Học sinh ngày càng hờ hững với môn văn, chất lượng môn học này ngày càng trở nên đáng báo động. Trong các lần kiểm tra định kì, các kì thi tuyển sinh vào Trung học phổ thông, chất lượng môn văn nhìn chung còn thấp. Nhiều bài văn của học sinh cho thấy các em làm bài mà không hiểu vấn đề. Chữ viết của các em còn mắc nhiều lỗi thông thường về chính tả, ngữ pháp, diễn đạt, chấm câu, tách đoạn tuỳ tiện, không đúng quy định.
Trang 1KINH NGHI M D Y PH N Đ C – HI U VĂN B N TRONG Ệ Ạ Ầ Ọ Ể Ả
PHÂN MÔN VĂN L P 9Ở Ớ
A. Đ T V N Đ :Ặ Ấ Ề
I. L I M Đ U:Ờ Ở Ầ
Nhà văn Mácxim Gorki, đ i văn hào Nga đã nói: “Văn h c là nhân h c”. Vănạ ọ ọ
h c là cái gì đó r t đ i g n gũi v i con ngọ ấ ỗ ầ ớ ười, giúp phát tri n nhân cách conể
người, giúp người hi u ngể ườ ơi h n. Văn h c xu t phát t con ngọ ấ ừ ười, và dù nó có bay cao, bay xa, dù có thăng hoa đ n đâu cũng hế ướng t i con ngớ ười. B t c aiấ ứ
mu n thành công trong b t kì lĩnh v c nào c a cu c s ng cũng c n có v n s ngố ấ ự ủ ộ ố ầ ố ố
và v n ngôn ng mà văn chố ữ ương đem l i.ạ
Là m t giáo viên d y môn Ng văn đã lâu năm, đ c bi t l i hay độ ạ ữ ặ ệ ạ ược phân công d y l p 9, l p cu i c a c p h c, b n thân tôi luôn trăn tr đ tìm raạ ở ớ ớ ố ủ ấ ọ ả ở ể
nh ng phữ ương pháp hi u qu nh t trong gi ng d y nh m góp ph n nâng caoệ ả ấ ả ạ ằ ầ
ch t lấ ượng đ i trà, chú tr ng ch t lạ ọ ấ ượng mũi nh n b môn Ng văn c pọ ộ ữ ở ấ Trung h c c s nói chung, l p 9 nói riêng. Qua quá trình nhi u năm gi ng d yọ ơ ở ớ ề ả ạ
v i nhi u đ i tớ ề ố ượng h c sinh: gi i, khá, trung bình, y u kém, tôi đã rút ra đọ ỏ ế ượ c
m t s kinh nghi m nh bé nh m góp ph n nâng cao hi u qu c a ti t d yộ ố ệ ỏ ằ ầ ệ ả ủ ế ạ phân môn văn l p 9.ở ớ
II. TH C TR NG C A V N Đ :Ự Ạ Ủ Ấ Ề
1. Th c tr ng:ự ạ
Nhi u năm qua vi c d y và h c môn Ng văn trong các trề ệ ạ ọ ữ ường ph thông nóiổ chung và c p Trung h c c s nói riêng không đ t đở ấ ọ ơ ở ạ ược ch t lấ ượng và hi uệ
qu c n thi t cho môn h c này. Môn Ng văn dù là môn h c chính, đả ầ ế ọ ữ ọ ược nhân
h s 2 trong các kì thi nh ng v n không thu hút đệ ố ư ẫ ượ ực s say mê c a ph n l nủ ầ ớ
Trang 2h c sinh các c p h c, đ c bi t là c p Trung h c c s và Trung h c ph thông.ọ ấ ọ ặ ệ ấ ọ ơ ở ọ ổ Các em ng i đ c bài, ng i vi t bài, ng i nghe gi ng, ng i làm bài t p, ng i cạ ọ ạ ế ạ ả ạ ậ ạ ả luy n vi tệ ế
hàng ngày. Trong phân môn Văn h c có yêu c u so n bài trọ ầ ạ ước khi đ n l p thìế ớ các em làm qua loa chi u l , chép sách “Đ h c t t Ng văn” ho c chép c aế ệ ể ọ ố ữ ặ ủ nhau nh m đ i phó v i th y cô b môn. Vì v y mà d n đ n tình tr ng môn vănằ ố ớ ầ ộ ậ ẫ ế ạ ngày càng tr thành m t môn h c khó thu hút đở ộ ọ ượ ực s hào h ng say mê c a h cứ ủ ọ sinh, nhi u em khi h c xong chề ọ ương trình ph thông không th t o l p m t vănổ ể ạ ậ ộ
