể chế quản lý cán bộ, công chức ngành tòa án

 Nguyên tắc hoàn thiện thể chế quản lý cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân

Thứ tám, cơ chế tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm,

khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân còn

nhiều bất cập

Thứ chín, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang bị phương tiện làm

việc và bảo đảm kinh phí cho hoạt động thường xuyên của ngành tòa

án nhân dân còn bất cập, chưa tương xứng với chức năng, nhiệm vụ

Thứ mười, cơ quan làm công tác tổ chức, cán bộ trong ngành

chậm đổi mới; công tác nghiên cứu khoa học về tổ chức, cán bộ còn

chưa được chú trọng

Chương 4 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN

DÂN

Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

4.1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THẨM

PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN

4.1.1 Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Lào

nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền ở nước

Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào

Thẩm phán tòa án nhân dân là người trực tiếp thực hiện quyền

lực tư pháp trong hệ thống tổ chức quyền lực nhà nước, là một loại

quyền lực đặc biệt Do đó, luôn có các quy định chặt chẽ về mặt pháp

lý để tuyển chọn, bổ nhiệm, quản lý một đội ngũ thẩm phán đảm bảo

các yêu cầu, định hướng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở

CHDCND Lào

4.1.2 Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Lào

nhằm đáp ứng yêu cầu của Chương trình cải cách tư pháp giai

đoạn 2010 – 2020 và các giai đoạn tiếp theo

Nhiệm vụ của thẩm phán tòa án nhân dân bao gồm thực hiện

các công việc được giao theo quy định của pháp luật, trực tiếp do

Chánh án giao và đồng thời không được thực hiện các hành vi bị cấm

đối với thẩm phán tòa án nhân dân

- Về không gian: Luận án nghiên cứu chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân trong phạm vi lãnh thổ nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận

và thực tiễn có liên quan đến chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân làm cơ sở khoa học cho việc đánh giá thực trạng và giải pháp chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở nước CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận nghiên cứu của luận án

Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm của Đảng nhân dân cách mạng Lào và Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào về công chức ngành tòa án nhân dân nói chung, đội ngũ thẩm phán nói riêng

4.2 Phương pháp nghiên cứu của luận án

Luận án sử dụng phương pháp tiếp cận của khoa học quản lý công hiện đại và các lý thuyết về quản lý để xây dựng cơ sở khoa học về chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào và các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp; Phương pháp phân tích, tổng hợp;

Phương pháp đánh giá, tổng kết thực tiễn; Phương pháp điều tra xã hội học;

Phương pháp so sánh và dự báo;

4.3 Lý thuyết nghiên cứu

Luận án dựa trên các cơ sở lý thuyết sau đây:

Thứ nhất, lý thuyết về tổ chức quyền lực nhà nước, tổ chức bộ

máy nhà nước của Chủ nghĩa Mác – Lênin, theo quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, các lý thuyết về quản lý nhân sự, đánh giá nhân sự; lý

thuyết quản trị nguồn nhân lực của các trường phái tâm lý – xã hội

học của Mc Gregore, Entol Mayor và Maslow; trường phái hiện đại

của Peter Drucker, Chandler, Lewrence

Thứ ba, các lý thuyết về thiết kế, phân tích, đánh giá công việc

như tổ chức lao động theo khoa học (F.W Taylor, H Fayol, Gantt),

lý thuyết chuyên môn hóa công việc của Adam Smith, lý thuyết tâm

lý trong thiết kế công việc của Hackman và Oldham, lý thuyết định

mức thời gian làm việc…

4.4.Giả thuyết nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả Luận án tiến hành thu thập,

phân tích, xử lý và đánh giá các thông tin nhằm kiểm chứng và kết

luận tính đúng đắn của các giả thuyết nghiên cứu sau:

Giả thuyết 1: Chất lượng thẩm phán ngành tòa án nhân dân ở

nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay còn khá thấp và chưa

đáp ứng kịp đòi hỏi của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội đất nước

nói chung và của tổ chức bộ máy nhà nước CHDCND Lào nói riêng

Giả thuyết 2: Nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở

nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào là một yêu cầu cần thiết và

cấp bách Để nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở

CHDCND Lào cần tiến hành đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể

chế, xây dựng đội ngũ thẩm phán, đào tạo, bồi dưỡng đến kiểm tra,

đánh giá và đãi ngộ đối với đội ngũ thẩm phán

4.5.Câu hỏi nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài xuất phát từ việc cố gắng lý giải các câu

hỏi nghiên cứu liên quan đến chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân

sau đây:

– Đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân có vị trí, vai trò như thế

nào trong bộ máy nhà nước nói chung, trong các cơ quan tòa án nhân

dân nói riêng?

– Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân được thể hiện qua

những tiêu chí nào và có ảnh hưởng như thế nào đến hiệu lực, hiệu

quả của hoạt động công vụ?

– Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân nước Cộng hòa Dân

chủ nhân dân Lào hiện nay (2006 – 2016) được biểu hiện định tính,

Hai là, một bộ phận thẩm phán có biểu hiện lệch lạc về phẩm

chất chính trị, thoái hóa về lối sống, đạo đức cách mạng

Ba là, các kỹ năng thực thi công vụ của thẩm phán tòa án nhân

dân còn chưa đầy đủ

Bốn là, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công tác cán

bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ Thẩm phán nói riêng tuy đã từng bước được hoàn thiện nhưng cho đến nay vẫn còn nhiều bất cập

3.3.2.2 Nguyên nhân

Thứ nhất, việc nhận thức quá trình phát triển và khả năng dự

đoán, dự báo còn hạn chế

Thứ hai, ảnh hưởng mặt trái của kinh tế thị trường, lối sống

thực dụng, chạy theo đồng tiền khiến cho một bộ phận thẩm phán tòa

án nhân dân thoái hóa về đạo đức, lối sống, tác động trực tiếp lên tư duy và hành vi của thẩm phán trong từng công vụ, nhiệm vụ cụ thể

Thứ ba, các trang thiết bị kỹ thuật, các nguồn lực phục vụ công

tác của tòa án nhân dân còn thiếu thốn, lạc hậu, chưa có khả năng

hỗ trợ quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ của thẩm phán tòa án nhân dân

Thứ tư, nhận thức của một bộ phận thẩm phán về vị trí, vai trò

và tầm quan trọng của cơ quan tòa án nhân dân trong cải cách tư pháp chưa thực sự đúng đắn

Thứ năm, hệ thống văn bản pháp luật về tổ chức, hoạt động của

tòa án nhân dân và xây dựng đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân còn nhiều bất cập

Thứ sáu, sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp với nhau, giữa

các cơ quan tư pháp với các cơ quan, tổ chức hữu quan khác còn chưa chặt chẽ, đồng bộ

Thứ bảy, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật của một

bộ phận cán bộ, thẩm phán còn yếu; phong cách làm việc chậm đổi mới, không chịu rèn luyện, tự phê bình và phê bình

công vụ Kết quả thực thi công vụ được phản ánh thông qua các số

liệu cụ thể; hiệu quả thực thi công vụ lại được thể hiện ở việc tác

động đến môi trường pháp lý như thế nào ở CHDCND Lào

3.3 ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN

DÂN Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

3.3.1 Những ưu điểm và nguyên nhân

3.3.1.1 Ưu điểm

Một là, trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của thẩm

phán tòa án nhân dân ngày càng được nâng cao; Hai là, phẩm chất

chính trị, đạo đức được củng cố Ba là, kỹ năng thực thi công vụ ngày

càng cao, thể hiện thông qua việc hoàn thành tốt các công vụ, nhiệm

vụ được giao với tính hiệu quả và thời gian được rút ngắn; Bốn là,

thẩm phán tòa án nhân dân cũng còn được cải thiện, nâng cao dần về

thể chất, gắn liền với quá trình phát triển, cải thiện nòi giống của

quốc gia theo lộ trình của các chương trình quốc gia về sức khỏe cán

bộ, công chức và sức khỏe cộng đồng

3.3.1.2 Nguyên nhân

Thứ nhất, công tác đào tạo, bồi dưỡng thẩm phán có những kết

quả tích cực

Thứ hai, quá trình thực hiện công tác tuyển chọn, bổ nhiệm

tuân thủ triệt để các tiêu chuẩn bổ nhiệm đối với thẩm phán

Thứ ba, quy trình đăng ký, khám và chăm sóc sức khỏe cán bộ,

công chức ngành tòa án nhân dân nói chung sức khỏe thẩm phán nói

riêng được cải thiện về nhiều mặt

Thứ tư, công tác quản lý thẩm phán và bảo vệ chính trị nội bộ

được đảm bảo thực hiện

3.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân

3.3.2.1 Hạn chế

Một là, đội ngũ thẩm phán chưa thực sự ổn định, chuyên

nghiệp; trình độ, năng lực của đội ngũ thẩm phán tuy đã được nâng

lên một mức nhưng chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ và còn

nhiều bất cập, hạn chế

định lượng cụ thể như thế nào và những nguyên nhân nào là cơ bản của thực trạng chất lượng đó?

– Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào có đáp ứng được yêu cầu đặt ra hay không? – Cần làm gì, có thể làm gì để nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào?

– Việc nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào được dựa trên những quan điểm nào của Đảng Nhân dân cách mạng Lào và cần có những giải pháp tương ứng nào?

