Mục tiêu tổng quát là phân tích thực trạng hoạt động BĐTV bằng TCTS tại Agribank - Chi nhánh tỉnh Kon Tum, nhận định những thành công, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động này tại Chi nhánh. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã số: 60.34.02.01
Đà Nẵng - 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Người hướng dẫn KH: TS HỒ HỮU TIẾN
Phản biện 1: PGS.TS Lâm Chí Dũng
Phản biện 2: TS Nguyễn Hữu Dũng
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 10 tháng 3 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
- Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum là một trong bốn chi nhánh của các NHTM lớn có lịch sử và truyền thống đóng chân trên địa bàn tỉnh Kon Tum, khách hàng của Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum
đa phần là khách hàng cá nhân, hộ sản xuất, các hợp tác xã cùng sự xuất hiện của một số doanh nghiệp hướng tới sự phát triển nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp sạch bên cạnh các đối tượng sản xuất kinh doanh (SXKD) trên địa bàn Trong những năm gần đây, Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum liên tục có những thay đổi trong các chính sách cho vay như : Giảm lãi suất cho vay đối với các khách hàng là đối tượng ưu tiên theo TT39/2016/TT-NHNN có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh; nhiều chính sách khác hỗ trợ người nông dân, phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao tại tỉnh nhà
- Trong hoạt động cho vay ngoại trừ các khoản cho vay theo chỉ định của Chính phủ, phần lớn Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum đều yêu cầu khách hàng có tài sản bảo đảm (TSBĐ), trong đó có khá nhiều trường hợp bảo đảm bằng TCTS Tuy nhiên, hoạt động BĐTV bằng TCTS tại chi nhánh hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, nhiều vấn
đề nảy sinh từ chính TSTC
- Xuất phát từ thực tiễn hoạt động kinh doanh, việc hoàn thiện hoạt động BĐTV bằng tài sản nói chung và hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS nói riêng là một trong những nhiệm vụ mà Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum đặc biệt quan tâm Chính vì vậy, tác giả
chọn đề tài “Hoàn thiện hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Kon Tum” để tiến hành nghiên cứu Với
Trang 4đề tài này, trên cơ sở phân tích tình hình hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại đơn vị nghiên cứu, từ đó đánh giá những kết quả đã đạt được, phát hiện những điểm yếu cần phải khắc phục đồng thời đề xuất những khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum
2 Mục tiêu nghiên cứu
a Mục tiêu tổng quát
Phân tích thực trạng hoạt động BĐTV bằng TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum, nhận định những thành công, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động này tại Chi nhánh
b Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa lý luận cơ bản về hoạt động BĐTV bằng TCTS
c Câu hỏi nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu trên, luận văn phải trả lời được những câu hỏi sau:
- Đặc điểm hoạt động BĐTV bằng TCTS của NHTM? Hoạt động BĐTV bằng TCTS của NHTM bao gồm những vấn đề gì? Những tiêu chí nào phản ánh kết quả hoạt động BĐTV bằng TCTS? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS của NHTM?
- Thực trạng hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum diễn ra như thế nào? Những
Trang 5thành công, những hạn chế, trong hoạt động này của Chi nhánh? Do những nguyên nhân nào?
- Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum và các chủ thế có liên quan cần làm gì để hoàn thiện hoạt động này của Chi nhánh?