b n đ n gi n nh ng c n thi t trong cu c s ng.ả ơ ả ư ầ ế ộ ố
Bên c nh đó có m t s em th c s thích h c môn văn, nh ng không ph i emạ ộ ố ự ự ọ ư ả nào cũng có kh năng ti p thu d dàng. Song s h c sinh này không nhi u.ả ế ễ ố ọ ề
Có nhi u nguyên nhân d n đ n tình tr ng trên, c nguyên nhân ch quan vàề ẫ ế ạ ả ủ khách quan. Đ nh hị ướng c a gia đình nh hủ ả ưởng không nh đ n vi c l a ch nỏ ế ệ ự ọ môn h c c a các em. Xu th chung c a các b c ph huynh là mu n cho con emọ ủ ế ủ ậ ụ ố mình h c các môn khoa h c t nhiên đ thu n l i cho vi c l a ch n nghọ ọ ự ể ậ ợ ệ ự ọ ề nghi p sau này. Trong l a ch n ngh nghi p l i có r t ít các trệ ự ọ ề ệ ạ ấ ường đ i h c,ạ ọ cao đ ng tuy n sinh môn Ng văn. Nh ng ngành ngh các em a thích, sau nàyẳ ể ữ ữ ề ư
có thu nh p cao, kh i thi thậ ố ường là các môn khoa h c t nhiên nên s lọ ự ố ượng h cọ sinh ch n h c các môn xă h i r t ít.ọ ọ ộ ấ
Song n u nhìn nh n v phía ngế ậ ề ười th y thì có m t nguyên nhân quan tr ng làầ ộ ọ cách d y đ n đi u, n ng v thuy t gi ng m t chi u, đ trò ghi chép r i h cạ ơ ệ ặ ề ế ả ộ ề ể ồ ọ thu c các ý c a th y. Cách h c theo l i th đ ng đó không gây độ ủ ầ ọ ố ụ ộ ược s hàoự
h ng tìm tòi khai phá nh ng đi u m i m qua m i gi h c, vì th nh ng ki nứ ữ ề ớ ẻ ỗ ờ ọ ế ữ ế
th c thu nh n đứ ậ ược tr nên h i h t, vay mở ờ ợ ượn, không th m sâu vào trí tu vàấ ệ tâm h n các em.ồ
2. K t qu th c tr ng trên:ế ả ự ạ
Th c tr ng trên d n đ n k t qu là h c sinh ngày càng h h ng v i môn văn,ự ạ ẫ ế ế ả ọ ờ ữ ớ
Trang 3ch t lấ ượng môn h c này ngày càng tr nên đáng báo đ ng.ọ ở ộ
Trong các l n ki m tra đ nh kì, các kì thi tuy n sinh vào Trung h c ph thông,ầ ể ị ể ọ ổ
ch t lấ ượng môn văn nhìn chung còn th p. Nhi u bài văn c a h c sinh cho th yấ ề ủ ọ ấ các em làm bài mà không hi u v n đ Ch vi t c a các em còn m c nhi u l iể ấ ề ữ ế ủ ắ ề ỗ thông thường v chính t , ng pháp, di n đ t, ch m câu, tách đo n tu ti n,ề ả ữ ễ ạ ấ ạ ỳ ệ không đúng quy đ nh. Do đó mà ch t lị ấ ượng b môn trong các kì ki m tra và thiộ ể
vượ ất c p còn h n ch so v i m t s môn h c khác và so v i kh năng c a h cạ ế ớ ộ ố ọ ớ ả ủ ọ sinh đ i v i môn Ng văn.ố ớ ữ
Trong các kì thi h c sinh gi i, nh ng h c sinh đọ ỏ ữ ọ ược ch n vào h c trong đ iọ ọ ộ tuy n d thi môn Ng văn cũng ch a th c s t tin vào kh năng c a b n thân,ể ự ữ ư ự ự ự ả ủ ả còn e dè v i môn h c này. Vì v y, đi m thi c a h c sinh môn Ng văn còn ch aớ ọ ậ ể ủ ọ ữ ư