5 Đóng góp của Luận án

5.1 Những đóng góp về mặt lý luận

Luận án này là công trình nghiên cứu chuyên sâu trong khoa học quản lý công, nghiên cứu tương đối toàn diện và có hệ thống chất lượng thẩm phán trong hệ thống tòa án nhân dân ở Lào trên bình diện

lý luận trong giai đoạn cải cách nền hành chính nhà nước hiện nay Ý nghĩa lý luận của Luận án thể hiện ở những nội dung sau đây:

- Làm rõ những nội dung, tiêu chí cơ bản về chất lượng thẩm phán trong hệ thống tòa án nhân dân Lào, củng cố cơ sở lý thuyết cho việc đánh giá chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân và những vấn đề

có tính lý luận trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm phán ngành tòa án nhân dân Trên cơ sở các khái niệm về thẩm phán tòa án nhân dân; chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân; những tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân; một số kinh nghiệm về nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án của một số quốc gia…, đưa ra được mối quan hệ cơ bản giữa chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân với hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong thực hiện quyền lực tư pháp ở CHDCND Lào hiện nay

- Phân tích từ góc độ lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lênin, lý luận về quản lý nhà nước để khẳng định tính tất yếu của việc không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ngành tòa án nhân dân nói chung, đội ngũ thẩm phán tòa

án nhân dân nói riêng Trong đó, chỉ ra những nguyên tắc, yêu cầu cơ

bản của nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân;

cũng như ý nghĩa của nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân

- Phân tích, đánh giá những yếu tố vừa có ảnh hưởng tới chất

lượng thẩm phán tòa án nhân dân, vừa có tác động nhất định trong

thực hiện nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân

- Đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hơn

nữa chất lượng đội ngũ thẩm phán tòa án nhân dân trong những giai

đoạn tiếp theo

5.2 Những đóng góp về mặt thực tiễn

Với tính cách là một công trình nghiên cứu khoa học quản lý

nhà nước, Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề có tính lý luận,

gắn liền với thực tiễn nước CHDCND Lào Qua đó, quá trình thực

hiện Luận án đưa đến những kết quả có đóng góp cụ thể về thực tiễn:

- Các đề xuất của Luận án là một trong những căn cứ để các cơ

quan có thẩm quyền của CHDCND Lào tham khảo vào quá trình

nâng cao chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân Lào

- Luận án là tài liệu tham khảo trong các nghiên cứu, trong

hoạt động giảng dạy về công vụ, công chức nói chung và các nội

dung liên quan đến hoạt động của tòa án nhân dân, chất lượng thẩm

phán tòa án nhân dân nói riêng ở CHDCND Lào

6 Kết cấu Luận án

Luận án có bố cục như sau: Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh

mục công trình, bài báo đã công bố của tác giả và danh mục tài liệu

tham khảo, nội dung Luận án được chia thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở khoa học về chất lượng thẩm phán tòa án

nhân dân

Chương 3: Chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân ở Cộng hòa

dân chủ nhân dân Lào

Chương 4: Quan điểm, giải pháp nâng cao chất lượng thẩm

phán tòa án nhân dân ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

3.2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

3.2.1 Về trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ

Tính đến tháng 6/2016, toàn ngành tòa án nhân dân Lào có 417 thẩm phán trong tổng số 1.545 cán bộ, công chức ngành Tòa án nhân dân, bao gồm: 88 thẩm phán cấp cao, chiếm 21,1%; 275 thẩm phán trung cấp, chiếm 65,95%; và 54 thẩm phán sơ cấp, chiếm 12,95% So với năm 2015, số lượng thẩm phán giảm 04 người, trong đó 01 thẩm phán cấp cao được điều động thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác tại Chính phủ, 03 thẩm phán bao gồm 01 thẩm phán trung cấp và 02 thẩm phán sơ cấp bị đình chỉ và xem xét trách nhiệm kỷ luật

Theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao, 100% thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có bằng cử nhân luật học trở lên, 62,4% thẩm phán trung cấp có bằng cử nhân luật, 37,6% thẩm phán trung cấp và 100% thẩm phán sơ cấp có trình độ cao đẳng luật học

3.2.2 Về kỹ năng thực thi công vụ

Kỹ năng thực thi công vụ của thẩm phán tòa án nhân dân được chia thành nhiều loại, nhiều kỹ năng cụ thể, gắn với từng hoạt động, từng loại vụ án, vụ việc cụ thể

3.2.3 Về phẩm chất chính trị, đạo đức

Phẩm chất chính trị, đạo đức là một trong những yếu tố rất cơ bản tạo nên chất lượng thẩm phán tòa án nhân dân

3.2.4 Về thể chất

Theo quy định của Luật Tòa án nhân dân, việc tuyển chọn và

bổ nhiệm thẩm phán tòa án nhân dân ở CHDCND Lào được thực hiện ngày càng chặt chẽ, đảm bảo trình tự thủ tục, trong đó có khâu kiểm tra sức khỏe, thể chất của người được bổ nhiệm làm thẩm phán theo quy trình 2 vòng khám

3.2.5 Về kết quả, hiệu quả thực thi công vụ

Kết quả, hiệu quả thực thi công vụ của thẩm phán tòa án nhân

là nội dung rất khó để đánh giá, bởi thường mang tính định tính, các thang đánh giá thường khó chính xác Trong đó, việc đánh giá kết quả thực thi công vụ có phần dễ hơn so với đánh giá hiệu quả thực thi