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum
- Phạm vi nghiên cứu
+ Về nội dung: Nghiên cứu hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS, bao gồm: Thế chấp bằng tài sản sở hữu của bên vay, thế chấp bằng tài sản sở hữu của bên thứ ba, thế chấp bằng tài sản hình thành trong tương lai
+ Về không gian: Nghiên cứu hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum, kể cả các chi nhánh loại 2 và phòng giao dịch trực thuộc Agribank CN tỉnh Kon Tum + Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng hoạt động BĐTV bằng hình thức TCTS tại Agribank Chi nhánh tỉnh Kon Tum từ năm 2015 đến năm 2017
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp hệ thống hóa: Nghiên cứu các giáo trình, các bài luận văn nghiên cứu khoá trước, thu thập, nghiên cứu , tổng quan tài liệu; thực hiện đối chiếu, phân tích, tổng hợp các nguồn thông tin để chuẩn bị nội dung cơ sở lý luận về công tác BĐTV bằng TCTS tại các NHTM Sắp xếp hệ thống hóa nền lý luận làm cơ sở triển khai nghiên cứu thực trạng và đề xuất khuyến nghị
- Phương pháp thu thập và xử lý thông tin, dữ liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu, số liệu như các báo cáo tại Agribank Chi nhánh tỉnh
Trang 6Kon Tum qua các năm từ 2015 đến 2017 để làm cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu đề tài
- Phương pháp thống kê phân tích: Luận văn sẽ sử dụng số tuyệt đối, số tương đối, bình quân; so sánh theo thời gian, theo không gian;
so sánh với mục tiêu kế hoạch để đánh giá và nhận định thực trạng
- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia
- Phương pháp phân tích diễn giải
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
6 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn sẽ được kết cấu thành 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại
- Chương 2: Thực trạng hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hính thức thế chấp tài sản tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Kon Tum
- Chương 3: Khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hính thức thế chấp tài sản tại Ngân hàng Nông nghiệp
và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Kon Tum
7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trang 7a Khái niệm cho vay
b Đặc điểm cho vay của ngân hàng thương mại
1.1.2 Vai trò hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
a Hoạt động cho vay mang lại thu nhập chủ yếu cho ngân hàng và thúc đẩy các hoạt động khác của ngân hàng
b Hoạt động cho vay góp phần điều hoà cung - cầu dịch vụ hàng hoá
c Hoạt động cho vay góp phần điều tiết và phân phối các nguồn vốn
d Hoạt động cho vay góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
e Hoạt động cho vay góp phần giúp các thành phần kinh tế ứng dụng công nghệ mới
1.1.3 Phân loại cho vay của ngân hàng thương mại
a Phân loại theo mục đích sử dụng vốn vay
- Cho vay đầu tư SXKD
- Cho vay tiêu dùng
b Phân loại theo thời hạn cho vay
- Cho vay ngắn hạn
- Cho vay trung hạn
- Cho vay dài hạn
Trang 8c Phân loại theo hình thức bảo đảm tiền vay
- Cho vay có bảo đảm bằng tài sản
- Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản
d Phân loại theo tính chất luân chuyển vốn vay
- Cho vay vốn cố định
- Cho vay vốn lưu động
e Phân loại theo phương thức cho vay
- Cho vay từng lần
- Cho vay theo hạn mức tín dụng
- Cho vay thấu chi
- Cho vay qua thẻ tín dụng
Ngoài ra, ngân hàng thương mại còn có các phương thức cho vay khác: cho vay theo dự án, cho vay tiêu dùng trả góp, cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng ,v.v
f Phân loại theo phương thức hoàn trả
- Cho vay trả góp
- Cho vay phi trả góp
1.1.4 Bảo đảm tín dụng trong cho vay của ngân hàng thương mại
Bảo đảm tín dụng là việc NHTM áp dụng các biện pháp phòng ngăn ngừa rủi ro, tạo cơ sở kinh tế và pháp lý để thu hồi được các khoản nợ đã cho khách hàng vay