đ ng đ u, s h c sinh đ t gi i c p huy n (c a trồ ề ố ọ ạ ả ấ ệ ủ ường), c p t nh (c a huy n),ấ ỉ ủ ệ còn h n ch ạ ế
C th :ụ ể
a) Ch t lấ ượng đ i trà:ạ
Năm h cọ L pớ
Đi m thi cu i năm h cể ố ọ
(TB tr lên)ở
Đi m thi vào l p 10ể ớ
(TB tr lên)ở
2007 2008 9A +9B (Sĩ
s 90 HS)ố
b) Ch t lấ ượng mũi nh n:ọ
Năm h cọ
S HS d thiố ự
c p t nhấ ỉ
S HS đ t gi i c p t nhố ạ ả ấ ỉ
B. GI I QUY T V N Đ :Ả Ế Ấ Ề
I. CÁC GI I PHÁP TH C HI N:Ả Ự Ệ
1. Chu n b kĩ trẩ ị ước khi lên l p:ớ
2. V n d ng các phậ ụ ương pháp d y h c phù h p v i đ c tr ng c a b môn.ạ ọ ợ ớ ặ ư ủ ộ
Trang 43. Linh ho t trong cách th c t ch c gi h c (gi d y chính khoá và gi d y h cạ ứ ổ ứ ờ ọ ờ ạ ờ ạ ọ sinh trong các đ i tuy n thi h c sinh gi i c p huy n, c p t nh môn Ng văn) độ ể ọ ỏ ấ ệ ấ ỉ ữ ể
đ t đạ ược hi u qu giáo d c b môn cao nh t.ệ ả ụ ộ ấ
II. CÁC BI N PHÁP Đ T CH C TH C HI N:Ệ Ể Ổ Ứ Ự Ệ
Trong các môn h c, văn h c là m t môn r t khó d y. B i vì m i giáo viên d yọ ọ ộ ấ ạ ở ỗ ạ môn Ng văn không ph i là nhà văn, nhà th sáng t o văn chữ ả ơ ạ ương, nh ng l i làư ạ
người truy n th văn chề ụ ương, do v y mà m i giáo viên d y văn ph i có m tậ ỗ ạ ả ộ tâm h n nh y c m, d rung đ ng, c m thông, vì d y môn Ng văn không ch làồ ạ ả ễ ộ ả ạ ữ ỉ truy n đ t ki n th c mà ch y u là truy n s rung c m trề ạ ế ứ ủ ế ề ự ả ước tác ph m. T c làẩ ứ
ngườ ại d y văn ph i có c m xúc v tác ph m và truy n c m xúc đó đ n v i h cả ả ề ẩ ề ả ế ớ ọ sinh. Người th y nh là ngầ ư ười nhóm l a, th i lên ng n l a văn chử ổ ọ ử ương trong
m i tâm h n h c trò. Và mu n đỗ ồ ọ ố ược nh v y thì ngư ậ ườ ại d y ph i có s rungả ự
c m sâu s c và b ng ngôn ng , b ng kĩ thu t di n đ t làm cho h c sinh rungả ắ ằ ữ ằ ậ ễ ạ ọ
đ ng theo, ph i v n d ng linh ho t các phộ ả ậ ụ ạ ương pháp d y h c truy n th ng vàạ ọ ề ố
hi n đ i, các kĩ năng d y h c phù h p đ làm cho các em hào h ng v i gi h cệ ạ ạ ọ ợ ể ứ ớ ờ ọ văn
V n d ng các gi i pháp nêu trên làm đ nh hậ ụ ả ị ướng, tôi đã th c hi n các bi nự ệ ệ pháp sau đây đ nh m góp ph n nâng cao ch t lể ằ ầ ấ ượng đ i trà, chú tr ng ch tạ ọ ấ
lượng mũi nh n môn Ng văn l p 9:ọ ữ ở ớ
1. Chu n b kĩ trẩ ị ước khi lên l p:ớ
a) Tr c tiên khi đ c giao ph trách các l p, tôi đã ti n hành tìm hi u và n mướ ượ ụ ớ ế ể ắ
v ng hoàn c nh c a các em h c sinh thông qua s y u lí l ch c a các em, thôngữ ả ủ ọ ơ ế ị ủ qua giáo viên ch nhi m, các giáo viên b môn khác và vi c t tìm hi u c aủ ệ ộ ệ ự ể ủ
b n thân, sau đó n m v ng l c h c c a t ng h c sinh qua các đ t thi kh o sátả ắ ữ ự ọ ủ ừ ọ ợ ả
c a S giáo d c, Phòng giáo d c, c a nhà trủ ở ụ ụ ủ ường và qua các bài ki m tra thể ườ ng xuyên và đ nh kì c a b môn.ị ủ ộ
b) Khâu chu n b trẩ ị ước khi lên l p r t quan tr ng. Vì v y trớ ấ ọ ậ ước khi lên l p, tôiớ
Trang 5so n bài r t kĩ, đ c l i các tài li u có liên quan đ v n d ng, xác đ nh m c tiêuạ ấ ọ ạ ệ ể ậ ụ ị ụ
c n đ t trầ ạ ước khi lên l p, xác đ nh tr ng tâm c a bài h c đ t p trung đào sâuớ ị ọ ủ ọ ể ậ
ki n th c cung c p cho h c sinh.ế ứ ấ ọ
2. V n d ng các phậ ụ ương pháp d y h c phù h p v i đ c tr ng c a bạ ọ ợ ớ ặ ư ủ ộ môn
a) S d ng đ dùng d y h c h p lý:ử ụ ồ ạ ọ ợ
Trước h t là tôi s d ng tranh nh minh h a:ế ử ụ ả ọ
Vi c s d ng tranh nh minh ho trong các văn b n Ng văn góp ph n th cệ ử ụ ả ạ ả ữ ầ ự
hi n m c tiêu, yêu c u c a môn h c, giúp h c sinh nh n th c qua hình nh tr cệ ụ ầ ủ ọ ọ ậ ứ ả ự quan, g i liên tợ ưởng, t o c m h ng th m mĩ, h ng thú cho các em.ạ ả ứ ẩ ứ
Bên c nh đó tôi cũng chú ý s d ng băng hình, băng ti ng nh băng t li u,ạ ử ụ ế ư ư ệ băng t li u hư ệ ướng d n nghi p v , băng đ c m u đ t o thêm h ng thú choẫ ệ ụ ọ ẫ ể ạ ứ
h c sinh.ọ
Vi c s d ng s đ , b ng ph cũng có tác d ng khái quát ki n th c c a t ngệ ử ụ ơ ồ ả ụ ụ ế ứ ủ ừ
ph n, t ng giai đo n đ h c sinh n m v ng ki n th c c a văn b n đã đầ ừ ạ ể ọ ắ ữ ế ứ ủ ả ược h cọ nên tôi cũng r t chú ý t i vi c s d ng lo i phấ ớ ệ ử ụ ạ ương ti n d y h c này.ệ ạ ọ
Đ c bi t vi c s d ng đ dùng d y h c hi n đ i n u h p lý s có tác d ngặ ệ ệ ử ụ ồ ạ ọ ệ ạ ế ợ ẽ ụ
r t l n giúp h c sinh thâm nh p vào tác ph m, đó là máy chi u h t và máy chi uấ ớ ọ ậ ẩ ế ắ ế
đa năng. Tôi nh n th y vi c s d ng bài gi ng đi n t v i nh ng hình nh âmậ ấ ệ ử ụ ả ệ ử ớ ữ ả thanh sinh đ ng làm cho h c sinh d dàng ti p thu, kh c sâu ki n th c và tăngộ ọ ễ ế ắ ế ứ
h ng thú h c t p cho các em. Thông qua bài gi ng đi n t , tôi có th i gian nhi uứ ọ ậ ả ệ ử ờ ề
h n đ đ t ra các câu h i g i m , nh m khuy n khích các em t duy và sángơ ể ặ ỏ ợ ở ằ ế ư
t o.ạ
Ví d khi d y ụ ạ Bài th v ti u đ i xe không kính ơ ề ể ộ c a nhà th Ph m Ti n Du tủ ơ ạ ế ậ
ho c đo n trích truy n ng n ặ ạ ệ ắ Nh ng ngôi sao xa xôi ữ c a cây bút n Lê Minhủ ữ Khuê, tôi thường đ c cho các em đo n th c a nhà th T H u đ kh i đ ng,ọ ạ ơ ủ ơ ố ữ ể ở ộ
d n d t, t o tâm th cho các em bẫ ắ ạ ế ước vào bài m i, hoà nh p vào không khí c aớ ậ ủ
ti t h c, vào tuy n l a Trế ọ ế ử ường S n th i ch ng M :ơ ờ ố ỹ
Trang 6Tr ườ ng S n x d c, d c ngang ơ ẻ ọ ọ
X ng tay mà vi t nên trang s h ng ẻ ế ử ồ
Tr ườ ng S n v ơ ượ t núi băng sông
Xe đi trăm ng chi n công b n mùa ả ế ố