Trang 91.2 BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG HÌNH THỨC THẾ CHẤP TÀI SẢN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.2.1 Khái niệm bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản
1.2.2 Đặc điểm bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản
BĐTV bằng hình thức TCTS có những đặc điểm so với các hình thức khác bảo đảm bằng tài sản như sau:
- Thứ nhất, không có sự chuyển giao TSBĐ
- Thứ hai, BĐTV bằng hình thức TCTS đáp ứng linh hoạt lợi ích của các bên chủ thể
- Thứ ba, TSTC thường có sự thay đổi trong thời gian thế chấp
và dẫn đến việc xung đột về lợi ích giữa ngân hàng với những người khác có liên quan đến TSTC
1.2.3 Nguyên tắc của bảo đảm tiền vay bằng thế chấp tài sản
1.2.4 Rủi ro trong hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản
1.3 HOẠT ĐỘNG BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG HÌNH THỨC THẾ CHẤP TÀI SẢN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.3.1 Mục tiêu hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại
1.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại 1.3.3 Quy trình và nội dung hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại
a Tiếp nhận, xử lý hồ sơ vay có BĐTV bằng hình thức thế chấp tài sản
Trang 10b Thẩm định tài sản thế chấp
c Thiết lập hợp đồng thế chấp hoàn thành các thủ tục pháp lý liên quan, chuyển giao chứng từ sở hữu gốc TSBĐ
d Quản lý tài sản thế chấp, tái thẩm định tài sản thế chấp
e Xử lý TSTC (nếu có)
f Giải chấp hợp đồng thế chấp
1.3.4 Các tiêu chí phản ánh kết quả hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại 1.3.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản của ngân hàng thương mại
a Nhân tố bên trong ngân hàng
- Chính sách cho vay của NHTM:
- Quy mô cho vay có TSTC của NHTM:
- Năng lực quản trị điều hành của NHTM:
- Nhân sự:
- Công nghệ:
- Tổ chức và khai thác nguồn thông tin:
- Quan hệ giữa NHTM với các chủ thể liên quan; chính quyền, tòa án, trung tâm đấu giá tài sản, v.v
b Nhân tố bên ngoài ngân hàng
- Môi trường pháp lý:
- Môi trường kinh tế - xã hội:
- Thị trường giao dịch các loại TSTC, đặc biệt là thị trường bất động sản:
- Các nhân tố thuộc về khách hàng:
- Sự cạnh tranh trong cho vay giữa các NHTM:
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trang 11CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HOẠT ĐỘNG BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG HÌNH THỨC THẾ CHẤP TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH KON TUM 2.1 GIỚI THIỆU NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Chi nhánh 2.1.2 Cơ cấu tổ chức quản lý của Chi nhánh
2.1.3 Chức năng và nhiệm vụ của Chi nhánh
2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh
2017, tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng đạt 3.673 tỷ đồng chiếm 79,48% tổng nguồn vốn huy động năm 2017 Đối với nguồn tiền gửi
có kỳ hạn từ 12 tháng trở nên tuy có sự tăng trưởng cao trong năm
2017 đạt 1.342 tỷ đồng , tăng 29,34% so với năm 2016 nhưng nhìn chung vẫn còn thấp, gây khó khăn cho việc đáp ứng vốn vay trung – dài hạn
Trang 12Nhìn chung do địa bàn còn khó khăn nên nguồn vốn huy động của chi nhánh còn hạn chế mới chỉ đáp ứng được khoảng 60% nhu cầu sử dụng vốn, phần còn lại phải nhờ vào nguồn vốn của ngân hàng cấp trên (điều hòa vốn trong hệ thống) nên hiệu quả tài chính chưa cao
b Kết quả cho vay
Trong các năm qua Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum đã giảm bớt cho vay ở các doanh nghiệp nhà nước (phần nhiều sử dụng không hiệu quả, nợ xấu) để cho các bộ phận kinh tế tư nhân như công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn vay
Dư nợ cho vay tăng đều qua các năm, mặc dù trong cơ cấu cho vay theo thời gian thì vay ngắn hạn vẫn chiếm tỷ trọng lớn 4.780 tỷ đồng vào năm 2017, đạt 47.39% dư nợ cho vay nhưng cho vay trung