Tr ườ ng S n đông n ng tây m a ơ ắ ư
Ai ch a đ n đó nh ch a rõ mình ư ế ư ư
( N ướ c non ngàn d m ặ T H u)ố ữ
Sau đó tôi cho các em quan sát màn hình máy chi u đa năng đo n t li u cóế ạ ư ệ hình nh nh ng đoàn xe v n t i đang vả ữ ậ ả ượt tuy n l a vào ti p vi n cho chi nế ử ế ệ ế
trường, nh ng cô thanh niên xung phong đang san l p h bom ho c đang đ ngữ ấ ố ặ ứ
ch đỉ ường cho các đoàn xe ch y trong ti ng máy bay, ti ng bom gào rú. Tôi quanạ ế ế sát th y h u h t các em đ u r t chú ý vào màn kh i đ ng này, đó là m t y u tấ ầ ế ề ấ ở ộ ộ ế ố
r t thu n l i đ hấ ậ ợ ể ướng d n các em bẫ ước vào tìm hi u tác ph m, t đó mà hi uể ẩ ừ ệ
qu c a ti t d y tăng lên r t nhi u.ả ủ ế ạ ấ ề
b) V n d ng các phậ ụ ương pháp d y h c phù h p v i đ c tr ng b môn:ạ ọ ợ ớ ặ ư ộ
Đây là nh ng bi n pháp vô cùng quan tr ng, quy t đ nh s thành công hay th tữ ệ ọ ế ị ự ấ
b i c a ti t d y trên l p.Vì v y tôi r t chú tr ng t i các phạ ủ ế ạ ớ ậ ấ ọ ớ ương pháp d y h cạ ọ này. Trong đó tôi r t chú ý v n d ng phấ ậ ụ ương pháp d y h c tích c c. Trong quáạ ọ ự trình d y h c theo phạ ọ ương pháp tích c c, tôi th y phự ấ ương pháp này có r t nhi uấ ề
u đi m. Trong cách d y này, ng i th y h ng d n, t ch c, trò tìm ki m
ki n th c, th y nêu v n đ , trò th o lu n phát hi n ki n th c, th y h i, trò trế ứ ầ ấ ề ả ậ ệ ế ứ ầ ỏ ả
l i có quan đi m riêng, th y luôn tìm ra tình hu ng có v n đ nêu ra đ th oờ ể ầ ố ấ ề ể ả
lu n.ậ
Tôi chú ý v n d ng vi c chia nhóm h c sinh đ các em ch đ ng tích c c tìmậ ụ ệ ọ ể ủ ộ ự
hi u ki n th c theo yêu c u c a ti t d y; đ t câu h i và t ch c cho các emể ế ứ ầ ủ ế ạ ặ ỏ ổ ứ
th o lu n.ả ậ
Khi áp d ng phụ ương pháp này tôi nh n th y h c sinh h ng thú h n trong ti tậ ấ ọ ứ ơ ế
h c, các em nh nhanh và nh lâu h n các ki n th c, kĩ năng; phọ ớ ớ ơ ế ứ ương pháp này cũng giúp các em phát tri n kh năng t l c, t duy khoa h c trong nh n th c.ể ả ự ự ư ọ ậ ứ
Trang 73. Linh ho t trong cách th c t ch c gi h c đ đ t đạ ứ ổ ứ ờ ọ ể ạ ược hi u qu giáoệ ả
d c b môn cao nh t.ụ ộ ấ
a) Trong các gi gi ng trên l p, tôi luôn chú ý đ n các đ i tờ ả ớ ế ố ượng h c sinh khácọ nhau đ có bi n pháp truy n th ki n th c phù h p. Tôi thể ệ ề ụ ế ứ ợ ường xuyên ki m traể
vi c ghi chép bài, so n bài và h c bài, làm bài t p nhà c a h c sinh. T đó tôiệ ạ ọ ậ ở ủ ọ ừ
đ ng viên khuy n khích, khen thộ ế ưởng k p th i v i nh ng em có ý th c h c t pị ờ ớ ữ ứ ọ ậ
t t, luôn c g ng vố ố ắ ươn lên và cũng nh c nh , có bi n pháp đôn đ c k p th iắ ở ệ ố ị ờ
nh ng h c sinh còn ham ch i,lữ ọ ơ ườ ọi h c
b) Chú ý hướng d n các em luy n vi t ch hàng ngày, yêu c u các em vi t bài,ẫ ệ ế ữ ầ ế
ch m đi m, bi u dấ ể ể ương nh ng em vi t ch s ch, đ p, ngay ng n, t đó khíchữ ế ữ ạ ẹ ắ ừ
l đệ ược các em khác cũng kiên trì rèn luy n đ ch vi t ngày càng ti n b h n.ệ ể ữ ế ế ộ ơ c) V i b môn Ng văn, h c thu c bài là m t yêu c u r t quan tr ng. Vì v y tôiớ ộ ữ ọ ộ ộ ầ ấ ọ ậ cũng r t chú ý đ n khâu này. Ngoài vi c ki m tra bài cũ trên l p, tôi luôn t oấ ế ệ ể ớ ạ
đi u ki n đ các em tr bài vào m i lúc có th , th m chí gi ra ch i hay cu iề ệ ể ả ọ ể ậ ờ ơ ố
m i bu i h c tôi cũng ng i t i l p đ t o đi u ki n cho các em tr bài trongỗ ổ ọ ồ ạ ớ ể ạ ề ệ ả
gi i h n, n m v ng đớ ạ ắ ữ ược ki n th c c a b môn. Vi c ki m tra này ph i đế ứ ủ ộ ệ ể ả ượ c ghi chép c th đ đ m b o ki m tra đụ ể ể ả ả ể ược 100% h c sinh trong m i l p, cóọ ỗ ớ
nh v y m i tránh đư ậ ớ ượ ư ưởc t t ng l i, cho r ng th y cô s không ki m traỷ ạ ằ ầ ẽ ể mình. Do đó các em r t hào h ng h c bài.ấ ứ ọ
d) Trong quá trình gi ng d y, tôi luôn luôn chú ý phát hi n nh ng h c sinh cóả ạ ệ ữ ọ năng khi u đ b i dế ể ồ ưỡng các em tr thành nh ng h c sinh gi i c a b môn. Sauở ữ ọ ỏ ủ ộ
đó g p g , đ ng viên, khích l các em vào đ i tuy n d thi môn Ng văn, th mặ ỡ ộ ệ ộ ể ự ữ ậ chí tôi còn g p g , trao đ i, làm công tác t tặ ỡ ổ ư ưởng cho ph huynh đ các emụ ể
đượ ạc t o nh ng đi u ki n t t nh t cho vi c ôn luy n. Tôi thữ ề ệ ố ấ ệ ệ ường xuyên giao bài t p đ các em th c hi n và ch m r t kĩ, tìm ra nh ng câu văn, nh ng hìnhậ ể ự ệ ấ ấ ữ ữ
nh sáng t o đ các em t tin h n trong h c t p. V i h c sinh đ i trà có th ch
c n làm đúng, vi t đúng, nh ng v i h c sinh gi i, ngoài vi t đúng l i còn ph iầ ế ư ớ ọ ỏ ế ạ ả
vi t hay, có nh v y thì bài làm c a các em m i t o đế ư ậ ủ ớ ạ ượ ấ ược n t ng cho ngườ i
Trang 8đ c. Vì v y tôi cũng thọ ậ ường xuyên tìm và cung c p thêm tài li u tham kh o đấ ệ ả ể các em h c h i, rèn luy n thêm. Khi t p hu n cho các em d thi, tôi th c hi nọ ỏ ệ ậ ấ ự ự ệ
bi n pháp ệ cùng ch m ấ , nghĩa là c cô và trò đ u là “giám kh o” công khai. Cácả ề ả
em tr c ti p nh n xét bài làm c a b n, tìm ra các đo n văn, bài văn vi t t t nh tự ế ậ ủ ạ ạ ế ố ấ
và x p theo th t t cao xu ng th p.ế ứ ự ừ ố ấ
Ví d khi giao cho các em làm đ bài: ụ ề C m nh n c a em v bài th “Sang ả ậ ủ ề ơ thu” c a H u Th nh ủ ữ ỉ , tôi đã đ c cho các em ch m t ng m bài c a các b n theoọ ấ ừ ở ủ ạ
phương pháp so sánh đ tìm ra b n có cách vi t hay nh t. K t qu là các em đ uể ạ ế ấ ế ả ề công nh n hai m bài sau đây là t o đậ ở ạ ượ ấ ược n t ng nh t:ấ
M bài 1:ở