- dài hạn cũng có mức
Tăng trưởng cao so với các năm trước cho thấy sự nỗ lực của ngân hàng trong việc cấp vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, mà cụ thể là các khoản vay đầu tư trung – dài hạn
Tỷ lệ nợ xấu của Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum trong năm
2015, năm 2016 rất thấp, ở mức dưới 0,4% thấp hơn nhiều so với kế hoạch đề ra (<2%) Cụ thể, nợ xấu trong năm 2015 của toàn chi nhánh là 11 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu là 0,17% Năm 2016, là
31 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu là 0,39% Đến năm 2017, nợ xấu của chi nhánh có xu hướng tăng lên 3 con số là 209 tỷ đồng, tương ứng tốc độ tăng 574,2% với tỷ lệ nợ xấu lên đến 2,07% Nguyên nhân chủ yếu là do tại chi nhánh có một thực trạng là cho vay một nhóm khách hàng doanh nghiệp liên quan (cho vay đồng tài trợ),và cũng trong năm này, một vài doanh nghiệp làm ăn thua lỗ dẫn đến phát sinh nợ xấu Đây là một thực trạng đáng lo ngại cho chi nhánh
Trang 13và cần có những biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ hơn trong thời gian tới, không nên tập trung vốn nhiều vào một nhóm đối tượng khách hàng mà phải cần đa dạng hóa cơ cấu cho vay theo ngành nghề, lĩnh vực nhằm phân tán rủi ro
c Kết quả tài chính
Mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn như Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum vẫn giữ được sự tăng trưởng, thu nhập vẫn tăng đều qua các năm Trong đó đóng góp chủ yếu vẫn là thu lãi vay, luôn hơn 90% chứng tỏ hoạt động tín dụng vẫn là thế mạnh, ngân hàng vẫn làm khá tốt trong công tác cho vay Mặc dù có doanh thu cao nhưng chi phí của ngân hàng cũng khá lớn nên lợi nhuận chưa được cao Đòi hỏi ngân hàng có những cải cách hơn nữa để tăng thu, giảm chi, nâng cao lợi nhuận hơn nữa
2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG HÌNH THỨC THẾ CHẤP TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH KON TUM
2.2.1 Đặc điểm môi trường hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản tại Chi nhánh
a Đặc điểm khách hàng có nhu cầu vay vốn
Khách hàng cá nhân, hộ gia đình:
Khách hàng doanh nghiệp:
b Tài sản bảo đảm để thế chấp vay vốn tại Chi nhánh:
c Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tại chi nhánh:
2.2.2 Mục tiêu hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản trong thời gian qua của Chi nhánh:
Với định hướng kinh doanh trong giai đoạn vừa qua như vậy
Trang 14nên yêu cầu mục tiêu hoạt động đảm bảo tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản được đặt ra cụ thể như sau:
- Cho vay bằng thế chấp tài sản phải chiếm tỷ trọng cao, trên 50% trong dư nợ cho vay
- Đẩy mạnh cho vay bằng tài sản thế chấp theo kỳ hạn trung, dài hạn; tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn chiếm tối đa 30%
- Loại hình thế chấp là bất động sản chiếm tỷ trọng cao, đặc biệt
là trong cho vay cá nhân, hộ gia đình, đảm bảo chiếm trên 75% dư
2.2.3 Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý hoạt động bảo đảm tiền vay bằng hình thức thế chấp tài sản trong thời gian qua của Chi nhánh
Trong quy trình cho vay bằng hình thức thế chấp tài sản tại Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum thì bộ phận tín dụng sẽ thực hiện các hoạt động cho vay từ thẩm định phê duyệt; ký kết hợp đồng, giải ngân; kiểm tra, giám sát sau khi cho vay; theo dõi thu hồi nợ; cơ cấu lại thời hạn trả nợ, phân loại nợ, thu hồi trước hạn và chuyển nợ quá hạn; thanh lý hợp đồng, quản lý, lưu trữ hồ sơ Bộ phận kiểm soát trực tiếp kiểm tra và giám sát, phát hiện và chỉnh sửa các sai sót trong việc hấp hành các qui trình nghiệp vụ Các giám đốc, phó giám đốc chi nhánh, phòng giao dịch quản lý chung
Trong quy trình quy trình cho vay bảo đảm bằng hình thức thế chấp tài sản Agribank chi nhánh tỉnh Kon Tum hiện nay được tổ