Đ p bi t m y m i mùa hoa n r trên đ t n ẹ ế ấ ỗ ở ộ ấ ướ c ta! B n mùa xuân, h , thu, ố ạ đông ng tr và ban t ng cho ta nh ng món quà tinh hoa c a tr i đ t. Đó là do ự ị ặ ữ ủ ờ ấ
s k t tinh c a gió, h ự ế ủ ươ ng, hoa, c , ng p s c muôn n i. Nh ng có gì đ p h n ỏ ậ ắ ơ ư ẹ ơ cái kho nh kh c giao mùa chóng vánh kì di u mà đ p ng t ngây khi h qua, thu ả ắ ệ ẹ ấ ạ
t i. Nhà th H u Th nh đã th t tinh t bi t bao khi ch p nh t đ ớ ơ ữ ỉ ậ ế ế ớ ặ ượ c s i n ng ợ ắ
v n v ấ ươ ng kéo t h sang thu mong manh, d tan bi n nh khói mây đ r i vi t ừ ạ ễ ế ư ể ồ ế nên tuy t tác “Sang thu”. Tác ph m đ ệ ẩ ượ c vi t năm 1977, in trong t p “T chi n ế ậ ừ ế hào đ n thành ph ” ế ố
( M bài c a em Tr n Qu nh Anh, khoá 2009 2010)ở ủ ầ ỳ
M bài 2:ở
Ch ng bi t t bao gi , thu đã tr thành b n đ i trong tâm h n c a nh ng ẳ ế ự ờ ở ế ợ ồ ủ ữ
ng ườ i thi sĩ. Mùa thu gieo vào trong trái tim m i con ng ỗ ườ i m t n t nh c tr m ộ ố ạ ầ
l ng, xao xuy n mà tinh t , nh nhàng, thanh thoát. Ng ắ ế ế ẹ ườ i ta yêu thu m t tình ộ yêu đ n gi n đ n l lùng. Ph i chăng ch t thi v ng t ngào y đã ch p cánh cho ơ ả ế ạ ả ấ ị ọ ấ ắ tâm h n ng ồ ườ i ngh sĩ hoá thành nh ng v n th bay b ng, lãng m n. T t c đã ệ ữ ầ ơ ổ ạ ấ ả
d t nên ba bài th thu c a Nguy n Khuy n, “ C m thu Ti n thu” c a T n Đà ệ ơ ủ ễ ế ả ễ ủ ả
Và cũng không th không nh c t i “Sang thu” c a H u Th nh. Nó là ti ng thì ể ắ ớ ủ ữ ỉ ế
th m c a kho nh kh c h chuy n sang thu ầ ủ ả ắ ạ ể
( M bài c a em Nguy n Th Thu Trang, khoá 2009 2010)ở ủ ễ ị
Trang 9Nh v y các em s đư ậ ẽ ược tham kh o h c t p cách vi t c a các b n, t đó hìnhả ọ ậ ế ủ ạ ừ thành ni m t tin r ng mình cũng vi t đề ự ằ ế ược nh v y đ đư ậ ể ược cô và các b nạ
bi u dể ương. Đ ng th i tôi cũng hồ ờ ướng d n các em nh ng kĩ năng làm bài, trìnhẫ ữ bày bài. M t khác, tôi cũng khen và thặ ưởng cho các em đ đ ng viên khích l cácể ộ ệ
em k p th i, kh i d y các em tinh th n thi đua và ý th c t giác, say mê trongị ờ ơ ậ ở ầ ứ ự
h c t p.ọ ậ
e) V i b t c môn h c nào, th c hành cũng là khâu r t quan tr ng. Môn Ng vănớ ấ ứ ọ ự ấ ọ ữ cũng v y, ph i th c hành nhi u m i gi i. Vì v y tôi thậ ả ự ề ớ ỏ ậ ường xuyên yêu c u h cầ ọ sinh ph i l p dàn ý, m r ng bài vi t theo chi u sâu, có chính ki n riêng c aả ậ ở ộ ế ề ế ủ mình v ngh thu t, c m nh n. Tôi cũng hề ệ ậ ả ậ ướng d n các em ôn luy n theo t ngẫ ệ ừ
ch đ Ví d chủ ề ụ ở ương trình Ng văn l p 9 có các ch đ văn h c nh :ữ ớ ủ ề ọ ư
Hình nh ngả ười ph n trong ụ ữ Truy n Ki u ệ ề c a Nguy n Du.ủ ễ
Hình nh ngả ười ph n trong văn h c trung đ i.ụ ữ ọ ạ
Ngh thu t miêu t thiên nhiên c a Nguy n Du trong ệ ậ ả ủ ễ Truy n Ki u ệ ề
Ngh thu t t ngệ ậ ả ườ ủi c a Nguy n Du trong ễ Truy n Ki u ệ ề
Hình nh ngả ười lính qua hai tác ph m ẩ Đ ng chí ồ c a Chính H u và ủ ữ Bài th v ơ ề
ti u đ i xe không kính ể ộ c a Ph m Ti n Du t.ủ ạ ế ậ
Hình nh ngả ười ph n trong các tác ph m th hi n đ i.ụ ữ ẩ ơ ệ ạ
Tình yêu làng c a ngủ ười nông dân Vi t Nam qua tác ph m ệ ẩ Làng c a Kim Lân.ủ
Hình nh con ngả ười m i qua tác ph m ớ ẩ L ng l Sa Pa ặ ẽ c a Nguy n Thànhủ ễ Long
Hình nh nh ng cô thanh niên xung phong trong tác ph m ả ữ ẩ Nh ng ngôi sao xa ữ xôi c a Lê Minh Khuê….ủ
T đó tôi yêu c u h c sinh ph i n m đừ ầ ọ ả ắ ược c t lõi c a v n đ và ph i t pố ủ ấ ề ả ậ
vi t nh ng đo n văn nh đ t đó rèn kĩ năng vi t súc tích r i ti n đ n vi t hay.ế ữ ạ ỏ ể ừ ế ồ ế ế ế Tôi cũng h t s c c g ng t o ra b u không khí văn chế ứ ố ắ ạ ầ ương trong các gi văn.ờ
Đó là b u không khí dân ch , c i m , b u không khí đ i tho i. Bầ ủ ở ở ầ ố ạ ước vào giờ
gi ng là bả ước vào b u không khí đầ ượ ẻc s chia, được trao đ i tâm t đó th yổ ư Ở ầ
và trò bình đ ng v i nhau trong quá trình khám phá và sáng t o.ẳ ớ ạ
Trang 10g)Tôi cũng c g ng kiên nh n khuy n khích đ l ng nghe đố ắ ẫ ế ể ắ ược ý ki n t h cế ừ ọ sinh. Theo tôi, m t câu h i đúng lúc, đúng ch , v a s c, m t ánh m t thi n c m,ộ ỏ ỗ ừ ứ ộ ắ ệ ả
m t l i đ ng viên khích l , m t s ch đ i không nôn nóng, m t s tranh thộ ờ ộ ệ ộ ự ờ ợ ộ ự ủ thêm nhi u ý ki n, m t gi đ nh, m t nh n xét tho đáng, đó là nh ng gì ngoàiề ế ộ ả ị ộ ậ ả ữ văn chương h t s c c n thi t đ nhen lên khát v ng t h c sinh.ế ứ ầ ế ể ọ ừ ọ
Ví d khi hụ ướng d n các em, nh t là các em h c trong đ i tuy n thi h c sinhẫ ấ ọ ộ ể ọ
gi i, tôi đã đ c cho các em nghe đo n th :ỏ ọ ạ ơ
Nh ng năm y tôi đi gi a lòng Hà N i ữ ấ ữ ộ
Không hay trong xà lim anh Hoàng Văn Th đang n m ụ ằ
Không bi t anh Tr n Đăng Ninh b cùm tay m i t i ế ầ ị ỗ ố
Không hay trên biên thùy Bác đã d ng chân! ừ
Tôi đ n Nha Trang ng m tr i b đ p ế ắ ờ ể ẹ
Có hay đâu hang P c Bó gió lùa ắ
Gi ườ ng lãnh t là hai hàng đá ghép ụ
M nh áo chàm Bác m c quá đ n s ! ả ặ ơ ơ
Đ t n ấ ướ ắ c s p đ i thay r i mà tôi ch ng bi t! ổ ồ ẳ ế
Ng ườ i thay đ i đ i ta đã v kia ta v n không hay! ổ ờ ề ẫ
Tôi v n khép phòng văn hì h c vi t ẫ ụ ế
N ng trôi đi oan u ng bi t bao ngày! ắ ổ ế
Ch bao gi quên n i chua cay c a m t th i th y! ớ ờ ỗ ủ ộ ờ ơ ấ
T qu c trong lòng ta mà có cũng nh không! ổ ố ư
Nhân dân quanh mà ta ch ng th y! ở ẳ ấ
Th xuôi tay nh n ơ ư ướ c ch y xuôi dòng ả !
Ta làm con nai l c gi a r ng thu ạ ữ ừ